جملات تأکیدی Cleft Sentences با it و what

جملات تأکیدی Cleft Sentences با it و what

جملات تأکیدی یا Cleft Sentences یکی از ساختارهای مهم گرامر پیشرفته انگلیسی هستند که به گوینده یا نویسنده اجازه می‌دهند بخشی از جمله را برجسته کند. در زبان انگلیسی، گاهی صرفاً انتقال اطلاعات کافی نیست؛ مهم است که مشخص کنیم کدام بخش از اطلاعات اهمیت بیشتری دارد، کدام قسمت در تضاد با تصور مخاطب است یا دقیقاً روی چه چیزی تأکید داریم. در چنین موقعیت‌هایی، جملات cleft کاربرد بسیار زیادی دارند.

دو مورد از رایج‌ترین و کاربردی‌ترین انواع این ساختار، It-cleft و What-cleft هستند. این دو ساختار به‌ویژه در سطح C1 اهمیت پیدا می‌کنند، زیرا استفاده صحیح از آن‌ها باعث می‌شود نوشتار و گفتار انگلیسی از حالت ساده و خطی خارج شود و طبیعی‌تر، دقیق‌تر و حرفه‌ای‌تر به نظر برسد.

برای مثال جمله ساده زیر را در نظر بگیرید:

Sarah solved the problem.

این جمله صرفاً می‌گوید سارا مسئله را حل کرد. اما اگر هدف ما این باشد که تأکید کنیم سارا مسئله را حل کرده، نه شخص دیگری، می‌توانیم بگوییم:

It was Sarah who solved the problem.

و اگر بخواهیم روی کاری که سارا انجام داد تأکید کنیم، ممکن است از ساختار دیگری استفاده کنیم:

What Sarah did was solve the problem.

هر دو جمله از نظر اطلاعات اصلی به جمله ساده نزدیک هستند، اما نوع تمرکز و تأکید آن‌ها متفاوت است. شناخت همین تفاوت، کلید استفاده درست از cleft sentences است.

Cleft Sentence چیست؟

واژه cleft در انگلیسی به معنای «شکافته‌شده» یا «تقسیم‌شده» است. در یک cleft sentence، اطلاعاتی که معمولاً در قالب یک جمله ساده بیان می‌شود، به دو بخش تقسیم می‌شود تا یکی از اجزای جمله برجسته‌تر شود.

برای مثال:

Tom broke the window yesterday.

این جمله شامل چند بخش اطلاعاتی است:

  • Tom: فاعل

  • broke: فعل

  • the window: مفعول

  • yesterday: قید زمان

بسته به اینکه بخواهیم روی کدام بخش تأکید کنیم، ساختار جمله می‌تواند تغییر کند.

اگر تأکید روی Tom باشد:

It was Tom who broke the window yesterday.

اگر تأکید روی yesterday باشد:

It was yesterday that Tom broke the window.

اگر بخواهیم روی اتفاقی که افتاده تمرکز کنیم:

What Tom did yesterday was break the window.

در نتیجه، cleft sentence لزوماً اطلاعات جدیدی به جمله اضافه نمی‌کند؛ بلکه نحوه ارائه اطلاعات و نقطه تمرکز جمله را تغییر می‌دهد.

این ویژگی در مکالمات روزمره، بحث‌های رسمی، مقالات، گزارش‌ها و به‌خصوص مهارت نوشتن انگلیسی اهمیت زیادی دارد.

چرا از Cleft Sentences استفاده می‌کنیم؟

مهم‌ترین کاربرد جملات تأکیدی، برجسته کردن یک بخش مشخص از پیام است. با این حال، کاربرد آن‌ها فقط به تأکید ساده محدود نمی‌شود.

از cleft sentences می‌توان برای اهداف زیر استفاده کرد:

کاربرد

مثال

تأکید بر شخص

It was Anna who suggested the idea.

تأکید بر زمان

It was in 2020 that the project began.

تأکید بر مکان

It was at the airport that I met him.

اصلاح یک تصور اشتباه

It wasn't John who called me. It was Mark.

ایجاد تضاد

It was the cost, not the quality, that concerned us.

برجسته کردن نیاز یا خواسته

What we need is more time.

برجسته کردن یک عمل

What she did was cancel the meeting.

ایجاد ساختار پیشرفته‌تر در نوشتار

What makes this approach effective is its simplicity.

در سطح‌های متوسط زبان معمولاً می‌توان همین مفاهیم را با جمله‌های ساده بیان کرد. اما در سطح C1 انتظار می‌رود زبان‌آموز بتواند اطلاعات را از نظر تأکید، تمرکز و ساختار گفتمان مدیریت کند. Cleft sentences یکی از ابزارهای اصلی برای رسیدن به این هدف هستند.

ساختار It-Cleft در زبان انگلیسی

یکی از رایج‌ترین انواع cleft sentence ساختاری است که با it شروع می‌شود.

فرمول پایه آن به شکل زیر است:

It + be + بخش مورد تأکید + who/that + ادامه جمله

برای مثال، جمله ساده زیر را در نظر بگیرید:

James sent the email this morning.

اگر روی James تأکید کنیم:

It was James who sent the email this morning.

اگر روی the email تأکید کنیم:

It was the email that James sent this morning.

اگر روی this morning تأکید کنیم:

It was this morning that James sent the email.

بنابراین یک جمله معمولی را می‌توان بر اساس هدف گوینده به چند شکل مختلف بازنویسی کرد.

تأکید بر فاعل با It-Cleft

یکی از متداول‌ترین کاربردهای it-cleft تأکید روی شخص یا چیزی است که عمل را انجام داده است.

جمله ساده:

Emma discovered the mistake.

جمله تأکیدی:

It was Emma who discovered the mistake.

مفهوم ضمنی این جمله معمولاً این است که شخص دیگری مسئول کشف اشتباه نبوده است.

برای مثال:

A: Did Daniel notice the mistake?
B: No. It was Emma who discovered it.

در اینجا استفاده از جمله ساده Emma discovered it نیز از نظر دستوری کاملاً درست است، اما ساختار cleft تضاد میان Emma و Daniel را واضح‌تر می‌کند.

در مورد اشخاص معمولاً who طبیعی‌تر است:

It was my brother who helped me.

با این حال، در بسیاری از موقعیت‌ها that نیز ممکن است استفاده شود:

It was my brother that helped me.

در نوشتار دقیق و رسمی، استفاده از who برای انسان معمولاً انتخاب طبیعی‌تری محسوب می‌شود.

تأکید بر مفعول با It-Cleft

It-cleft فقط برای تأکید روی فاعل استفاده نمی‌شود. مفعول نیز می‌تواند به جایگاه برجسته جمله منتقل شود.

جمله ساده:

She wanted a new laptop.

جمله تأکیدی:

It was a new laptop that she wanted.

در این حالت، تأکید اصلی روی a new laptop قرار گرفته است.

مثال دیگر:

I invited Laura to the conference.

اگر بخواهیم تأکید کنیم Laura دعوت شده، نه شخص دیگری:

It was Laura who I invited to the conference.

در سبک رسمی‌تر ممکن است ساختارهای دقیق‌تری دیده شوند، اما در انگلیسی طبیعی، به‌خصوص در گفتار، این نوع جمله کاملاً رایج است.

تأکید بر زمان با It-Cleft

یکی از کاربردهای مهم it-cleft برجسته کردن زمان وقوع یک رویداد است.

جمله ساده:

They announced the results on Friday.

جمله تأکیدی:

It was on Friday that they announced the results.

تأکید جمله اکنون روی Friday است.

مثال:

It was only after the meeting that I understood what had happened.

این جمله از نظر سبک بسیار طبیعی‌تر و تأکیدی‌تر از جمله ساده زیر است:

I understood what had happened only after the meeting.

مثال‌های دیگر:

It was in 2018 that the company started expanding internationally.

It wasn't until midnight that he finally arrived.

ساختار آخر، یعنی:

It wasn't until ... that ...

یکی از ساختارهای بسیار مفید در گرامر پیشرفته انگلیسی است.

برای مثال:

It wasn't until I started working abroad that I realized how important cultural awareness was.

معنی جمله این است که فرد تا زمانی که کار در خارج از کشور را شروع نکرده بود، اهمیت آگاهی فرهنگی را به‌طور واقعی درک نکرده بود.

تأکید بر مکان با It-Cleft

مکان نیز می‌تواند با کمک it-cleft برجسته شود.

جمله ساده:

We first met in London.

جمله تأکیدی:

It was in London that we first met.

مثال دیگر:

It was at university that she became interested in psychology.

در این جمله، تمرکز اصلی روی محل یا مرحله‌ای از زندگی است که علاقه او به روان‌شناسی شکل گرفته است.

این نوع ساختار در روایت‌نویسی و نوشتن متون توصیفی یا تحلیلی بسیار مفید است، زیرا به نویسنده اجازه می‌دهد اطلاعات مهم را به جایگاهی برجسته منتقل کند.

استفاده از زمان‌های مختلف در It-Cleft

یکی از اشتباهات رایج زبان‌آموزان این است که تصور می‌کنند it-cleft همیشه باید با It was ساخته شود. در حالی که فعل be می‌تواند بسته به زمان و معنای جمله تغییر کند.

زمان یا حالت

مثال

حال

It is the lack of funding that causes the problem.

گذشته

It was Sarah who contacted me.

آینده

It will be John who makes the final decision.

حال کامل

It has been technology that has driven much of the change.

ساختار منفی

It wasn't the price that concerned us.

با این حال، در بسیاری از روایت‌ها و مکالمات مربوط به اتفاقات گذشته، ساختار It was ... that/who ... بسیار رایج است.

نکته مهم این است که زمان جمله باید با معنای موردنظر هماهنگ باشد، نه اینکه به‌صورت مکانیکی همیشه از was استفاده شود.

تفاوت who و that در It-Cleft

در ساختار it-cleft معمولاً برای افراد از who و برای اشیا، زمان‌ها و مکان‌ها از that استفاده می‌شود.

برای شخص:

It was Julia who organized the event.

برای چیز:

It was the second proposal that attracted the most attention.

برای زمان:

It was last year that the policy changed.

برای مکان:

It was in Paris that they first met.

در مکالمه ممکن است that برای افراد نیز شنیده شود:

It was Jack that told me.

این جمله غیرطبیعی نیست، اما who در بسیاری از بافت‌ها برای افراد انتخاب استانداردتر و شفاف‌تری است.

It-Cleft و اصلاح اطلاعات اشتباه

یکی از طبیعی‌ترین موقعیت‌های استفاده از cleft sentences زمانی است که می‌خواهیم یک تصور را اصلاح کنیم.

فرض کنید کسی می‌گوید:

I heard David designed the website.

می‌توان پاسخ داد:

Actually, it was Maria who designed it.

ساختار cleft در اینجا به‌طور ضمنی می‌گوید:

«Maria بود، نه David.»

همین الگو را می‌توان برای اطلاعات دیگر نیز استفاده کرد:

It wasn't on Monday that we met. It was on Tuesday.

یا:

It wasn't the salary that made him leave; it was the lack of career opportunities.

این نوع جمله در مکالمه، بحث، مذاکره و نوشتار استدلالی بسیار مفید است.

ساختار What-Cleft چیست؟

نوع مهم دیگر cleft sentence با what ساخته می‌شود و گاهی به آن Pseudo-cleft sentence نیز گفته می‌شود.

ساختار پایه معمولاً چنین است:

What + جمله + be + بخش مورد تأکید

برای مثال:

I need a holiday.

می‌توان گفت:

What I need is a holiday.

در جمله دوم، عبارت a holiday برجسته شده است.

در واقع بخش:

What I need

تقریباً معنای:

the thing that I need

را می‌دهد.

بنابراین جمله را می‌توان از نظر مفهومی این‌طور درک کرد:

The thing that I need is a holiday.

اما ساختار What I need is... در انگلیسی طبیعی‌تر و بسیار رایج است.

تأکید بر اسم یا عبارت اسمی با What-Cleft

یکی از ساده‌ترین کاربردهای what-cleft برجسته کردن یک اسم یا مفهوم است.

What we need is more information.

یعنی:

آنچه نیاز داریم، اطلاعات بیشتر است.

مثال‌های دیگر:

What she wants is a little more independence.

What the company needs is a clearer strategy.

What concerns me most is the lack of transparency.

What surprised everyone was his reaction.

این ساختار به‌خصوص در نوشتار تحلیلی بسیار ارزشمند است.

برای مثال به جای:

The lack of reliable data makes this issue difficult to evaluate.

می‌توان نوشت:

What makes this issue difficult to evaluate is the lack of reliable data.

در نسخه دوم، نویسنده ابتدا مسئله را مطرح می‌کند و سپس عامل اصلی را در جایگاه برجسته قرار می‌دهد.

تأکید بر عمل با What-Cleft

یکی از مهم‌ترین کاربردهای what-cleft زمانی است که می‌خواهیم روی یک عمل تمرکز کنیم.

جمله ساده:

She called the manager.

می‌توانیم بگوییم:

What she did was call the manager.

ساختار رایج در این حالت چنین است:

What + subject + do + be + base form of verb

مثال‌ها:

What I did was send them an email.

What he did was apologize immediately.

What they did was reduce the price.

این ساختار زمانی بسیار مفید است که ابتدا می‌خواهیم مخاطب را برای شنیدن «کاری که انجام شد» آماده کنیم.

مثلاً:

We couldn't solve the problem immediately, so what we did was contact the technical team.

این جمله در توضیح فرایندها، تعریف کردن اتفاقات، پاسخ‌های طولانی در مکالمه و حتی ارائه‌های کاری بسیار طبیعی است.

بعد از What ... did was از چه شکلی از فعل استفاده می‌شود؟

یکی از نکات مهم گرامری در what-cleft مربوط به شکل فعل بعد از was است.

ساختار استاندارد و بسیار رایج:

What she did was call the police.

نه:

What she did was called the police.

دلیل آن این است که فعل did زمان گذشته را از قبل نشان داده و بعد از was معمولاً فعل اصلی به شکل پایه می‌آید.

مثال:

What they did was change the schedule.

What I did was wait outside.

What he did was speak to his supervisor.

گاهی ساختار to + infinitive نیز ممکن است دیده شود:

What you need to do is to speak to your manager.

همچنین حذف to بسیار رایج است:

What you need to do is speak to your manager.

هر دو ساختار قابل مشاهده‌اند، اما در انگلیسی طبیعی، مخصوصاً بعد از do، استفاده از فعل بدون to بسیار رایج است.

What-Cleft برای بیان خواسته، نیاز و مشکل

برخی از طبیعی‌ترین what-cleftها با افعالی مانند want، need، like، hate، enjoy یا با عبارت‌هایی درباره مشکل و اهمیت ساخته می‌شوند.

برای مثال:

What I want is a clear answer.

What we need is more time.

What I'd like to know is why the decision was made.

What bothers me is the way he speaks to his colleagues.

What matters most is the quality of the final result.

What I find difficult is maintaining concentration for long periods.

این الگوها برای زبان‌آموزان سطح C1 بسیار مهم هستند؛ زیرا امکان می‌دهند جمله‌ای پیچیده‌تر، منظم‌تر و از نظر ارتباطی دقیق‌تر ساخته شود.

برای نمونه، در یک بحث رسمی می‌توان گفت:

What we need to consider is whether the proposed solution is financially sustainable.

این جمله نسبت به:

We need to consider whether the proposed solution is financially sustainable.

تمرکز بیشتری روی موضوعی دارد که باید مورد بررسی قرار گیرد.

تفاوت اصلی It-Cleft و What-Cleft

اگرچه هر دو ساختار برای تأکید استفاده می‌شوند، شیوه سازمان‌دهی اطلاعات در آن‌ها یکسان نیست.

ویژگی

It-Cleft

What-Cleft

ساختار پایه

It + be + focus + who/that...

What + clause + be + focus

تأکید روی شخص

بسیار رایج

معمولاً کمتر مستقیم

تأکید روی زمان و مکان

بسیار مناسب

معمولاً مناسب نیست

تأکید روی نیاز یا خواسته

ممکن ولی کمتر رایج

بسیار رایج

تأکید روی عمل

محدودتر

بسیار رایج

اصلاح یک تصور اشتباه

بسیار مناسب

بسته به موقعیت

مثال

It was Ali who called me.

What I needed was some advice.

برای درک بهتر، جمله زیر را در نظر بگیرید:

Rachel needs more support.

اگر سؤال ضمنی این باشد که «چه کسی به حمایت بیشتری نیاز دارد؟» می‌توان گفت:

It is Rachel who needs more support.

اما اگر سؤال ضمنی این باشد که «Rachel به چه چیزی نیاز دارد؟» می‌توان گفت:

What Rachel needs is more support.

بنابراین انتخاب میان این دو ساختار بستگی زیادی به focus یا همان بخش مورد تأکید دارد.

مقایسه چند جمله ساده با ساختارهای Cleft

درک cleft sentences با مقایسه مستقیم بسیار آسان‌تر می‌شود.

جمله ساده

جمله تأکیدی

نقطه تأکید

Lisa gave me the information.

It was Lisa who gave me the information.

Lisa

We met in Rome.

It was in Rome that we met.

Rome

He called me yesterday.

It was yesterday that he called me.

yesterday

I need more practice.

What I need is more practice.

more practice

She cancelled the appointment.

What she did was cancel the appointment.

cancel the appointment

Lack of communication caused the problem.

What caused the problem was a lack of communication.

علت مشکل

نکته کلیدی این است که تغییر ساختار باید هدف ارتباطی داشته باشد. قرار نیست هر جمله ساده‌ای را صرفاً برای پیچیده‌تر شدن به cleft sentence تبدیل کنیم.

Reverse Pseudo-Cleft چیست؟

در سطح پیشرفته ممکن است با شکل معکوس what-cleft نیز روبه‌رو شوید.

ساختار معمول:

What I need is a break.

ساختار معکوس:

A break is what I need.

در جمله دوم، بخش مورد تأکید به ابتدای جمله منتقل شده است.

مثال‌های دیگر:

More flexibility is what employees are asking for.

A complete change of strategy is what the company needs.

More time is what we need right now.

این ساختار می‌تواند در گفتار و نوشتار برای ایجاد تأکید قوی‌تر استفاده شود، اما نباید بیش از حد به کار رود؛ زیرا در صورت استفاده مکرر ممکن است متن حالت نمایشی یا سنگین پیدا کند.

استفاده از all به جای what

ساختاری نزدیک به what-cleft با all نیز وجود دارد.

برای مثال:

All I want is a little peace and quiet.

معنی:

تنها چیزی که می‌خواهم کمی آرامش است.

مقایسه کنید:

What I want is a little peace and quiet.

و:

All I want is a little peace and quiet.

در ساختار دوم، علاوه بر تأکید، مفهوم only نیز وجود دارد.

مثال دیگر:

All you need to do is press this button.

یعنی:

تنها کاری که باید انجام دهید فشار دادن این دکمه است.

مثال‌ها:

All I did was ask a question.

All she wants is an opportunity to explain.

All we can do is wait.

این ساختار از نظر کاربرد ارتباط نزدیکی با cleft sentences دارد و در انگلیسی طبیعی بسیار رایج است.

ساختار The thing that و The reason why

علاوه بر what، عبارت‌های دیگری نیز می‌توانند نقشی مشابه در ایجاد تمرکز داشته باشند.

برای مثال:

The thing that worries me most is the cost.

این جمله از نظر معنا به جمله زیر نزدیک است:

What worries me most is the cost.

همچنین:

The reason why I left was that I needed a change.

این ساختار باعث می‌شود دلیل انجام یک کار برجسته شود.

مثال:

The reason why the plan failed was that nobody had considered the financial risks.

در نوشتار رسمی این نوع ساختار می‌تواند بسیار مفید باشد، زیرا اطلاعات را منظم و مرحله‌به‌مرحله به خواننده ارائه می‌کند.

هماهنگی فعل در What-Cleft

یکی از نکات ظریف در what-cleft مسئله مفرد یا جمع بودن فعل be است.

مثلاً:

What I need is more time.

اما:

What I need are two experienced assistants.

در کاربرد واقعی زبان انگلیسی، به‌خصوص در گفتار، ممکن است is حتی قبل از یک مکمل جمع نیز شنیده شود:

What we need is two more chairs.

این کاربرد در مکالمه بسیار رایج است، زیرا کل عبارت What we need به‌صورت یک واحد مفهومی در نظر گرفته می‌شود.

در نوشتار رسمی‌تر، انتخاب فعل ممکن است به ساختار و سبک متن بستگی داشته باشد. بنابراین به جای حفظ کردن یک قانون بیش از حد سخت‌گیرانه، بهتر است به جمله به‌عنوان یک ساختار کامل نگاه کنید و در متون رسمی، هماهنگی دستوری را با دقت بیشتری رعایت کنید.

منفی کردن Cleft Sentences

هر دو نوع اصلی cleft sentence را می‌توان منفی کرد.

در it-cleft:

It wasn't Peter who made the decision.

It isn't the money that motivates her.

It wasn't until Friday that they contacted us.

در what-cleft:

What I don't understand is why nobody complained.

What we don't need is another unnecessary meeting.

What he didn't do was explain the consequences.

ساختارهای منفی به‌خصوص برای ایجاد تضاد بسیار مؤثر هستند:

It wasn't his lack of experience that caused the problem; it was his unwillingness to ask for help.

این نوع جمله در نوشتار استدلالی و تحلیلی بسیار مفید است.

استفاده از Cleft Sentences در مهارت Writing

در مهارت نوشتن انگلیسی، ارزش cleft sentences زمانی مشخص می‌شود که نویسنده بخواهد استدلال خود را هدایت کند.

برای مثال، یک جمله ساده ممکن است چنین باشد:

Effective communication is essential for successful teamwork.

می‌توان همان مفهوم را برجسته‌تر بیان کرد:

What is essential for successful teamwork is effective communication.

یا:

It is effective communication that plays a crucial role in successful teamwork.

با این حال، نسخه cleft همیشه بهتر نیست. هدف باید این باشد که ساختار متناسب با پیام انتخاب شود.

برای مثال، در پاراگرافی که چند عامل بررسی شده‌اند و می‌خواهیم مهم‌ترین عامل را معرفی کنیم، جمله زیر مناسب است:

What matters most, however, is whether the proposed changes can be implemented effectively.

همچنین برای اصلاح یک برداشت رایج:

It is not the amount of information that determines the quality of a report, but the way that information is selected and organized.

این ساختار در مقالات تحلیلی، گزارش‌های دانشگاهی و essayهای سطح پیشرفته بسیار کاربردی است.

استفاده از Cleft Sentences در Speaking

در مکالمه، cleft sentences اغلب برای تصحیح، مخالفت، توضیح یا تأکید استفاده می‌شوند.

برای مثال:

A: So your manager cancelled the project?

B: No, it was the client who cancelled it.

یا:

A: Why are you unhappy with the job? Is it the salary?

B: Not really. What bothers me is the lack of flexibility.

این ساختارها باعث می‌شوند پاسخ‌ها طبیعی‌تر و هدفمندتر باشند.

در آزمون‌های پیشرفته Speaking نیز استفاده درست از چنین ساختارهایی می‌تواند نشان دهد زبان‌آموز قادر است علاوه بر انتقال معنی، تمرکز اطلاعاتی جمله را نیز کنترل کند.

اشتباه رایج: استفاده بیش از حد از Cleft Sentences

یکی از اشتباهات زبان‌آموزان پیشرفته این است که پس از یادگیری یک ساختار جدید، تلاش می‌کنند آن را تقریباً در همه جمله‌ها استفاده کنند.

برای مثال، متنی مانند زیر طبیعی نیست:

It is technology that has changed our lives. It is smartphones that have changed communication. It is social media that has changed relationships. What people need is balance. What companies need is regulation.

از نظر گرامری ممکن است جمله‌ها درست باشند، اما تکرار مداوم ساختار cleft متن را مصنوعی و سنگین می‌کند.

Cleft sentences زمانی بیشترین تأثیر را دارند که در کنار ساختارهای ساده‌تر استفاده شوند.

مثلاً:

Technology has transformed many aspects of everyday life. Smartphones have changed the way people communicate, while social media has reshaped personal relationships. What deserves particular attention, however, is the effect these technologies can have on mental concentration and productivity.

در این پاراگراف، what-cleft در نقطه‌ای استفاده شده که واقعاً نیاز به برجسته کردن ایده اصلی وجود دارد.

اشتباه رایج: انتخاب بخش نامناسب برای تأکید

هر cleft sentence باید با هدف ارتباطی جمله هماهنگ باشد.

فرض کنید سؤال این است:

Where did you meet Sarah?

پاسخ طبیعی می‌تواند باشد:

It was at university that I met her.

زیرا سؤال درباره مکان است.

اما اگر سؤال این باشد:

Who did you meet at university?

ساختار مناسب‌تر:

It was Sarah who I met at university.

بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس شکل دستوری جمله تصمیم گرفت که چه چیزی باید در جایگاه تأکید قرار بگیرد. باید بررسی کرد که اطلاعات مهم یا متضاد در بافت مکالمه چیست.

اشتباهات گرامری رایج در Cleft Sentences

چند خطای مشخص در میان زبان‌آموزان بسیار رایج است.

حذف فعل be

نادرست:

It Sarah who called me.

درست:

It was Sarah who called me.

استفاده اشتباه از فعل بعد از What ... did was

نادرست:

What she did was cancelled the meeting.

درست:

What she did was cancel the meeting.

انتخاب ضمیر ربطی نامناسب

کمتر طبیعی:

It was my teacher which helped me.

درست:

It was my teacher who helped me.

ساختن جمله ناقص با what

نادرست:

What I need more time.

درست:

What I need is more time.

اشتباه گرفتن what با that

نادرست:

That I need is more time.

درست:

What I need is more time.

در این ساختار، what خودش معنایی شبیه the thing that دارد و نمی‌توان آن را به‌سادگی با that جایگزین کرد.

تفاوت What و The thing that

برای درک ساختار what-cleft، دانستن این نکته بسیار مفید است که what در بسیاری از این جمله‌ها تقریباً برابر با the thing that است.

What I need is some rest.

تقریباً برابر است با:

The thing that I need is some rest.

به همین ترتیب:

What surprised me was his confidence.

یعنی:

The thing that surprised me was his confidence.

این مقایسه کمک می‌کند بفهمیم چرا جمله‌ای مانند:

What I need...

به‌تنهایی یک عبارت کامل اسمی محسوب می‌شود و می‌تواند نقش فاعل را داشته باشد.

چگونه یک جمله ساده را به It-Cleft تبدیل کنیم؟

برای تبدیل جمله ساده به it-cleft می‌توان چهار مرحله را در نظر گرفت.

جمله:

Laura completed the report on Monday.

ابتدا مشخص کنید روی چه بخشی تأکید دارید. فرض کنیم Laura مهم است.

بخش مورد تأکید را بعد از فعل be قرار دهید:

It was Laura...

سپس ادامه اطلاعات را با who یا that اضافه کنید:

It was Laura who completed the report on Monday.

اگر بخواهیم Monday را برجسته کنیم:

It was on Monday that Laura completed the report.

بنابراین اولین سؤال همیشه این است:

دقیقاً می‌خواهم روی چه چیزی تأکید کنم؟

چگونه یک جمله را به What-Cleft تبدیل کنیم؟

فرض کنید جمله ساده این است:

The team needs better communication.

می‌خواهیم روی better communication تأکید کنیم.

ابتدا بخش ابتدایی را با what می‌سازیم:

What the team needs...

سپس be و بخش مورد تأکید را اضافه می‌کنیم:

What the team needs is better communication.

مثال دیگر:

She contacted the customer immediately.

اگر بخواهیم عمل انجام‌شده را برجسته کنیم:

What she did was contact the customer immediately.

این الگو به‌خصوص هنگام توضیح اقدامات و تصمیم‌ها بسیار کاربردی است.

چند الگوی مهم Cleft Sentence برای سطح C1

برخی ساختارها آن‌قدر کاربردی هستند که یادگیری آن‌ها به‌صورت الگو می‌تواند بسیار مفید باشد.

الگو

مثال

It was X who...

It was Helen who suggested the change.

It was X that...

It was the cost that caused the biggest problem.

It was in/on/at X that...

It was in Madrid that they first met.

It wasn't until X that...

It wasn't until June that sales began to improve.

What I need is...

What I need is more time.

What matters is...

What matters is the final result.

What surprised me was...

What surprised me was his attitude.

What X did was...

What they did was reduce the price.

What makes X ... is...

What makes this method effective is its simplicity.

All X did was...

All he did was ask a question.

The reason why... is/was...

The reason why we left was the weather.

استفاده هدفمند از این الگوها می‌تواند دامنه ساختارهای گرامری در گفتار و نوشتار پیشرفته را به شکل محسوسی افزایش دهد.

تفاوت تأکید دستوری و تأکید صوتی

در مکالمه، همیشه لازم نیست برای تأکید ساختار جمله را تغییر دهیم. گاهی می‌توان تنها با stress یا تأکید صوتی منظور را منتقل کرد.

برای مثال:

SARAH sent the email.

تأکید صوتی روی Sarah نشان می‌دهد که Sarah این کار را انجام داده، نه شخص دیگری.

همین معنی را می‌توان از نظر دستوری نیز برجسته کرد:

It was Sarah who sent the email.

تفاوت در این است که cleft sentence تأکید را در خود ساختار گرامری جمله قرار می‌دهد. به همین دلیل در نوشتار، که امکان استفاده از لحن و استرس صوتی وجود ندارد، این ساختار اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

Cleft Sentences و انسجام متن

کاربرد مهم و کمتر مورد توجه cleft sentences، کمک به انسجام و جریان اطلاعات در متن است.

فرض کنید در چند جمله درباره مشکلات یک پروژه صحبت کرده‌ایم و حالا می‌خواهیم مهم‌ترین مسئله را معرفی کنیم:

Several difficulties affected the project, including staff shortages and delays in delivery. What caused the greatest disruption, however, was the unexpected loss of funding.

ساختار what-cleft باعث می‌شود خواننده ابتدا با موضوع آشنا شود:

What caused the greatest disruption

و سپس اطلاعات مهم را دریافت کند:

the unexpected loss of funding

این شیوه سازمان‌دهی اطلاعات در متون تحلیلی و آکادمیک اهمیت زیادی دارد.

تمرین تبدیل جمله ساده به Cleft Sentence

برای تسلط واقعی، بهتر است به جای حفظ کردن فرمول‌ها، جملات ساده را بر اساس نقطه تأکید بازنویسی کنید.

جمله اول:

Daniel found the missing document.

تأکید روی Daniel:

It was Daniel who found the missing document.

جمله دوم:

We first discussed the idea during the conference.

تأکید روی زمان یا موقعیت:

It was during the conference that we first discussed the idea.

جمله سوم:

I need more practical experience.

تأکید روی نیاز:

What I need is more practical experience.

جمله چهارم:

They postponed the launch.

تأکید روی کاری که انجام دادند:

What they did was postpone the launch.

جمله پنجم:

Poor communication caused most of the difficulties.

تأکید روی علت:

What caused most of the difficulties was poor communication.

تمرین تشخیص ساختار مناسب

برای هر موقعیت باید تصمیم بگیرید it-cleft مناسب‌تر است یا what-cleft.

اگر می‌خواهید بگویید «مری بود که پیشنهاد را مطرح کرد»:

It was Mary who made the suggestion.

اگر می‌خواهید بگویید «چیزی که لازم داریم یک برنامه واضح است»:

What we need is a clear plan.

اگر می‌خواهید بگویید «در ماه ژوئن بود که اوضاع شروع به بهتر شدن کرد»:

It was in June that things started to improve.

اگر می‌خواهید بگویید «کاری که آن‌ها کردند این بود که جلسه را لغو کردند»:

What they did was cancel the meeting.

اگر می‌خواهید بگویید «چیزی که بیشتر از همه مرا نگران می‌کند هزینه است»:

What concerns me most is the cost.

قاعده کاربردی این است که برای شخص، زمان، مکان یا یک عنصر مشخص در جمله، it-cleft اغلب انتخاب خوبی است؛ در حالی که برای چیزی که کسی می‌خواهد، نیاز دارد، انجام می‌دهد یا عاملی که باعث یک نتیجه می‌شود، what-cleft بسیار طبیعی است.

نکات پیشرفته برای استفاده طبیعی‌تر از Cleft Sentences

رسیدن به سطح C1 فقط به معنای ساختن جمله‌ای نیست که از نظر دستور زبان صحیح باشد. جمله باید در بافت نیز طبیعی و هدفمند باشد.

اولین نکته این است که پیش از ساختن cleft sentence مشخص کنید چه تضاد ضمنی‌ای وجود دارد. وقتی می‌گویید:

It was James who approved the proposal.

معمولاً این برداشت ایجاد می‌شود که ممکن بود شخص دیگری آن را تأیید کرده باشد یا مخاطب درباره فرد تأییدکننده مطمئن نبوده است.

دوم اینکه what-cleft معمولاً زمانی بسیار مؤثر است که می‌خواهید خواننده یا شنونده را به سمت نتیجه جمله هدایت کنید:

What makes the situation particularly difficult is the lack of reliable information.

عبارت اول انتظار ایجاد می‌کند و بخش دوم پاسخ آن را می‌دهد.

سوم اینکه cleft sentences باید با ریتم متن هماهنگ باشند. در یک متن حرفه‌ای، ترکیبی از جمله‌های ساده، پیچیده، شرطی، مجهول و ساختارهای تأکیدی معمولاً نتیجه طبیعی‌تری از تکرار یک الگوی خاص ایجاد می‌کند.

و در نهایت، به یاد داشته باشید که پیچیده‌تر کردن ساختار به‌تنهایی نشانه تسلط زبانی نیست. مهارت واقعی زمانی مشخص می‌شود که بدانید کجا جمله ساده بهتر است و کجا یک cleft sentence می‌تواند معنا را دقیق‌تر کند.

جمع‌بندی جملات تأکیدی با it و what

Cleft sentences یکی از کاربردی‌ترین مباحث گرامر پیشرفته انگلیسی برای مدیریت تأکید در جمله هستند. این ساختارها اطلاعات جمله را به شکلی متفاوت سازمان‌دهی می‌کنند تا توجه مخاطب روی شخص، شیء، زمان، مکان، نیاز، علت یا عمل مشخصی قرار بگیرد.

ساختار It-cleft معمولاً به شکل زیر ساخته می‌شود:

It + be + بخش مورد تأکید + who/that + ادامه جمله

مانند:

It was Sophie who solved the problem.

یا:

It was last week that we received the confirmation.

در مقابل، What-cleft معمولاً ساختاری شبیه این دارد:

What + clause + be + بخش مورد تأکید

مانند:

What we need is a better solution.

و برای تأکید روی عمل می‌توان گفت:

What they did was change the schedule.

تفاوت اصلی این دو ساختار در نوع اطلاعاتی است که برجسته می‌کنند. It-cleft برای تأکید روی یک عنصر مشخص مانند شخص، زمان یا مکان بسیار مناسب است، در حالی که what-cleft در بیان نیازها، خواسته‌ها، علت‌ها، ویژگی‌های مهم و اقداماتی که افراد انجام داده‌اند کاربرد گسترده‌ای دارد.

برای تسلط بر این مبحث، حفظ کردن چند فرمول کافی نیست. بهترین روش این است که هنگام خواندن و شنیدن زبان انگلیسی به جمله‌هایی مانند It was... who...، It was... that...، What I need is...، What matters is... و What they did was... توجه کنید و سپس جملات ساده را با تمرکزهای متفاوت بازنویسی کنید.

وقتی بتوانید آگاهانه تصمیم بگیرید کدام بخش جمله باید برجسته شود و بر اساس آن میان it-cleft، what-cleft یا حتی یک جمله ساده انتخاب کنید، جملات تأکیدی دیگر صرفاً یک مبحث گرامری سطح C1 نخواهند بود؛ بلکه به ابزاری عملی برای دقیق‌تر، مؤثرتر و حرفه‌ای‌تر کردن مهارت نوشتن و صحبت کردن به زبان انگلیسی تبدیل می‌شوند.

منتشر شده توسط هم‌زبان در پلتفرم رسانیکا