قرص پنتوکسی فیلین در چه مواردی تجویز میشود؟ عوارض و تداخلات آن چیست؟
منبع: https://rasanika.com
پنتوکسی فیلین یک داروی گشاد کننده عروق است. این قرص باعث بهبود گردش خون و کاهش چسبندگی سلول های خونی می شود.
آنچه در این مقاله میخوانید
پنتوکسی فیلین یک داروی گشادکننده عروق و بهبود دهنده جریان خون است که در درمان اختلالات گردش خون محیطی مانند بیماریهای عروق محیطی و زخمهای ناشی از گردش خون ضعیف استفاده میشود. این دارو با کاهش چسبندگی و تغییر شکل پذیری گلبولهای قرمز، ویسکوزیته خون را کاهش داده و باعث بهبود جریان خون در عروق کوچک میشود. پنتوکسیفیلین به طور معمول در درمان نارسایی مزمن وریدی، لنگش متناوب و بهبود زخمهای پوستی مورد استفاده قرار میگیرد. این دارو میتواند به کاهش علائم مربوط به اختلالات گردش خون مانند درد و گرفتگی عضلات کمک کند و در عین حال ریسک عوارض جانبی ناشی از مصرف طولانیمدت نیز باید مدنظر قرار گیرد.
برخی از افراد همیشه از دردهای شدیدی در ساق پاها شکایت میکنند، بهنحویکه حتی خواب و استراحت شبانه را هم برای آنها سخت کرده است. در برخی موارد دلیل این درد جریان ضعیف خون در عروق پاها است. این درد و ناراحتی یا حتی گرفتگیهای عضلانی علاوه بر اندامهای فوقانی میتواند در دیگر قسمتهای بدن هم احساس شود. در این شرایط دستهای از داروها برای بهبود جریان خون در عروق تجویز میشوند که به آنها گشادکننده عروق هم گفته میشود. یکی از این داروها، دارویی با عنوان پنتوکسی فیلین یا پنتوکسیفیلین است. در این مقاله به صورت کامل با پنتوکسی فیلین، نحوه مصرف، موارد استفاده و عوارض جانبی آن آشنا میشویم.
پنتوکسی فیلین (پنتوکسیفیلین) چیست؟
پنتوکسی فیلین یا Pentoxifylline یک مشتق دی متیل گزانتین مصنوعی است که خواص رئولوژیکی خون را تعدیل می کند و همچنین دارای خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی است. این دارو میتواند جریان خون را از طریق رگهای خونی بهبود ببخشد. از پنتوکسی فیلین برای کاهش درد ساق پا ناشی از گردش خون ضعیف استفاده میشود. این دارو تنها با دستور پزشک در دسترس است و میتواند از گرفتگیهای عضلانی شدید پاها جلوگیری کند. در واقع نحوه عملکرد این دارو، تسهیل جریان خون در شریانهای باریکتر بدن است. به این ترتیب میزان اکسیژن بیشتری از طریق جریان خون به ماهیچهها میرسد تا در زمان انجام فعالیتهایی مانند ورزش کردن، توان مقاومتی آنها نیز بیشتر شود. این دارو با نامهای تجاری پنتوپاک و پنتوکسیل هم عرضه میشود.
شناسنامه دارویی | توضیحات |
پنتوکسی فیلین چیست؟ | پنتوکسی فیلین دارویی است که عمدتاً برای درمان بیماریهای عروقی محیطی استفاده میشود. این دارو با بهبود جریان خون و افزایش اکسیژنرسانی به بافتها، علائم بیماریهای عروقی را کاهش میدهد. |
نام عمومی دارو | پنتوکسی فیلین (Pentoxifylline) |
نام تجاری | تنتال (Trental) و نامهای تجاری دیگر در بازارهای مختلف |
نوع دارو | مهارکننده فسفودی استراز |
نیمه عمر | حدود 0.4 تا 0.8 ساعت |
دفع دارو | جذب خوب از دستگاه گوارش، متابولیسم کبدی، دفع از طریق کلیه |
مکانیسم اثر | افزایش جریان خون به بافتها، کاهش ویسکوزیته خون، مهار تجمع پلاکتها، اثرات ضد التهابی |
اشکال دارویی | قرص، آمپول |
اطلاعات شناسنامهای داروی پنتوکسی فیلین
نحوه مصرف پنتوکسی فیلین
این دارو را به صورت خوراکی همراه با غذا طبق دستور پزشک، معمولا 3 بار در روز مصرف کنید. قرصها را به طور کامل ببلعید و از خرد کردن یا جویدن آنها خودداری کنید. انجام این کار میتواند تمام دارو را به یکباره آزاد کند و خطر عوارض جانبی را افزایش دهد. از این دارو به طور منظم استفاده کنید تا بیشترین سود را از آن ببرید. به هیچ عنوان بدون نظر پزشک مصرف دارو را قطع نکنید، چرا که بهبود علائم ممکن است طی دو تا چهار هفته مشاهده شود؛ اما برای بهبودی کامل، به مصرف حداقل 8 هفته از این دارو نیاز است.
بهترین زمان مصرف پنتوکسیفیلین
بهتر است پنتوکسی فیلین را به همراه غذا مصرف کرد. در نتیجه میتوان در کنار هر وعده غذایی، قرص پنتوکسیفیلین را هم مصرف کرد. مصرف این دارو به همراه وعدههای غذایی میتواند از بروز مشکلات گوارشی جلوگیری کند.
موارد مصرف پنتوکسی فیلین (پنتوکسیفیلین)
به صورت ویژه از داروی پنتوکسی فیلین برای درمان لنگ زدن متعدد پاها استفاده میشود. در واقع این دارو میتواند بیماریهای مربوط به تنگی عروق محیطی را درمان کند. معمولا در اکثر مواقع این التهاب و گرفتگیهای عروق محیطی میتواند ریسک لخته شدن خون را افزایش دهد، خصوصا که معمولا عروق نازکتر و باریکتر درگیرند. افرادی که در معرض بروز این مشکل هستند میتوانند با مصرف پنتوکسیفیلین، خطر گرفتگی، تنگی عروق یا لخته شدن خون را از بین ببرند. در واقع این دارو به عنوان گشادکننده عروق میتواند علائم گرفتگی رگ قلب را درمان کند. به همین دلیل میتوان از آن برای درمان اختلالات عروقی مغز هم استفاده کرد.
یکی دیگر از کاربردهایی که این دارو دارد، در زمینه درمان کمخونیهای داسی شکل (بیماری سیکل سل) است. همچنین میتوان از این دارو برای کاهش درد و ناراحتی عضلات بعد از انجام فعالیتهای ورزشی شدید هم کمک گرفت. با مصرف این دارو ورزشکاران میتوانند برای مدت بیشتری فعالیتهای خود را ادامه دهند. در واقع این دارو میتواند میزان اکسیژنرسانی به بافتها، عضلات و اندامها را، خصوصا در بافتهای ایسکمیک بهبود ببخشند.
علاوه بر کاربردهایی که برای این دارو تعریف شده، مطالعات در زمینه فواید دیگر پنتوکسی فیلین هم ادامه دارد و احتمالا بتوان از این دارو برای موارد دیگری هم استفاده کرد. در کل میتوان پنتوکسیفیلین را یک داروی موثر در رفع اکثر مشکلات عروقی در اندامهای مختلف در نظر گرفت.
1. تاثیر قرص پنتوکسی فیلین بر اسپرم
یکی از مواردی که اخیرا برای درمان آن از داروی پنتوکسی فیلین استفاده میشود، بهبود تحرک اسپرم در آقایان است. بررسیهای آزمایشگاهی نشان میدهد که احتمالا این دارو میتواند روی تحرک اسپرم در افرادی که آنالیز مایع منی آنها طبیعی است، تاثیر بگذارد. اما بیشترین تاثیری که این دارو دارد، روی بهبود قابل توجه کیفیت اسپرمهاست.
از آنجا که پنتوکسی فیلین میتواند بر کیفیت و تحرک اسپرم اثر بگذارد، بهتر است پیش از مصرف این دارو، وضعیت باروری و سلامت اسپرم بهطور دقیق بررسی شود. انجام آزمایش اسپرم به پزشک کمک میکند تا علت اصلی کاهش تحرک یا تعداد اسپرم مشخص شود و در صورت لزوم، دوز دارو یا نوع درمان بهصورت اختصاصی تنظیم گردد. برای این منظور میتوانید به آزمایشگاه های تست اسپرم شیراز مراجعه کنید تا بررسیهای دقیق توسط متخصصان انجام شود. نتایج این آزمایش نقش مهمی در تصمیمگیری درمانی و ارزیابی اثربخشی داروهایی مانند پنتوکسی فیلین در بهبود ناباروری مردان دارند
متن انگلیسی:
Studies have shown that pentoxifylline enhances the quality and quantity of sperms
ترجمه متن:
مطالعات نشان دادهاند که پنتوکسی فیلین کیفیت و کمیت اسپرم را افزایش میدهد.

قرص پنتوکسی فیلین 400 برای رفع گرفتگیهای عضلانی، درد ساق پا، رفع مشکلات عروقی و درمان ناباوری تجویز میشود.
2. قرص پنتوکسی فیلین 400 برای مردان
در بسیاری از موارد از قرص پنتوکسی فیلین 400 برای درمان ناباروری مردان استفاده میشود. پنتوکسیفیلین میتواند روی زنده ماندن اسپرم مردان و درمان ناباروری آنها موثر باشد. البته آقایان از این دارو برای رفع گرفتگی عضلات، درد ساق پا و رفع مشکلات عروقی هم استفاده میکنند.
3. پنتوکسی فیلین و واریکوسل
در مواردی که مردان به دلیل بیماری واریکوسل امکان باروری خود را از دست دادهاند و تمامی تلاشها برای بارداری به شکست میانجامد، پزشک میتواند به عنوان یک درمان مکمل برای بهبود خونرسانی به اندامهای جنسی در آقایان مبتلا به واریکوسل، از داروی پنتوکسی فیلین کمک بگیرد. با این حال این که این دارو به عنوان یک درمان اصلی واریکوسل در نظر گرفته شود هنوز جای بحثوبررسی دارد و به مطالعات بیشتری در این زمینه نیاز است. اما احتمالا تنگی عروق و مشکل در خونرسانی اندامهای تناسلی که یکی از عوارض بیماری واریکوسل است را میتوان با پنتوکسیفیلین بهبود بخشید.
4. پنتوکسی فیلین در بدنسازی
در ورزشکاران هم از داروی پنتوکسی فیلین استفاده میشود. این دارو میتواند به افزایش جریان خون به اندامهایی که به دلیل ورزش سنگین تحت فشار و استرس بالایی قرار دارند، اکسیژنرسانی به آنها را افزایش داده تا درد و ناراحتی و گرفتگیهای ناشی از تمرین کمتر شود. به این ترتیب ورزشکاران از جمله بدنسازان میتوانند برای مدت زمان طولانیتری به تمرینات خود ادامه دهند.
5. پنتوکسی فیلین برای پسرزایی
داروی پنتوکسی فیلین میتواند میزان انرژی بسیار بیشتری را برای سلولها آزاد کند و به همین دلیل هم برخی منابع بر این باورند که مصرف این دارو میتواند موجب افزایش تحرک اسپرمها شده و در نتیجه از آن برای پسرزایی استفاده میشود. با این حال هیچ دادهای هنوز نتوانسته این نظریه را تایید کند.

پنتوکسی فیلین برای زنان مبتلا به اندومتریوز تجویز میشود تا التهاب ناشی از این بیماری را کاهش دهند.
6. پنتوکسی فیلین در زنان
یکی از کاربردهایی که این دارو دارد، برای زنان مبتلا به بیماری اندومتریوز است. زنان مبتلا به اندومتریوز معمولا درد بسیار شدیدی دارند و از طرفی نیز باروری آنها تحت تاثیر این مشکل قرار میگیرد. از طرفی سیستم ایمنی میتواند وضعیت این بیماری را بدتر کرده و درد و ناراحتی بیشتری را، خصوصا در دورههای تخمکگذاری و قاعدگی ایجاد کند. برخی از دادهها نشان میدهد که اثر ضدالتهابی این دارو میتواند علائم و ناراحتی ناشی از اندومتریوز را در زنان کاهش دهد و برای درمان اندومتریوز استفاده میشود.
7. قرص پنتوکسی فیلین برای انتقال جنین
برخی از اطلاعات و بررسیهایی که اخیرا روی اثربخشی پنتوکسی فیلین انجام شده نشان میدهد که احتمالا مصرف این قرص میتواند روی بهبود نتایج آی وی اف تاثیر بگذارد. تجویز پنتوکسی فیلین در طی تحریک تخمدان ممکن است نتایج IVF را بهبود ببخشد، نه تنها با ایجاد پوشش ضخیمتر آندومتر، بلکه با تولید تعداد بیشتری تخمک، افزایش کیفیت تخمک، بهبود کیفیت زیگوت و جنین در طی انتقال جنین و غلظت بالاتر استرادیول سرم، پنتوکسی فیلین میتواند روی بهبود نتایج انتقال جنین اثر بگذارد.
8. قرص پنتوکسی فیلین برای کلیه
یکی دیگر از زمینههایی که اثربخشی قرص پنتوکسی فیلین روی آن در حال بررسی است، اثر این دارو روی بیماریهای دیابتیک کلیه است. تحقیقات تجربی نشان میدهد که پنتوکسیفیلین از طریق اثرات مفید ضدالتهابی، آنتیاکسیدانی و ضد فیبروتیکی که دارد میتواند آسیب بافتهای کلیه را کاهش دهد و از طرفی نیز پیشرفت بیماری کلیوی را کاهش دهد.
دوز مصرف پنتوکسی فیلین (پنتوکسیفیلین)
دوز بر اساس وضعیت پزشکی و پاسخ به درمان هر بیمار متفاوت است. از طرفی معمولا زمینه بیماری و هدف درمان مشخص می کند که به چه دوزی از این دارو نیاز است. معمولا در بزرگسالان دوز مصرفی دارو، 400 میلیگرم است که باید سه بار در روز مصرف شود. در مابقی شرایط، ممکن است دوز مصرفی بر اساس هدف درمان و شرایط فرد متفاوت از این حالت تعیین شود.
عوارض جانبی مصرف پنتوکسی فیلین
اکثر افراد با مصرف پنتوکسی فیلین هیچ عارضه جانبی خاصی را تجربه نمیکنند. اما در برخی از افراد هم مصرف این دارو میتواند یک سری عوارض جانبی را ایجاد کند که در برخی مواقع این عوارض بسیار شدید و جدی هستند. حالت تهوع، استفراغ، سوءهاضمه، نفخ، آروغ زدن، گرگرفتگی، سردرد و سرگیجه از جمله عوارض رایجی است که اکثر افراد با مصرف پنتوکسی فیلین با آن درگیر میشوند.
برخی از عوارض جانبی جدیتر شامل ضربان قلب سریع و نامنظم، تشنج، کبودی آسانتر، خونریزی و مشکلاتی از این دست میشود. درد قفسه سینه یکی از عوارض جدی است که در صورت مشاهده آن باید سریعا به پزشک مراجعه کرد.
واکنش آلرژیک بسیار جدی به این دارو نادر است. با این حال، در صورت مشاهده علائم یک واکنش آلرژیک جدی، از جمله بروز بثورات پوستی، خارش، تورم (مخصوصا در صورت، زبان و گلو)، سرگیجه شدید، مشکلات تنفسی و مواردی از این دست هم باید فورا به پزشک مراجعه کرد.
موارد احتیاط و منع مصرف پنتوکسیفیلین
در تصمیمگیری برای استفاده از یک دارو، خطرات مصرف دارو باید در مقابل فواید آن سنجیده شود. در موارد زیر مصرف این دارو توصیه نمیشود یا این که باید مصرف آن با احتیاط انجام شود:
آلرژی، اگر تابهحال هر گونه واکنش غیرعادی یا آلرژیک به این دارو یا هر داروی مشابه دیگری داشتهاید، به پزشک خود اطلاع دهید. همچنین اگر انواع دیگری از آلرژی دارید، مانند آلرژی به غذاها، رنگها، مواد نگهدارنده یا حیوانات، به پزشک اطلاع دهید.
مصرف این دارو در کودکان زیر 12 سال توصیه نمیشود و هنوز هیچ دادهای در خصوص ایمن بودن این دارو برای گروه سنی زیر 12 سال وجود ندارد.
در سالمندان مصرف این دارو ممکن است عوارض جانبی بیشتری داشته باشد.
شیردهی، هیچ مطالعه کافی در زنان برای تعیین میزان خطر مصرف پنتوکسیفیلین برای شیرخواران در دوره شیردهی وجود ندارد.
این دارو باید در افرادی با سابقه خونریزیهای کنترل نشده، بیماری کبدی و بیماران کلیوی با احتیاط مصرف شود و ممکن است به کاهش دوز مصرفی روزانه نیاز باشد.
افرادی که سیگار میکشند یا الکل مصرف میکنند، نباید همزمان از این دارو استفاده کنند
متن انگلیسی:
Any condition in which there is a risk of bleeding (e.g., recent stroke)—Pentoxifylline may make the condition worse
ترجمه متن:
هر شرایطی که در آن خطر خونریزی وجود داشته باشد (مانند سکته مغزی اخیر) مصرف پنتوکسی فیلین ممکن است وضعیت را بدتر کند.
اختلالات دارویی پنتوکسی فیلین
گاهی اوقات تداخل دارویی میتواند اثربخشی یک دارو را تحت تاثیر قرار دهد یا این که ریسک بروز عوارض دارویی را بیشتر کند. به همین دلیل در صورت تجویز این دارو، باید به پزشک در خصوص هر دارویی که مصرف میکنید اطلاع دهید. به هیچ عنوان نباید از این دارو همزمان با داروهایی مانند کتورولاک یا ریوسیگوات استفاده کرد.
علاوه بر این احتمالا مصرف پنتوکسی فیلین با داروهای زیر هم موجب بروز یک سری تداخلات دارویی خواهد شد:
آسکلوفناک
استتاسین
آدنوزین
آمتولمتین گواسیل
آسپرین
برومفناک
بوفکساماک
سلکوکسیب
کولین سالیسیلات
کلونیکسین
دکسی بوپروفن
دکسکتوپروفن
دیکلوفناک
دیفلونیسال
دیپیرون
دروکسیکام
اتودولاک
اتوفنامات
Etoricoxib
فلبیناک
فنوپروفن
فپرادینول
فپرازون
فلوکتافنین
فلوفنامیک اسید
فلوربی پروفن
ایبوپروفن
ایبوپروفن لیزین
ایندومتاسین
کتوپروفن
لورنوکسیکام
لوکسوپروفن
لومیراکوکسیب
مکلوفنامات
مفنامیک اسید
آسنوکومارول
سایمتیدین
دیکومارول
تئوفیلین
وارفارین

قرص پنتوکسی فیلین را نباید همراه با آسپرین و وارفارین مصرف کرد.
اطلاعات دارویی پنتوکسی فیلین
در جدول زیر میتوانید اطلاعات دارویی پنتوکسی فیلین شامل اسامی رایج این دارو، عوارض جانبی و تداخلات دارویی آن را مشاهده کنید.
اسامی دارویی | عوارض جانبی | تداخلات دارویی |
قرص آهسته رهش پنتوکسی فیلین امین 400 میلی گرم | تهوع | داروهای ضدانعقاد مانند وارفارین |
قرص آهسته رهش آپو پنتوکسی فیلین 400 میلی گرم | سرگیجه | سایمیتیدین |
قرص آهسته رهش پنتوکسی فیلین فارابی 400 میلی گرم | استفراغ | تئوفیلین |
قرص آهسته رهش پنتافیل 400 میلی گرم | مشکلات گوارشی | دیکومارول |
قرص فلوول 400 میلی گرم | درد قفسه سینه | مفنامیک اسید |
– | ضربان قلب نامنظم | مکلوفنامات |
– | تشنج | داروهای ضدپلاکت مانند آسپرین |
– | سردرد | مسکنهای غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن |
اطلاعات دارویی پنتوکسی فیلین
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
داروی پنتوکسی فیلین به صورت اختصاصی به عنوان یک داروی گشادکننده عروق محیطی میتواند برای درمان بیماریهای مختلف عروق محیطی و عروق مغزی کاربرد داشته باشد. مکانیسم اثر این دارو به این شکل است که میتواند با بهبود جریان خون در عروق تنگ، خونرسانی را افزایش داده تا در نتیجه اکسیژنرسانی به بافتها هم بیشتر شود. در نتیجه درد، ناراحتی و گرفتگی در عضلات، خصوصا عضلات پا کاهش مییابد. با این حال ممکن است بتوان از پنتوکسیفیلین برای اهداف درمانی دیگری هم استفاده کرد که هنوز اثربخشی قطعی دارو در این زمینهها تایید یا رد نشده است.
از آن جایی که پنتوکسی فیلین میتواند موجب بروز یک سری عوارض جانبی هم شود، به هیچ عنوان نباید بدون نظر پزشک متخصص قلب و عروق از آن استفاده کرد. در برخی مواقع ممکن است اورولوژیستها یا متخصصان ناباروری از این دارو برای درمان واریکوسل و ناباروری کمک بگیرند.
پرسشهای متداول
قرص پنتوکسی فیلین 400 برای چیست؟
این دارو یک قرص گشادکننده عروق است و برای درمان بیماریهای عروق محیطی تجویز میشود.
پنتوکسیفیلین برای ناباروری مردان مفیده؟
مطالعات زیادی در خصوص اثربخشی پنتوکسی فیلین در درمان ناباروری انجام شده و هنوز دادههای کافی وجود ندارد. اما گزارشها نشان میدهد که احتمالا پنتوکسیفیلین میتواند ناباروری در مردان را درمان کند و موجب افزایش کمیت و کیفیت اسپرمها شود.
در صورت فراموشی مصرف پنتوکسیفیلین چه کنیم؟
اگر یک نوبت از این دارو را فراموش کردید، دراسرعوقت آن را مصرف کنید. با این حال، اگر تقریبا زمان نوبت بعدی فرا رسیده است، دوز فراموش شده را رها کرده و دوز بعدی را مصرف کنید. به هیچ عنوان دو دوز را همزمان با هم مصرف نکنید.
