داروی اکتمرا برای چیست؟ نحوه مصرف و عوارض آن

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

اکتمرا، که با نام عمومی توسیلیزوماب شناخته می‌شود، یک آنتی‌بادی مونوکلونال است که گیرنده‌های اینترلوکین-۶ (IL-۶) را مسدود می‌کند و به کاهش التهاب در بیماری‌های خودایمنی کمک می‌رساند. این دارو برای درمان آرتریت روماتوئید، آرتریت ایدیوپاتیک جوانان و موارد شدید کووید-۱۹ استفاده می‌شود. نحوه مصرف شامل تزریق وریدی هر چهار هفته یا زیرجلدی هفتگی با دوز بر اساس وزن بدن است. عوارض شایع آن هم شامل سردرد، عفونت‌های تنفسی و افزایش آنزیم‌های کبدی می‌شود. این دارو توسط متخصصان روماتولوژی تجویز می‌شود.

اکتمرا (با نام علمی توسیلیزوماب) یک داروی بیولوژیک است که به صورت آنتی‌بادی مونوکلونال انسانی‌شده طراحی شده و علیه گیرنده اینترلوکین-۶ (IL-6) در بدن عمل می‌کند. IL-6 یک پروتئین مهم در سیستم ایمنی بدن است که به عنوان سایتوکاین شناخته می‌شود و نقش کلیدی در ایجاد التهاب و پاسخ‌های ایمنی دارد. عملکرد اکتمرا در بدن به این صورت است که به گیرنده‌های IL-6 روی سلول‌ها متصل می‌شود و جلوی ارسال سیگنال‌های التهابی توسط این پروتئین را می‌گیرد. این کار مانند مسدود کردن یک مسیر ارتباطی است که باعث کاهش التهاب، تورم و درد می‌شود. در نتیجه، سیستم ایمنی بیش‌فعال آرام می‌گیرد و علائم بیماری کنترل می‌شود.

داروی توسیلیزومب یا اکتمرا چیست؟

آمپول اکتمرا نوع خارجی داروی توسیلیزوماب بوده که با همکاری شرکت‌های داروسازی هوفمان-لا روش (ROCHE) و «چوگای فارما» ساخته شده ‌است. البته نوع داخلی این دارو نیز با نام «تمزیوا» توسط شرکت «داروسازی آریوژن فارمد» هم ساخته شده و در دسترس است و تاثیری مشابه نمونه خارجی دارد.

از جمله رایج‌ترین انواع داروی توسیلیزوماب موجود در بازار می‌توان موارد زیر را نام برد:

• آمپول اکتمرا (۲۰ میلی گرم)

• ویال اکتمرا (۲۰ میلی گرم)

• ویال تمزیوا (۱۰ و ۲۰ میلی گرم) 

• آمپول رواکتمرا (۱۶۲ میلی گرم)

اطلاعات دارویی اکتمرا

نحوه مصرف و تزریق اکتمرا چگونه است؟

اکتمرا معمولا توسط پزشک تجویز و نظارت می‌شود. برای تزریق وریدی، دوز بر اساس وزن (۴ تا ۸ میلی‌گرم بر کیلوگرم) محاسبه شده و در یک ساعت از طریق سرم رقیق‌شده تزریق می‌شود (معمولا هر چهار هفته یک‌بار). بیماران باید قبل از تزریق آزمایش‌های خونی برای بررسی عفونت یا مشکلات کبدی انجام دهند:

• تاریخ انقضای دارو را بررسی کنید. در صورت گذشتن تاریخ انقضا از آن استفاده نکنید.

• برخی از داروهای درمان کرونا شامل پوشش بیمه‌های درمانی می‌شوند. این مورد را بررسی کنید.

• اگر دچار شرایط خاصی مانند ابتلا به بیماری‌های مقاربتی و عفونی هستید، شرایط را به پزشک اطلاع دهید.

• هرگز بدون نظر پزشک اقدام به استفاده از این دارو نکنید.

• نمونه‌های بسیاری از داروی توسیلیزوماب در بازارهای غیرقانونی وجود دارند، هرگز فریب قیمت بالای آن‌ها را نخورید. ممکن است بسیاری از داروها تقلبی باشند.

• داروی اکتمرا تنها در شرایط وخیم و زمانی که بیمار به سایر درمان‌ها پاسخ نداده باشد، استفاده می‌شود.

• بهترین پزشک برای تشخیص بیماری، متخصص داخلی و بیماری‌های عفونی و روماتولوژیست است.

• دوز مصرفی در هر فرد متفاوت است. دقیقا طبق دستور پزشک خود عمل کنید.

• تزریق این دارو زیر نظر پزشک و به صورت وریدی انجام می‌شود. این کار حدود ۱ ساعت زمان می‌برد. پس از آن برای بررسی علائم باید بستری شوید.

• از تماس با افرادی که بیماری‌های واگیردار دارند یا اخیرا واکسن‌های زنده دریافت کرده‌اند، خودداری کنید. اگر اخیرا در محیطی آلوده قرار داشته‌اید، شرایط را به پزشک اطلاع دهید.

• هنگام استفاده از دارو، از یکی از روش‌های جلوگیری از بارداری استفاده کنید.

داروی اکتمرا برای چیست؟

این دارو معمولا برای درمان بیماری‌های التهابی مانند آرتریت روماتوئید در بزرگسالان، آرتریت ایدیوپاتیک juveniles (نوع شدید التهاب مفاصل در کودکان و نوجوانان) و گاهی موارد شدید التهاب ناشی از عفونت‌هایی مانند کووید-۱۹ استفاده می‌شود. اکتمرا بیشتر به صورت تزریق وریدی یا زیرجلدی تجویز می‌شود و می‌تواند دردهای مفصلی را تسکین دهد، التهاب داخلی را کاهش دهد و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشد. اما مانند هر دارویی ممکن است عوارضی مانند عفونت‌های جزئی یا سردرد داشته‌باشد و باید تحت نظر پزشک مصرف شود:

• درمان آرتریت روماتوئید متوسط تا شدید در بزرگسالان که به داروهای دیگر پاسخ نداده‌اند

• کنترل آرتریت ایدیوپاتیک جوانان سیستمیک یا پلی‌آرتریت در کودکان بالای دو سال

• مدیریت آرتریت سلول غول‌پیکر (GCA) برای کاهش التهاب عروق خونی

• کاهش سندرم آزادسازی سیتوکین (CRS) در درمان‌های سرطان مانند CAR-T

• کمک به بیماران بستری کووید-۱۹ با التهاب شدید، همراه با کورتیکواستروئیدها

• درمان بیماری‌های التهابی دیگر مانند اسکلروز سیستمیک مرتبط با مشکلات ریوی

آمپول اکتمرا برای کرونا

اکتمرا در موارد شدید کووید-۱۹، برای درمان کرونا نقش حمایتی ایفا می‌کند، جایی که التهاب بیش‌ازحد، معروف به طوفان سیتوکین، باعث آسیب ریوی می‌شود. FDA این دارو را برای بزرگسالان بستری که نیاز به اکسیژن مکمل یا ونتیلاتور دارند، تأیید کرده است.

تزریق وریدی آن، معمولا ۸ میلی‌گرم بر کیلوگرم یک‌بار (حداکثر دو دوز)، التهاب را کاهش می‌دهد و شانس بقا را افزایش می‌بخشد. مطالعات نشان می‌دهد این دارو همراه با کورتیکواستروئیدها مؤثرتر است اما درمان اصلی کووید نیست و واکسیناسیون همچنان اولویت دارد.

امپول اکتمرا ۴۰۰ میلی‌گرم، که حاوی توسیلیزوماب است، بیشتر برای تزریق وریدی در درمان‌های التهابی شدید استفاده می‌شود.

دوز مورد استفاده اکتمرا چقدر است؟

داروی اکتمرا باید بر اساس وزن بدن فرد مصرف شود. برای بزرگسالان، دوز مصرفی ۸ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن است که حداکثر ۸۰۰ میلی‌گرم می‌شود. افراد با وزن کمتر از ۴۰ کیلوگرم به دوز پایین‌تر نیاز دارند، در حالی که افراد سنگین‌تر از ۹۰ کیلوگرم باید ۸۰۰ میلی‌گرم مصرف کنند. نوزادان و نوجوانان نیز باید بر اساس وزن خود از دوز مناسب استفاده کنند. مصرف این دارو در دوران بارداری و شیردهی نیاز به مشورت با پزشک دارد.

مقدار مصرف داروی اکتمرا

عوارض آمپول اکتمرا چیست؟

عوارض اکتمرا از موارد شایع مانند سردرد و عفونت‌های تنفسی تا موارد خطرناک مانند عفونت‌های جدی یا سوراخ شدن روده متغیر است. تحقیقات نشان می‌دهد بسیاری از بیماران عوارض خفیف را تجربه می‌کنند، مانند افزایش فشار خون یا خستگی، که با نظارت قابل مدیریت هستند. اما موارد جدی‌تر شامل فعال‌شدن عفونت‌های نهفته مانند سل یا هپاتیت است که بیشتر در افراد با سیستم ایمنی ضعیف دیده شده است. به طور کلی عوارض مصرف داروی اکتمرا یا تمزیوا عبارت است از:

• عفونت‌های تنفسی فوقانی (شایع)

• سردرد و سرگیجه

• افزایش فشار خون

• افزایش آنزیم‌های کبدی

• عفونت‌های جدی مانند سل (خطرناک)

• سوراخ شدن دستگاه گوارش

• کاهش نوتروفیل‌ها و پلاکت‌ها

• واکنش‌های تزریقی مانند کهیر

موارد احتیاط مصرف داروی توسیلیزومب

احتیاط در مصرف توسیلیزومب ضروری است زیرا می‌تواند سیستم ایمنی را سرکوب کند و ریسک عفونت را افزایش دهد. مطالعات پزشکی تأکید می‌کنند بیماران با سابقه عفونت‌های مزمن مانند سل باید قبل از شروع آزمایش شوند. زنان باردار باید از مصرف این دارو پرهیز کنند زیرا احتمال ریسک آسیب جنینی وجود دارد. افراد مسن یا با بیماری‌های کبدی هم احتیاط بیشتری نیاز دارند. به طور کلی بهتر است قبل از مصرف این دارو، از موارد زیر آگاه باشید:

• بررسی عفونت‌های نهفته قبل از مصرف

• نظارت بر آزمایش‌های خونی منظم

• پرهیز از مصرف در بارداری یا شیردهی

• احتیاط در بیماران با سابقه سرطان

• توقف دارو در عفونت فعال

• نظارت بر علائم گوارشی

• پرهیز از استفاده همزمان از واکسن‌های زنده

متن انگلیسی:
ACTEMRA changes the way your immune system works. This can make you more likely to get infections or make any current infection worse. Some people have serious infections while taking ACTEMRA, including tuberculosis (TB), and infections caused by bacteria, fungi, or viruses that can spread throughout the body.
ترجمه فارسی:
اکتمرا نحوه عملکرد سیستم ایمنی بدن شما را تغییر می‌دهد. این تغییر می‌تواند احتمال ابتلا به عفونت‌ها را افزایش دهد یا عفونت‌های موجود را شدیدتر کند. برخی افراد در حین مصرف اکتمرا به عفونت‌های جدی دچار می‌شوند، از جمله سل (TB) و عفونت‌های ناشی از باکتری‌ها، قارچ‌ها یا ویروس‌هایی که می‌توانند در سراسر بدن گسترش یابند.

به نقل از سایت actemra

تداخل دارویی توسیلیزومب یا اکتمرا

اگر همزمان تحت درمان داروهای دیگری هستید، حتما لیستی از سوابق دارویی و بیماری‌های خود را در اختیار پزشک قرار دهید تا مانع از تداخل دارویی اکتمرا با سایر داروها شوید. از جمله داروهایی که توسیلیزوماب ممکن است با آن‌ها تداخل داشته‌باشد، می‌توان موارد زیر را نام برد:

• آتورواستاتین

• آلپرازولام

• آملودیپین (کاهش سطح خونی و اثرات آملودیپین)

• متوترکسات (بروز مشکلات کبدی)

• هیدروکسی کلروکین (افزایش خطر آسیب به اعصاب)

• گولیمومب

• واکسن هموفیلوس آنفلوانزا نوع بی

• آباتاسپت

• برخی از داروهای کلسترول (مانند آتورواستاتین، لوواستاتین، سیمواستاتین)

• امپرازول

• وافارین

• دوراویرین

• آلفاسپت

• باسی لیکسی مب

• کاناکینومب

• باریسیتینیب

• آدنوویروس نوع ۴ و ۷ زنده خوراکی (واکسن زنده)

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

اکتمرا (توسیلیزوماب) یک داروی بیولوژیک است که توسط FDA برای درمان موارد شدید کووید-19 در بزرگسالان بستری‌شده تصویب شده است. این دارو هرچند درمان قطعی برای ویروس کرونا نیست اما با مهار اینترلوکین-6 و کاهش عوارض جانبی مانند طوفان سیتوکین، التهاب شدید را کنترل می‌کند و علائم بیماری را به حداقل می‌رساند. پیشگیری از ابتلا همچنان بر واکسیناسیون و رعایت بهداشت تمرکز دارد اما در شرایط وخیم، اکتمرا می‌تواند به بهبود وضعیت بیماران کمک کند. قبل از مصرف این دارو به متخصص روماتولوژیست یا دکتر عمومی مراجعه کنید.

پرسش‌های متداول

کاربرد داروی توسیلیزومب یا اکتمرا چیست؟

توسیلیزومب، معروف به اکتمرا، در درمان بیماری‌های التهابی که IL-۶ نقش کلیدی دارد، مؤثر است. این دارو التهاب را کاهش می‌دهد و علائم آرتریت روماتوئید را در بزرگسالان بهبود می‌بخشد، جایی که مفاصل آسیب می‌بینند. در کودکان، برای آرتریت ایدیوپاتیک جوانان استفاده می‌شود تا تب و درد را کنترل کند. همچنین در آرتریت سلول غول‌پیکر، عروق خونی را محافظت می‌کند. در درمان‌های سرطان، سندرم CRS را مدیریت می‌کند و در کووید-۱۹ شدید، التهاب ریوی را کم می‌کند.

امپول اکتمرا ۴۰۰ برای چیست؟

امپول اکتمرا ۴۰۰ میلی‌گرم که حاوی توسیلیزوماب است، بیشتر برای تزریق وریدی در درمان‌های التهابی شدید استفاده می‌شود. این دوز برای بیماران با وزن بالاتر در آرتریت روماتوئید یا کووید-۱۹، جایی که دوز ۸ میلی‌گرم بر کیلوگرم محاسبه می‌شود، مناسب است. به عنوان مثال معمولا برای فرد ۵۰ کیلویی، حدود یک ویال کافی است. این آمپول با سرم رقیق شده و در یک ساعت تزریق می‌شود. کاربرد آن در کنترل علائم مزمن کمک‌کننده است اما باید تحت نظر پزشک باشد تا عوارضی مانند عفونت مدیریت شود.

شرایط نگهداری اکتمرا چیست؟

برای نگهداری صحیح اکتمرا ویال‌ها یا سرنگ‌های آماده باید در یخچال بین ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد نگه داشته شوند، دور از نور مستقیم و انجماد. پس از خارج کردن از یخچال، حداکثر ۸ ساعت در دمای اتاق (تا ۳۰ درجه) قابل استفاده است اما نباید دوباره یخچال شود. از تکان دادن شدید پرهیز کنید تا پروتئین آسیب نبیند. تاریخ انقضا را چک کنید و داروهای منقضی را دور بیندازید. در خانه، آن را دور از دسترس کودکان نگه دارید. این شرایط ساده به جلوگیری از کاهش کیفیت کمک می‌کند و ایمنی مصرف را تضمین می‌کند.

آیا میان کارایی تمزیوا و اکتمرا تفاوتی وجود دارد؟

خیر، میان کارایی دو نوع دارو تفاوتی نداشته و هر دو تحت تایید سازمان FDA بوده و در پروتکل درمانی کشور قرار دارند.

برای تجویز توسیلیزوماب به چه پزشکی باید مراجعه کنیم؟

مانند هر داروی دیگری از استفاده خودسرانه اکتمرا یا تغییر دوزها پرهیز کنید. این دارو تنها مخصوص افراد در شرایط وخیم بیماری بوده و باید تحت نظر پزشک و در شرایط خاص استفاده شود. متخصص داخلی، فوق تخصص ریه، متخصص عفونی و روماتولوژیست در صورت مناسب دیدن این دارو برای شما، می توانند این دارو را تجویز کنند.

آیا داروی توسیلیزوماب تحت پوشش بیمه قرار می‌ گیرد؟

براساس اعلام دبیر کمیته علمی ستاد ملی مقابله با کرونا، بیمه نیورهای مسلح هزینه تهیه داروی اکتمرای ایرانی یا همان «تمزیوا» را تحت پوشش قرار داده‌اند. در حال حاضر بیمه‌ای دیگری تهیه داروی اکتمرا را تحت پوشش قرار نمی‌دهد.