داروی تستوسترون چیست؟ + نحوه مصرف و عوارض آن

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

داروی تستوسترون از دسته داروهای هورمونی شبه آندروژن است که نقش مهمی در بهبود عملکرد جنسی، افزایش توده عضلانی دارد.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

داروی تستوسترون نوعی داروی هورمونی است که برای درمان هیپوگونادیسم (کاهش عملکرد جنسی در مردان)، افزایش میل جنسی و بهبود سطح انرژی استفاده می‌شود. این دارو معمولا به شکل آمپول، ژل موضعی یا قرص خوراکی تجویز می‌شود و نیاز به نظارت و نسخه پزشک متخصص دارد.

داروی تستوسترون شکل مصنوعی هورمون تستوسترون و یک آندروژن (هورمون مردانه) برای عملکردهای مختلف بدن است. این دارو که به شکل آمپول تزریقی یا قرص خوراکی توسط پزشک متخصص تجویز می‌شود، بیشتر برای درمان بیماری‌های مرتبط با کمبود تستوسترون مانند هیپوگونادیسم در مردان (کاهش فعالیت غدد جنسی) و انواع خاصی از سرطان پستان استفاده می‌شود. باتوجه به اینکه این دارو هورمونی است و روی عملکرد غدد درون‌ریز بدن تاثیر می‌گذارد، بهتر است حتما با نظارت متخصص غدد مصرف شود.

داروی تستوسترون چیست؟

داروی تستوسترون از گروه داروهای استروئیدی است که برای درمان بیماری هیپوگونادیسم در مردانی که بدن آنها تستوسترون طبیعی و کافی تولید نمی‌کند، مصرف می‌شود. تستوسترون یک هورمون مردانه و مسئول رشد و توسعه اندام‌های جنسی و حفظ ویژگی‌های جنسی ثانویه است. این دارو شکل مصنوعی از این هورمون را ایفا می‌کند. از آنجا که تنظیم هورمون‌های جنسی نیاز به بررسی دقیق عملکرد غدد درون‌ریز دارد، بسیاری از بیماران ترجیح می‌دهند برای ارزیابی کمبود تستوسترون و شروع درمان، با دکتر غدد تهران مشورت تخصصی داشته باشند.

اطلاعات دارویی تستوسترون

نحوه‌ مصرف داروی تستوسترون و دوز مصرفی آن

در صورت بروز عوارضی مانند افزایش فشار خون، ژنیکوماستی یا اختلالات خواب، بررسی مجدد درمان زیر نظر دکتر غدد قزوین اهمیت زیادی در پیشگیری از مشکلات جدی‌تر دارد. داروی تستوسترون را می‌توان به شکل‌های مختلف از جمله تزریق عضلانی، پچ‌های ترانس درمال، ژل‌های موضعی و قرص‌های خوراکی تجویز کرد. هر روش دوز توصیه‌شده خود را دارد. به‌عنوان مثال تزریق عضلانی معمولا هر ۱۰ تا ۱۴ روز یکبار انجام می‌شود در حالی که ژل‌های موضعی روزانه برای پوست تمیز و خشک استفاده دارند. پچ‌ها معمولا برای یک دوره مشخص‌شده پوشیده می‌شوند و قرص‌های خوراکی معمولا در دوزهای تقسیم‌شده در طول روز برای حفظ سطح هورمون بدن مصرف می‌شوند. تعیین دوز مناسب تستوسترون بر اساس سن، علت کمبود هورمون و وضعیت عمومی بیمار انجام می‌شود و مراجعه به دکتر غدد همدان می‌تواند به انتخاب ایمن‌تر روش درمان کمک کند.

دوز مصرف داروی تستوسترون

فواید داروی تستوسترون برای بدن

بدون مقادیر کافی تستوسترون در بدن، مردان نابارور می‌شوند. این اتفاق به این دلیل است که این هورمون به رشد اسپرم کمک می‌کند تا بتواند به بلوغ برسد. البته برخلاف اینکه تستوسترون یک هورمون جنسی مردانه است، در تراکم استخوان و افزایش قدرت عضلانی در زنان هم نقش دارد. با این حال، مقدار زیاد این ماده می‌تواند باعث طاسی و ناباروری با ایجاد الگوی مردانه شود.

به طور کلی فواید تستوسترون در بدن شامل موارد زیر است:

• افزایش و کنترل میل جنسی

• افزایش توده‌ی استخوانی

• کنترل توزیع چربی

• افزایش اندازه و قدرت عضله

• نقش مهم در بلوغ اسپرم

آمپول تستوسترون برای چیست؟

آمپول تستوسترون برای آقایان و پسرانی که کمبود تستوسترون دارند، تجویز می‌شود. کمبود تستوسترون شرایطی است که در آن بدن به دلیل اختلالات بیضه، غده هیپوفیز یا هیپوتالاموس، تستوسترون کافی تولید نمی‌کند. تزریق عضلانی تستوسترون با هدف بازگرداندن سطح کافی این هورمون در بدن، به کاهش عوارض مرتبط با این اختلال مانند خستگی، کاهش میل جنسی و تغییرات خلق و خو کمک می‌کند.

تزریق تستوسترون سیپیونات و تستوسترون انانتات معمولا به صورت عضلانی یا زیر جلدی انجام می‌شود. معمولا افراد هر ۲ تا ۴ هفته یکبار تزریق انجام می‌دهند. اشکال و دوز کلی آمپول تستوسترون برای بزرگسالان و کودکان شامل موارد زیر است:

• محلول تزریقی سیپیونات ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی‌گرم در میلی‌لیتر (دپو تستوسترون)

• محلول تزریقی تستوسترون انانتات ۲۰۰ میلی‌گرم در میلی‌لیتر (دلاتستریل)

• محلول تزریقی تستوسترون آندکانوات ۲۵۰ میلی‌گرم در میلی‌لیتر (Aveed)

آمپول تستوسترون برای جبران کمبود تستوسترون در بدن تجویز می‌شود.

آمپول تستوسترون برای بدنسازی

مردان بدنساز به علت تأثیر تستوسترون روی افزایش و ساخت عضلات بدن، از آمپول استرهای مختلف تستوسترون مانند تستوسترون سوسپانسیون یا پروپیونیت استفاده می‌کنند. استفاده غیر علمی این دارو توسط ورزشکاران (افراد سالم) دوپینگ محسوب می‌شود و بسته به نوع دارو با عوارضی مثل ریزش موی سر، افزایش موهای زائد بدن، جوش‌های پوستی، ژنیکوماستی و کاهش قدرت باروری همراه خواهد بود. آمپول تستوسترون در پرورش اندام و ورزش‌های قدرتی دیگر نیز کاربرد دارد.

آمپول تستوسترون برای زود انزالی

تحقیقات نشان داده است که آمپول تستوسترون می‌تواند به بهبود عملکرد جنسی و درمان زود انزالی کمک کند. سطح پایین تستوسترون باعث کاهش میل جنسی و اختلال نعوظ در مردان می‌شود که می‌تواند به‌طور غیرمستقیم باعث زودانزالی شود.

متن انگلیسی:
Testosterone is a medication and naturally occurring steroid hormone. It is used to treat male hypogonadism, gender dysphoria, and certain types of breast cancer. It may also be used to increase athletic ability in the form of doping.
ترجمه فارسی:
تستوسترون یک دارو و هورمون استروئیدی طبیعی است. این دارو برای درمان هیپوگونادیسم مردانه، اختلال جنسیتی و انواع خاصی از سرطان پستان استفاده می‌شود. همچنین ممکن است برای افزایش توانایی ورزشی به شکل دوپینگ مصرف شود.

به نقل از سایت en.wikipedia

قرص تستوسترون برای چیست؟

قرص افزایش تستوسترون به شکل خوراکی مصرف می‌شود که می‌تواند سطح تستوسترون بدن را تنظیم کند. این دارو به طور کلی در درمان کم‌کاری غده‌های جنسی مردانه (بیضه‌ها)، کاهش علائم آشفتگی جنسیتی و درمان برخی از انواع سرطان سینه در زنان و مردان کاربرد دارد. اگرچه این دارو معمولا برای زنان تجویز نمی‌شود اما مطالعات نشان دادند که می‌تواند علائم مرتبط با یائسگی را کاهش دهد.

داروی تستوسترون برای درمان کمبود تستوسترون در مردان به شکل قرص خوراکی یا آمپول تزریقی تجویز می‌شود.

قرص تستوسترون برای اختلال نعوظ

درمان جایگزین تستوسترون می‌تواند عملکرد نعوظ را در مردان مبتلا به ED یا اختلال نعوظ خفیف (نه متوسط و شدید) بهبود ببخشد. در مردان با سطح تستوسترون پایین که به مهارکننده‌های PDE5 (داروهای درمانی برای اختلال نعوظ) پاسخ نمی‌دهند، بهبود سطح تستوسترون می‌تواند به درمان اختلال نعوظ کمک کند.

درمان ژنیکوماستی با تستوسترون

اگر هیپوگونادیسم (اختلال در عملکرد هورمون‌های جنسی) علت ژنیکوماستی یا بزرگ‌شدن بافت سینه در مردان باشد، درمان ژنیکوماستی با داروی تستوسترون آغاز می‌شود. به طور کلی در مردان مبتلا به ژنیکوماستی خفیف، درمان جایگزین تستوسترون می‌تواند ژنیکوماستی را بهبود ببخشد.

عوارض قرص و آمپول تستوسترون چیست؟

داروی تستوسترون در کنار مزایا، می‌تواند عوارض جانبی شدیدی داشته‌باشد که بدتر شدن آپنه خواب یکی از مهم‌ترین آن‌ها است. آپنه خواب یک اختلال خواب بالقوه جدی است که در آن تنفس فرد در زمان خواب چندین بار متوقف می‌شود. ایجاد آکنه پوستی و تحریک رشد غیر سرطانی پروستات (هایپرپلازی خوش خیم پروستات) نیز ممکن است از عوارض این دارو باشد. سایر عوارض قرص و آمپول تستوسترون در مردان عبارت است از:

• هیرسوتیسم و پر مویی

• حالت تهوع

• اضطراب

• سردرد

• آلوپسی

• تغییر میل جنسی

• ژنیکوماستی

• افزایش وزن

• افزایش هماتوکریت

• افزایش فشارخون

• کمردرد

• سرفه

• عفونت مجاری ادراری

• دردشکمی

• درماتیت تماسی (موضعی)

در صورت بروز عوارضی مانند افزایش فشار خون، ژنیکوماستی یا اختلالات خواب، بررسی مجدد درمان زیر نظر دکتر غدد قزوین اهمیت زیادی در پیشگیری از مشکلات جدی‌تر دارد.

دلایل و روش درمان کمبود تستوسترون در مردان

آسیب، عفونت یا از بین‌رفتن بیضه‌ها از مهم‌ترین علل کاهش تستوسترون در بدن مردان است. مغز و غده‌ی هیپوفیز سطح تستوسترون را کنترل می‌کنند. با بالا رفتن سن مردان، به طور طبیعی مقدار این هورمون در بدن کاهش می‌یابد. این اتفاق از ۳۰ سالگی آغاز می‌شود.

برخی دیگر از دلایل پایین بودن سطح تستوسترون عبارت است از:

• شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی برای سرطان

•  ناهنجاری‌های ژنتیکی مانند سندرم کلاینفلتر (کروموزوم X اضافی)

• هموکروماتوز (آهن زیاد در بدن)

• اختلال در عملکرد غده‌ی هیپوفیز (غده‌ای در مغز که بسیاری از هورمون‌های مهم را تولید می‌کند) یا هیپوتالاموس

• بیماری‌های التهابی مانند سارکوئیدوز (که باعث التهاب ریه‌ها می‌شود)

• داروهای درمان سرطان پروستات و داروهای کورتونی

• ابتلا به بیماری مزمن مانند نارسایی کلیه، سیروز کبدی یا اعتیاد به الکل

برای جبران کمبود تستوسترون در بدن مردان، معمولا از تزریق عضلانی با فاصله ۲ تا ۱۰ هفته‌ای، دارو درمانی یا تغییر رژیم غذایی استفاده می‌شود. هر یک از این گزینه‌ها جایگزینی برای هورمون تستوسترون هستند. با این حال، همه‌ی آن‌ها مزایا و معایب مختلفی دارند.

موارد احتیاط و هشدار در مصرف داروی تستوسترون

ممکن است بعد از دوز اول این دارو در برخی افراد تنگی نفس، سرگیجه یا شوک‌ آنافیلاکسی رخ دهد. بهتر است تا ۳۰ دقیقه بعد از تزریق آمپول تستوسترون در محیط بیمارستان بمانید. استفاده طولانی مدت (بیشتر از ۱۰ سال) از تستوسترون تزریقی برای مردان، ممکن است خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش دهد. همچنین اگر سابقه سکته قلبی یا بیماری عروق کرونری دارید، بدون مشورت با پزشک تستوسترون مصرف نکنید:

• احتمال هپاتیت همراه با زردی وجود دارد. در صورت بروز این بیماری باید استفاده از این آمپول قطع شود.

• تستوسترون ممکن است باعث احتباس مایعات شود.

• این آمپول ممکن است بلوغ استخوان و بسته شدن زودرس اپی‌فیز در کودکان را تسریع کند. در کودکان، قبل از بلوغ معاینه رادیوگرافی انجام می‌شود.

• تستوسترون ممکن است آپنه خواب را در بعضی از بیماران بیشتر کند.

• تستوسترون می‌تواند گلوکز خون را کاهش دهد.

• تستوسترون ممکن است در بیماران با بی‌حرکتی طولانی مدت یا سرطان؛ باعث افزایش کلسیم خون شود.

اگر حساسیت بیش‌ازحد به تستوسترون دارید یا به سرطان پستان، سرطان شناخته شده یا مشکوک پروستات در مردان و بیماری شدید قلبی، کبدی یا کلیوی مبتلا هستید، از قرص یا آمپول تستوسترون استفاده نکنید.

تداخلات دارویی تستوسترون

تداخلات دارویی ممکن است عملکرد و تاثیر داروی تستوسترون را تغییر دهد یا باعث افزایش بروز عوارض جانبی آن شود. برخی از داروهایی که عوارض جانبی تستوسترون را افزایش می‌دهند عبارت‌اند از:

• دهیدرواپی‌آندروسترون

• آجمالین

• کورتیکواستروئیدها

• عوامل کاهنده قندخون

• سیکلوسپورین

• وارفارین

• آکیتینیب

• کاربامازپین

• داکلاتاسویر

• الیگلوستات

• فلیبانسرین

مشخصات دارویی تستوسترون

نتیجه گیری

داروی تستوسترون از دسته داروهای هورمونی شبه آندروژن است. تستوسترون طبیعی در بدن مردان نقش مهمی در بهبود عملکرد جنسی، افزایش توده عضلانی و سایر عملکردهای بدن به عهده دارد. در افرادی که دچار کمبود تستوسترون هستند، متخصص غدد ممکن است قرص یا آمپول تزریقی تستوسترون را تجویز کند. این دارو ممکن است در زنان نیز برای بهبود علائم یائسگی یا برخی از انواع سرطان پستان مصرف شود.

پرسش‌های متداول

بالا بودن هورمون تستوسترون در زنان مضر است؟

سطح بالای تستوسترون در زنان می‌تواند عوارض جانبی زیادی از جمله بی‌نظمی قاعدگی، ناباروری و افزایش خطر سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) را ایجاد کند. علاوه‌بر این ممکن است باعث مشکلات قلبی عروقی و مشکلات روانی مانند اضطراب و افسردگی شود.

راه های افزایش تستوسترون در مردان چیست؟

برای افزایش سطح تستوسترون می‌توان از فعالیت بدنی منظم (تمرینات قدرتی)، رژیم غذایی متعادل غنی از چربی و پروتئین‌های سالم یا داروی تستسترون استفاده کرد.

آیا آمپول تستسترون ضرر دارد؟

اگر آمپول تستسترون به مقدار زیاد مصرف شود، می‌تواند خطرناک باشد. مشکلات قلبی عروقی، اختلال خلق و خو و افزایش خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها از مهم‌ترین عوارض مصرف بیش‌ازحد آمپول تستسترون هستند.

بعد از تزریق تستوسترون چه باید کرد؟

پس از تزریق آمپول تستوسترون توصیه شده است حداقل ۲۴ ساعت استراحت کنید و از فعالیت بدنی شدید خودداری کنید.

آیا تستوسترون در مردانی که مشکل نعوظ دارند موثر است؟

داروی تستوسترون می‌تواند برای مردان مبتلا به اختلال نعوظ (ED) موثر باشد. هنگامی که کمبود تستوسترون شناسایی می‌شود پزشک متخصص تزریق آمپول تستوسترون یا مصرف قرص خوراکی تستوسترون را برای تعادل این هورمون در بدن توصیه می‌کند.

تستوسترون بالا در مردان عوارض دارد؟

افزایش سطح تستوسترون در مردان ممکن است عوارض جانبی مختلفی از جمله آکنه پوستی، آپنه خواب و افزایش پرخاشگری را ایجاد کند. بیماری قلبی عروقی، آسیب کبدی و ناباروری هم در برخی مردان مشاهده شده است.