داروی کلونیدین چیست؟ کاربرد و عوارض مصرف آن

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

کلونیدین برای مدیریت فشاو جلوگیری از میگرن استفاده میشود.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

کلونیدین (ارکابریکس یا وازونیدین) یک آلفا آگونیست‌ است که برای کاهش فشار خون، بهبود علائم ترک مواد مخدر، درمان اختلال بیش فعالی در کودکان بالای ۶ سال و کمک به تشخیص فئوکروموسیتوما (تومور نادر و معمولا خوش‌خیم در غده فوق کلیوی) استفاده می‌شود. این دارو نیاز به نسخه پزشک دارد و معمولا ۲ بار در روز به صورت خوراکی مصرف می‌شود.

کلونیدین با نام تجاری Catapres یک داروی تجویزی است که به صورت خوراکی یا تزریقی برای مدیریت علائم فشار خون بالا، بهبود اختلال بیش‌فعالی و کمبود توجه (ADHD)، درمان علائم ترک اعتیاد و در مواردی برای درمان سندرم تورت، مشکلات اضطراب، علائم دردناک قاعدگی استفاده می‌شود. تزریق کلونیدین در درمان درد شدید سرطان در مواردی که مواد افیونی به تنهایی کافی نیستند هم موثر است. این دارو همچنین برای تشخیص فئوکروموسیتوما (تومور نادر و معمولا خوش‌خیم در غده فوق کلیوی) و کاهش انتقال سیگنال‌های درد در ستون فقرات هم کاربرد دارد.

قرص کلونیدین چیست؟

کلونیدین به تنهایی یا همراه با داروهای دیگر برای مدیریت فشار خون بالا استفاده می‌شود. کاهش فشار خون به جلوگیری از سکته مغزی، حمله قلبی و مشکلات کلیوی کمک می‌کند. داروی کلونیدین متعلق به داروهای آگونیست آلفای مرکزی است که با انبساط رگ‌های خونی باعث حرکت سریع‌تر خون می‌شود.

شناسنامه دارویی کلونیدین

طریقه مصرف قرص کلونیدین و دوز مصرفی آن

نحوه مصرف قرص کلونیدین به این صورت است که شما قرص یا محلول خوراکی تجویزی پزشک را ۲ بار در روز در فواصل زمانی یکسان (هر ۱۲ ساعت) مصرف می‌کنید. دوز دارو و زمان مصرف توسط پزشک تعیین می‌شود. می‌توانید قرص کلونیدین را با غذا یا بدون غذا بخورید.

قرص‌ها باید کامل بلعیده شوند، له، جویده یا شکسته نشوند. مصرف مقدار بیشتر دوز خوراکی روزانه هنگام خواب می‌تواند باعث افزایش خشکی دهان و خواب‌آلودگی شود.

شیوه استفاده از پچ چسبی (پچ ترانس درمال) آن هم وجود دارد. پچ ترانس درمال باید روی ناحیه بدون مو از پوست دست نخورده (روی بازوی فوقانی بازو یا سینه) قرار بگیرد و هر پچ جدید باید در محل پوست متفاوت از محل قبلی استفاده شود. اگر بعد از استفاده از پچ می‌خواهید دارو درمانی را شروع کنید، بهتر است توجه داشته باشید که اثرات پچ پوستی کلونیدین ممکن است تا ۲ روز ظاهر نشود. بنابراین از داروهایی با دوز کم استفاده کنید.

برای درمان درد شدید (همراه با مواد افیونی) در بیماران سرطانی که با مسکن‌های افیونی تسکین کافی ندارند از آمپول یا سرم تزریقی کلونیدین (فرمولاسیون اپیدورال) استفاده می‌شود. اگر مصرف داروی یک دوز را فراموش کردید، از دوز فراموش شده صرف نظر کنید و دوز بعدی را طبق برنامه مصرف کنید. در یک دوره ۲۴ ساعته بیشتر از مقدار کل روزانه کلونیدین تجویز نکنید.

جدول مقدار مصرف داروی کلونیدین

بهترین زمان مصرف قرص کلونیدین یا قرص وازونیدین

اگر روزی یکبار قرص وازونیدین مصرف می‌کنید به دلیل خواب‌آور بودن آن بهتر است دارو را شب مصرف کنید. اگر آن را دو بار در روز مصرف می‌کنید اولین دوز را صبح و دوز دوم را عصر مصرف کنید. بهتر است حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت بین دوزها فاصله بگذارید.

قرص کلونیدین برای چیست؟ (موارد مصرف قرص کلونیدین)

کلونیدین یک داروی موثر برای بیماری‌های مختلف از جمله انقباض عضلانی، ADHD در کودکان و فشار خون بالا است.​ معمولا از اشکال مختلف آن برای درمان بیماری‌های زیر استفاده می‌شود:

• کلونیدین برای مدیریت علائم فشار خون بالا

• Kapvay و هوندا XR (قرص و محلول خوراکی کلونیدین با انتشار طولانی) برای درمان اختلال کمبود توجه و بیش فعالی (ADHD) در کودکان بالای ۶ سال

• کلونیدین برای کاهش انقباض و سفتی عضلانی

• قرص وازونیدین برای کمک به علائم ترک مواد مخدر (مانند درد بدنی) و کاهش دوران سم‌زدایی

متن انگلیسی:
Clonidine is an antihypertensive drug that lowers blood pressure and heart rate by relaxing the arteries and increasing the blood supply to the heart.
ترجمه فارسی:
کلونیدین یک داروی ضد فشار خون است که فشار خون و ضربان قلب را با آرام‌کردن شریان‌ها و افزایش خون رسانی به قلب کاهش می‌دهد.

به نقل از سایت ncbi

خاصیت قرص کلونیدین برای شل شدن عضلات

قرص clonidine tablets usp کلونیدین گیرنده‌های آدرنوری آلفا-۲ را در ساقه مغز تحریک می‌کند که منجر به فعال شدن نورون‌های مهارکننده می‌شود. این اقدام می‌تواند به مدیریت و کاهش سفتی عضلانی کمک کند. در حالی که کلونیدین در درجه اول به عنوان یک آرام‌بخش عضلانی یا قرص شل کننده عضلات طبقه‌بندی نمی‌شود، اما اثرات آن روی سیستم عصبی مرکزی ممکن است به آرامش عضلانی کمک کند.

قرص کلونیدین برای کودکان بیش فعال (ADHD)

قرص وازونیدین برای کودکان ۶ تا ۱۷ ساله در درمان اختلال کمبود توجه و بیش فعالی (ADHD) توسط FDA یا سازمان غذا و داروی آمریکا تأیید شده است. فرمولاسیون با انتشار طولانی کلونیدین که Kapvay نام دارد، به طور موثری علائم بیماری adhd مانند بیش فعالی، تکانشگری و بی‌توجهی را کاهش می‌دهد.

قرص‌های کلونیدین با انتشار طولانی ممکن است ADHD را با تأثیر بر بخشی از مغز که توجه و تکانشگری را کنترل می‌کند، درمان کنند. قرص وازونیدین برای کودکان مبتلا به ADHD زیر ۶ سال مورد مطالعه قرار نگرفته است.

قرص کلونیدین برای کودکان بیش فعال معمولا یکبار در روز تجویز می‌شود.

قرص کلونیدین و ترک اعتیاد

کلونیدین یا قرص وازونیدین معمولا برای کمک به کاهش علائم ترک اعتیاد استفاده می‌شود. این دارو مدت زمان فرآیند سم‌زدایی را کاهش می‌دهد و مانند سایر داروهای ترک مواد، در صورت استفاده در کوتاه مدت، اعتیادآور نیست.

قرص کلونیدین برای کاهش فشار خون

کلونیدین معمولا برای مدیریت فشار خون بالا استفاده می‌شود. این ماده روی عصبی در مغز که مسئول تنظیم فشار خون است تأثیر می‌گذارد. در حالی که برای کنترل فشار خون موثر است اما باید توجه داشته باشید که کلونیدین فشار خون بالا را درمان نمی‌کند و فقط علائم آن را کنترل می‌کند.

کلونیدین و سرخوشی

کلونیدین به‌عنوان دارویی با تأثیر مستقیم بر سیستم عصبی مرکزی، در برخی افراد می‌تواند حس آرامش یا کاهش اضطراب ایجاد کند، اما این احساس معمولاً با سرخوشی واقعی متفاوت است. در دوزهای بالا یا مصرف هم‌زمان با داروهای آرام‌بخش، ممکن است اثرات تسکین‌دهنده آن بیشتر به نظر برسد، ولی این موضوع می‌تواند خطراتی مانند افت فشار خون، خواب‌آلودگی شدید و وابستگی روانی به همراه داشته باشد. استفاده خارج از نسخه پزشکی نه‌تنها تأثیرات درمانی ندارد، بلکه احتمال بروز عوارض جانبی جدی را نیز افزایش می‌دهد.

عوارض قرص کلونیدین یا ارکابریکس

یکی از مهمترین عوارض قرص وازونیدین این است که می‌تواند باعث خشکی دهان به‌خصوص در زمان خواب شود. برای تسکین موقت این عارضه از آب نبات یا آدامس بدون شکر استفاده کنید و اگر دهان شما بیش از ۲ هفته احساس خشکی دارد با پزشک یا دندانپزشک مشورت کنید. سایر عوارض شایع و نادر ارکابریکس عبارت است از:

• خشکی چشم

• سرگیجه و خستگی

• ناراحتی یا درد معده

• یبوست

• سردرد

• عفونت دستگاه تنفسی فوقانی

• احساس تحریک‌پذیری

• مشکل خواب و کابوس دیدن

• ضربان قلب کندتر یا سریع‌تر

• تنفس کند 

• درد قفسه‌ سینه

• توهم

• تاری دید

• کاهش علاقه به رابطه جنسی

• ریزش یا نازک شدن مو

• ناتوانی در نعوظ یا حفظ آن

• گرفتگی عضلات پا

• پوست رنگ پریده

• تورم پستان‌ها یا درد پستان در زنان و مردان

• ضعف

موارد احتیاط و هشدار در مصرف کلونیدین

مصرف کلونیدین خوراکی پس از واکنش پوستی می‌تواند باعث جوش در کل بدن، خارش و احتمالاً یک واکنش آلرژیک شدید شود. یک واکنش آلرژیک شدید ممکن است با علائمی مانند مشکل تنفسی یا تورم گلو و زبان همراه باشد. بهتر است موارد زیر را هم در نظر داشته باشید:

• ترکیب الکل با کلونیدین ممکن است باعث قضاوت ضعیف و خواب‌آلودگی شود.

• اگر از قبل فشار خون پایین یا ضربان قلب کم داشته باشید ممکن است در معرض عوارض جانبی جدی‌تری قرار بگیرید.

• بعد از مصرف این دارو، سریع از جای خود بلند نشوید و حتما آب کافی در طول روز بخورید.

• کلونیدین می‌تواند سنکوپ (غش)، سندرم خشکی چشم و مشکلات تمرکز چشمی را بدتر کند.

• این دارو فشار خون را تحت تأثیر قرار می‌دهدکه ممکن است باعث سرگیجه شود و خطر سقوط افراد مسن را افزایش دهد.

قبل از مصرف قرص کلونیدین سوابق پزشکی خود را با دکتر چک کنید.

 قرص وازونیدین در بارداری و شیردهی

کلونیدین یک داروی بارداری در دسته C است. به این معنا که تحقیقات انجام شده روی حیوانات، اثرات نامطلوبی را برای مادران در زمان مصرف دارو نشان دادند. هنوز مطالعات کافی روی انسان انجام نشده تا اطمینان حاصل شود که قرص کلونیدین روی جنین هم تأثیر می‌گذارد ی خیر. اگر باردار هستید یا قصد باردار شدن دارید با پزشک خود صحبت کنید.

کلونیدین ممکن است به شیر مادر شما منتقل شود و در کودک شیرده عوارض جانبی ایجاد کند. شاید لازم باشد در مورد قطع شیردهی یا قطع مصرف کلونیدین با پزشک متخصص مشورت کنید و تصمیم بگیرید.

تداخلات دارویی کلونیدین

لیستی از تمام محصولاتی که استفاده می‌کنید (از جمله داروهای بدون نسخه و محصولات گیاهی) را نگه دارید و آن را با پزشک و داروساز به اشتراک بگذارید.قرص وازونیدین می‌تواند با سایر داروها، گیاهان یا ویتامین‌هایی که مصرف می‌کنید تداخل داشته باشد. تا حد امکان برای جلوگیری از تداخل دارویی، داروهای زیر را با کلونیدین یا ارکابریکس مصرف نکنید:

• فنوباربیتال، پنتوباربیتال

• کلرپرومازین، تیوریدازین

• پروکلرپرازین،‌ لورازپام، دیازپام

• اکسی کدون، هیدروکدون

• داروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای (TCA)

• کلومیپرامین (آنافرانیل)

• دسیپرامین (نورپرین)

• دوکسپین

• ایمی پرامین (توفرانیل)

• نورتریپتیلین (پاملور)

• پروتریپتیلین (ویواکتیل)

• تریمی پرامین (سورمونتیل)

• دیگوکسین

• مسدود کننده‌های بتا

• دیلتیازم

• وراپامیل

• لوزارتان

• والزارتان

• ایربسارتان

• انالاپریل

• لیزینوپریل

• هیدروکلروتیازید

• فوروزماید

جدول مشخصات دارویی کلونیدین

گاباپنتین و کلونیدین تداخل دارند؟

مصرف کلونیدین همراه با گاباپنتین ممکن است عوارض جانبی مانند سرگیجه، خواب‌آلودگی، سردرگمی و مشکل تمرکز را افزایش دهد. برخی از افراد به ویژه افراد مسن نیز ممکن است دچار اختلال در تفکر و قضاوت و ناهماهنگی حرکتی شوند.

گاباپنتین و کلونیدین را باهم مصرف نکنید.

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

کلونیدین برای مدیریت علائم فشار خون بالا،‌ بخشی از یک برنامه درمانی برای کنترل علائم اختلال کمبود توجه و بیش فعالی در کودکان بالای ۶ سال که با دشواری در تمرکز، ناتوانی در کنترل اقدامات یا ساکت ماندن نسبت به سایر افرادی که در همان سن هستند مشخص می‌شود، کاربرد دارد. این دارو به صورت قرص خوراکی، محلول تزریقی و پچ‌های پوستی (ترانس درمال) استفاده می‌شود.

پرسش‌های متداول

عوارض قرص وازونیدین کلونیدین برای کودکان چیست؟

عوارض قرص وازونیدین کلونیدین برای کودکان شامل یبوست، خستگی، سرگیجه و حالت تهوع است.

آیا قرص کلونیدین خواب آور است؟

بله یکی از عوارض جانبی قرص فشار کلونیدین خواب‌آلودگی و سرگیجه است. به همین دلیل بهتر است این دراو را قبل از خواب مصرف کنید.

قرص کلونیدین ۰/۲ برای چیست؟

کلونیدین 2 درصد به کاهش فشار خون، جلوگیری از سکته مغزی، حمله قلبی و مشکلات کلیوی کمک می‌کند.

آیا کلونیدین اعتیاد آور است؟

بله کلونیدین در صورت استفاده طولانی مدت باعث وابستگی می‌شود.

قرص کلونیدین برای ترک متادون خوبه؟

بله، کلونیدین می‌تواند به کاهش علائم ترک مواد مخدر کمک کند اما درمان قطعی برای ترک اعتیاد به مواد مخدر نیست.

قرص وازونیدین کلونیدین برای کودکان خوبه؟

قرص کلونیدین برای بهبود علائم بیش فعالی در کودکان بالای ۶ سال استفاده می‌شود.

ایا قرص وازونیدین مرفین دارد؟

خیر قرص وازونیدین 0/2 و سایر دوزهای آن مورفین ندارد.

قرص کلونیدین برای رشد قد خوبه؟

بله، مصرف این دارو می‌تواند سرعت رشد قد را افزایش دهد.