ملین یا مسهل چیست؟ + انواع ملین و نحوه مصرف آنها

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

ملین‌ یا مسهل نوعی داروی گوارشی است که میتواند با تحریک حرکات روده، یبوست را درمان کند. این دارو را میتوان با نسخه یا بدون نسخه تهیه کرد.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

ملین یا مسهل نوعی داروی تحریک‌کننده دستگاه گوارش است که برای درمان یا جلوگیری از یبوست استفاده می‌شود. ملین‌ها معمولا در اشکال مختلفی مانند قرص، شربت، پودر گیاهی و شیاف در دسترس هستند و با یا بدون نسخه پزشک مصرف می‌شوند. موارد منع مصرف مسهل‌ها شامل انسداد روده، کم آبی شدید و باداری است. برای استفاده از ملین در کودکان نیز بهتر است حتما با پزشک متخصص در ارتباط باشید.

ملین یا مسهل دارویی است که حرکات روده را راحت‌تر می‌کند و باعث درمان یبوست می‌شود. عملکرد اصلی این دارو شل‌شدن مدفوع و تحریک حرکات روده است و در افرادی که دچار مشکلات گوارشی هستند استفاده می‌شود. انواع مختلفی از ملین‌ وجود دارد که به شکل قرص، شربت یا شیاف در دسترس هستند. هر کدام از این داروها مکانیسم خاصی دارند و برای مصرف آنها بهتر است با پزشک متخصص مشورت داشته‌باشید. در ادامه این مطلب همراه ما باشید تا با نحوه مصرف ملین و انواع مسهل‌کننده گوارشی آشنا شویم.

ملین یا مسهل چیست؟

ملین‌ها نوعی داروی گوارشی هستند که می‌توانند با تحریک حرکات روده، یبوست را درمان کنند. این داروها معمولا زمانی استفاده می‌شوند که تغییر سبک زندگی یعنی افزایش مقدار فیبر در رژیم غذایی، نوشیدن مایعات زیاد و ورزش منظم به درمان یبوست کمکی نکرده باشد. ملین‌ها را می‌توان با نسخه یا بدون نسخه پزشک از داروخانه تهیه کرد.

شناسنامه دارویی ملین

انواع ملین یا مسهل

ملین‌ها را می‌توان بر اساس مکانیسم آنها در بدن به چندین نوع مختلف طبقه‌بندی کرد:

• ملین حجیم کننده: مانند پسیلیوم که با جذب آب ومتورم شدن در روده، یک مدفوع نرم و حجیم ایجاد می‌کند که عبور آن آسان باشد.

• ملین یا مسهل‌های اسمزی و هیپراسموتیک: مانند لاکتولوز که با فرآیندی به نام اسمز، آب را به روده می‌کشد.

• ملین یا مسهل‌های تحریک‌کننده: مانند سی لاکس که به‌صورت مستقیم روی بافت‌هایی که دیواره روده یا اعصاب داخل دیواره روده را تحریک می‌کنند، اثر می‌گذارد. این کار باعث تسریع در سرعت حرکت مدفوع از طریق روده بزرگ می‌شود.

برخی از پرکاربردترین مسهل‌ها که به شکل قرص، شربت، پودر یا شیاف موجود هستند عبارت است از:

کپسول ملین یا قرص مسهل بسیار قوی

قرص سی لاکس یکی از بهترین انواع ملین دارویی است که از محصولات گیاهی درست شده است. مصرف کوتاه مدت این دارو می‌تواند حرکات روده را سریع‌تر کند و به کاهش گرفتگی روده کمک کند. سامی لاکس، سالاکس و قرص بیزاکودیل نیز از انواع دیگر قرص مسهل بسیار قوی هستند.

شربت ملین

شربت منیزیم هیدروکساید نوعی ملین اسمزی پرکاربرد است که جذب آب در روده‌ بزرگ را افزایش می‌دهد و باعث تسهیل حرکات روده می‌شود. معمولا مصرف شربت راحت‌تر از قرص است و ممکن است تاثیر سریع‌تری داشته‌باشد.
شربت لاکتولوز و شربت سی لاکس هم انواع دیگری از ملین‌های مایع هستند.

مسهل فوری خانگی یا ملین گیاهی

روغن کرچک، بومادران و گیاه اسفرزه معروف‌ترین مسهل‌های گیاهی هستند. این داروهای گیاهی به دلیل عوارض جانبی کمترشان شناخته شده‌اند. بهتر است داروهای گیاهی را به‌صورت دمنوش مصرف کنید. گیاه ریواس، خارمریم، فلفل سیاه و گزنه نیز می‌توانند نقش مهمی در کاهش یبوست داشته‌باشند.

شیاف مسهل کننده

احتمالا تاکنون اسم داروی بیزاکودیل را شنیده‌اید. بیزاکودیل نوعی داروی مسهل‌کننده است که معمولا برای درمان یبوست و بهبود حرکات روده به‌خصوص در افرادی که مشکلات گوارشی دارند، تجویز می‌شود. از این دارو برای تخلیه روده قبل از کولونوسکوپی هم استفاده می‌شود که به شکل شیاف و قرص مصرف دارد. شیاف گلسیرین نیز یکی از انواع شیاف مسهل کننده قوی برای بزرگسالان است.

پودر خوراکی ملین

علاوه‌بر قرص، شربت یا شیاف، پودر خوراکی یا ساشه خوراکی ملینی هم وجود دارد که در بسته‌های کوچک برای ترکیب‌شدن با یک لیوان آب تولید می‌شود. ساشه و پودر پسیلیوم و ساشه و داروی سوربیتول از مهمترین انواع پودر خوراکی ملین هستند.

غذاهای ملین یا مسهل

ملین‌ها را می‌توان در مواد غذایی هم پیدا کرد. آلو خشک از گذشته برای باز شدن روده استفاده می‌شد و معمولا در خورشت‌ها، به صورت خام و خوراکی یا قرار دادن آن در یک لیوان آب مصرف می‌شود. کیوی و انواع حبوبات نیز به درمان یبوست کمک می‌کنند. معمولا مصرف حبوبات با نفخ معده همراه است. به همین دلیل بهتر است در مصرف موادغذایی زیاده‌روی نشود.

نحوه مصرف داروی ملین و دوز مصرفی آن

داروی ملین و مسهل را می‌توان به شکل قرص، شربت، دمنوش یا شیاف استفاده کرد. هنگام استفاده از قرص مسهل باید توجه کنید که قرص خراشیده، جویده و خرد نشود. همچنین اگر آنتی‌اسید یا شیر یا هر محصول لبنی استفاده می‌کنید، تا یک ساعت بعد از آن از خوردن این دارو خودداری کنید.

کیسه‌های پودری معمولا ۱ تا ۲ بار در روز و شیاف ملین یکبار در صبح استفاده می‌شود. مقدار مصرف شربت ملین نیز ۱ یا ۲ بار در روز است. سعی کنید داروهای مسهل‌کننده را شب‌ها مصرف نکنید زیرا به دلیل نیاز به رفتن به دستشویی، ممکن است در خواب شما تداخل ایجاد کند.

مصرف بیشتر از ۳ عدد قرص مسهل در طول روز مجاز نیست و ممکن است عوارض جانبی خطرناکی داشته‌باشد. دوز مصرف انواع مسهل نیز شامل موارد زیر است:

• دوز مصرفی قرص مسهل در کودکان ۱۲ سال به بالا و بزرگسالان: ۱ تا ۳ عدد قرص ۱ یا ۲ بار در روز – شربت آن ۲ تا ۴ قاشق مربا خوری (۱۰ تا ۲۰ میلی لیتر) حداکثر ۲ بار در روز

• در کودکان ۶ تا ۱۲ سال: یک عدد قرص یکبار در روز – شربت آن ۱ تا ۲ قاشق مربا خوری (۵ تا ۱۰ میلی لیتر)

• در کودکان زیر ۶ سال: بهتر است استفاده نشود و در صورت استفاده، دوز مصرفی با پزشک هماهنگ شود.

کاربرد ملین یا مسهل چیست؟

ملین و مسهل برای درمان یبوست استفاده می‌شوند. البته بهتر است برای درمان یبوست در درجه اول با غذاهایی با فیبر بالا، خوردن آب به میزان زیاد و ورزش شروع کنید. اگر تأثیرگذار نبود داروهای ملینی مانند سی لاکس را مصرف کنید.

این دارو در بیماری‌های مزمن روده‌ای مثل کولیت زخمی، سندروم روده تحریک‌پذیر و بیماری کرون (که ممکن است باعث یبوست طولانی مدت شوند) هم استفاده می‌شود. قبل از عمل کولونوسکوپی هم ممکن است پزشک داروهای ملین را برای پاکسازی روده تجویز کند.

متن انگلیسی:
Laxatives are medicines used to help prevent or treat constipation.
ترجمه فارسی:
ملین‌ها داروهایی هستند که برای جلوگیری یا درمان یبوست استفاده می‌شوند.

به نقل از سایت healthdirect

عوارض جانبی داروهای ملین یا مسهل

داروی ملین‌ می‌تواند عوارض جانبی مختلفی مانند کم آبی شدید بدن را ایجاد کند. بسیاری از ملین‌ها با جذب آب و ورود آن به روده‌ها کار می‌کنند. اگر مایعات کافی مصرف نکنید، ممکن است دچار کم آبی شوید. علائم کم آبی شامل سرگیجه، سردرد و ادرار تیره رنگ است و شدت آن به دوز مصرفی داروی مسهل بستگی دارد. سایر عوارض جانبی رایج داروهای ملین عبارت است از:

• نفخ

• معده درد

• دل درد

• دل پیچه

• حالت تهوع

• اسهال

• خستگی

• خونریزی مقعدی

• مدفوع خونی

• ضربان قلب نامنظم

• دانه پوستی

• خارش

• ورم (بیشتر در صورت و زبان و گلو)

• سرگیجه شدید

• تنفس دشوار

اگر هر کدام از این علائم ادامه پیدا کرد یا بدتر شد باید به پزشک مراجعه کنید. اگر اسهال ادامه‌دار باشد، می‌تواند کم آبی شدید ایجاد کند. به همین دلیل حتما به مقدار کافی آب و الکترولیت در طول روز مصرف کنید.

کم آبی شدید و نفخ معده از عوارض داروی ملین است.

موارد احتیاط مصرف داروهای ملین

داروهای ملین ممکن است حاوی مواد غیرفعال باشند و واکنش آلرژیک ایجاد کنند. نکته دیگری که باید به آن توجه کرد این است که استفاده زیاد از ملین یا مسهل باعث از بین‌رفتن پاسخ روده به عضلات و اعصاب می‌شود و می‌تواند وابستگی ایجاد کند. به همین دلیل حتما در دوز مصرفی توصیه شده پزشک استفاده کنید.

قبل از استفاده از این داروها، موارد زیر را در نظر داشته‌باشید و با پزشک در میان بگذارید:

•  التهاب آپاندیس

• تغییر ناگهانی حرکات روده که بیشتر از دو هفته طول کشیده باشد

• خونریزی و انسداد روده

• باردار بودن یا اقدام به بارداری

• دوران شیردهی

• مصرف در کودکان زیر ۶ سال ممنوع است.

تداخلات دارویی ملین با داروهای دیگر

مصرف همزمان قرص ملین یا مسهل با سایر داروها، به‌ویژه داروهایی که اسید معده را کاهش می‌دهند مانند سایمیتیدین یا امپرازولین‌ها می‌تواند باعث واکنش‌های شدید شود. علاوه‌بر این، برخی محصولات ممکن است با این داروها تداخل داشته‌باشند مانند:

• داروهای قلبی عروقی

• برخی از آنتی‌بیوتیک‌ها

•  داروهای استخوان

اطلاعات دارویی مسهل‌کننده

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

ملین یا مسهل دارویی است که برای درمان یبوست و تحریک حرکات روده استفاده می‌شود. اگر یبوست مزمن دارید یا دچار مشکلات روده هستید و با مصرف فیبر و نوشیدن آب کافی درمان نشده است، می‌توانید از مسهل استفاده کنید. البته مصرف زیاد داروهای مسهل ممکن است باعث وابستگی روده به مصرف دارو شود. همچنین با نفخ معده و دل پیچه همراه خواهد بود.

پرسش‌های متداول

فرق ملین با مسهل در طب سنتی چیست؟

در طب سنتی به دارویی که می‌تواند روده و معده را پاکسازی کند ملین می‌گویند. اما دارویی که می‌تواند علاوه‌بر پاکسازی روده و معده اخلاط (خلط‌های چهارگانه) را از اندام‌هایی مثل مغز و کبد هم خارج کند، مسهل نام دارد.

بهترین ملین برای لاغری کدام است؟

استفاده از ملین برای کاهش وزن توصیه نمی‌شود. داروی ملین یا مسهل‌کننده برای درمان مشکلات گوارشی ساخته شده است. کاهش وزن با این دارو نتیجه دفع آب بدن خواهد بود.

ملین قوی برای یبوست شدید کدام است؟

مسهل‌های بیزاکودیل، سی لاکس و شیاف نیتروگلیسیرین تاثیر زیادی در درمان یبوست دارند.

چه کسانی باید ملین استفاده کنند؟

ملین‌ها می‌توانند برای افرادی که دچار یبوست مزمن هستند یا بیماری‌هایی مانند سندروم روده تحریک‌پذیر دارند استفاده شود. با این حال برای کودکان زیر ۶ سال و زنان باردار یا شیرده منع مصرف دارد.