PLT در آزمایش خون برای چه بیماری تجویز میشود و چگونه آن را تفسیر کنیم؟

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

PLT در آزمایش خون به منظور سنجش تعداد پلاکت ها انجام می شود. بسیاری از بیماری ها ریشه در کاهش یا افزایش ناگهانی پلاکت ها دارند.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

PLT در آزمایش خون نشان‌دهنده تعداد پلاکت‌ها در هر میلی لیتر مکعب خون است. آزمایشی مهم که ابتلا به بسیاری از جدی‌ترین بیماری‌ها از جمله سرطان مغز استخوان و بیماری‌های خونی مختلف را نشان می‌دهد. فرقی ندارد که پلاکت خون کم باشد یا زیاد، این افزایش و کاهشی که تعداد پلاکت را از محدوده نرمال خود خارج می‌کند گاهی اوقات خطرات زیادی به همراه خواهد داشت.

PLT در آزمایش خون یا شمارش پلاکت یک آزمایش سریع و رایج است که تعداد پلاکت‌های خون را می‌شمارد. پلاکت‌ها سلول‌هایی هستند که به لخته شدن خون کمک می‌کنند. تعداد کم پلاکت‎ها ممکن است نشانه‌ای از انواع سرطان یا عفونت‌های خاص باشد. تعداد بالای پلاکت‌ها هم می‌تواند شما را در معرض خطر لخته شدن خون یا سکته قرار دهد. به همین دلایل انجام این آزمایش و بررسی دوره‌ای پلاکت‌های خون به تمامی افراد توصیه می‌شود. البته که در بعضی موارد با تشخیص پزشک درخواست شمارش تعداد پلاکت خون داده ‌می‌شود. شاید لازم می‌بینید که با یک پزشک عمومی یا متخصص هماتولوژی در این باره مشورت کنید تا در صورت نیاز، آزمایش Platelets برای شما تجویز شود.

PLT در آزمایش خون چیست؟

آزمایش PLT که مخفف تعداد پلاکت است، جزء آزمایش cbc است و برای اهداف تشخیصی مختلف انجام می‌شود. تست PLT تعداد پلاکت‌ها را در حجم معینی از خون اندازه گیری می‌کند. پلاکت‌ها، قطعات کوچک سلولی هستند که نقش مهمی در لخته شدن خون دارند. بدین صورت که اگر تعداد پلاکت‌ها بیش از حد بالا باشد، لخته‌های خون در رگ‌های خونی ایجاد می‌شود. این اتفاق می‌تواند جریان خون را در بدن مسدود کند. علاوه‌براین، تعداد کم پلاکت‌ها هم ممکن است نشانه‌ای از ابتلا به برخی سرطان‌ها یا عفونت‌های خاص باشد که در هر دو حالت مشکل جدی بوده و باید خیلی زود راه‌حلی برای آن در نظر گرفته شود.

آزمایش PLT برای سنجش تعداد پلاکت‌ها انجام می‌شود.

منظور از plt در آزمایش خون چیست؟

همانطور که پیش از این هم اشاره شد، پلاکت‌ها سلول‌هایی برای کمک به لخته شدن خون هستند. شمارش پلاکت هم آزمایشی است که تعداد پلاکت‌ها را در خون اندازه گیری می‌کند. تعداد پلاکت طبیعی از 150000 تا 450000 پلاکت در هر میکرولیتر خون متغیر است. داشتن بیش از 450000 پلاکت وضعیتی به نام ترومبوسیتوز است. داشتن کمتر از 150000 هم به عنوان ترومبوسیتوپنی شناخته می‌شود. اصولا شماره پلاکت از طریق یک آزمایش خون معمولی به نام شمارش کامل خون (CBC) صورت می‌گیرد.

چرا آزمایش PLT انجام می شود؟

با انجام آزمایش شمارش پلاکت تشخیص داده می‌شود که سطح پلاکت خیلی پایین یا حتی خیلی زیاد هست یا خیر. سطوح پایین پلاکت‌ها تشکیل لخته‌های خون را برای بدن دشوار می کند که می‌تواند باعث خونریزی بیش از حد شود. سطوح بالای پلاکت هم می‌تواند باعث لخته شدن بیش از حد شود. این آزمایش شمارش پلاکت ممکن است در تست شمارش کامل خون گنجانده شود؛ آزمایشی که اغلب به عنوان بخشی از یک معاینه منظم و دوره‌ای انجام می‌شود. این آزمایش برحسب نیاز هر فرد یا در صورت احتمال ابتلا به برخی بیماری‌ها یا خطر ابتلا به یک بیماری خاص توسط پزشک تجویز می‌شود.

متن انگلیسی:
Conditions that cause blood clots, such as thrombotic thrombocytopenic purpura (TTP) and disseminated intravascular coagulation (DIC), can cause your body to use up all your platelets. This leads to a low platelet count. Infections from bacteria and viruses can lower your platelet count for a while
ترجمه متن:
شرایطی که باعث لخته شدن خون می‌شوند مانند پورپورای ترومبوتیک ترومبوسیتوپنیک (TTP) و انعقاد داخل عروقی منتشر (DIC)، می‌توانند باعث شوند بدن از تمام پلاکت‌ها استفاده کند. این اتفاق منجر به کاهش تعداد پلاکت می‌شود. عفونت‌های ناشی از باکتری‌ها و ویروس‌ها هم تعداد پلاکت‌ها را برای مدتی کاهش خواهند داد.

nhlbi.nih

قیمت آزمایش plt

برای آگاهی از قیمت آزمایش plt می‌توانید از پزشک خود در اینباره سوال بپرسید. اگر پزشک نتواند شما را در این زمینه راهنمایی کند، می‌توانید از آزمایشگاهی که پزشکتان معرفی کرده یا سایر آزمایشگاه‌ها استعلام قیمت بگیرید. می‌توانید با مراجعه به این سایت از قیمت خدمات آزمایشگاهی از جمله تعرفه آزمایش plt اطلاعات کافی کسب کنید.

تفسیر PLT در آزمایش خون

تست PLT یک آزمایش سریع و رایج است که تعداد پلاکت‌های خون را می‌شمارد. پلاکت‌ها که سلول‌هایی برای کمک به لخته شدن خون هستند در صورت کمتر یا بیشتر بودن نسبت به بازه طبیعی می‌توانند مشکل‌ساز باشند. کم بودن تعداد پلاکت‌ها ممکن است نشانه ابتلا به برخی عفونت‌های مختلف و حتی بعضی سرطان‌ها باشد و در مقابل هم تعداد بالای پلاکت‌ها می‌تواند خطر لخته شدن خون یا سکته را بیشتر کند. تفسیر درست نتیجه این آزمایش باعث تشخیص این عوارض احتمالی و شروع اقدام درمانی درست در بهترین زمان می‌شود. 

این تفسیر با شناخت مقدار طبیعی PLT، بازه کم و زیاد PLT در سنین مختلف بزرگسالی، کودکی و شرایطی مانند بارداری ممکن است.

مقدار طبیعی PLT در آزمایش خون (plt در آزمایش خون باید چند باشد؟)

تعداد طبیعی پلاکت‌ها در خون به طور معمول 150000 تا 400000 پلاکت در میکرولیتر (mcL) یا 150 تا 400 × 109/L است. 

اگر تعداد پلاکت‌ها کمتر از 150000 باشد کمی خطرناک خواهد بود.

محدوده خطر PLT در آزمایش خون

تعداد پلاکت کمتر از 150000 پلاکت در هر میکرولیتر کمتر از حد طبیعی است. هنگامی که تعداد پلاکت‌ها کم باشد ممکن است در توقف خونریزی مشکلاتی پیش آید. این خونریزی می‌تواند در داخل بدن، زیر پوست یا حتی سطح پوست اتفاق بیفتد. ترومبوسیتوز یا تعداد بالای پلاکت‌ها هم زمانی تشخیص داده می‌شود که سطح پلاکت‌ها بیش از 450000 پلاکت در هر میکرولیتر خون باشد. در بسیاری از مواقع، تعداد بالای پلاکت‌ها جدی نیست و ممکن است علائمی ایجاد نکند.  در شرایط بالا بودن تعداد پلاکت‌ها، پزشک ممکن است داروهای کاهش‌دهنده پلاکت مانند هیدروکسی اوره (دروکسیا، هیدرا)، آناگرلید (آگریلین) یا اینترفرون آلفا (اینترون A) را تجویز کند.

خونریزی هم یکی از عوارض بالا بودن تعداد پلاکت است. در این شرایط ممکن است فرد دچار خونریزی دماغ، کبودی، خونریزی از دهان یا لثه یا مشاهده خون در مدفوع شود. خونریزی زمانی رخ می‌دهد که لخته‌های خونی که در ترومبوسیتمی یا ترومبوسیتوز ایجاد می‌شوند، پلاکت‌های بدن شما را مصرف کنند. 

plt در آزمایش خون کودکان

علل افزایش تعداد پلاکت در کودکان و بزرگسالان می‌تواند منشا اولیه یا ثانویه داشته باشد. تعداد بالای پلاکت در کودکان معمولاً واکنشی به عفونت زمینه‌ای، التهاب یا کم‌خونی ناشی از فقر آهن است، اما به ندرت نشانه‌ مشکلی جدی‌تر هم هست. هماتولوژیست‌ها می‌توانند والدین را راهنمایی کنند که چه چیزی باعث افزایش تعداد پلاکت در فرزندشان شده و چه اقداماتی در این زمینه لازم است.

دلایل زیادی برای کاهش تعداد پلاکت‌ها در کودکان وجود دارد. شایع‌ترین اختلال پلاکتی در کودکان و نوجوانان، ترومبوسیتوپنی ایمنی (ITP که ترومبوسیتوپنی ایدیوپاتیک نیز نامیده می‌شود.) یعنی وضعیتی است که در آن سیستم ایمنی به پلاکت‌ها و سلول‌های تولیدکننده پلاکت (مگاکاریوسیت‌ها) حمله می‌کند.

در جدول زیر تعداد پلاکت‌ها در بازه‌های سنی مختلف در کودکان و نوجوانان دختر و پسر را مشاهده می‌کنید:

اعداد پلاکت‌ها در بازه‌های سنی مختلف در کودکان و نوجوانان دختر و پسر

میزان پلاکت خون در بارداری

در حالی که تعداد پلاکت بیشتر زنان در محدوده طبیعی (150000/μL – 350000/μL) است، برخی موارد هم تعداد پلاکت‌ها کمتر از این محدوده خواهد بود. تعداد بسیار بالای پلاکت‌ها در دوران بارداری باعث ایجاد لخته‌های خونی شده که می‌تواند جریان خون به کودک را مسدود کند. تعداد بسیار کم پلاکت‌ها هم می‌تواند باعث خونریزی شود. لخته شدن خون یا خونریزی ممکن است باعث عوارضی مانند فشار خون بالا شود.

متن انگلیسی:
Eating certain dairy products like eggs, milk, and cheese can boost your platelet count. These food items contain Vitamin B-12, which helps in increasing platelet count by increasing the production of blood cells
ترجمه متن:
مصرف برخی از محصولات لبنی مانند تخم مرغ، شیر و پنیر می‌تواند تعداد پلاکت را افزایش دهد. این مواد غذایی حاوی ویتامین B-12 هستند که با افزایش تولید سلول‌های خونی به افزایش تعداد پلاکت‌ها کمک می‌کنند.

ironwoodcrc

شرایط انجام آزمایش PLT

آزمایش شمارش پلاکت، تعداد پلاکت‌های خون را اندازه گیری می‌کند. در برخی موارد و به دلیل قرارگیری در شرایط زیر، پزشک سنجش Platelets در آزمایش خون را تجویز می‌کند:

• ابتلا به عفونت‌های ویروسی (هپاتیت سی، HIV) یا باکتریایی

• ابتلا به بیماری‌های خود ایمنی

• تشخیص یا مشکوک شدن به ابتلا به بیماری‌های مغز استخوان (کم خونی) یا سرطان (سرطان مغز استخوان چیست؟)

• در صورت بزرگ شدن طحال

• قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی

• مشاهده عوارض جانبی مصرف یک دارو یا درمان

• عفونت کلیه یا اختلال در عملکرد کلیه

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

PLT در آزمایش خون نشان‌دهنده تعداد پلاکت‌ها در هر میلی لیتر مکعب خون است. آزمایشی مهم که ابتلا به بسیاری از جدی‌ترین بیماری‌ها از جمله سرطان مغز استخوان و بیماری‌های خونی مختلف را نشان می‌دهد. فرقی ندارد که پلاکت خون کم باشد یا زیاد، این افزایش و کاهشی که تعداد پلاکت را از محدوده نرمال خود خارج می‌کند گاهی اوقات خطرات زیادی به همراه خواهد داشت. بیماری‌هایی مانند لوپوس، لوسمی و اختلالات انعقادی تنها برخی از بیماری‌های احتمالی ناشی از این افزایش یا کاهش پلاکت هستند.

پرسش‌های متداول

بالا بودن platelets در آزمایش خون نشانه چیست؟

بالا بودن platelets در آزمایش خون نشانه شرایط التهابی مانند بیماری‌های خودایمنی، سرطان یا تروما و همچنین برخی عفونت‌ها و کمبود آهن است و در نتیجه این شرایط ایجاد می‌شود.

پایین بودن plt در آزمایش خون نشانه چیست؟

دو عامل اصلی که باعث کاهش تعداد پلاکت‌ها می‌شود، عوارض جانبی برخی داروها و ابتلا به بعضیبیماری‌های زمینه‌ای است. کاهش تعداد پلاکت در خون همیشه یک مشکل جدی نیست. با این حال، این وضعیت بر توانایی خون برای لخته شدن تاثیر می‌گذارد. اگر خون فرد لخته نشود، ممکن است زخم با شدت زیادی خونریزی کند.

میزان نرمال پلاکت خون در بزرگسالان چقدر است؟

تعداد پلاکت طبیعی از 150000 تا 450000 پلاکت در هر میکرولیتر خون متغیر است. تعداد پلاکت کمتر از 150000 پلاکت در هر میکرولیتر کمتر از حد طبیعی بوده و هنگامی که تعداد پلاکت‌ها کم است، ممکن است در توقف خونریزی با مشکل مواجه شوید. خونریزی می‌تواند در داخل بدن، زیر پوست یا از سطح پوست شما اتفاق بیفتد.

علائم پایین بودن پلاکت خون‌ چیست؟

علائم پایین بودن پلاکت خون‌ یا ترومبوسیتوپنی عبارتند از:

• کبودی آسان بدن

• خونریزی غیر طبیعی از دماغ، لثه یا حتی تجربه پریودهای سنگین

• مشاهده خون در مدفوع یا ادرار

• خونریزی در پوست شبیه به بثورات قرمز مایل به ارغوانی

• قطع نشدن خونریزی زخم

علائم بالا بودن پلاکت خون‌ چیست؟

علائم بالا بودن تعداد پلاکت‌ها بیشتر در اثر لخته شدن خون ایجاد می‌شود. این علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• مشکل در تنفس

• درد قفسه سینه

• تپش قلب

• سرگیجه

• تغییر در بینایی

• ضعف

• بی حسی

• گفتار نامفهوم یا حملات ایسکمیک گذرا