نوار عصب دست چیست؟ کاربرد، نحوه گرفتن نوار و نکات مهم قبل و بعد آن
منبع: https://rasanika.com
نوار عصب دست در شرایطی که فرد دچار ضعف عضلانی مستمر یا لرزش در دست باشد، تجویز میشود. میزان اختلالات و صدمات عصبی با آن مشخص میشود.
آنچه در این مقاله میخوانید
نوار عصب و عضله دست یک آزمایش تشخیصی برای بررسی عملکرد عصب دست است که الکترودهای کوچکی روی پوست دست قرار میگیرند و سیگنالهای الکتریکی تولید شده توسط عصبهای دست ضبط میشوند. این آزمایش برای تشخیص بیماریها و اختلالاتی تجویز میشود که عملکرد عصب و عضله دست را تحت تاثیر قرار میدهند.
نوار عصب دست یا الکترومیوگرافی دست آزمایشی است که فعالیت الکتریکی درون عضلات را محاسبه میکند. در صورتی که فرد علائمی مانند ضعف عضلانی مستمر یا لرزش در دست را تجربه کند، پزشک متخصص دستور نوار عصب و عضله دست را میدهد تا با بررسی عصبها دلیل اصلی این علائم را شناسایی کند. در طول آزمایش یک یا چند سوزن به نام الکترود از طریق پوست وارد عضله دست میشود. این تست میتواند ناهنجاریهای عصبی عضلانی را تشخیص دهد. در ادامه این مطلب با ما باشید تا بیشتر با الکترومیوگرافی دست، کاربردها و عوارض جانبی احتمالی آن آشنا شوید.
نوار عصب دست چیست؟
نوار عصب چیست؟ الکترومیوگرافی دست روش تشخیصی برای ارزیابی سلامت عضلات و سلولهای عصبی کنترل کننده این عضلات است. نتایج این آزمایش میتواند اختلال عملکرد عصبی، اختلال عضلانی یا مشکلات ارسال سیگنال عصبی به عضلات را شناسایی کند. نوار عصب و عضله دست میزان فعالیت در عضله دست را نشان میدهد. هنگامی که بدن یک عضله را حرکت میدهد، برق تولید میشود. الکترودهای ویژه روی پوست قرار میگیرند تا سیگنال الکتریکی عضلات را دریافت کنند.
برای گرفتن نوار عصب دست، متخصص یا تکنسین، الکترودها را روی ناحیه مورد نظر قرار میدهد.
انواع نوار عصب دست
نوار عصب دست در دو نوع الکترومیوگرافی سطحی و درون عضلانی انجام میشود:
انواع الکترومیوگرافی دست | توضیحات |
الکترومیوگرافی سطحی | در این روش، الکترودها به صورت سطحی روی پوست دست قرار میگیرند و سیگنالهای الکتریکی عصبی و عضلانی دست را ضبط میکنند. این نوع نوار عصب دست، فعالیت عصب و عضله سطحی دست را ارزیابی میکند و برخی اختلالات عضله دست را تشخیص میدهد. |
الکترومیوگرافی داخل عضلانی | در این روش، الکترودها به صورت سوزنی یا سیم باریک وارد عضله دست میشوند تا سیگنالهای الکتریکی درون عضله را ضبط کنند. این روش به پزشک امکان میدهد تا فعالیت الکتریکی دقیقتر و عمقیتر عضله دست را بررسی کند. |
انواع نوار عصب دست
الکترومیوگرافی داخل عضلانی نیز دو نوع سوزنی (Needle EMG) و سیم باریک (Fine-wire EMG) دارد.
کاربرد نوار عصب دست
نوار عصب دست برای تشخیص و درمان انواع بیماری های عصبی دست و یکی از ابزارهای تشخیصی معمول در نورولوژی، روماتولوژی و جراحی دست استفاده میشود. برخی از کاربردهای متداول نوار عصب و عضله دست عبارتند از:
تشخیص اختلالات عصبی مانند سندرم کارپال تونل
تعیین شدت صدمات عصبی
بررسی تاثیر درمانهایی مانند جراحی عصب دست یا درمانهای فیزیوتراپی
بررسی عوارض داروها
نوار عصب دست برای چه کسانی مناسب است؟
افرادی که علائمی مانند لرزش دست، حس گزگز در دستها یا ضعف عضلانی دارند باید آزمایش نوار عصب دست بدهند. بیماران مبتلا به دیستروفی عضلانی یا پلیمیوزیت، میاستنیاگراویس، اختلالات اعصاب محیطی، و اختلالاتی که بر ریشه عصبی تاثیر میگذارند مانند رادیکولوپاتی گردن گزینه مناسب الکترومیوگرافی دست هستند.
نوار عصب دست برای چه کسانی مناسب نیست؟
هر چند آزمایش نوار عصب و عضله خطر چندانی ندارد اما افرادی که داروهای رقیق کننده خون مصرف میکنند یا از اختلال خونریزی رنج میبرند نمیتوانند کاندیدای مناسبی برای این آزمایش باشند.
نوار عصب دست چگونه گرفته می شود؟
فرایند گرفتن نوار عصب دست به شکل زیر انجام میشود:
آمادهسازی: ابتدا، پوست منطقه مورد بررسی (معمولا دست و مچ دست) باید به طور دقیق تمیز شود و عاری از هرگونه روغن، لوسیون یا کرم باشد.
قرار دادن الکترودها: پس از آمادهسازی پوست، نوبت به قرار دادن الکترودها روی دست است که با چسب روی پوست گذاشته شده یا از طریق سوزنهای نازک از راه پوست وارد عضله دست میشوند.
ضبط سیگنال: پس از قرار دادن الکترودها، دستگاه نوار عصبی شروع به ضبط سیگنالهای عصبی میکند. در این فرایند، استیمولاسیون الکتریکی به ناحیه مورد نظر اعمال میشود تا سیگنالهای عصبی تولید شوند. الکترودها سیگنالهای عصبی دست را دریافت کرده و به دستگاه نوار عصبی منتقل میکنند.
تحلیل نتایج: سیگنالهای دریافت شده توسط پزشک یا تکنسین متخصص تحلیل میشوند.
نوار عصب دست چقدر طول میکشد؟
انجام آزمایش نوار عصب دست بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول میکشد. تست هدایت عصبی هم بین ۱۵ دقیقه تا یک ساعت یا حتی بیشتر هم طول میکشد. مدت زمان انجام آزمایش بسته به اینکه چه تعداد عصب و عضله باید آزمایش شوند متغیر خواهد بود. البته بسته به شرایط بیمار و تجهیزات ممکن است زمان آزمایش کوتاهتر یا طولانیتر شود.
نوار عصب دست کجا بگیرم؟
گرفتن نوار عصب دست معمولا توسط پزشک متخصص، نورولوژیست، فیزیوتراپیست، یا متخصص توانبخشی در مراکز پزشکی و بیمارستانها انجام میشود. برخی کلینیکهای خصوصی مجهز هم میتوانند آزمایش نوار عصب دست را بگیرند. بهتر است با پزشک معالج خود مشورت کنید و براساس راهنماییهای متخصص مرکز مناسب برای گرفتن نوار عصب دست را انتخاب نمایید.
خواندن جواب نوار عصب دست
وظیفه تفسیر و خواندن جواب نوار عصب دست برعهده پزشک متخصص است. برای خواندن جواب نوار عصب دست، مثبت یا منفی بودن نتایج معنی ندارد. نورولوژیست به منظور ارزیابی بیماریهای اثرگذار بر عضلات و عصبها و میزان آسیب وارده به عصب دست از این تست استفاده میکند. نتیجه این تست، اطلاعات دقیق درباره میزان و شدت آسیب وارده به عضلات دست ارائه داده و محل دقیق آسیب دیدگی را نشان میدهد.
نوار عصب دست برای تشخیص و درمان انواع مشکلات عصبی دست استفاده شده و یکی از ابزارهای تشخیصی معمول در نورولوژی، روماتولوژی و جراحی دست است.
آمادگی برای انجام الکترومیوگرافی دست
قبل از انجام الکترومیوگرافی دست هیچ لوسیون، کرم یا عطری روی پوست استفاده نکنید چرا که دقت آزمایش را پایین میآورد. در صورتی که داروهای رقیق کننده خون مانند وارفارین مصرف میکنید حتما به پزشک اطلاع دهید چرا که ریسک خونریزی بعد از الکترومیوگرافی را تشدید میکند. به منظور آمادگی برای انجام نوار عصب و عضله دست، اقدامات زیر را انجام دهید:
روز آزمایش دوش بگیرید و دستها را کامل تمیز کنید.
ترجیحا لباس راحت، باز و بدون آستین یا با آستین کوتاه بپوشید.
رژیم غذایی خاصی لازم نیست اما بهتر است که چند ساعت قبل آزمایش، نوشیدنیهای کافئیندار یا دخانیات مصرف نکنید.
پزشک را در جریان داروهای مصرفی خود قرار دهید.
در صورتی که پوست حساس دارید و زود کبود میشوید، ضربانساز مصنوعی دارید، هموفیلی هستید یا از عفونت پوستی رنج میبرید حتما پزشک را در جریان بگذارید.
مراقبت های بعد از نوار عصب دست
پس از انجام آزمایش نوار عصب دست، مراقبتهای زیر میتوانند احتمال بروز عوارض جانبی را به حداقل برسانند:
نگهداری از محل گرفتن نوار عصب: در برخی موارد، ممکن است پوست نرمال یا حساس در محل قرار گیری الکترودها تحریک شده باشد. در این صورت، مهم است که محل گرفتن نوار عصب را تمیز و خشک نگه دارید. میتوانید از آب و صابون ملایم استفاده کنید و از لوسیونها یا کرمهای جلوگیری از التهاب پوست پرهیز نمایید.
استراحت و جلوگیری از فعالیتهای سنگین: پس از آزمایش نوار عصب دست، ممکن است منطقه مورد آزمون حساس باشد. بهتر است فعالیتهای سنگین را در طول روزی که آزمایش انجام شده است، محدود کنید و به دست و مچ دست استراحت کافی بدهید تا از درد ناگهانی مچ دست هم جلوگیری شود.
پیگیری عوارض ناخواسته: گاهی اوقات پس از نوار عصب دست ممکن است عوارض ناخواستهای مانند درد، تورم، خارش، یا التهاب را تجربه کنید. در صورت عوارض شدید یا طولانی مدت به پزشک اطلاع دهید.
پیروی از دستورات پزشک: دستورات و توصیههای پزشک را به دقت دنبال کنید.
عوارض نوار عصب دست
نوار عصب و عضله دست آزمایش کم خطر و کم ریسکی است که عوارض جانبی جدی ندارد. در برخی موارد ممکن است باعث حساسیت پوستی شود. در برخی موارد اگر سوزنها استریل نباشند احتمال عفونت پوستی هم وجود دارد.
متن انگلیسی:
Side effects from EMG testing include soreness or bruising where the electrodes were inserted into the muscles. These symptoms generally fade within a few days
ترجمه متن:
عوارض جانبی آزمایش EMG (نوار عصب) شامل درد یا کبودی در محل قرار دادن الکترودها در عضلات است. این علائم معمولا در عرض چند روز محو میشوند.
قیمت نوار عصب دست
فاکتورهای مختلفی روی قیمت نوار عصب دست تاثیر میگذارند. قیمت نوار عصب دست بسته به مرکزی که در آن آزمایش انجام میشود و موقعیت جغرافیایی، سطح تخصص پزشک و تجهیزات استفاده شده متفاوت خواهد بود. برخی بیمهها نیز هزینه نوار عصب و عضله دست را پوشش میدهند.
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
نوار عصب دست یک آزمایش تشخیصی برای بررسی عملکرد عصب دست است که الکترودهای کوچکی روی پوست دست قرار میگیرند و سیگنالهای الکتریکی تولید شده توسط عصبهای دست ضبط میشوند. این آزمایش برای تشخیص بیماریها و اختلالاتی تجویز میشود که عملکرد عصب و عضله دست را تحت تاثیر قرار میدهند.
پرسشهای متداول
نوار عصب دست درد دارد؟
آزمایش الکترومیوگرافی دست دردناک نیست اما در برخی موارد ممکن است کمی درد یا ناراحتی ایجاد کند که قابل تحمل است و نیازی به مصرف مسکن ندارد. اگر شدت درد زیاد باشد و طی چند روز بهتر نشود حتما به پزشک اطلاع دهید.
نوار عصب دست چقدر طول میکشد؟
در حالت معمول، آزمایش نوار عصب دست بین نیم ساعت تا یک ساعت طول میکشد.
مراکز نوار عصب دست تهران کدامند؟
مراکز مختلفی در تهران هستند که این آزمایش را انجام میدهند. بهتر است جایی را انتخاب کنید که تجهیزات پیشرفته و به روز برای تشخیص و درمان بیماریهای عصبی و عضلانی داشته باشد و خدمات گستردهای مانند تشخیص بیماری، درمان و روشهای دیگر را پوشش دهد. تیم پزشکی متخصص، محیط آرامشبخش، هزینه مناسب از دیگر ویژگیهایی هستند که باید حین انتخاب مراکز نوار عصب دست تهران درنظر بگیرید.
نوار عصب دست را چطور میگیرن؟
تست الکترومیوگرافی پروسه سختی نیست و در زمان کوتاهی انجام میشود. برای گرفتن نوار عصب دست، متخصص یا تکنسین، الکترودها را روی ناحیه مورد نظر قرار میدهد. بعد از تحریک عصبها با الکترودها، سیگنالهای عصبی دست ضبط میشوند و بعد پزشک آنها را تفسیر میکند.
نوار عصب دست و گردن برای چیست؟
نوار عصب دست و گردن یک روش تشخیصی برای بررسی عملکرد عصبی در مناطق دست و گردن است که مشکلات عصبی و عضلانی، شدت و وسعت آسیب دیدگی، اختلالات پیش آمده در ناحیه دست و گردن را شناسایی میکند.
آیا همزمان با الکترومیوگرافی دست آزمایش دیگری انجام میشود؟
بله، به منظور بررسی فعالیت عضلانی دست و تشخیص اختلالات عضلانی و عصبی، همزمان با الکترومیوگرافی دست میتوان تست هدایت عصبی را نیز انجام داد تا اطلاعات کاملتری از عملکرد عصبی و عضلانی دست حاصل شود.