آزمایش T3؛ خواندن جواب، تفسیر و آمادگی لازم

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

آزمایش T3 یکی از آزمایش‌های خون برای بررسی عملکرد تیروئید است که میزان هورمون تری‌یودوتیرونین (T3) را اندازه‌گیری می‌کند. تغییرات سطح T3 می‌تواند با اختلالات تیروئیدی مرتبط باشد و معمولاً در کنار شاخص‌هایی مانند TSH و T4 تفسیر می‌شود. در این متن، ماهیت هورمون T3، تفاوت انواع آزاد و کلی، محدوده‌های مرجع و معنای کلی نتایج غیرطبیعی به‌صورت توصیفی بررسی می‌شود.باشد.

غده تیروئید با ترشح هورمون‌های حیاتی، نقش مهمی در تنظیم بسیاری از فرایندهای فیزیولوژیک بدن ایفا می‌کند و هرگونه اختلال در عملکرد آن می‌تواند بر سلامت عمومی اثر بگذارد. یکی از شاخص‌های مهم در ارزیابی این غده، آزمایش T3 است که میزان هورمون تری‌یودوتیرونین را در خون اندازه‌گیری می‌کند. این هورمون در کنترل سوخت‌وساز، عملکرد قلب، تعادل انرژی و وضعیت روانی نقش دارد و تغییر سطح آن می‌تواند نشانه‌ای از پرکاری یا کم‌کاری تیروئید باشد. بررسی T3 معمولاً همراه با سایر آزمایش‌های تیروئیدی انجام می‌شود تا تصویر دقیق‌تری از وضعیت هورمونی بدن ارائه شود. در این مطلب، با آزمایش T3 آشنا می‌شوید.

معنی علامت t3 در آزمایش خون چیست؟

تری‌یودوتیرونین یا T3 در آزمایش خون نشانگر یکی از دو هورمون اصلی است که غده تیروئید تولید می‌کند. این هورمون در تنظیم متابولیسم، عملکرد قلب، هضم غذا و سلامت استخوان‌ها نقش مهمی دارد. تقریباً 20% تری یدوتیرونین مستقیماً توسط غده تیروئید در جریان خون ترشح می‌شود. 80% باقی مانده هم از تبدیل تیروکسین توسط اندام‌هایی مانند کبد و کلیه‌ها تولید می‌شود. T3 تنها ۵ درصد از تمام هورمون‌های تولیدی تیروئید را تشکیل می‌دهد؛ ۹۵ درصد دیگر هورمون T4 است که در بدن به T3 تبدیل می‌شود هورمون T3 به دو صورت در خون وجود دارد:

• T3 آزاد (Free T3): این فرم از T3 به طور آزاد وارد بافت‌های بدن می‌شود.

• T3 متصل (Bound T3): این فرم به پروتئین‌ها متصل شده که مانع از ورود آن به بافت‌ها می‌شود.

t3 در آزمایش خون بیانگر تری‌یودوتیرونین در خون است.

آزمایش t3 برای چیست؟

علت تجویز آزمایش T3 که معمولا در تشخیص اختلالات تیروئید مانند هایپرتیروئیدیسم یا پر کاری تیروئید و هیپوتیروئیدیسم یا همان کم کاری تیروئید است. پزشک ممکن است این آزمایش همراه با آزمایش تیروئید فاکتور TSH یا پس از نتایج غیرطبیعی آزمایش TSH تجویز می‌شود تا شدت اختلال غده تیروئید مشخص شود. مهم‌ترین کاربردهای آزمایش t3 عبارت است از:

• تشخیص پرکاری تیروئید وضعیتی که در آن تیروئید هورمون‌های بیشتری نسبت به نیاز بدن تولید می‌کند.

• تشخیص اختلالات غده هیپوفیز، که غده هیپوفیز هورمونی به نام TSH تولید می‌کند که میزان تولید T3 و T4 توسط تیروئید را تنظیم می‌کند.

• بررسی اثربخشی درمان بیماری‌های تیروئیدی.

مقدار نرمال t3 در آزمایش خون باید چند باشد؟ 

سطح نرمال T3 در بزرگسالان، به طور معمول بین 79 تا 165 نانوگرم در دسی‌لیتر (ng/dL) است. این مقادیر ممکن است بسته به آزمایشگاه کمی متفاوت باشد. در کودکان، مقادیر نرمال T3 بسته به سن کودک متفاوت است. به طور کلی رنج نرمال T3 در خون برا گروه سنی مختلف به شرح زیر است:

• رنج نرمال t3 کودکان 1 تا 5 سال: 106-203 ng/dL

• میزان نرمال آزمایش t3 در کودکان 6 تا 10 سال: 104-183 ng/dL

• میزان نرمال آزمایش t3 در نوجوانان 15 تا 17 سال: 71-175 ng/dL

• مقدار t3 در بزرگسالان 18 تا 99 سال: 79-165 ng/dL

free t3 در آزمایش خون چیست؟

Free T3 یا تری‌یدوتیرونین آزاد یکی از هورمون‌های تیروئیدی است. از آزمایش free t3 نیز برای بررسی عملکرد تیروئید استفاده می‌شود این آزمایش فقط میزان T3 آزاد را اندازه‌گیری می‌کند. هورمون free t3 شکل فعال T3 است که در خون به‌صورت آزاد (غیروابسته به پروتئین) گردش می‌کند و نقش اصلی در تنظیم سوخت‌وساز بدن، دمای بدن، و عملکرد قلب و مغز دارد.

آزمایش free t3 فقط میزان T3 آزاد را اندازه‌گیری می‌کند.

total t3 در آزمایش خون چیست؟

Total T3 در آزمایش خون، نشان‌دهنده مجموع هورمون‌ها t3 آزاد و متصل به پروتئین غده تیروئید است. از این تست معمولا برای تشخیص تیروئید پرکار استفاده می‌شود و نتیجه‌ی آن در کنار نتایج مشکوک H یا T4  تفسیر می‌شود. این آزمایش دقت بیشتری نسبت به t3 دارد.

تفسیر t3 در آزمایش خون چیست؟

محدوده مرجع هورمون تیروئید برای همه یکسان نیست. این مقدار نرمال بر اساس پارامترهای خاصی مانند سن، وضعیت سلامتی و متد انجام آزمایش کمی متفاوت است. برای خواندن نتیجه تست تی تری گزارش آزمایش خود را بررسی کنید یا از پزشک خود در مورد محدوده طبیعی آزمایش بپرسید. گزارشات آزمایشگاهی محدوده مرجع اعمال شده در آزمایش تیروئید شما را ذکر می‌کنند، با این حال، برای تفسیر نتایج با یک متخصص غدد مشورت کنید.

همچنین از آنجا که این آزمایش بخشی از پنل تروئید است، مقادیر به طور کلی با هم تفسیر می‌شوند و به عنوان اعداد جداگانه دیده نمی‌شوند. پزشک شما نتایج آزمایش T3 آزاد یا کلی شما را به همراه سایر آزمایشات مانند هورمون تحریک کننده تیروئید (TSH) و T4 کلی و آزاد تفسیر می‌کند.

 جدول زیر نمونه‌هایی از نتایج آزمایش و تفسیر احتمالی آن‌ها را ارائه می‌دهد.

مقادیر غیرطبیعی T3 به ​​چه معناست؟

از آنجا که عملکرد تیروئید پیچیده است، این آزمایش ممکن است هیچ پاسخ قطعی در مورد وضعیت تیروئید شما به پزشکتان ندهد. با این حال، نتایج غیرطبیعی این تست می‌تواند در تشخیص درست به آن‌ها کمک کند. پزشک شما همچنین ممکن است آزمایش T4 یا TSH را هم انجام دهد تا تصویر واضح‌تری از عملکرد تیروئید شما به‌دست آورد.

سطوح غیرطبیعی بالای T3 در زنان باردار و کسانی که بیماری کبدی دارند شایع است. اگر آزمایش تی 3 شما سطح T3 آزاد را هم اندازه گیری کرد، ممکن است پزشک شما بتواند تفسیری بهتری از شرایط داشته باشد. در ادامه به شما توضیح می‌دهیم که سطوح بالا یا پایین این هورمون به چه معنا هستند.

متن انگلیسی:
The most common disorder linked to an overactive thyroid is known as Graves’ disease, but toxic nodular goiters and thyroiditis could also play a role
.متن فارسی:
شایع‌ترین بیماری که باعث پرکاری تیروئید می‌شود، بیماری گریوز است. با این حال، گواتر سمی و التهاب تیروئید (تیروئیدیت) هم می‌توانند باعث این مشکل شوند.

به نقل از webmd

پایین بودن t3 در آزمایش خون نشانه چیست؟

پایین بودن t3 در آزمایش خون می‌تواند نشانه‌ی کم کاری تیروئید یا بیماری‌های دیگر مثل کمبود سلنیوم و تیروئیدیت باشد. مصرف برخی از داروها نیز مقدار t3 را در خون کاهش می‌دهد. T3 پایین همراه با TSH بالا و T4 آزاد پایین می‌تواند نشان‌دهنده مشکل در غده تیروئید باشد که موجب تولید کم هورمون تیروئید می‌شود. علائم و عوارض t3 پایین در آزمایش خون عبارت است از:

• افزایش وزن

• خستگی

• حساسیت به سرما 

• افسردگی

• مشکلات عضلانی و مفصلی

• کندی ضربان قلب.

تیروئید پرکار، بیماری گریوز، ندول‌های تیروئیدی یا التهاب تیروئید می‌تواند از دلایل بالا بودن t3 باشد.

دلایل بالا بودن t3 در آزمایش خون

اگر t3 در آزمایش شما بالاتر از مقدار نرمال باشد ممکن است به تیروئید پرکار، بیماری گریوز، ندول‌های تیروئیدی یا التهاب تیروئید مبتلا باشید. همچنین سطح بالای T3 با TSH پایین و T4 آزاد بالا ممکن است نشان‌دهنده مشکلی در غده تیروئید باشد که موجب تولید بیش از حد هورمون تیروئید می‌شود. علائم و عوارض عوارض بالا بودن t3 در آزمایش خون با علائم زیر مشخص می‌شود:

• اضطراب، عصبانیت و بی‌قراری

• کاهش وزن، حتی در صورت داشتن اشتها

• لرزش دست‌ها و ضعف عضلانی

• تعریق زیاد یا حساسیت به گرما

• ضربان قلب نامنظم

• مدفوع مکرر

• بزرگ شدن غده تیروئید (گواتر)

• مشکلات خواب و خستگی

نحوه انجام آزمایش تی ۳

برای انجام آزمایش T3، نمونه‌ای از خون از رگ بازو یا پشت دست گرفته می‌شود. سپس برای بررسی و حاضر شدن جواب آزمایش نمونه به آزمایشگاه فرستاده می‌شود. این آزمایش نیاز به شرایط خاصی ندارد اما ممکن است پزشک از شما بخواهد که برخی داروها را موقتاً قطع کنید تا نتایج دقیقی به دست آید.همچنین باید برای این آزمایش ناشتا باشید. داروهایی که می‌توانند باعث افزایش سطح T3 شوند عبارتند از:

• قرص‌های ضد بارداری

• استروژن‌ها

• متادون

• برخی داروهای گیاهی

داروهایی که می‌توانند باعث کاهش سطح T3 شوند عبارتند از:

• آمیودارون

• استروئیدهای آنابولیک

• آندروژن‌ها

• داروهای ضد تیروئید (مثل پروپیل‌تیوراسیل و متی‌میزول)

• لیتیوم

• فنیتوئین

• پروپرانولول

آزمایش T3 خطر خاصی ندارد، اما ممکن است در حین خون‌گیری احساس درد، کبودی یا خونریزی مختصر در محل نمونه‌گیری مشاهده شود. در موارد نادر، ممکن است عوارضی مانند عفونت یا هماتوم (تجمع خون زیر پوست) رخ دهد.

آزمایش T3 خطر خاصی ندارد

نتیجه‌گیری

آزمایش T3 عملکرد تیروئید را ارزیابی کرده و اختلالات مانند پرکاری و کم‌کاری تیروئید را تشخیص می‌دهد. T3 آزاد نقش اصلی در تنظیم متابولیسم و عملکرد قلب دارد. سطح پایین T3 ممکن است نشان‌دهنده کم‌کاری تیروئید و سطح بالا آن می‌تواند نشانه‌ای از پرکاری تیروئید باشد. این آزمایش معمولاً برای بررسی شدت اختلالات تیروئید و بررسی اثربخشی درمان انجام می‌شود.

پرسش‌های متداول

برای آزمایش تی 3 باید ناشتا باشیم؟

معمولاً قبل از انجام آزمایش تیروئید نیازی به اقدامات احتیاطی خاصی از جمله ناشتا بودن نیست. با این حال، پزشک شما می‌تواند شما را بهتر راهنمایی کند. اگر مجبور شوید برخی آزمایشات دیگر را همراه با آزمایش تی 3 انجام دهید، ممکن است از شما خواسته شود که 8 تا 10 ساعت ناشتا باشید. نوشیدن آب نقض ناشتا بودن نیست.

قبل از آزمایش تیروئید، قرص تیروئید بخورم؟

اگر از داروهایی (تیروکسین) برای درمان بیماری تیروئید خود استفاده می‌کنید، توصیه می‌شود قبل از مصرف دوز خود در آن روز، نمونه خون شما گرفته شود. داروی خود را بعد از آزمایش مصرف کنید. همیشه برای چنین مسائلی با پزشک خود مشورت کنید زیرا او بهتر از هرکسی وضعیت سلامتی شما را می‌داند و ممکن است راه متفاوتی را توصیه کند.

چه داروهایی با آزمایش عملکرد تیروئید تداخل داشته باشد؟

بیوتین (ویتامینB7 ) یک مکمل است که معمولاً بدون نسخه مصرف می‌شود و می‌تواند منجر به ناهنجاری در آزمایشات عملکرد تیروئید شما شود، حتی اگر مقادیر آن طبیعی باشد. از مصرف بیوتین 2 روز قبل از آزمایش عملکرد تیروئید خودداری کنید.

بعد از آزمایش هورمون‌های تیروئید باید به چه نکاتی توجه کنم؟

پس از گرفتن نمونه خون برای آزمایش تیروئید، می‌توانید به فعالیت‌های عادی از جمله رانندگی بازگردید. یک نکته ساده که می‌توانید رعایت کنید این است که چند ساعت پس از آزمایش از فعالیت شدید با بازویب که از آن نمونه‌برداری شده است خودداری کنید. در صورت احساس درد یا خونریزی، بسته‌های یخ را روی محل نمونه برداری قرار دهید، بدون اینکه آن را مالش دهید.

آیا می‌توانم در دوران بارداری آزمایش تیروئید انجام دهم؟

تغییرات تیروئید در دوران بارداری ممکن است رخ دهد. این تغییرات معمولاً جدی نیستند و اکثر زنان باردار نیازی به آزمایش تی 3 ندارند. اما اگر مشکلات زیر را داشته باشید، پزشک شما ممکن است آزمایش T3 را در دوران بارداری توصیه کند:

علائم بیماری تیروئید

سابقه بیماری تیروئید

یک بیماری خود ایمنی

سابقه خانوادگی بیماری تیروئید.

پرکاری تیروئید در یک مورد از هر 500 حاملگی اتفاق می‌افتد. کم کاری تیروئید تقریباً از هر 250 حاملگی در یک مورد اتفاق می‌افتد. اگر از قبل بیماری تیروئید دارید یا در دوران بارداری به بیماری تیروئید مبتلا شده‌اید، پزشک وضعیت شما را زیر نظر دارد و آزمایش خون را هم درخواست می‌کند. به احتمال زیاد، سطح هورمون تیروئید شما هر 4 تا 6 هفته در نیمه اول بارداری شما و حداقل یک بار پس از 30 هفته بررسی می‌شود.

آزمایش پنل تیروئید می‌تواند به شناسایی شرایط مختلف از جمله کم کاری تیروئید، پرکاری تیروئید، بیماری گریوز و سرطان تیروئید کمک کند.

برای اختلالات هورمون‌های غده تیروئید به چه دکتری مراجعه کنم؟

شما می‌توانید برای مشکلات تیروئید و اختلال هورمون های T3 و T4 و TSH به یک متخصص غدد، مراجعه کنید تا سلامت شما را تحت نظر داشته باشد. متخصص غدد در مورد عملکرد غده تیروئید و سایر غدد ترشح کننده هورمون بدن آگاه است.