صفر تا صد عمل تغییر جنسیت، مراحل انجام و هزینه آن

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

عمل تغییر جنسیت یا جراحی تطبیق جنسیت فرایندی پزشکی است که به افراد با ناسازگاری جنسیتی کمک میکند هویت جنسیتی خود را هماهنگ کنند.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

عمل تغییر جنسیت یک فرآیند پزشکی است که به افراد با ناهمخوانی جنسیتی (Gender Dysphoria) کمک می‌کند تا بدن خود را با هویت جنسیتی‌شان تطبیق دهند. این جراحی شامل روش‌های مختلفی مانند واژینوپلاستی، فالوپلاستی، تخلیه سینه و هورمون‌درمانی است. در ایران، این عمل قانونی بوده و با تأیید پزشکی قانونی و حکم دادگاه انجام می‌شود. فرآیند تغییر جنسیت شامل ارزیابی‌های روانپزشکی، معاینات پزشکی و طی کردن مراحل قانونی خاص است.

عمل تغییر جنسیت معمولا برای افرادی که ناسازگاری جنسی را تجربه می‌کنند، به معنی ناراحتی که فرد به دلیل عدم تطابق جنسیت انتسابی زمان تولد با هویت جنسیتی خود دارد، انجام می‌شود. این وضعیت می‌تواند برای فرد بسیار آزاردهنده باشد و روی اعتمادبه‌نفس تاثیر منفی بگذارد. در این شرایط می‌توان از یک اقدام پزشکی تخصصی کمک گرفت تا این وضعیت را تغییر داد. با این حال عمل جراحی تغییر جنسیت بایدها و نبایدهایی دارد که بهتر است حتما در نظر بگیرید. در این مقاله بیشتر با عمل تطبیق جنسیت و دلایل انجام آن آشنا می‌شویم.

عمل تغییر جنسیت چیست؟

عمل تغییر جنسیت یا به شکل درست‌تر جراحی تطبیق جنسیت (Gender Affirmation Surgery) که گاهی به آن جراحی بازتخصیص جنسیت (Sex Reassignment Surgery) نیز گفته می‌شود، فرایندی پزشکی است که به افراد دارای ناسازگاری جنسیتی کمک می‌کند تا بدن خود را با هویت جنسیتی‌شان هماهنگ کنند.

این جراحی برای افرادی انجام می‌شود که جنسیت انتسابی آنها هنگام تولد با هویت جنسیتی‌شان همخوانی ندارد و این ناهماهنگی باعث ناراحتی شدید آنها می‌شود. به‌خصوص اگر به دلیل ناهماهنگی جنسیتی و گرایش جنسی فرد دچار پریشانی روانی شود، ممکن است این جراحی کمک‌کننده باشد.

قبل از انجام عمل تطبیق جنسیت، معمولا فرد باید تحت ارزیابی‌های پزشکی و روانشناختی قرار بگیرد. تأیید از سوی متخصصان سلامت روان و یک دوره هورمون‌درمانی نیز بخشی از این فرآیند است.

متن انگلیسی:
Gender reassignment surgery, sometimes called sex reassignment surgery, is performed to transition individuals with gender dysphoria to their desired gender.
ترجمه فارسی:
جراحی تغییر جنسیت برای تغییر افراد مبتلا به اختلال جنسیت به جنسیت مورد نظرشان انجام می‌شود.

به نقل از سایت issm.info

عکس عمل تغییر جنسیت

تصاویر مربوط به عمل تغییر جنسیت معمولا مراحل جراحی، قبل و بعد از عمل و روند بهبودی را نشان می‌دهند. این تصاویر به افراد متقاضی کمک می‌کند تا درک بهتری از نتیجه نهایی داشته‌باشند. همچنین، برخی تصاویر روند بهبود زخم‌ها و تغییرات فیزیکی را مستند می‌کنند.

در این تصویر جایگذاری ایمپلنت در سینه برای تغییر جنسیت از مرد به زن را مشاهده می‌کنید.

چه کسانی عمل تغییر جنسیت را انجام می دهند؟

تمامی کسانی که از نظر جنسیت ظاهری و هویت جنسی با هم تطابق ندارند و سایر روش‌های تغییر جنسیت روی آنها انجام شده و هنوز به شرایط موردنظر نرسیده‌اند، به عمل جراحی تغییر جنسیت نیاز خواهند داشت. نکته مهم بعدی سن افراد است. انجام این عمل برای افراد زیر ۱۸ سال ممنوع است. اما در برخی موارد، درمان‌های هورمونی یا سایر مداخلات پزشکی ممکن است در سنین پایین‌تر آغاز شوند.

چه کسانی نمی توانند جراحی تغییر جنسیت انجام دهند؟

افرادی که هنوز به بلوغ فکری و جنسی کامل نرسیده‌اند نمی‌توانند این عمل را انجام دهند. از طرفی انجام این عمل برای افراد زیر ۱۸ سال ممنوع است و این افراد امکان انجام عمل تغییر جنسیت را ندارند. کسانی که از عمل جراحی می‌ترسند یا کسانی که سایر روش‌های غیر جراحی مانند هورمون درمانی برای آنها کافی است هم نیازی به انجام این عمل ندارند.

مورد بعدی شرایط سلامتی فرد است. فرد متقاضی برای انجام عمل تغییر جنسیت نباید بیماری زمینه‌ای خاصی داشته‌باشد چرا که بسیاری از عمل‌های تغییر جنسیت طولانی و بسیار سنگین‌اند. اضافه‌وزن و چاقی مردانی که می‌خواهند تغییر جنسیت انجام دهند هم مانع آنها است.

عمل تغییر جنسیت از مرد به زن

این فرآیند شامل جراحی‌هایی مانند واژینوپلاستی (ساخت واژن)، بیضه‌برداری، افزایش حجم سینه با کاشت پروتز، تراشیدن سیبک گلو برای ایجاد ظاهر زنانه و لیزر موهای زائد است. هورمون‌درمانی نیز نقش مهمی در تغییر ویژگی‌های ثانویه جنسی مانند کاهش موی بدن و تغییر توزیع چربی ایفا می‌کند. همچنین واژن ایجادشده نیاز به مراقبت مداوم دارد تا دچار تنگی نشود. این جراحی به افراد کمک می‌کند تا بدنشان را با هویت جنسیتی زنانه تطبیق دهند:

• کاشت پروتز سینه

• بیضه‌برداری (Orchiectomy)

• حذف موهای زائد با لیزر

• تراشیدن نای برای کاهش برجستگی سیبک گلو

• جراحی زنانه‌سازی صورت

• واژینوپلاستی (ساخت واژن با استفاده از پوست آلت تناسلی یا مخاط روده)

عمل تغییر جنسیت از زن به مرد

این فرآیند شامل برداشتن سینه‌ها (ماستکتومی)، تخلیه رحم و تخمدان‌ها (هیسترکتومی) و ایجاد آلت تناسلی مردانه (فالوپلاستی یا متودیوپلاستی) است. هورمون‌درمانی نقش مهمی در رشد موی صورت، کلفت‌تر شدن صدا و افزایش حجم عضلانی دارد.

برخی افراد ممکن است از پروتز بیضه استفاده کنند یا فالوپلاستی انجام دهند. عمل فالوپلاستی پیچیده‌تر بوده و در چندین مرحله انجام می‌شود. این جراحی به افراد کمک می‌کند تا بدن خود را با هویت جنسیتی مردانه تطبیق دهند:

• هورمون‌درمانی با تستوسترون

• جراحی ماسکولینه‌سازی قفسه سینه (Mastectomy)

• برداشتن رحم و تخمدان (هیسترکتومی)

• فالوپلاستی یا متودیوپلاستی (ایجاد آلت تناسلی مردانه با استفاده از پوست بدن)

تغییر یا حذف و جایگزینی اندام‌های جنسی در مردان و زنان به ۲ روش روده‌ای یا پوستی انجام می‌گیرد. در روش پوستی با استفاده از پوست بقیه بخش‌های بدن، آلت مرد یا واژن را می‌سازند و در روش روده‌ای از دیواره روده فرد برای این‌کار استفاده می‌کنند.

در روش روده‌ای برای ایجاد واژن، معمولا از مخاط روده استفاده می‌شود اما این روش همیشه انتخاب اول نیست. همچنین در روش فالوپلاستی ساخت آلت تناسلی مردانه ممکن است چندین مرحله جراحی نیاز داشته‌باشد و نتایج متغیر است.

جراحی تغییر جنسیت روشی برای تطبیق جنسیت فرد با هویت جنسی او است.

هورمون درمانی و تغییر جنسیت

هورمون درمانی در مردانی که به جنسیت زن تغییر می‌کنند، با هدف تغییرات بدن به سمت زنانگی، انجام می‌گیرد. روش هورمون درمانی در مردانی که می‌خواهد زن شوند باعث کم شدن موهای بدن و بزرگ‌شدن سینه‌ها و توزیع مجدد چربی بدن به سوی باسن و سینه انجام می‌شود.

در زنانی که به جنسیت مرد تغییر می‌کنند هورمون درمانی با هدف تغییرات بدن به سمت مردانگی صورت می‌گیرد. از جمله این تغییرات می‌توان به کلفتی صدا، رشد موی صورت، رشد عضلات و جلوگیری از قاعدگی اشاره کرد.

تفاوت عمل تغییر جنسیت زنان و مردان

روند عمل جراحی تطبیق جنسیت از مرد به زن یا بالعکس، تفاوت‌هایی مانند نوع جراحی، روش هورمون درمانی یا عمل قفسه سینه و اندام تناسلی دارد.

جدول تفاوت عمل تغییر جنسیت زنان و مردان

مراقبت قبل و بعد از عمل تغییر جنسیت

اولین قدم برای انجام این عمل، آمادگی روحی است و افراد باید از انجام این عمل رضایت کامل داشته‌باشند و بدانند در طول جراحی چه اتفاقی می‌افتد. برخی از افراد تخمک یا اسپرمشان را ذخیره می‌کنند تا در صورت نیاز بتوانند بعدها فرزند بیولوژیک خود را داشته‌باشند.

ابتدا یک مددکار اجتماعی جلسات مشاوره را با بیمار برقرار می‌کند. همچنین تمامی سوابق پزشکی فرد چک شده و آزمایش‌های لازم از او گرفته خواهد شد. در برخی از موارد باید قبل از جراحی افراد تحت هورمون درمانی قرار بگیرند. این هورمون درمانی می‌تواند نتایج عمل را بهبود دهد. انجام معاینات فیزیکی لازم، آزمایش خون و تست‌های تصویربرداری از جمله دیگر اقداماتی است که باید قبل از عمل برای آماده شدن قبل جراحی انجام داد.

بعد از عمل جراحی تغییر جنسیت فرد به مراقبت‌های زیادی نیاز دارد و حتی شاید لازم باشد از دیگران کمک بگیرد. مراقبت‌های اساسی بعد از این عمل شامل موارد زیر می‌شود:

مراقبت‌های قبل و بعد از عمل تغییر جنسیت

مدارک لازم برای عمل تطبیق جنسیت در ایران

برای انجام این جراحی، متقاضی باید مراحل قانونی خاصی را طی کند. این مراحل شامل مراجعه به روانپزشک، دریافت تأییدیه ناسازگاری جنسیتی، انجام آزمایش‌های پزشکی، ثبت درخواست تغییر جنسیت در دادگاه، ارجاع به پزشکی قانونی و دریافت تأییدیه از پزشکان متخصص است. پس از تأیید پزشکی قانونی، قاضی مجوز جراحی را صادر می‌کند. بدون این مدارک، انجام جراحی تطبیق جنسیت در ایران امکان‌پذیر نیست:

• مراجعه به روانپزشک دارای صلاحیت

• ارزیابی روانپزشکی و دریافت تأییدیه مبنی بر ناسازگاری جنسیتی

• آزمایش‌های پزشکی شامل ارزیابی هورمونی و در صورت نیاز آزمایش ژنتیکی

• پس از دریافت تأییدیه روانپزشک، فرد باید درخواست تغییر جنسیت خود را در دادگاه مطرح کند. دادگاه فرد را به پزشکی قانونی ارجاع می‌دهد تا بررسی‌های تخصصی صورت گیرد.

قبل از عمل تطبیق جنسیت با پزشک متخصص مشورت کنید و تمام اطلاعات لازم را بپرسید.

زمان عمل تغییر جنسیت: عمل تغییر جنسیت چقدر طول میکشد؟

مدت زمان جراحی بسته به نوع عمل متفاوت است. برخی جراحی‌های کوچک، مانند تخلیه سینه (ماستکتومی)، ممکن است طی یک روز انجام شوند. اما جراحی‌های پیچیده‌تر، مانند واژینوپلاستی یا فالوپلاستی، ممکن است در چند مرحله طی چندین ماه انجام شوند.

رابطه جنسی بعد از تغییر جنسیت

تجربه اولین رابطه جنسی بعد از عمل تغییر جنسیت کامل، می‌تواند با ترس و خجالت همراه باشد. اما در بیشتر افرادی که تغییر جنسیت دادند لذت بخش‌تر از قبل گزارش شده است. در مردانی که به زن تغییر جنسیت دادند، واژنی که در عمل واژینوپلاستی ایجاد می‌شود، از نظر ساختاری و عملکردی مشابه واژن طبیعی است اما ممکن است نیاز به گشاد کردن مداوم (دیلاتاسیون) داشته باشد تا باز بماند. همچنین ممکن است ترشحات طبیعی واژن را نداشته‌باشد، بنابراین استفاده از روان‌کننده‌های مناسب توصیه می‌شود. برای بهبود عملکرد جنسی نیز بهتر است با روانشناس با دکتر زنان و اورولوژیست مشورت کنید.

بارداری بعد از عمل تغییر جنسیت

افرادی که تحت عمل تغییر جنسیت قرار می‌گیرند، بسته به نوع عمل، ممکن است توانایی باروری خود را از دست بدهند. به همین دلیل، افرادی که قصد فرزندآوری در آینده دارند، می‌توانند قبل از جراحی، تخمک یا اسپرم خود را فریز کنند.

عوارض عمل تغییر جنسیت مردان و زنان

عمل تغییر جنسیت نیز مانند هر عمل دیگری عوارضی را به همراه دارد که خونریزی و عفونت از عوارض عمومی آن هستند. در عمل تغییر و ایجاد اندام جنسی جدید ممکن است بدن پیوند را پس بزند و بافت از بین برود. به همین دلیل ممکن است نیاز به تکرار چندین باره یک عمل باشد. همچنین در دراز مدت احتمال دارد فرد از تغییر جنسیت خود پشیمان شود. در این خصوص حتما با روانپزشک مشاوره کنید.

برخی از عوارض جانبی رایج و احتمالی بعد از این نوع جراحی‌ عبارت است از:

• خونریزی

• عفونت زخم

• عوارض روحی و روانی از جمله افسردگی

• طرد شدن از سمت دوستان و آشنایان یا حتی خانواده

• چالش‌هایی در محیط کار

هورمون‌درمانی و جراحی ممکن است بر میل جنسی و عملکرد جنسی تأثیر بگذارد. برخی افراد پس از جراحی کاهش میل جنسی را تجربه می‌کنند، در حالی که برخی دیگر افزایش رضایت جنسی را گزارش می‌دهند. مشاوره با متخصص غدد و اورولوژیست می‌تواند در این زمینه کمک‌کننده باشد.

هزینه عمل تغییر جنسیت

عمل تطبیق جنسیت در ایران قانونی است و برخی بیمه‌های درمانی ممکن است هزینه‌های آن را پوشش دهند. با این حال، پوشش بیمه‌ای بسته به نوع بیمه و تأییدیه‌های پزشکی قانونی متفاوت است. میانگین هزینه عمل تغییر جنسیت بین ۹۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان است.

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

عمل تغییر جنسیت به تطابق هویت جنسی با فیزیک افرادی که دچار سردرگمی جنسی هستند کمک می‌کند و می‌تواند احساس اعتماد به نفس و خودباوری را افزایش دهد. این عمل محدودیت سنی (بالای ۱۸ سال) دارد و بهتر است حتما قبل از انجام جراحی با تمام مراحل عمل، مراقبت‌های قبل و بعد و اتفاقاتی که در آینده رخ می‌دهند آشنا باشید.

اگر تصمیم خودتان را گرفتید، برای انجام عمل جراحی تغییر جنسیت حتما یک پزشک خوب انتخاب کنید. انتخاب فوق تخصص جراحی پلاستیک باتجربه و کاربلد یا بهترین جراح عمومی، می‌تواند ریسک بروز عوارض بعد از عمل را کاهش دهد و هم احتمال نیاز به عمل مجدد را کم کند و از همه مهم‌تر رضایت فرد بعد از عمل بیشتر خواهد بود. دكتر متخصص غدد نیز در زمینه هورمون درمانی کمک خواهد کرد.

پرسش‌های متداول

در عمل تغییر جنسیت چه می کنند؟

عمل تغییر جنسیت شامل تغییرات جسمی برای تطبیق فرد با هویت جنسیتی جدید است. این تغییرات شامل جراحی‌های اندام تناسلی (مانند واژینوپلاستی یا فالوپلاستی)، تغییرات سینه (ماستکتومی یا کاشت پروتز)، هورمون‌درمانی برای تغییر ویژگی‌های ثانویه جنسی و گاهی جراحی‌های زیبایی مانند تراشیدن استخوان‌های صورت است. این فرآیند بسته به انتخاب فرد ممکن است شامل چندین مرحله باشد و نیاز به مراقبت‌های پس از عمل دارد.

برای عمل تغییر جنسیت و تغییر شناسنامه چه مجوزهای قانونی لازم است؟

برای تغییر جنسیت و اصلاح مدارک شناسایی، فرد باید از مراحل قانونی عبور کند. این مراحل شامل تأییدیه روانپزشکی، مراجعه به پزشکی قانونی، دریافت حکم دادگاه و انجام جراحی است. پس از جراحی، فرد می‌تواند با ارائه مدارک پزشکی و حکم دادگاه، تغییر جنسیت خود را در شناسنامه ثبت کند. این فرآیند قانونی ممکن است چندین ماه طول بکشد و به مدارک پزشکی و قانونی معتبر نیاز دارد.

آیا با عمل تغییر جنسیت می توان باردار شد؟

خیر، افرادی که تغییر جنسیت می‌دهند، امکان بارداری طبیعی را از دست می‌دهند. مردانی که به زن تغییر جنسیت می‌دهند، رحم و تخمدان ندارند، بنابراین امکان بارداری برایشان وجود ندارد. زنانی که به مرد تغییر جنسیت می‌دهند، با برداشتن رحم و تخمدان، توانایی بارداری را از دست می‌دهند. تنها راه حفظ باروری، فریز کردن تخمک یا اسپرم قبل از انجام جراحی است.

بیشترین عمل تغییر جنسیت در کدام کشور است؟

طبق آمار، تایلند یکی از پیشروترین کشورها در جراحی تغییر جنسیت است و به‌عنوان مرکز جهانی این عمل شناخته می‌شود. علاوه بر تایلند، کشورهایی مانند ایالات متحده، کانادا، آلمان و ایران نیز تعداد بالایی از این جراحی‌ها را انجام می‌دهند. ایران به دلیل قانونی بودن این عمل، یکی از کشورهایی با آمار بالای جراحی تغییر جنسیت در خاورمیانه محسوب می‌شود.

آیا تغییر جنسیت در ایران قانونی است؟

بله، عمل تغییر جنسیت در ایران قانونی است و برای افراد مبتلا به ناسازگاری جنسیتی مجاز است. برای انجام این عمل، فرد باید تأییدیه روانپزشکی، تأیید پزشکی قانونی و حکم دادگاه را دریافت کند. این جراحی در بیمارستان‌های دولتی و خصوصی انجام می‌شود و برخی هزینه‌های آن ممکن است تحت پوشش بیمه قرار گیرد.

رضایت والدین برای تغییر جنسیت لازم است؟

در ایران، عمل تغییر جنسیت برای افراد زیر ۱۸ سال مجاز نیست. افراد بالای ۱۸ سال برای انجام جراحی نیازی به رضایت والدین ندارند اما در روند قانونی ممکن است حمایت خانواده تأثیرگذار باشد. در برخی موارد، دادگاه از خانواده فرد نظرخواهی می‌کند اما تصمیم نهایی بر اساس تأیید پزشکی قانونی و حکم قاضی صادر می‌شود.