دیالیز چیست و برای چه افرادی ضروری است؟

آنچه در این مقاله می‌خوانید

دیالیز کلیه یک روش درمانی برای بیمارانی است که کلیه‌هایشان توانایی تصفیه خون را از دست می‌دهند. در این روش، مواد زاید، سموم و آب اضافی از خون خارج می‌شود و بخشی از وظایف کلیه‌ها جبران می‌شود. دیالیز برای بیماران مبتلا به نارسایی حاد یا مزمن کلیه ضروری است و از بروز عوارض خطرناکی مانند ورم، اختلالات قلبی و مسمومیت خون جلوگیری می‌کند. این روش به‌صورت همودیالیز یا دیالیز صفاقی انجام می‌شود و به حفظ زندگی و کیفیت آن کمک می‌کند.

دیالیز یکی از مهم‌ترین روش‌های درمانی در پزشکی است و زمانی به کار می‌آید که کلیه‌ها دیگر توان تصفیه خون و حفظ تعادل مواد حیاتی بدن را ندارند. در چنین شرایطی، تجمع سموم و مایعات اضافی می‌تواند سلامت و حتی جان بیمار را به خطر بیندازد. دیالیز با انجام بخشی از وظایف کلیه‌ها، به ادامه حیات و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک می‌کند. اما دیالیز دقیقاً چگونه عمل می‌کند؟ چه انواعی دارد و با چه عوارضی همراه است؟ در ادامه این مطلب به پاسخ این پرسش‌ها می‌پردازیم.

دیالیز چیست؟

دیالیز یک روش درمانی جایگزین عملکرد کلیه است و زمانی استفاده می‌شود که کلیه‌ها توانایی تصفیه خون و حفظ تعادل مایعات و الکترولیت‌های بدن را از دست می‌دهند. در نارسایی کلیه، موادی مانند اوره، کراتینین، اسیدها و آب اضافی در خون تجمع پیدا می‌کنند و برای بدن سمی هستند. دیالیز با عبور دادن خون از یک غشای نیمه‌تراوا، این مواد زاید را جدا کرده و تعادل شیمیایی بدن را تا حدی برقرار می‌کند. این روش نمی‌تواند تمام عملکرد کلیه را جایگزین کند اما برای بقای بیماران و کنترل عوارض حیاتی ضروری است.

علت دیالیز کلیه چیست؟

دیالیز زمانی آغاز می‌شود که کلیه‌ها قادر به دفع مواد سمی، تنظیم الکترولیت‌ها یا کنترل مایعات بدن نباشند و درمان‌های دارویی کافی نباشد. تصمیم شروع دیالیز بر اساس علائم بالینی، آزمایش خون و وضعیت عمومی بیمار گرفته می‌شود، نه فقط یک عدد خاص در آزمایش‌ها. برخی از بیماری‌هایی که به وسیله‌ی دیالیز درمان می‌شوند عبارت است از:

  • نارسایی مزمن کلیه (CKD)

  • نارسایی حاد کلیه (AKI)

  • مسومیت با داروها یا مواد سمی

  • هیپرکالمی شدید مقاوم به درمان دارویی

  • سندرم اورمی (تجمع مواد زاید نیتروژنی در خون)

  • نارسایی کلیه ناشی از دیابت یا فشار خون مزمن

دیالیز چگونه انجام میشود؟

در همودیالیز، خون معمولاً از فیستول یا گرافت در بازو و در دیالیز موقت از کاتتر ورید گردن یا کشاله ران عبور می‌کند.

آیا با دیالیز کلیه برمیگردد؟

دیالیز باعث ترمیم یا بازگشت عملکرد کلیه‌های ازکارافتاده نمی‌شود. این روش فقط بخشی از وظایف کلیه، مانند تصفیه خون و دفع مواد زاید را به‌طور مصنوعی انجام می‌دهد. در نارسایی حاد کلیه، ممکن است با درمان مناسب و دیالیز موقت، عملکرد کلیه تا حدی بازگردد. اما در نارسایی مزمن و پیشرفته، دیالیز جایگزین دائمی عملکرد کلیه یا پلی برای پیوند کلیه است.

ایا با دیالیز کراتین پایین میاد؟

دیالیز باعث کاهش کراتین خون می‌شود. به زبان ساده، کراتینین یک محصول زاید متابولیسم عضلات است که معمولاً توسط کلیه‌ها از خون دفع می‌شود. وقتی کلیه‌ها درست کار نکنند، کراتینین در خون تجمع پیدا می‌کند و می‌تواند نشانه‌ای از نارسایی کلیه باشد. دیالیز نقش یک فیلتر مصنوعی را بازی می‌کند و کراتینین را از خون خارج می‌کند، بنابراین سطح آن موقتاً کاهش می‌یابد. به عبارت دیگر، میزان کراتینین نشان می‌دهد که دیالیز چقدر در تصفیه خون مؤثر بوده و نیاز به جلسات منظم برای کنترل تجمع آن وجود دارد.

‏علائم نیاز به دیالیز در بیماران چیست؟

وقتی کلیه‌ها دیگر قادر به دفع مواد زاید و تنظیم مایعات بدن نباشند، علائم خطرناکی بروز می‌کند که نشان‌دهنده نیاز به دیالیز است. این علائم معمولاً به‌دلیل تجمع سموم، اختلال الکترولیت‌ها و افزایش مایعات بدن ایجاد می‌شوند و در صورت بی‌توجهی می‌توانند تهدیدکننده زندگی باشند.

علائم مهم نیاز به دیالیز عبارت است از:

  • تهوع و استفراغ شدید

  • خستگی و ضعف مفرط

  • تورم پاها، صورت یا شکم

  • تنگی نفس

  • کاهش یا قطع ادرار

  • افزایش شدید اوره و کراتینین

  • اختلال هوشیاری یا گیجی

دیالیز چگونه انجام میشود؟

قبل از شروع جلسه دیالیز، بیمار روی صندلی یا تختی قرار می‌گیرد که به راحتی به دستگاه دیالیز دسترسی داشته باشد. محل دستگاه و نقاط دسترسی به رگ‌ها (معمولا شریان و ورید) ضدعفونی می‌شود و سرنگ‌هایی برای اتصال به دستگاه آماده می‌شوند. نقطه دسترسی به رگ‌ها با استفاده از سرنگ و کانکشن خاصی به دستگاه متصل می‌شود. اپراتور، دستگاه دیالیز پمپی را راه‌اندازی می‌کند.

محلول دیالیز که شامل آب و مواد معدنی است، به بیمار داده شده تا تعادل الکترولیتی بدن حفظ شود. مدت زمان هر جلسه دیالیز خون بسته به وضعیت بالینی و نیازهای بیمار چند ساعت 2 تا 4 جلسه در هفته انجام می‌شود. پس از اتمام جلسه، کانکشن بین بیمار و دستگاه قطع می‌شود. بیمار ممکن است در این مرحله احساس خستگی یا ضعف کند و نیاز به استراحت داشته باشد.

دیالیز به دو روش انجام می‌شود: همودیالیز و دیالیز صفاقی یا نموداری.

ویژگی

همودیالیز (مرکزی)

همودیالیز خانگی

دیالیز صفاقی

دیالیز موقت گردن

توضیح

تصفیه خون با دستگاه

مشابه همودیالیز، در خانه

استفاده از غشای صفاقی شکم

دیالیز فوری تا آماده شدن دسترسی دائمی

نحوه انجام

خون از رگ خارج شده و تصفیه می‌شود

خون توسط بیمار یا همراه از دستگاه عبور می‌کند

محلول دیالیز به شکم تزریق می‌شود

کاتتر از گردن وارد می‌شود و خون تصفیه می‌شود

مدت زمان

بین ۳ تا ۵ ساعت، ۳ بار در هفته

مشابه یا جلسات کوتاه‌تر

چند بار در روز یا شبانه

حدود ۳ تا ۴ ساعت هر جلسه

مکان

مرکز دیالیز

منزل

منزل

بیمارستان یا مرکز دیالیز

مناسب برای

بیماران با نارسایی شدید

افراد توانمند و محیط مناسب در خانه

افراد توانمند و محیط مناسب در خانه

نیاز فوری به دیالیز

مناسب نیست برای

دسترسی عروقی ضعیف یا تحمل کم فشار سریع

بیماران ناتوان یا بدون مراقب

مشکلات شدید شکمی یا عفونت صفاق

طولانی‌مدت، خطر عفونت بالا

جدول مقایسه انواع روش دیالیز کلیه

۱. همودیالیز کلیه

همودیالیز رایج‌ترین نوع دیالیز است. در همودیالیز، خون بیمار از بدن (معمولا از رگ بازو) خارج می‌شود و به دستگاه منتقل می‌شود. در دستگاه دیالیز، خون از طریق یک فیلتر و غشا تصفیه شده و مواد زاید، سموم و اضافه وزن آب از خون جدا می‌شوند. سپس خون تصفیه شده به بیمار بازمی‌گردد. این روش معمولا در مراکز درمانی کلیه انجام می‌شود و ممکن است چند بار در هفته و به مدت چند ساعت انجام شود. هر جلسه می‌تواند بین ۳ تا ۵ ساعت طول بکشد.

۲. دیالیز صفاقی

در دیالیز صفاقی یا نموداری، از غشای پریتونیوم (Peritoneum) در داخل شکم بیمار استفاده می‌شود. در این روش، محلول دیالیزی به وسیله یک لوله وارد شکم بیمار شده و مخلوط با مایعات بدنی از طریق غشا پریتونیال جذب و تصفیه می‌شود. سپس محلول آلوده به ضایعات و مواد زاید از شکم خارج خواهند شد. این روش انعطاف‌پذیری بیشتری در زمان اجرا و آزادی بیشتری برای بیمار دارد و می‌تواند در خانه‌ی بیمار انجام شود. دو نوع اصلی دیالیز صفاقی وجود دارد: دیالیز صفاقی پیوسته سرپایی و صفاقی خودکار.

تفاوت دیالیز و همودیالیز چیست؟

دیالیز یک اصطلاح کلی است و به تمام روش‌هایی گفته می‌شود که برای جایگزینی بخشی از عملکرد کلیه‌ها و تصفیه خون به کار می‌روند. همودیالیز یکی از انواع دیالیز است. در همودیالیز، خون از بدن خارج شده و وارد دستگاهی به نام دیالیزور می‌شود تا از طریق غشای نیمه‌تراوا، مواد زاید و مایعات اضافی از آن جدا شوند، سپس خون تصفیه‌شده دوباره به بدن بازمی‌گردد. به‌طور خلاصه، دیالیز نام کلی روش است اما همودیالیز یک روش مشخص از دیالیز محسوب می‌شود.

دیالیز صفاقی بهتر است یا همودیالیز؟

این‌که دیالیز صفاقی بهتر است یا همودیالیز، به شرایط پزشکی، سبک زندگی و وضعیت عمومی هر بیمار بستگی دارد و یک پاسخ واحد برای همه وجود ندارد. دیالیز صفاقی معمولاً در منزل انجام می‌شود، پیوسته‌تر است و فشار کمتری به قلب وارد می‌کند. اما همودیالیز پاک‌سازی سریع‌تر و قوی‌تری از مواد زاید و مایعات اضافی ایجاد می‌کند و بیشتر برای افرادی که نیاز به تصفیه فوری دارند یا توان انجام دیالیز خانگی را ندارند توصیه می‌شود. انتخاب نهایی باید با نظر پزشک انجام شود.

متن انگلیسی:
going on dialysis is serious. If you need dialysis and choose not to start or decide to stop, toxins will build up in your blood (uremia).
ترجمه فارسی:
رفتن به دیالیز جدی است. اگر به دیالیز نیاز دارید و تصمیم بگیرید که شروع نکنید یا تصمیم بگیرید که متوقف شوید، سموم در خون شما (اورمی) جمع می‌شوند.

به نقل از سایت my.clevelandclinic

۳. دیالیز کلیه از گردن چیست؟

دیالیز کلیه از گردن به استفاده از یک کاتتر موقت یا نیمه‌دائمی در ورید بزرگ گردن گفته می‌شود. این روش زمانی انجام می‌شود که دسترسی عروقی دائمی مانند فیستول وجود نداشته یا نیاز به دیالیز فوری باشد. کاتتر از طریق ورید ژوگولار وارد می‌شود و امکان خروج و بازگشت خون به دستگاه دیالیز را فراهم می‌کند.

۴. دستگاه دیالیز چگونه کار میکند؟

خون بیمار از طریق یک دستگاه ویژه به ماشین دیالیز متصل می‌شود. این دستگاه با استفاده از فیلترها و غشاهای خاص، مواد زاید، سموم و اضافه آب را از خون جدا می‌کند. سپس خون تصفیه شده به بیمار بازمی‌گردد. در همودیالیز، از فیلترهای خاصی به عنوان کلیتر (دیالیزر) برای تصفیه خون استفاده می‌کنند. خون تصفیه شده با استفاده از سیستمی از نوع نفرودیالیز به بیمار بازمی‌گردد.

عکس دیالیز کلیه

عکس دیالیز کلیه را مشاهده می‌کنید.

دیالیز تا چند سال جواب می دهد؟

دیالیز می‌تواند برای مدت طولانی جایگزین بخشی از عملکرد کلیه‌ها باشد و به ادامه زندگی بیمار کمک کند. میزان پاسخ‌دهی به دیالیز به عواملی مانند سن، بیماری‌های زمینه‌ای، کیفیت درمان، تغذیه و پایبندی به مراقبت‌ها بستگی دارد. هرچند دیالیز درمان قطعی نیست اما در صورت انجام منظم و صحیح، می‌تواند کیفیت زندگی را برای مدتی حفظ کند.

بیمار تا چه مدت به دیالیز نیاز خواهد داشت؟

مدت نیاز به دیالیز به نوع نارسایی کلیه بستگی دارد. در نارسایی حاد، دیالیز ممکن است موقتی باشد تا عملکرد کلیه بهبود یابد. اما در نارسایی مزمن پیشرفته، دیالیز معمولاً یک درمان بلندمدت است و تا زمان پیوند کلیه یا ادامه زندگی بیمار ادامه پیدا می‌کند.

آمادگی برای انجام دیالیز

در ابتدا، مهم است که با پزشک خود در مورد نیاز به دیالیز و جزئیات آن مشورت کنید تا شرایط خاص شما را بررسی و برنامه‌ای برای آمادگی شما برای انجام آن تعیین کند. پزشک قبل از شروع جلسات درمان، آزمایشاتی مانند آزمایش عملکرد کلیه، ادرار و سایر آزمایشات تشخیصی را انجام می‌دهد تا عملکرد کلیه‌ها، سطح سموم و نیازهای شیمیایی بیمار را بررسی کند.

در صورت استفاده از کاتتر وریدی برای دیالیز، پزشک کاتتر را در یک ورید بزرگ (معمولا ورید تحتانی) قرار می‌دهد که گاهی ممکن است با جراحی کوچک انجام شود. پزشک باید با شما در مورد عوارض و محدودیت‌های مرتبط با این روش کلیه صحبت کند. انجام دیالیز خون ممکن است روی زندگی روزمره و روحیه شما تاثیر بگذارد. بنابراین بیمار به کمک و پشتیبانی خانواده، دوستان و تیم پزشکی در این مسیر نیاز دارد.

دیالیز کلیه چگونه انجام میشود؟

قبل از شروع جلسه، بیمار روی صندلی یا تختی قرار می‌گیرد که به راحتی به دستگاه دیالیز دسترسی داشته باشد.

حال بیمار بعد از دیالیز چگونه است؟

بعد از دیالیز کلیه، بیمار به دلیل از دست دادن مایعات خون دچار خستگی، ضعف عمومی و تشنگی می‌شود. در برخی هم شاهد افزایش یا کاهش فشار خون و علائمی مانند سردرد، سرگیجه و احساس عدم تعادل هستیم. حال بیمار بعد از دیالیز با مصرف مواد غذایی مناسب و مایعات کافی، استراحت کافی و دنبال کردن روند درمانی مشخص شده طی چند روز به حالت عادی برمی‌گردد.

مراقبت‌های بعد از دیالیز بسیار مهم هستند و به بیمار کمک می‌کنند تا بهبود و سلامت عمومی خود را حفظ کند:

  • اگر از کاتتر وریدی استفاده می‌کنید، محل ورود و خروج کاتتر را تمیز و خشک نگه دارید. دستورالعمل‌های پزشک در مورد تعویض بانداژ یا مواد ضدعفونی کننده را رعایت کنید.

  • به علائم و عوارضی مانند خستگی شدید، تهوع، استفراغ، اسهال ، تنگی نفس، درد یا سفتی در محل ورود و خروج کاتتر و تغییرات قابل توجه در فشار خون توجه کنید. در صورت وجود هرگونه مشکل، به پزشک اطلاع دهید.

  • تغذیه مناسب بعد از دیالیز کلیه بسیار مهم است. رژیم غذایی خاصی ممکن است توسط پزشک یا متخصص تغذیه تجویز شود که رعایت این رژیم غذایی مناسب، مصرف مایعات کافی و محدودیت در مصرف موادی مانند نمک، پتاسیم و فسفر  به حفظ سلامتی شما کمک می‌کند.

مهمترین نکته این است که در مورد هرگونه تغییر، مشکلات یا نگرانی‌هایی که بعد از دیالیز تجربه می‌کنید، به پزشک مراجعه کنید.

درمان افت فشار خون در دیالیز

معمولا برای درمان افت فشار خون حین دیالیز، به طور موقت میزان تخلیه خون را کاهش داده و یا قطع می‌کنند. همچنین ممکن است بیمار را در موقعیت خاصی قرار دهند تا جریان خون به مغز بیشتر شود. گاهی به بیمار مایعات وریدی تزریق می‌شود و در موارد شدیدتر، از دارویی به نام میدودرین استفاده می‌شود.

اینفوگرافی مواد غذایی بعد از دیالیز

بهتر است بعد از دیالیز حبوبات و سبزیجات مصرف کنید.

بعد از دیالیز چه بخوریم؟

بعد از دیالیز، تغذیه درست نقش مهمی در حفظ سلامت و انرژی بدن دارد. دیالیز باعث از دست رفتن پروتئین و بعضی مواد مغذی می‌شود و کنترل مایعات و املاح بدن حیاتی است. مصرف غذاهای پروتئینی کافی، کربوهیدرات سالم برای انرژی و محدود کردن نمک و پتاسیم، به بهبود وضعیت بیماران کمک می‌کند. همچنین رعایت میزان مایعات و مصرف مکمل‌های تجویزی توسط پزشک اهمیت زیادی دارد. برنامه غذایی مناسب بعد از دیالیز باعث کاهش عوارض و حفظ تعادل بدن می‌شود.

نکات مهم تغذیه بعد از دیالیز:

  • مصرف پروتئین کافی: گوشت کم‌چرب، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، لبنیات کم‌نمک

  • محدود کردن پتاسیم: موز، پرتقال، سیب‌زمینی، گوجه با احتیاط

  • کاهش مصرف نمک و غذاهای شور

  • تنظیم مایعات طبق توصیه پزشک

  • مصرف کربوهیدرات سالم برای انرژی: نان سبوس‌دار، برنج، غلات

  • مصرف مکمل‌ها و ویتامین‌های تجویزی پزشک

متن انگلیسی:
Many patients have lived well on dialysis for 20 or even 30 years
ترجمه فارسی:
بیماران زیادی علیرغم انجام دیالیز کلیه 20 یا حتی 30 سال بعد هم عمر کردند.

به نقل از سایت kidney

عوارض دیالیز در افراد مسن و جوان چیست؟

دیالیز یک روش جایگزین کارکرد کلیه‌های ناسالم است و هدف آن تصفیه خون از مواد زاید و سموم است که به طور طبیعی توسط کلیه‌ها انجام می‌شود. اما این روش مفید برای بیماران کلیوی، گاهی ممکن است عوارضی هم داشته باشد. مهم‌ترین خطرات دیالیز عبارت است از:

  • افت فشار خون در حین یا بعد از جلسه دیالیز

  • عفونت محل فیستول یا کاتتر

  • لخته شدن یا مسدود شدن دسترسی عروقی

  • گرفتگی عضلات یا اسپاسم در طول جلسه

  • اختلال الکترولیت‌ها، به‌ویژه پتاسیم و کلسیم

  • خونریزی یا کبودی در محل سوزن

عوارض دیالیز در افراد مسن احتمالا بیشتر و شدیدتر باشد که عبارتند از:

  • خستگی و ضعف بیشتر پس از جلسه دیالیز

  • افت فشار خون شدید یا سرگیجه

  • افزایش خطر عفونت و زخم محل کاتتر

  • کاهش وزن و سوءتغذیه

  • اختلالات قلبی و ریوی ناشی از تغییر مایعات و فشار خون

لرز بعد از دیالیز

کاهش فشار خون، تحریک دستگاه عصبی مرکزی ناشی از تغییرات الکترولیتی، عوارض جانبی داروهای دیالیز خون و استرس و اضطراب ناشی از انجام این کار می‌توانند علت لرز بعد از دیالیز کلیه یا از عوارض بعد از دیالیز باشند.

عوارض دیالیز از گردن چیست؟

دیالیز از گردن می‌تواند با عوارضی مانند عفونت محل کاتتر، لخته شدن خون، خونریزی یا آسیب به عروق همراه باشد. همچنین به دلیل موقتی بودن، نیاز به مراقبت دقیق دارد. رعایت بهداشت و تعویض به‌موقع کاتتر نقش مهمی در کاهش عوارض دیالیز از گردن دارد.

دیالیز و مرگ بیماران؛ آیا دیالیز کشنده است؟

خود دیالیز عامل مرگ نیست، بلکه روشی نجات‌بخش برای بیماران کلیوی محسوب می‌شود. خطرات موجود معمولاً به دلیل شدت بیماری زمینه‌ای، مشکلات قلبی یا عوارض نارسایی کلیه است. انجام صحیح دیالیز و پیگیری منظم پزشکی می‌تواند خطر عوارض جدی را کاهش دهد.

اگر دیالیز جواب ندهد چه می شود؟

همودیالیز خانگی را می‌توان در منزل با حضور و پشتیبانی تیم پزشکی انجام داد.

اگر دیالیز جواب ندهد چه می شود؟

اگر دیالیز نتواند علائم و عوارض نارسایی کلیه را کنترل کند، پزشک علت را بررسی می‌کند؛ مانند ناکافی بودن جلسات، مشکلات دسترسی عروقی یا بیماری‌های همراه. در این شرایط، تنظیم روش دیالیز، افزایش دفعات یا بررسی امکان پیوند کلیه انجام می‌شود.

راه‌های دیگری که برای مدیریت بیماری کلیوی و جایگزینی عملکرد کلیه مورد بررسی قرار می‌گیرند عبارتند از:

  • پیوند کلیه

  • دیالیز شکمی یا پریتونیال

  • همودیالیز مستقیم

  • پیوند کلیه مصنوعی

نتیجه گیری

دیالیز کلیه یک روش درمانی برای بیمارانی است که کلیه‌هایشان به طور کامل عمل نمی‌کند و سموم و فضولات بدن را از طریق دستگاه دفع می‌کند. این روش یکی از روش‌های مؤثر در مدیریت بیماران کلیوی است و به افراد زیادی کمک کرده تا عمر و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند. بعد از شروع دیالیز، بسیاری از بیماران قادر به ادامه زندگی نسبتا طبیعی هستند. با این حال، ممکن است برخی تغییرات را در روند زندگی خود تجربه کنند. اگر به دیالیز نیاز دارید به متخصص نفرولوژی، داخلی یا اورولوژی مراجعه کنید.

پرسش‌های متداول

دیالیز یعنی چی؟

دیالیز یعنی تصفیه مصنوعی خون زمانی که کلیه‌ها از انجام این کار ناتوان هستند. در این روش، مواد زاید، سموم و آب اضافی از خون خارج می‌شود تا تعادل بدن حفظ شود. این فرآیند به حفظ سلامت اندام‌ها و جلوگیری از بروز عوارض شدید ناشی از نارسایی کلیه کمک می‌کند.

شالدون دیالیز چیست؟

شالدون نوعی کاتتر دیالیز است که معمولاً از گردن یا کشاله ران وارد می‌شود و برای دیالیز موقت کاربرد دارد. استفاده از شالدون امکان شروع فوری دیالیز را فراهم می‌کند تا خون بیمار به سرعت تصفیه شود.

فیستول دیالیز چیست؟

فیستول اتصال جراحی‌شده بین شریان و ورید است که بهترین مسیر دسترسی دائمی برای همودیالیز محسوب می‌شود. این اتصال خون‌رسانی کافی و جریان خون مناسب برای تصفیه مؤثر خون را فراهم می‌کند.

دیالیز موقت چیست؟

دیالیز موقت برای نارسایی حاد کلیه انجام می‌شود تا کلیه‌ها فرصت بهبود پیدا کنند. این نوع دیالیز معمولاً کوتاه‌مدت است و تا زمانی که عملکرد کلیه به حد کافی بازگردد ادامه می‌یابد.

دیالیز برای چه کسانی مناسب نیست؟

در برخی بیماران بسیار ناتوان یا با بیماری‌های پیشرفته غیرقابل‌کنترل، ممکن است دیالیز سودمند نباشد. در این شرایط، پزشک بر اساس مزایا و معایب تصمیم‌گیری می‌کند تا از آسیب بیشتر جلوگیری شود.

آیا دیالیز در بیماران دیابتی انجام می‌ شود؟

بله، بیماران دیابتی هم می‌توانند دیالیز شوند، زیرا دیابت یکی از شایع‌ترین علل نارسایی مزمن کلیه است. در این افراد، کنترل قند خون قبل و بعد از دیالیز اهمیت زیادی دارد تا عوارضی مانند افت یا افزایش شدید قند ایجاد نشود. انتخاب نوع دیالیز و تنظیم رژیم غذایی و دارویی باید با توجه به وضعیت قند، فشار خون و سلامت قلب بیمار انجام شود تا بهترین نتیجه حاصل شود.

چه نوع دیالیزی را می‌ توان در منزل انجام داد؟

در منزل معمولاً دو نوع دیالیز قابل انجام است: دیالیز صفاقی و همودیالیز خانگی. در دیالیز صفاقی، محلول دیالیز در حفره شکمی تزریق می‌شود و مواد زاید از طریق غشای صفاق جذب می‌شوند. همودیالیز خانگی شبیه همودیالیز مرکز دیالیز است اما با دستگاه کوچک‌تر و تحت آموزش و نظارت دقیق بیمار یا همراه او انجام می‌شود و انعطاف بیشتری در زمان‌بندی جلسات فراهم می‌کند.

بعد از دیالیز چه باید کرد؟

استراحت، کنترل فشار خون، رعایت رژیم غذایی و مصرف منظم داروها بعد از دیالیز ضروری است. همچنین پیگیری منظم آزمایش خون برای اطمینان از عملکرد مناسب دیالیز توصیه می‌شود.

چه کسانی دیالیز می‌ شوند؟

افرادی با نارسایی شدید کلیه که کلیه‌هایشان قادر به تصفیه خون نیست، نیاز به دیالیز دارند. همچنین بیمارانی که دچار تجمع شدید مایعات یا اختلالات الکترولیت هستند هم ممکن است دیالیز شوند.

طول عمر افراد دیالیزی چقدر است؟

طول عمر بیماران دیالیزی به شرایط فردی، مراقبت‌ها، بیماری‌های زمینه‌ای و کیفیت درمان بستگی دارد. رعایت دقیق رژیم غذایی، داروها و جلسات منظم دیالیز می‌تواند تاثیر مهمی در افزایش طول عمر داشته باشد.

دستگاه دیالیز چیست؟

دستگاه دیالیز خون را از بدن خارج کرده، از فیلتر عبور می‌دهد و پس از تصفیه دوباره به بدن بازمی‌گرداند. این دستگاه امکان انجام دیالیز منظم و کنترل دقیق میزان تصفیه خون را فراهم می‌کند.

پیوند کلیه بهتر است یا دیالیز؟

پیوند کلیه در صورت امکان، کیفیت زندگی بالاتری نسبت به دیالیز دارد اما دیالیز برای افرادی که شرایط پیوند ندارند ضروری است. انتخاب بین دیالیز و پیوند همیشه با توجه به شرایط پزشکی و توانایی‌های فرد انجام می‌شود.

آیا دیالیز درد دارد؟

خود فرآیند دیالیز دردناک نیست، اما ورود سوزن یا کاتتر ممکن است کمی ناراحتی ایجاد کند که معمولاً قابل تحمل است.

اوره چند نیاز به دیالیز دارد؟

نیاز به دیالیز فقط به عدد اوره بستگی ندارد. وقتی اوره بالا همراه با علائم خطرناک یا اختلالات دیگر باشد، دیالیز ضروری می‌شود. پزشک با بررسی وضعیت بالینی و آزمایش‌ها تصمیم می‌گیرد که چه زمانی شروع شود.

منتشر شده توسط مجله سلامت در پلتفرم رسانیکا