رینیت بارداری چیست و چگونه درمان می شود؟

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

رینیت بارداری، گرفتگی و التهاب بینی‌ای است که معمولا از سه‌ماهه دوم یا سوم حاملگی شروع می‌شود بدون اینکه عفونت یا آلرژی واقعی باشد. این عارضه با علائمی مانند آبریزش بینی، عطسه‌های مکرر و اختلال خواب ممکن است زندگی روزمره را سخت کند. ریشه‌ رینیت بارداری در تغییرات هورمونی مانند افزایش استروژن و حجم خون نهفته است و با درمان‌های ایمن مانند شستشوی بینی با سرم نمکی تا داروهای موضعی با تجویز و نظارت پزشک کنترل می‌شود. اگر علائم شدید شد، حتما به دکتر متخصص مراجعه کنید.

رینیت بارداری یک نوع التهاب بینی است که در دوران بارداری رخ می‌دهد و باعث گرفتگی، آبریزش یا تورم بینی می‌شود، بدون اینکه ناشی از عفونت ویروسی، آلرژی یا سرماخوردگی باشد. معمولا به دلیل تغییرات هورمونی و افزایش حجم خون در بدن، بینی حساس‌تر می‌شود و علائم رینیت بارداری می‌تواند خواب شبانه و تمرکز روزانه را در دوران حاملگی مختل کنند. اگر با علائمی مانند گرفتگی یا آبریزش بینی روبرو هستید، نگران نباشید، با مدیریت مناسب، می‌توان آن را کنترل کرد. برای بررسی علل دقیق، راه‌های تشخیص و درمان‌های خانگی هم در ادامه این مطلب همراه ما باشید.

رینیت بارداری چگونه است؟

رینیت بارداری (Pregnancy Rhinitis) یک وضعیت التهابی شایع بینی و از عوارض بارداری است که علائمی شبیه به سرماخوردگی بدون وجود عفونت ویروسی ایجاد می‌کند. این مشکل معمولا بعضی از زنان باردار را در سه‌ماهه دوم تا سوم بارداری تحت تاثیر قرار می‌دهد. علت اصلی آن افزایش هورمون استروژن است (که تولید مخاط بینی را تحریک می‌کند) همراه با تورم مویرگ‌های خونی به دلیل افزایش حجم خون که باعث گرفتگی، آبریزش، عطسه و احتقان بینی می‌شوند.

تشخیص رینیت بارداری توسط متخصص زنان یا گوش و حلق و بینی بر اساس علائم و رد آلرژی و عفونت انجام می‌شود. درمان هم می‌تواند شامل شستشوی بینی با سرم نمکی، مرطوب‌کننده‌های هوا و اجتناب از برخورد با محرک‌ها باشد.

جدول زیر شامل نکات مهمی از عارضه رینیت بارداری است.

جدول بالا، علائم، علل و روش درمان رینیت در دوران بارداری را نشان می‌دهد.

علائم رینیت در بارداری چیست؟

رینیت بارداری با علائمی شبیه به سرماخوردگی یا آلرژی ظاهر می‌شود اما بدون تب، درد یا علائم عفونی است. این علائم معمولا به تدریج شروع شده و می‌توانند خواب و تنفس روزانه را دشوار کنند که در نتیجه بر انرژی و تمرکز مادر تاثیر می‌گذارد. شناخت زودهنگام آن‌ها کمک می‌کند تا از تشدید علائم جلوگیری شود. علائم اصلی رینیت بارداری عبارتند از:

• گرفتگی یا انسداد بینی

• آبریزش بینی با ترشحات شفاف و مخاطی

• عطسه‌های مکرر بدون خارش شدید چشم یا گلو

• تورم داخل بینی و احساس فشار در سینوس‌ها

• اختلال خواب

رینیت بارداری از کی شروع میشود؟

رینیت بارداری معمولا در نیمه دوم بارداری آغاز می‌شود، به خصوص از اواسط سه‌ماهه دوم یا اوایل سه‌ماهه سوم، زمانی که تغییرات هورمونی و افزایش حجم خون به اوج خود می‌رسد. علائم ممکن است تدریجی ظاهر شوند و تا پایان بارداری ادامه یابند، اما معمولا ظرف دو هفته پس از زایمان برطرف می‌شوند.

متن انگلیسی:
Pregnancy rhinitis is a stuffy or blocked nose during pregnancy that’s not caused by allergies or a cold. You might also have a runny nose, sneezing and nasal swelling. Pregnancy rhinitis usually happens in your third trimester and can last until two weeks after you deliver.
ترجمه فارسی:
رینیت بارداری به گرفتگی یا انسداد بینی در دوران بارداری گفته می‌شود که ارتباطی با آلرژی یا سرماخوردگی ندارد. این اتفاق ممکن است همراه با آبریزش بینی، عطسه و ورم مخاط بینی هم باشد و معمولا در سه‌ماهه سوم بارداری بروز می‌کند و ممکن است تا حدود دو هفته پس از زایمان ادامه داشته‌باشد.

به نقل از سایت my.clevelandclinic

علت رینیت بارداری چیست؟

هنوز علت دقیق بروز رینیت بارداری مشخص نیست اما معمولا علت اصلی آن را تغییرات هورمونی و افزایش ترشح هورمون‌های بدن به‌خصوص استروژن و پروژسترون می‌دانند که روی مجاری بینی تاثیر می‌گذارند. درنتیجه با التهاب غشا مخاطی داخل بینی و افزایش حجم خون، مادران با این عارضه روبه‌رو می‌شوند که با سوزش و احتقان بینی همراه است. برخی هم گرفتگی گوش را تجربه می‌کنند. علل رینیت در بارداری معمولا شامل موارد زیر است:

• افزایش سطح هورمون استروژن

• هورمون پروژسترون و فاکتورهای جفتی که رگ‌های خونی بینی را گشاد و متورم می‌کنند

• افزایش حجم خون بدن

• عوامل خطر مانند سیگار کشیدن یا اضافه وزن که پاکسازی مخاط بینی را مختل می‌کنند

متن انگلیسی:
If you have pregnancy rhinitis you will have allergy symptoms, like a runny nose.
ترجمه فارسی:
اگر دچار رینیت بارداری باشید، علائمی شبیه آلرژی مانند آبریزش بینی خواهید داشت.

به نقل از سایت pregnancybirthbaby

روش تشخیص رینیت بارداری

تشخیص رینیت بارداری بر اساس معاینه بالینی و رد علل دیگر انجام می‌شود زیرا هیچ آزمایش خاصی برای آن وجود ندارد. پزشک متخصص زنان یا گوش و حلق و بینی، سابقه علائم را بررسی کرده و عفونت، آلرژی یا مشکلات ساختاری رابررسی می‌کند. این فرآیند ساده است و معمولا در ویزیت‌های روتین بارداری انجام می‌شود.

زیاد شدن ترشحات بینی در بارداری معمولا به دلیل تغییرات هورمونی و فیزیولوژیکی بدن است که مخاط بینی را افزایش می‌دهد.

بهترین روش درمان رینیت بارداری

بهترین روش‌های درمان رینیت در دوران بارداری بر رویکردهای غیر دارویی تمرکز دارند تا علائم را بدون خطر برای جنین کاهش دهند. هدف، بهبود تنفس و خواب است و از عوارض احتمالی جلوگیری می‌شود. پزشک بر اساس شدت علائم، برنامه‌ای شخصی‌سازی‌شده پیشنهاد می‌کند. درمان‌های مؤثر رینیت عبارتند از:

• شستشوی منظم بینی با محلول سرم نمکی

• استفاده از مرطوب‌کننده هوا یا بخور گرم

• قلم بازکننده بینی

• خوابیدن با سر بالاتر برای تنفس شبانه بهتر

• اجتناب از محرک‌ها مانند دود یا بوهای تند، و نوشیدن مایعات فراوان

داروی رینیت در بارداری

استفاده از دارو برای رینیت بارداری باید با احتیاط و فقط تحت نظر پزشک باشد زیرا برخی داروها ممکن است بر جنین تأثیر بگذارند. اولویت با روش‌های غیر دارویی است اما در موارد متوسط تا شدید، گزینه‌های ایمن انتخاب می‌شوند. هیچ دارویی بدون ارزیابی ریسک و فایده تجویز نمی‌شود. داروهای پیشنهادی متخصصان عبارت است از:

• قطره‌های ضد احتقان بینی مانند اکسی متازولین (فقط در موارد شدید با نظر پزشک و محدودیت زمانی کوتاه توصیه می‌شود)

• کورتیکو استروئیدهای استنشاقی

• قلم بازکننده بینی

درمان خانگی رینیت در بارداری

درمان‌های خانگی برای رینیت دوران بارداری ایمن، ساده و معمولا مؤثر هستند و می‌توانند علائم را معمولا بدون نیاز به دارو کاهش دهند. این روش‌ها به پاکسازی و مرطوب‌سازی بینی کمک می‌کنند اما اگر علائم شدید شد، حتما به پزشک مراجعه کنید. با احتیاط از مواد تمیز و استریل استفاده کنید تا عفونت ثانویه ایجاد نشود. گزینه‌های خانگی عبارتند از:

• شستشوی بینی با سرم نمکی استریل، چند بار در روز برای خارج کردن مخاط

• قرار دادن مرطوب‌کننده یا بخور در اتاق خواب برای حفظ رطوبت هوا

• خوابیدن با بالش اضافی برای بالا بردن سر و کاهش تورم شبانه

• نوشیدن مایعات گرم مانند چای

عوارض رینیت بارداری چیست؟

رینیت بارداری معمولا بی‌خطر است اما اگر مدیریت نشود، می‌تواند بر سلامت مادر و جنین تاثیر بگذارد. عوارض بیشتر غیرمستقیم و مرتبط با اختلال خواب یا تنفس هستند که خستگی و استرس را افزایش می‌دهند. مطالعات نشان می‌دهد که در موارد نادر، عفونت‌های ثانویه رخ می‌دهد، پس نظارت منظم ضروری است. عوارض احتمالی رینیت در بارداری عبارتند از:

• اختلال خواب و خروپف

• عفونت‌های ثانویه مانند سینوزیت یا عفونت گوش

• کاهش کیفیت زندگی

• تأثیر احتمالی بر جنین، مانند کاهش اکسیژن‌رسانی موقت، این مورد نادر است

پیشگیری از رینیت در دوران بارداری

رینیت در بارداری علت مشخصی ندارد و احتمالا به‌خاطر تغییرات هورمونی بدن خانم‌ها در این دوره به‌وجود می‌آید. به‌همین دلیل راهکارهای مشخصی برای پیشگیری از آن وجود ندارد. مصرف مایعات و آب زیاد میزان مایع مخاطی سینوس‌ها را کم کرده و ممکن است سینوس‌ها را تخلیه کند. درنتیجه التهاب و گرفتگی بینی در بارداری کمتر شده و تنفس حین خواب راحت‌تر می‌شود.

رینیت بارداری به طور کلی خطرناک نیست و یک وضعیت موقتی و بی‌خطر محسوب می‌شود.

نتیجه گیری

رینیت بارداری از عوارض بارداری در خانم‌ها است که با احتقان و آبریزش بینی همراه است. رینیت حاملگی از سه‌ماهه دوم یا سوم شروع شده و معمولا تا ۲ هفته پس از زایمان طول می‌کشد. علت اصلی این مشکل هم تغییرات هورمونی و افزایش هورمون‌های استروژن و پروژسترون است. در صورت مشاهده علائم رینیت بارداری بهتر است به متخصص زنان یا دکتر مامایی مراجعه کنید تا در صورت نیاز شما را به متخصص گوش و حلق و بینی معرفی کنند.

پرسش‌های متداول

آیا آبریزش بینی نشانه رینیت بارداری است؟

افزایش میزان استروژن و بیشترشدن میزان جریان خون، غشا مخاطی داخلی بینی را بیشتر می‌کند و آبریزش بینی ایجاد می‌شود اما لزوما نمی‌توان آن را نشانه رینیت بارداری دانست و ممکن است دلیل دیگری مثل عفونت ویروسی، باکتریایی یا آلرژی باشد.

آیا رینیت بارداری خطرناک است؟

رینیت بارداری به طور کلی خطرناک نیست و یک وضعیت موقتی و بی‌خطر محسوب می‌شود که پس از زایمان برطرف می‌شود. با این حال، اگر علائم شدید یا طولانی‌مدت باشند، می‌توانند خواب و تنفس را مختل کرده و به طور غیرمستقیم روی سلامت مادر و جنین تاثیر بگذارند.

علت زیاد شدن ترشحات بینی در بارداری چیست؟

زیاد شدن ترشحات بینی در بارداری معمولا به دلیل تغییرات هورمونی و فیزیولوژیکی بدن است که مخاط بینی را افزایش می‌دهد. این فرآیند طبیعی است و بدون عفونت رخ می‌دهد اما می‌تواند با عوامل محیطی مانند خشکی هوا تشدید شود.