واریس واژن در بارداری: علل، علائم و راه‌ های درمان آن

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

واریس واژن در بارداری یکی از مشکلات نسبتا شایع اما موقتی در دوران بارداری است که به‌دلیل افزایش حجم خون، تغییرات هورمونی و فشار رحم بر لگن ایجاد می‌شود. در این حالت، رگ‌های ناحیه تناسلی متورم و برجسته شده و ممکن است باعث احساس سنگینی، درد هنگام ایستادن یا رابطه جنسی، خارش یا تورم شوند. این وضعیت معمولا در سه‌ماهه دوم (حدود ماه سوم تا چهارم) بروز می‌کند و عواملی مانند چاقی، ایستادن طولانی‌مدت یا سابقه خانوادگی می‌توانند احتمال بروز آن را بیشتر کنند. تشخیص آن ساده است و با معاینه یا سونوگرافی انجام می‌شود و درمان با استفاده از کمپرس خنک و ورزش‌های سبک گرفته تا استفاده از جوراب فشاری انجام می‌شود. در موارد شدید، حتما با پزشک مشورت کنید.

واریس واژن در بارداری که به آن واریس ولوار هم گفته می‌شود، وضعیتی است که در آن وریدهای ناحیه خارجی واژن متورم و پیچ‌خورده می‌شوند. این وریدها به دلیل تجمع خون در ناحیه لگن، ظاهر می‌شوند و می‌توانند باعث ناراحتی شوند اما معمولا بی‌خطر هستند. علت اصلی آن تغییرات طبیعی بارداری است که حجم خون بدن افزایش می‌یابد، هورمون‌ها دیواره وریدها را شل می‌کنند و رحم در حال رشد بر وریدهای لگنی فشار وارد می‌کند. این مشکل بیشتر زنان باردار را که سابقه خانوادگی واریس دارند، وزن بیشتری حمل می‌کنند یا بارداری‌های متعدد داشته‌اند، در نیمه دوم حاملگی تحت تاثیر قرار می‌دهد. برای درک بهتر علائم، درمان‌ها و راه‌های پیشگیری، در ادامه این مطلب همراه ما باشید.

واریس واژن در بارداری چیست؟

واریس‌های ولوور سیاهرگ‌های واریسی هستند که در سطح بیرونی اندام تناسلی زنان به نام ولو تشکیل می‌شوند. این وضعیت یکی از انواع عوارض بارداری است و علت آن افزایش جریان خون به ناحیه لگن است. همچنین می‌تواند به دلیل کندشدن جریان خون از قسمت پایین بدن به قلب در دوران بارداری، رخ دهد. به همین دلیل، خون می‌تواند در ناحیه تناسلی زنان باردار جمع شود و منجر به واریس تناسلی در بارداری شود. واریس‌های ولوور می‌توانند به تنهایی رخ دهند، یا همراه با واریس پا ایجاد شوند.

جدول زیر، علائم و علل ابتلا به واریس واژن در دوران بارداری را نشان می‌دهد.

جدول دلایل و نشانه‌های واریس واژینال در بارداری

عکس واریس واژن در بارداری

واریس واژن در بارداری معمولا وریدهای متورم و برجسته در ناحیه ولوا است که معمولا آبی یا بنفش‌رنگ هستند و به صورت توده‌های نرم، پیچ‌خورده و برآمده ظاهر می‌شوند. در موارد خفیف، مانند رگ‌های عنکبوتی کوچک و قرمز هستند که در موارد شدید، بزرگ‌تر و گشادتر می‌شوند و زمان ایستادن برجسته‌تر به نظر می‌رسند.

عکس واریس واژن در بارداری و کشاله ران را مشاهده می‌کنید.

علائم واریس واژن در بارداری چیست؟

واریس واژن در بارداری معمولا با علائم ناراحت‌کننده‌ای همراه است که می‌تواند کیفیت زندگی روزانه را تحت تاثیر قرار دهد، اما شدت آن متفاوت است و گاهی بدون علامت ظاهر می‌شود. این علائم معمولا از سه‌ماهه دوم (حدود ماه سوم تا چهارم) شروع می‌شوند و با فعالیت‌هایی مانند ایستادن طولانی یا رابطه جنسی بدتر می‌شوند:

• احساس فشار یا سنگینی در ناحیه ولوا، به خصوص هنگام ایستادن یا راه رفتن

• تورم و برجستگی وریدها که ممکن است آبی یا بنفش به نظر برسند

• درد یا ناراحتی خفیف تا شدید

• خارش یا سوزش پوست

علت واریس واژن در بارداری چیست؟

دلیل واریس واژن در بارداری به تغییرات فیزیولوژیکی بدن برمی‌گردد که جریان خون را تحت تاثیر قرار می‌دهد و وریدها را مستعد گشاد شدن می‌کند. این وضعیت معمولا موقتی است و با بازگشت بدن به حالت عادی، برطرف می‌شود:

• افزایش حجم خون

• تغییرات هورمونی

• فشار رحم

• کاهش سرعت جریان خون

متن انگلیسی:
Vulvar varicosities are varicose veins that form at the outer surface of the female genitals, called the vulva. This condition most often affects people who are pregnant. It happens because of an increase in blood flow to the pelvic region during pregnancy.
ترجمه فارسی:
واریس ولو به گشاد شدن و پیچ‌خوردگی وریدها در سطح بیرونی ناحیه تناسلی زنان گفته می‌شود. این مشکل بیشتر در دوران بارداری دیده می‌شود و علت اصلی آن افزایش جریان خون به ناحیه لگن در این دوره است.

به نقل از سایت mayoclinic

عوامل خطر ابتلا به واریس تناسلی در بارداری

عوامل خطر ابتلا به واریس شامل ترکیبی از ویژگی‌های ژنتیکی، سبک زندگی و شرایط بارداری است که احتمال بروز این وضعیت را افزایش می‌دهد. زنان با سابقه خانوادگی واریس، کسانی که وزن بیشتری نسبت به حد نرمال دارند یا شغل‌هایی با ایستادن طولانی‌مدت دارند، بیشتر در معرض خطر هستند.

هر زن بارداری ممکن است به واریس تناسلی در بارداری مبتلا شود اما برخی عوامل خطر ابتلا را افزایش می‌دهند. مانند:

• سابقه خانوادگی واریس

• بارداری‌های قبلی با واریس

• حاملگی چندقلو

• چاقی یا افزایش وزن بیش‌از‌حد در دوران بارداری

• ایستادن یا نشستن طولانی‌مدت

روش تشخیص واریس واژن در حاملگی

تشخیص واریس واژن معمولا ساده و بر پایه معاینه بالینی است اما گاهی نیاز به ابزارهای تصویربرداری دارد تا مشکلات احتمالی دیگر رد شود. پزشک با بررسی فیزیکی و سؤال از سابقه پزشکی، وضعیت را ارزیابی می‌کند و مطمئن می‌شود که علائم به مسائل جدی‌تری مانند لخته خون مرتبط نیست:

• معاینه فیزیکی

• سونوگرافی داپلر

• معاینه کامل لگن

• بررسی سابقه پزشکی

واریس واژن مستقیما وریدهای ناحیه ولوا (لب‌های خارجی و داخلی) را درگیر می‌کند و باعث تورم موضعی در ناحیه تناسلی می‌شود.

درمان واریس واژن در بارداری

درمان واریس واژن در بارداری معمولا بر تسکین علائم تمرکز دارد. گزینه‌های پزشکی برای موارد شدیدتر استفاده می‌شود اما اولویت با روش‌های غیرتهاجمی است تا ایمنی مادر و جنین حفظ شود. پزشک بر اساس شدت علائم، برنامه‌ای شخصی‌سازی‌شده پیشنهاد می‌کند:

• استفاده از جوراب‌های فشاری یا بندهای مخصوص ولوا برای بهبود گردش خون

• اقدامات حمایتی و تغییر سبک زندگی

• مداخلات پیشرفته (پس از بارداری یا موارد شدید)

درمان خانگی واریس واژن در بارداری

درمان خانگی واریس واژن در بارداری ایمن و موثر است و می‌تواند علائم را بدون نیاز به داروهای قوی کاهش دهد. این روش‌ها بر بهبود گردش خون و کاهش فشار تمرکز دارند و برای بیشتر زنان باردار مناسب هستند. با مشورت پزشک، می‌توان آن‌ها را به روتین روزانه اضافه کرد:

• تغییر موقعیت: خودداری از ایستادن یا نشستن طولانی و دراز کشیدن با پاهای بالا برای بازگشت خون

• کمپرس خنک: قرار دادن کیسه خنک پیچیده در پارچه برای کاهش تورم و درد

• رژیم غذایی: مصرف غذاهای کم‌نمک و آب فراوان برای جلوگیری از احتباس مایعات

• ورزش: پیاده‌روی یا شنا برای تقویت گردش خون

عوارض واریس واژن در بارداری چیست؟

خطرات واریس واژن در بارداری نادر است اما می‌تواند ناراحتی را افزایش دهد و نیاز به نظارت پزشکی داشته‌باشد. بیشتر موارد خفیف هستند اما در صورتی که جدی گرفته نشوند، ممکن است روی زندگی روزمره تاثیر بگذارند. پیگیری منظم با پزشک از بروز آن‌ها جلوگیری می‌کند:

• تحریک شدید پوست

• تشکیل لخته خون

• درد مزمن

متن انگلیسی:
On examination, varicose veins in the vulvar and perineal region are usually visible to the naked eye. They may extend toward the gluteal fold, or deeper into the pelvis or anal area (in which case the patient may also experience symptoms of hemorrhoids).
ترجمه فارسی:
در معاینه، واریس‌ها در ناحیه فرج (ولو) و پرینه معمولا با چشم غیرمسلح قابل مشاهده هستند. این وریدهای واریسی ممکن است به سمت چین گلوتئال (چین بین باسن‌ها) یا به عمق لگن و ناحیه مقعد گسترش یابند (که در این صورت ممکن است بیمار علائمی مشابه بواسیر را هم تجربه کند).

به نقل از سایت american-hospital

آیا واریس واژن در بارداری خطرناک است؟

واریس واژن در بارداری معمولا خطرناک نیست و بیشتر یک ناراحتی موقتی است که روی سلامت مادر تاثیر نمی‌گذارد. این وضعیت به دلیل تغییرات طبیعی بارداری ایجاد می‌شود و وریدها معمولا بعد از زایمان به حالت عادی بر می‌گردند. با این حال، اگر علائم شدید باشد یا با خونریزی همراه شود، می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات عروقی باشد که نیاز به بررسی دارد.

پیشگیری از واریس واژینال در بارداری

ممکن‌است نتوان به‌طورکامل از واریس واژن در دوران بارداری پیشگیری کرد اما اقدامات زیر می‌تواند به کاهش خطر یا کاهش علائم کمک کند:

• ورزش منظم

• از نشستن یا ایستادن طولانی‌مدت خودداری کنید

• در طول روز، مدتی پاها را در حالت خوابیده به سمت بالا نگه دارید

• حفظ وزن سالم

نتیجه گیری

واریس واژن در بارداری یا واریس فرج (vulvar varicosities) که در سطح خارجی دستگاه تناسلی رخ می‌دهد، به‌دلیل افزایش حجم خون، تغییرات هورمونی مانند بالا رفتن سطح پروژسترون و همچنین فشار رحم در حال رشد بر وریدهای لگنی رخ می‌دهد. این مشکل که در بعضی از زنان باردار دیده می‌شود، معمولا با علائمی مانند تورم، درد موضعی و احساس فشار همراه است با این حال به جنین آسیبی نمی‌رساند و معمولا پس از زایمان برطرف می‌شود. اگر دچار واریس تناسلی در حاملگی هستید، با فوق تخصص زنان یا در صورت لزوم با متخصص ورید و جراح عروق مشورت کنید.

پرسش‌های متداول

آیا واریس واژن در بارداری برای جنین خطرناک است؟

واریس واژن در بارداری خطری برای جنین ایجاد نمی‌کند و روی گردش خون جنینی تاثیری ندارد. اما بهتر است برای درمان آن اقدام کنید زیرا در موارد نادر احتمال لخته شدن خون وجود دارد.

تفاوت واریس واژن با واریس کشاله ران در بارداری چیست؟

واریس واژن مستقیما وریدهای ناحیه ولوا (لب‌های خارجی و داخلی) را درگیر می‌کند و باعث تورم موضعی در ناحیه تناسلی می‌شود، در حالی که واریس کشاله ران وریدهای بالاتر در ناحیه اینگوئینال (نزدیک کشاله ران) را متورم می‌کند و ممکن است به سمت ران داخلی گسترش یابد. واریس واژن معمولا با فشار یا درد در حین رابطه جنسی همراه است اما واریس کشاله ران بیشتر با درد هنگام راه رفتن یا بلند کردن پا مرتبط است.

آیا واریس واژن بعد از بارداری از بین میرود؟

واریس واژینال بعد از بارداری در بیشتر موارد از بین می‌رود زیرا بدن به تعادل هورمونی و گردش خونی عادی بر می‌گردد. وریدهای متورم معمولا ظرف چند هفته تا ماه‌های اولیه پس از زایمان کوچک‌تر و کمتر برجسته می‌شوند. با این حال اگر عوامل زمینه‌ای مانند سابقه خانوادگی وجود داشته‌باشد ممکن است کاملا ناپدید نشود و نیاز به مداخله داشته‌باشید.

آیا واریس واژن در بارداری و زایمان طبیعی مشکلی ایجاد می کند؟

خیر، واریس واژن در بارداری معمولا مشکلی در زایمان طبیعی ایجاد نمی‌کند به این دلیل که جریان خون در این وریدها کم است و حتی در صورت پارگی، خونریزی به راحتی کنترل می‌شود.

واریس واژن در بارداری چقدر شایع است؟

واریس واژینال در بارداری وضعیت نسبتا شایعی است و بسیاری از زنان در سه‌ماهه دوم (حدود ماه سوم تا چهارم) آن را تجربه می‌کنند.