اضطراب چیست؟ + علائم و درمان انواع اختلال اضطرابی

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

اضطراب یک اختلال روانی است و با ترس و نگرانی شدید که در عملکرد روزانه تداخل ایجاد میکنند، مشخص میشود.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

اضطراب حالتی از نگرانی و ناراحتی شدید است که معمولا به دلیل استرس طولانی، تروما یا عدم تعادل شیمیایی مغز ایجاد می‌شود. علائم اضطراب با بی‌قراری و مشکلات جسمی مانند افزایش ضربان قلب مشخص می‌شود و می‌تواند انواع مختلفی مانند اختلال اضطراب اجتماعی، اختلال هراس و اختلال اضطراب جدایی را در بر بگیرد.

اضطراب یک بیماری روانی است که با احساسات بیش‌ازحد و مداوم ترس و نگرانی که در عملکرد روزانه تداخل ایجاد می‌کنند، مشخص می‌شود. علائم اضطراب معمولا متفاوت است اما تحریک‌پذیری، بی‌قراری، مشکل در تمرکز و افزایش ضربان قلب را شامل می‌شود. انواع اختلالات شایع اضطرابی اختلال اضطراب اجتماعی، اختلال هراس و اختلال اضطراب جدایی هستند که نیاز به دارو درمانی و روان درمانی دارند. اما علت اضطراب و دلهره چیست و چطور بفهمیم دچار اختلال اضطرابی شدیم؟

اختلال اضطراب (anxiety) چیست؟

اختلال اضطرابی از شایع‌ترین اختلالات روانی و بیماری‌های اعصاب و روان است که در بسیاری از افراد وجود دارد. کسانی که اضطراب می‌گیرند، ممکن است علائم فیزیکی مانند عرق‌کردن دست و تپش قلب یا علائم روحی مانند احساس نگرانی و ترس شدید از یک اتفاق در آینده را تجربه کنند.

برخی از افراد به‌طور ناگهانی به این حس دچار می‌شوند و این احساس به‌سرعت شدت می‌گیرد و بالا می‌رود. اما برخی دیگر دچار حمله‌های اضطرابی مداوم می‌شوند. این افراد ممکن است از رفتن به مکان‌های عمومی هم خودداری کنند.

برخی از این اضطراب‌ها ممکن است ریشه در کودکی داشته‌باشد یا به علت قرارگرفتن در شرایطی مانند سخنرانی یا ارائه پایان نامه ایجاد شود. اگر برای مدت طولانی است که دچار اختلال اضطرابی هستید، حتما به روانشناس و برای موارد شدیدتر به روانپزشک مراجعه کنید.

تفاوت استرس و اضطراب چیست؟

استرس پاسخی به یک محرک خارجی مانند فشار کاری یا تغییرات ناگهانی زندگی است و معمولا بعد از برطرف‌شدن عامل استرس‌زا از بین می‌رود. اما اضطراب یک اختلال روانی مداوم است که ممکن است بدون هیچ محرک خاصی ایجاد شود و معمولا شامل نگرانی بیش‌ازحد در مورد آینده است. استرس می‌تواند به مرور زمان به اضطراب تبدیل شود. در صورتی‌که اختلالات اضطرابی می‌توانند به‌طور مستقل هم وجود داشته‌باشند.

انواع اضطراب کدامند؟

انواع مختلفی از اختلالات اضطرابی وجود دارد که هر کدام ویژگی‌های مشخصی دارند. به عنوان مثال در اختلال هراس یا پانیک، حملات عصبی مکرر و شدید رخ می‌دهد که در عرض چند دقیقه به اوج می‌رسند و ممکن است شامل علائم فیزیکی مانند تپش قلب باشد. به طور کلی، اضطراب انواع مختلفی دارد که آشنایی با آنها به شما کمک می‌کند برای درمان اضطراب بهترین روش‌ را انتخاب کنید.

اختلال اضطرابی چیست و چند نوع دارد؟

۱. اختلال اضطراب اجتماعی

اضطراب اجتماعی (SAD) به معنی آن است که فرد در موقعیت‌های اجتماعی دچار ترس و نگرانی شدید می‌شود. زمانی‌که فرد به این احساس دچار می‌شود، قدرت تصمیم‌گیری درست را از دست می‌دهد و دنبال راه فرار می‌گردد. در افرادی که به اختلال اضطراب اجتماعی مبتلا هستند، ترس، احساس شرمندگی و خجالت، بسیار حس‌های آشنا و آزاردهنده‌ای هستند. اختلال اضطراب اجتماعی یا هراس اجتماعی ۲ نوع خاص (موقعیتی) و منتشر دارد که کودکان و بزرگسالان را درگیر می‌کند.

۲. اختلال اضطراب جدایی در کودکان

اختلال اضطراب جدایی نوعی از اختلال اضطرابی است که بیشتر در کودکان ایجاد می‌شود. این اختلال با ترس از خارج‌شدن از خانه و ترک عزیزان شروع می‌شود و به مرور شدیدتر می‌شود. معمولا کودکان مبتلا به اضطراب جدایی، از رفتن به مدرسه و جداشدن از والدین خود می‌ترسند و هراس دارند که برای مدتی از خانه دور باشند.

همچنین ممکن است که یک کودک (یا بزرگسال) مبتلا به اختلال اضطراب جدایی، دائما خواب و کابوس جداشدن از خانواده و عزیزان خود را ببیند. در نتیجه درمان نشدن اضطراب جدایی می‌تواند باعث بروز مشکلات جدی در روند عادی زندگی شود.

اختلال اضطراب جدایی در کودکان شایع است.

۳. حمله پانیک یا حمله اضطرابی

کسانی که در معرض اضطراب ناخواسته و ترس ناگهانی قرار می‌گیرند، ممکن است که اختلال پانیک یا حمله اضطرابی را تجربه کنند. در این اختلال عصبی، فرد با علائم فیزیکی و جسمی شدیدی مواجه می‌شود. ممکن است که تنفس برای مدت کوتاهی قطع شود، ضربان قلب بالا رود یا فرد دچار سرگیجه شود. در افرادی که در موقعیت ترس و فشار روانی ناگهانی قرار می‌گیرند، احتمال ابتلا به حمله پانیک زیاد است.

۴. اضطراب اختلال شبه جسمی

اختلال شبه جسمی به علائم جسمی اشاره دارد که از اضطراب ناشی می‌شود اما توضیح پزشکی ندارد. افراد مبتلا به اضطراب شبه جسمی معمولا احساساتی مانند تنش عضلانی، سردرد، مشکلات گوارشی یا درد مزمن بدنی را به دلیل فکر کردن طولانی به مسائل و مشکلات پیش رو تجربه می‌کنند. این وضعیت می‌تواند اضطراب را تشدید کند.

۵. اختلال وسواس فکری عملی (OCD)

وسواس فکری (OCD) یک بیماری مزمن است که با افکار مداوم و ناخواسته (وسواس) مشخص می‌شود. افراد مبتلا به این اختلال رفتارهای تکراری یا اعمال ذهنی (اجباری) انجام می‌دهند تا اضطراب ناشی از وسواس خود را کاهش دهند. وسواس‌های رایج شامل ترس از آلودگی یا آسیب است. OCD می‌تواند به شدت روی عملکرد و روابط روزانه تأثیر بگذارد.

اختلال وسواس فکری عملی (OCD) ممکن است با رفتارهای اضطرابی مانند شستن زیاد دست‌ها همراه باشد.

۶. اختلال اضطرابی سکوت انتخابی

سکوت گزینشی، سکوت انتخابی، خاموشی گزینشی یا گنگی انتخابی همگی نام اختلالی اضطرابی هستند که در آن فرد در حالت عادی می‌تواند به خوبی صحبت کند، اما در موقعیت‌های اضطراب‌آور سکوت می‌کند. این اختلال بیشتر در کودکان دیده می‌شود و معمولا کودکانی که به مدرسه می‌روند، به آن دچار می‌شوند. البته بیشتر این افراد، در خانواده با افراد نزدیک خانواده خود صحبت می‌کنند اما با غریبه‌ها و اشخاص دورتر، حرف نمی‌زنند.

علائم اضطراب چیست؟

اضطراب با طیف وسیعی از علائم جسمی و روانی ظاهر می‌شود. علائم روانی اضطراب شامل نگرانی، تحریک‌پذیری و مشکل در تمرکز هستند. علائم جسمانی هم ممکن است شامل ضربان قلب سریع، عرق کردن و تنش عضلانی باشند. به طور کلی، برخی از شایع‌ترین علائم اضطراب شامل موارد زیر است:

• احساس خستگی و ترس

• تپش قلب بالا

• احساس می‌کنید قرار است اتفاق بدی بیفتد

• دلشوره و نگرانی شدید

• تنفس سریع

• عرق کردن و لرزیدن

• نفس‌نفش زدن

• تحریک‌پذیری و واکنش شدید به اتفاقات ساده

• احساس ضعف و خستگی

• به هیچ چیز دیگری به‌جز مسئله‌ای که شما را نگران کرده‌است، نمی‌توانید فکر کنید

• مشکلات خواب

• مشکلات گوارشی

• تمایل دارید از مواردی که باعث نگرانی شما می‌شوند، دوری کنید

علائم اضطراب شدید: استرس و اضطراب با بدن چه می کند؟

استرس و اضطراب شدید واکنش مبارزه یا گریز بدن را فعال می‌کند و باعث تغییرات فیزیولوژیکی می‌شود. معمولا افرادی که اضطراب شدیدی را تجربه می‌کنند افزایش ضربان قلب، افزایش فشار خون و افزایش سطح هورمون‌های استرس مانند کورتیزول و آدرنالین را گزارش کردند. استرس مزمن و اضطراب شدید می‌تواند سیستم ایمنی بدن را ضعیف کند و خطر مشکلات قلبی عروقی را افزایش دهد.

استرس و اضطراب شدید باعث ضربان قلب بالا و رفتارهای عصبی می‌شود.

علت دلهره و اضطراب چیست؟

علت اضطراب می‌تواند ناشی از عوامل ژنتیکی، محیطی و روانی باشد. استعداد ژنتیکی نقش مهمی در ایجاد اضطراب ایفا می‌کند و افراد با سابقه خانوادگی اختلالات اضطراب، در معرض خطر بیشتری قرار دارند. عوامل محیطی مانند حوادث آسیب‌زا، استرس طولانی مدت یا تغییرات مهم در زندگی هم می‌توانند علائم اضطراب را تشدید یا تحریک کنند. به طور کلی علت اضطراب عبارت است از:

• ژنتیک و سابقه خانوادگی

• حوادث آسیب‌زا و عوامل محیطی

• عزت نفس پایین

• تفکر منفی

• عدم تعادل شیمیایی در مغز

متن انگلیسی:
These social and environmental factors can include childhood trauma, social isolation, negative life events, stress relating to work or education, physical or mental health problems, and social and societal pressures. Gender can also play a part.
ترجمه فارسی:
عوامل اجتماعی و محیطی ایجادکننده اضطراب می‌توانند شامل آسیب‌های دوران کودکی، انزوای اجتماعی، حوادث منفی زندگی، استرس مربوط به کار یا تحصیل، مشکلات سلامت جسمی روانی و فشارهای اجتماعی باشند. جنسیت نیز می‌تواند نقش داشته‌باشد.

به نقل از سایت mentalhealth

اختلال اضطرابی چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص اختلال اضطرابی معمولا شامل ارزیابی جامع توسط یک متخصص سلامت روان است. این فرآیند با یک مصاحبه بالینی دقیق که در آن از علائم، مدت زمان و تأثیر اضطراب بر زندگی روزمره سوال می‌شود، انجام می‌گیرد. پرسشنامه‌های استاندارد مانند تست اختلال اضطراب عمومی هم می‌توانند برای اندازه‌گیری سطح اضطراب مورد استفاده قرار بگیرند.

معمولا روانشناسان و روانپزشکان از معیارهای تشخیصی اضطراب در Dsm-5 (راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی) برای بررسی علائم اضطراب در ۶ ماه گذشته فرد استفاده می‌کنند.

درمان قطعی اضطراب چیست؟

درمان قطعی اضطراب معمولا شامل روان درمانی، دارو درمانی و تغییر سبک زندگی می‌شود. تکتنیک درمانی شناختی-رفتاری (CBT) هم یکی از موثرترین روش‌های درمانی است که رفتارهای اضطرابی را با رفتارهای متعادل جایگزین می‌کند. مصرف داروهایی مانند مهار کننده‌های انتخابی جذب مجدد سروتونین (Ssri) و بنزودیازپین‌ها هم ممکن است بر اساس شدت علائم توسط روانپزشک تجویز شوند. علاوه بر این، تغییرات سبک زندگی با ورزش منظم و تغذیه سالم هم به مدیریت اضطراب و دلشوره کمک می‌کند.

داروی ضد اضطراب سریع الاثر (قرص ضد اضطراب و دلشوره-درمان سریع استرس و اضطراب)

در افراد مبتلا به اختلالات اضطرابی، ممکن است که آرام‌بخش‌هایی مانند داروی کلردیازپوکساید در طیف گسترده تجویز شوند که برخی از آنها قوی و برخی دیگر ضعیف‌تر هستند. انتخاب بهترین دارو بستگی به شدت اضطراب مراجعه کننده و تکنیک‌های درمانی روانپزشک دارد که می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• نورتریپتیلین

• بی پریدن

• فلوکستین یا زلفت

• پاروکستین

• ونلافاکسین

• لورازپام

درمان اضطراب شدید بدون دارو

برای افرادی که دنبال تسکین اضطراب شدید بدون دارو هستند معمولا درمان شناختی-رفتاری (CBT)، تمرین ذهن آگاهی و مدیتیشن برای کاهش سطح اضطراب توصیه می‌شود. شرکت در گروه درمانی، تمرین تنفس عمیق روزانه و فعالیت بدنی منظم هم نقش مهمی در مدیریت اضطراب شدید ایفا می‌کند.

درمان اضطراب شدید بدون دارو شامل روان درمانی و تغییر سبک زندگی است.

عوارض استرس و اضطراب شدید چیست؟

استرس و اضطراب شدید می‌تواند اثرات عمیقی روی سلامت جسمی و روانی فرد داشته‌باشد. مشکلات قلبی عروقی، مشکلات گوارشی و خطر ابتلا به سایر اختلالات روحی هم می‌تواند از عوارض اضطراب باشد. همچنین اختلال اضطرابی می‌تواند عوارض زیر را برای شما ایجاد کند:

• افسردگی

• تضعیف سیستم ایمنی بدن

• سوء‌مصرف مواد مخدر

• سیگارکشیدن زیاد

• قمار کردن

• سوءمصرف الکل

علائم و درمان‌های اختلالات اضطرابی

آیا می توان از اختلال اضطراب پیشگیری کرد؟

برخی از اختلالات اضطرابی ممکن است به دلیل استعداد ژنتیکی قابل پیشگیری نباشند. اما به طور کلی آموزش مهارت‌های ارتباطی و انعطاف‌پذیری در کودکان و نوجوانان می‌تواند خطر ابتلا به انواع اضطراب را کاهش دهد. افزایش اعتماد به نفس، یادگیری یک مهارت و انجام مدیتیشن هم کمک زیادی به کاهش یا جلوگیری از اضطراب می‌کند.

پرسش‌های متداول

استرس و اضطراب با بدن چه میکند؟

استرس و اضطراب واکنش مبارزه یا فرار بدن را تحریک می‌کند و هورمون‌هایی مانند کورتیزول و آدرنالین را آزاد می‌کند که می‌تواند باعث ایجاد علائم جسمی مانند افزایش ضربان قلب، تنش عضلانی، سردرد و مشکلات گوارشی شود.

علائم اضطراب و افسردگی مشابه است؟

ممکن است که در برخی موارد اضطراب و افسردگی شباهت‌هایی داشته‌باشند. اما به‌طورکلی این دو اختلال علائم متفاوتی دارند. اضطراب با احساس نگرانی و ترس خود را نشان می‌دهد و افسردگی با علامت کلی خلق پایین و احساس ناراحتی بروز می‌کند. هرچند امکان دارد که کسانی که اضطراب دارند در نهایت به افسردگی مبتلا شوند یا کسانی که افسردگی دارند، اضطراب بگیرند.

اضطراب باعث تپش قلب می شود؟

اضطراب می‌تواند باعث تپش قلب شود. در دوره‌های افزایش اضطراب یا وحشت در اختلال پانیک، این اتفاق بیشتر رخ می‌دهد.

کدام اختلال اضطرابی خطرناک تر است؟

در حالی که همه اختلالات اضطرابی می‌توانند روی کیفیت زندگی تأثیر بگذارند، اختلال هراس معمولا شدیدتر و خطرناک‌تر است. این اختلال می‌تواند باعث حملات غیر منتظره شود و تنگی نفس را به دنبال داشته‌باشد.

چگونه اضطراب را از بین ببریم؟

غلبه بر اضطراب معمولا شامل ترکیبی از درمان شناختی-رفتاری (CBT)، شیوه‌های ذهن آگاهی مانند مدیتیشن، ورزش منظم و دارو درمانی در صورت لزوم است.

شایع ترین اختلال اضطرابی چیست؟

شایع‌ترین اختلال اضطراب اختلال اضطراب عمومی (GAD) از انواع اختلال اجتماعی است. افراد مبتلا به GAD نگرانی بیش‌ازحد و غیرقابل کنترلی در مورد جنبه‌های مختلف زندگی از جمله سلامت، امور مالی و کار را تجربه می‌کنند.

رایج ترین اختلال اضطرابی در دوران کودکی چیست؟

شایع‌ترین اختلال اضطراب در دوران کودکی اختلال اضطراب جدایی است. کودکان مبتلا به این اختلال ترس یا اضطراب بیش‌ازحد در مورد جدایی از والدین یا خانه خود را تجربه می‌کنند.

چه زمانی اضطراب تبدیل به یک مشکل می‌ شود؟

اضطراب زمانی مشکل‌ساز می‌شود که در زندگی روزمره از جمله کار، مدرسه و روابط تداخل ایجاد کند.