کلاهک دهانه رحم؛ مزایا، معایب و راهنمای استفاده از کاپ ضدبارداری

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

کلاهک دهانه رحم یکی از روش‌های پیشگیری از بارداری است که با قرار گرفتن بر روی دهانه رحم، از ورود اسپرم به رحم جلوگیری می‌کند. می‌توان تا دو سال از آن استفاده کرد و بعد از برداشتن آن بلافاصله می‌توان برای بارداری اقدام کرد. با این حال، این روش ممکن است در حین رابطه جنسی جابجا شود یا باعث تحریک واژن شود. استفاده از کلاهک باید طبق دستورالعمل‌ها انجام شود تا مؤثر باشد.

یکی از روش‌های پیشگیری از بارداری، استفاده از کلاهک دهانه رحم است. کلاهک دهانه رحم یک مانع فیزیکیاست که از ورود اسپرم به دهانه رحم و رحم جلوگیری می‌کند. وقتی از کلاهک ضدبارداری با اسپرم‌کش استفاده شود، مؤثرتر است. کلاهک ضدبارداری به شکل یک فنجان کوچک از جنس سیلیکون یا لاستیک است و قبل از برقراری رابطه در واژن قرار داده می‌شود. یکی از مهم‌ترین مزایای آن چندبار مصرف بودن آن است. از عوارض کلاهک واژن می‎‌توان به التهاب دهانه رحم و عفونت‌های مثانه و مجاری ادراری اشاره کرد.

کلاهک دهانه رحم چیست؟

کلاهک دهانه رحم ،کاپ دهانه رحم (cervical cap) و یا گردنبند لابیا یک وسیله کوچک و انعطاف‌پذیر شبیه به کلاه ملوانی است که به عنوان یکی از روش های پیشگیری از بارداری شناخته می‌شود. این کلاهک از جنس سیلیکون یا لاتکس است و روی دهانه رحم قرار می‌گیرد. از این طریق جلوی ورود اسپرم گرفته شده و امکان لقاح از بین می‌رود. استفاده از کلاهک دهانه رحم دردناک نیست اما اگر درد داشتید بهتر است سایز دیگر و یا روش دیگری را برای جلوگیری از بارداری امتحان کنید.

مانند تمام روش‌های پیشگیری از بارداری، کلاهک دهانه رحم تنها زمانی مؤثر است که به‌درستی استفاده شود. اگر دستورالعمل‌ها را دنبال نکنید یا از آن در هر بار رابطه جنسی استفاده نکنید، شانس بارداری افزایش می‌یابد. علاوه بر این، کلاهک باید به‌طور محکم روی دهانه رحم قرار گیرد. کلاهک دهانه رحم در افرادی که زایمان نداشته‌اند حدود ۸۶٪ مؤثر است. این عدد در افرادی که زایمان کرده‌اند، حدود ۷۱٪ است. کلاهک دهانه رحم به اندازه سایر روش‌های پیشگیری از بارداری مانند چسب‌ها، حلقه‌ها، قرص‌ها یا دستگاه‌های داخل رحمی مؤثر نیست.

کلاهک دهانه رحم چطور از بارداری جلوگیری می کند؟

کاپ ضدبارداری روی دهانه رحم قرار گرفته و مسیر آن را مسدود می‌کند. زمانی که اسپرم وارد واژن می‌شود، نمی‌تواند از دهانه رحم عبور کرده و به رحم برسد. برای افزایش تاثیر کاپ دهانه رحم باید از اسپرم کش هم استفاده کرد. اسپرم کش یک ماده شیمیایی است که از حرکت اسپرم جلوگیری می‌کند. زمانی که این ماده روی کاپ مالیده شود، تاثیر آن افزایش پیدا می‌کند.

کلاهک دهانه رحم می‌تواند چند ساعت قبل از رابطه جنسی قرار داده شود و باید حداقل ۶ ساعت بعد از رابطه جنسی در جای خود باقی بماند. کلاهک نباید بیش از ۲۴ ساعت پس از رابطه جنسی و یا بیشتر از ۴۸ ساعت به‌طور کلی در جای خود بماند. در طول مدت استفاده، باید موقعیت کلاهک بررسی شده و هر بار که رابطه جنسی انجام می‌شود، اسپرم‌کش به آن اضافه شود.

کلاهک دهانه رحم مانعی برای ورد اسپرم به رحم است.

 کلاهک دهانه رحم برای چه افرادی مناسب است؟

بسیاری از خانم‌ها می‌توانند از کاپ دهانه رحم استفاده کنند. اگر قبلا از کاپ قاعدگی یا دیافراگم ضدبارداری استفاده کرده باشید، قراردادن کلاهک برای شما ساده‌تر خواهد بود. به‌ویژه اگر سابقه زایمان طبیعی یا سقط جنین نداشته باشید، کلاهک راحت‌تر روی دهانه رحم قرار می‌گیرد.

استفاده از کلاهک ضدبارداری به دلیل سختی قرار دادن ( به دلیل استفاده از انگشت در داخل واژن) به بسیاری از زنان جوان توصیه نمی‌شود. گاهی اوقات هم ممکن است در حین رابطه جنسی کلاهک جابجا شود که ممکن است باعث افزایش شانس بارداری شود.

دخول تا کلاهک باعث بارداری میشود؟

اگر دخول تا انتهای کلاهک دهانه رحم انجام شود، امکان بارداری وجود دارد. اگرچه استفاده از آن بهتر از عدم استفاده آن است. کلاهک ضدبارداری مانند مانعی برای ورد اسپرم به رحم عمل می‌کند اما اگر به درستی استفاده نشود و یا جین دخول جابجا شود، اثربخشی کمتری دارد. همچنین زنانی که قبلا زایمان داشته‌اند شانس موفقیت کمتری در جلوگیری از بارداری با این روش دارند. اگر نحوه صحیح استفاده از کلاهک واژن را نمی‌دانید، بهتر است به سراغ رویش‌های دیگر پیشگیری از بارداری بروید.

نحوه قرارگیری کلاهک ضدبارداری در دهانه رحم

طرز استفاده از کلاهک دهانه رحم چگونه است؟

برای استفاده از کلاهک دهانه رحم ابتدا باید سایز مناسب آن را انتخاب کنید. کلاهک دهانه رحم در اندازه‌های مختلفی عرضه می‌شود که معمولاً شامل سایزهای کوچک، متوسط و بزرگ است. برای یافتن سایز مناسب، بهتر است از متخصص زنان کمک بگیرید، چرا که برخی شرایط مانند زایمان طبیعی یا سقط جنین ممکن است باعث تغییر سایز واژن شده و نیاز به تعویض کلاهک دهانه رحم باشد.

کلاهک دهانه رحم باید حدود ۶ ساعت قبل از رابطه جنسی در واژن قرار داده شود. پیش از استفاده، حتماً باید آن را بررسی کنید تا از سالم بودن آن مطمئن شوید. در صورتی که کلاهک آسیب‌دیده یا پاره شده باشد، احتمال بارداری به‌شدت افزایش می‌یابد. بنابراین مهم است که پیش از هر بار استفاده، از سالم بودن آن اطمینان حاصل کنید.

پس از رابطه جنسی، کلاهک باید حداقل ۶ ساعت روی دهانه رحم باقی بماند. در صورتی که زودتر از این زمان آن را خارج کنید، ممکن است اسپرم وارد رحم شود. اگر در این مدت رابطه جنسی مجدد داشته‌اید، نیازی به استفاده مجدد از اسپرم‌کش نیست، اما باید مطمئن شوید که کلاهک در جای مناسب خود قرار دارد و جابجا نشده است. برای قرار دادن و خارج کردن کلاهک، ابتدا ممکن است سخت باشد، اما با تمرین می‌توانید این کار را به‌طور مؤثر انجام دهید.

متن انگلیسی:
cervical caps shouldn’t be painful. If your cervical cap causes you pain, you may need a different size or a different form of birth control. Ask your healthcare provider to show you how to properly insert your cervical cap to ensure an improper fit isn’t the cause.
ترجمه‌ی فارسی:
استفاده از کلاهک دهانه رحم نباید دردناک باشد. اگر هنگام استفاده از آن درد دارید، ممکن است نیاز به اندازه دیگری داشته باشید یا باید از روش دیگری برای پیشگیری از بارداری استفاده کنید. از پزشک خود بخواهید که به شما نشان دهد چگونه کلاهک دهانه رحم را به‌درستی وارد کنید تا مطمئن شوید که مشکل از نامناسب بودن اندازه نیست.

به نقل از my.clevelandclinic

چگونه کاپ دهانه رحم را وارد واژن کنیم؟

برای قراردادن کلاهک دهانه رحم در واژن باید طبق مراحل زیر عمل کنید.

1. دست‌های خود را بشویید.

2. انگشت خود را وارد واژن کنید تا بتوانید دهانه رحم را لمس کنید. دهانه رحم شبیه به دونات بوده و لمس آن مشابه لمس نوک بینی است.

3. بعد از پیداکردن جای دهانه رحم اسپرم کش را روی کلاهک بمالید. این ماده را می‌توان در قسمت کاسه‌ای کلاهک یا لبه آن مالید.

4. در موقعیت راحت باشید. می‌توانید به حالت چمباتمه پاهای خود را باز کنید یا باستید و یک پای خود را بالاتر قرار دهید.

5. با یک دست دهانه واژن را باز کرده و با دست دیگر کلاهک را بردارید.

6. کلاهک را طوری وارد واژن کنید که بند آن به سمت پایین باشد. سپس آن را خم کرده و به داخل فشار دهید.

7. بعد از قراردادن کلاهک با انگشت خود بررسی کنید که کاملا دهانه رحم را پوشانده باشد.

چگونه کاپ دهانه رحم را خارج کنیم؟

برای خارج‌کردن کلاهک سرویکس یا ضدبارداری باید حدود ۶ ساعت بعد از رابطه جنسی صبر کنید. سپس مراحل زیر را انجام دهید.

1. دست‌های خود را بشویید.

2. در موقعیت راحتی مانند حالت چمباتمه قرار بگیرید.

3. انگشت خود را وارد واژن کنید تا بتوانید بند کلاهک را پیدا کنید.

4. قسمت کاسه‌ای را فشار دهید تا مکش از بین برود.

5. انگشت را در بند کلاهک قلاب کرده و آن را به سمت پایین بکشید.

6. پس از خارج‌کردن کاپ، آن را با آب گرم و صابون بشویید. آن را کاملا خشک کرد و در ظرف مخصوص قرار دهید.

نحوه مراقبت از کلاهک دهانه رحم

در صورت استفاده درست از کلاهک می‌توان تا دو سال از آن استفاده کرد. برای افزایش طول عمر این وسیله باید نکات مراقبتی زیر را رعایت کنید.

• کلاهک را فقط با آب گرم و صابون بشویید.

• در هوای آزاد آن را خشک کنید.

• به جز اسپرم کش روی آن ماده دیگری مثل روان‌کننده نمالید.

• در ظرف مخصوص قرار دهید. نباید در سرما یا گرمای شدید نگهداری شود.

• درون آن را پر از آب کرده تا از سوراخ نبودن کاپ مطمئن شوید.

کلاهک دهانه رحم، روشی غیرهورمونی برای پیشگیری از بارداری است که با پوشاندن دهانه رحم از ورود اسپرم جلوگیری می‌کند.

مزایای کلاهک ضدبارداری چیست؟

استفاده از کلاهک دهانه رحم نسبت به برخی روش‌های پیشگیری از بارداری مزایایی دارد. برخی از جوانب مثبت آن عبارتند از:

• کلاهک کوچک و مقرون‌به‌صرفه است. همچنین می‌توان تا دو سال از آن استفاده کرد.

• در ۴۸ ساعت می‌توانید بدون خارج‌کردن آن از واژن سکس داشته باشید.

• اگر در جای درست قرار داده شود، همسرتان آن را احساس نمی‌کند.

• بلافاصله بعد از برداشتن آن می‌توان برای بارداری اقدام کرد.

• بدون هورمون بوده و عوارض روش‌های هورمونی را ندارد.

• می‌توان ۶ ساعت قبل رابطه جنسی قرار داد تا در شروع سکس و معاشقه مشکلی ایجاد نکند.

جدول معایب و مزایای کلاهک ضد بارداری دهانه رحم

معایب استفاده از کلاهک ضد بارداری

قبل از انتخاب این روش جلوگیری از بارداری باید معایب آن را بررسی کرد. برخی از مهم‌ترین معایب آن شامل موارد زیر می‌شود.

• ممکن است در حین رابطه جنسی از دهانه واژن جدا شوند.

• نیاز به نسخه دارد.

• اسپرم کش می‌تواند حساسیت ایجاد کند.

• کلاهک می‌تواند واژن را تحریک کند.

• نباید خارج‌کردن آن بعد از ۴۸ ساعت فراموش شود.

• در برابر عفونت‌های مقاربتی هیچ محافظتی ندارد.

عوارض کلاهک دهانه رحم چیست؟

عوارض استفاده از کلاهک دهانه رحم ضد بارداری افزایش حطر ابتلا به برخی بیماری‌ها است. این بیماریه‌ها عبارتند از:

• عفونت مثانه و مجاری ادراری

• التهاب دهانه رحم (سرویسیت)

• سندروم شوک سمی

این خطرات شایع نبوده و در تعداد کمی از افراد دیده می‌شود. به‌هیچ‌وجه کلاهک را بیشتر از ۴۸ ساعت داخل واژن نگه ندارید. در زمان پریود از آن استفاده نکنید. زیرا در این صورت خطر سندروم شوک سمی را افزایش می‌دهد.

التهاب دهانه رحم یکی از عوارض استفاده از کلاهک ضدبارداری است.

چه افرادی نباید از کلاهک دهانه رحم استفاده کنند؟

اگر هر یک از شرایط زیر در مورد شما صادق است، نباید از کاپ دهانه رحم استفاده کنید و روش‌های دیگر برای شما بهتر خواهد بود.

• تشخیص ناهنجاری‌های مختلف در تست پاپ‌اسمیر

• مشکلات دهانه رحم

• بیماری التهابی لگن

• عفونت دستگاه تناسلی

• سابقه سندروم شوک سمی

• انجام جراحی روی دهانه رحم یا واژن

• ایجاد درد هنگام واردکردن انگشت در واژن

• حساسیت به سیلیکون یا اسپرم کش

• بودن در دوران پریود.

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

کلاهک دهانه رحم یکی از روش‌های پیشگیری از بارداری است. کلاهک روی دهانه رحم قرار گرفته و از ورود مایع منی به رحم جلوگیری می‌کند. برای تاثیر بیشتر باید از اسپرم کش هم استفاده کرد. شما می‌توانید ۶ ساعت قبل از رابطه جنسی کلاهک را داخل واژن قرار دهید. حداقل تا ۶ ساعت بعد از رابطه جنسی باید داخل واژن بماند. اگر کاپ دهانه رحم بیشتر از ۴۸ داخل واژن بماند، خطر مشکلاتی مانند عفونت واژن و شوک سمی بیشتر می‌شود. به‌هیچ‌وجه بیشتر از ۴۸ ساعت آن را داخل واژن نگه ندارید.

پرسش‌های متداول

کلاهک دهانه رحم تا چه حد موثر است؟

این روش نیز مانند سایر روش‌های پیشگیری از بارداری تا زمانی موثر است که به‌درستی انجام شود. اگر کلاهک تمامی دهانه رحم را نپوشاند یا در هر رابطه جنسی از آن استفاده نکنید، احتمال بارداری افزایش پیدا می‌کند. تاثیر کلاهک در افرادی که زایمان طبیعی داشته‌اند، کمتر می‌شود. زیرا در این افراد واژن و دهانه رحم کشیده می‌شود. اگر تابه‌حال زایمان نداشته‌اید، تاثیر کلاهک ۸۶٪ بوده و اگر زایمان داشته‌اید، تاثیر آن ۷۱٪ است. روش‌هایی مانند حلقه ضدبارداری، قرض جلوگیری و آی یو دی تاثیر بیشتری دارند.

آیا روش کلاهک دهانه رحم ایمن و بی خطر است؟

این روش عوارض بسیار کمی داشته و بی‌خطر محسوب می‌شود. اگر به‌درستی از آن استفاده نکنید و زمان قراردادن آن در واژن بهداشت را رعایت نکنید، احتمال عفونت واژن یا عفونت ادراری را افزایش می‌دهد. همچنین درصورتی‌که بیشتر از ۴۸ ساعت درون واژن بماند یا زمان پریود از آن استفاده کنید، خطر شوک سمی بیشتر می‌شود.

تفاوت کلاهک دهانه رحم با دیافراگم چیست؟

در هر دو روش وسیله‌ای جلوی دهانه رحم قرار گرفته و از واردشدن مایع منی به رحم جلوگیری می‌کنند. در کلاهک و دیافراگم می‌تواند برای تاثیر بیشتر از اسپرم کش استفاده کرد. اما تفاوت آنها در اندازه و نوع قرارگیری است. اندازه دیافراگم بزرگ‌تر بوده و راحت‌تر خارج می‌شود. کلاهک روی دهانه رحم قرار گرفته و فقط آن را می‌پوشاند.

آیا با وجود عفونت واژن می توان از کاپ دهانه رحم استفاده کرد؟

اگر دچار عفونت واژن هستید، بهتر است از کلاهک دهانه استفاده نکنید تا از بروز مشکلات بیشتر جلوگیری کنید. عفونت‌های واژنی می‌توانند باعث تحریک بیشتر واژن و دهانه رحم شوند و استفاده از کلاهک دهانه رحم ممکن است عفونت را تشدید کند یا از درمان آن جلوگیری کند. قبل از استفاده از هر نوع روش پیشگیری از بارداری، به ویژه در هنگام داشتن عفونت، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.

آیا در زمان رابطه جنسی همسرم کاپ دهانه رحم را احساس می کند؟

اگر کلاهک دهانه رحم به‌درستی قرار داده شده باشد، همسرتان نباید آن را احساس کند. این وسیله به‌طور محکم روی دهانه رحم قرار می‌گیرد و معمولاً در حین رابطه جنسی مزاحمتی ایجاد نمی‌کند. با این حال، اگر کلاهک به‌درستی جا نیفتاده باشد یا جابجا شود، ممکن است احساس شود. بنابراین مهم است که قبل از رابطه جنسی مطمئن شوید که کلاهک در جای خود قرار دارد.

کلاهک دهانه رحم تا چند وقت دوام دارد؟

اگر به‌خوبی از کلاهک دهانه رحم استفاده کنید، تا دو سال دوام دارد. در غیر این صورت ممکن است کاپ آسیب دیده و دیگر قابل‌استفاده نشود. آن را با صابون و آب گرم بشویید و هر بار آن را خشک کنید.

آیا کلاهک سرویکس از بیماری های مقاربتی پیشگیری می کند؟

کلاهک سرویکس از بیماری‌های مقاربتی (STIs) پیشگیری نمی‌کند. این وسیله تنها برای جلوگیری از بارداری طراحی شده است و هیچ‌گونه محافظتی در برابر عفونت‌های مقاربتی ندارد. برای پیشگیری از STIs، استفاده از کاندوم توصیه می‌شود.

آیا سرویکال کاپ برای تعیین جنسیت هم کاربرد دارد؟

خیر، سرویکال کاپ برای تعیین جنسیت کاربرد ندارد. این وسیله تنها برای پیشگیری از بارداری استفاده می‌شود و هیچ‌گونه تأثیری بر جنسیت نوزاد ندارد. جنسیت کودک بر اساس ترکیب کروموزوم‌های والدین تعیین می‌شود و هیچ روش پیشگیری از بارداری نمی‌تواند آن را تغییر دهد.