علائم بارداری خارج از رحم را بشناسیم

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

علائم بارداری خارج از رحم معمولاً از هفته‌های ۴ تا ۱۰ بارداری ظاهر می‌شوند و می‌توانند از نشانه‌های خفیف تا علائم اورژانسی متغیر باشند. درد یک‌طرفه و شدید در پایین شکم، لکه‌بینی یا خونریزی واژینال غیرطبیعی، سرگیجه، ضعف، درد شانه و احساس فشار در لگن از شایع‌ترین نشانه‌ها هستند. در صورت پارگی لوله فالوپ، علائمی مانند غش، افت فشار خون و درد ناگهانی شکم رخ می‌دهد که نیاز به اقدام فوری پزشکی دارد. تشخیص زودهنگام این علائم نقش مهمی در حفظ سلامت مادر و جلوگیری از عوارض تهدیدکننده حیات دارد.

بارداری معمولاً با امید و انتظار همراه است، اما گاهی بدن نشانه‌هایی بروز می‌دهد که نباید نادیده گرفته شوند. یکی از خطرناک‌ترین این وضعیت‌ها، بارداری خارج از رحم است؛ حالتی که در آن جنین به‌جای رحم، در لوله فالوپ یا محل دیگری لانه‌گزینی می‌کند. مشکل اصلی اینجاست که در هفته‌های ابتدایی، علائم آن می‌تواند بسیار شبیه بارداری طبیعی یا حتی پریود باشد و همین موضوع باعث تأخیر در تشخیص می‌شود. شناخت دقیق علائم بارداری خارج از رحم به شما کمک می‌کند هشدارهای بدن را زودتر تشخیص دهید، از عوارض جدی مانند خونریزی داخلی پیشگیری کنید و در زمان مناسب به پزشک مراجعه نمایید. در این مقاله علائم بارداری خارج از رحم را توضیح می‌دهیم.

علائم بارداری خارج از رحم چیست؟

علایم بارداری خارج از رحم می‌تواند در ابتدا مشابه علائم بارداری معمولی باشد، از جمله قطع قاعدگی، حساسیت پستان‌ها و تهوع. با پیشرفت بارداری غیرطبیعی، ممکن است درد شدید و ناگهانی در ناحیه شکم یا لگن (اغلب در یک طرف)، خونریزی واژینال غیرطبیعی یا لکه‌بینی، ضعف، سرگیجه یا حتی غش تجربه شود. در صورت پارگی لوله فالوپ، ممکن است درد شانه یا درد شدید شکم همراه با علائم شوک مانند کاهش فشار خون، تعریق شدید و تپش قلب رخ دهد. شناسایی سریع این علائم و مراجعه به پزشک برای بررسی و درمان فوری، اهمیت زیادی دارد. مهم‌ترین نشانه های حاملگی خارج از رحم عبارت است از:

• درد شدید و ناگهانی در یک سمت پایین شکم

• خونریزی واژینال غیرطبیعی یا لکه ‌بینی

• درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع

• درد شانه در بارداری خارج از رحم

• احساس ضعف، سرگیجه یا غش کردن

• حالت تهوع در بارداری خارج از رحم

• احساس فشار یا سنگینی در لگن

• علائم پارگی لوله در حاملگی خارج رحم

۱. درد شدید و ناگهانی در یک سمت پایین شکم

درد شدید و ناگهانی در یک سمت پایین شکم یکی از علائم مهم بارداری خارج از رحم است که نشان‌دهنده تحریک یا آسیب به لوله فالوپ یا بافت‌های اطراف آن خواهد بود. این درد معمولاً به صورت ناگهانی آغاز شده و ممکن است با خونریزی واژینال، تهوع یا سرگیجه همراه باشد. در صورت بروز چنین درد شدیدی، مراجعه فوری به پزشک ضروری است تا از عوارض جدی جلوگیری شود.

درد شدید و متمرکز در یک سمت پایین شکم، خونریزی واژینال غیرطبیعی یا لکه‌بینی، و احساس ضعف یا سرگیجه از جمله شایع‌ترین علائم هستند.

۲. خونریزی واژینال غیرطبیعی یا لکه ‌بینی

خونریزی واژینال در بارداری همیشه به معنی سقط نیست، اما خونریزی غیر طبیعی در کنار علائم دیگر می تواند نشانه بارداری خارج رحم باشد. در این وضعیت، خونریزی ممکن است به صورت لکه بینی قهوه ای، خون قرمز روشن یا خونریزی کم و قطع و وصل شونده ظاهر شود و معمولا با زمان قاعدگی قبلی شما همخوانی ندارد.

بسیاری از افراد در مورد اینکه خونریزی بارداری خارج از رحم چند روز است سوال می‌پرسند. این خونریزی ممکن است چند روز ادامه داشته باشد و بعضی زنان فکر می کنند پریود شده اند، در حالی که بیبی چک مثبت است و جنین در لوله قرار دارد. در صورت مشاهده خونریزی غیرطبیعی یا لکه بینی در بارداری، بخصوص اگر با درد شدید یا سایر علائم هشداردهنده همراه باشد، باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد.

۳. درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع

درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع می‌تواند از علائم بارداری خارج از رحم باشد که به دلیل فشار یا التهاب ناشی از خونریزی داخلی در ناحیه لگن ایجاد می‌شود. این درد معمولاً همراه با سایر علائم مانند درد یک‌طرفه شکم، خونریزی واژینال یا سرگیجه رخ می‌دهد. در صورت تجربه چنین علائمی، مراجعه فوری به پزشک ضروری است تا از عوارض جدی جلوگیری شود.

۴. درد شانه در بارداری خارج از رحم

درد نوک شانه می‌تواند نشانه هشداردهنده باشد؛ علت دقیق آن همیشه مشخص نیست و در صورت همراهی با درد شکم و خونریزی باید فوری ارزیابی شود. این درد می‌تواند همراه با تنگی نفس، سرگیجه و ضعف باشد. در صورت بروز چنین دردی همراه با درد شکم یا سرگیجه، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.

احساس ضعف، سرگیجه یا غش کردن معمولاً به دلیل خونریزی داخلی و کاهش فشار خون رخ می‌دهند.

۵. احساس ضعف، سرگیجه یا غش کردن

ضعف، سرگیجه یا غش کردن می‌تواند از علایم بارداری خارج از رحم مهم و هشداردهنده باشد که معمولاً در اثر خونریزی داخلی ناشی از پارگی لوله فالوپ ایجاد می‌شود. این علائم به‌دلیل کاهش حجم خون در بدن و افت ناگهانی فشار خون به وجود می‌آیند و می‌توانند نشان‌دهنده یک وضعیت اورژانسی باشند. در چنین شرایطی، فرد ممکن است احساس کند که نمی‌تواند بایستد یا سرپا بماند، ممکن است دچار تعریق سرد، تپش قلب، رنگ‌پریدگی و حتی بیهوشی شود. در صورت بروز این علائم، مراجعه فوری به پزشک یا بخش اورژانس الزامی است تا از عوارض جدی و تهدیدکننده زندگی جلوگیری شود.

۶. حالت تهوع در بارداری خارج از رحم

تهوع به‌تنهایی علامت اختصاصی بارداری خارج از رحم نیست؛ اما تهوع همراه با درد شکم شدید، ناگهانی یا سرگیجه، غش می‌تواند از علائم خطر باشد. تهوع و استفراغ در کنار درد ناگهانی و شدید در ناحیه شکم یا لگن و حتی شانه، می‌تواند نشان‌دهنده پارگی لوله فالوپ باشد. در چنین شرایطی، مراجعه فوری به پزشک برای تشخیص و درمان ضروری است.

در بارداری خارج از رحم، علاوه بر تأخیر قاعدگی و تهوع، معمولاً درد شدید و متمرکز در یک سمت پایین شکم، خونریزی غیرطبیعی واژینال، سرگیجه و ضعف دیده می‌شود.

۷. احساس فشار یا سنگینی در لگن

احساس فشار شدید (مثلاً فشار رکتوم) می‌تواند در بدترشدن وضعیت دیده شود و نیاز به مراجعه فوری دارد؛ از نسبت‌دادن علت قطعی بدون منبع خودداری شود. چنین دردی ممکن است همراه با درد یک‌طرفه شکم، لکه‌بینی یا خونریزی واژینال باشد. ممکن است این احساس با دراز کشیدن، حرکات ناگهانی یا دفع ادرار و مدفوع تشدید شود. اگر چنین حسی را همراه با بیبی چک مثبت، لکه بینی یا درد یک طرفه شکم تجربه کردید، مراجعه به پزشک برای رد حاملگی خارج رحمی ضروری است.

متن انگلیسی:
In a few cases, an ectopic pregnancy can grow large enough to split open the fallopian tube. This is known as a rupture. Ruptures are very serious, and surgery to repair the fallopian tube needs to be carried out as soon as possible.
ترجمه متن:
در برخی موارد، بارداری خارج از رحم می‌تواند به اندازه‌ای بزرگ شود که لوله فالوپ پاره شود؛ این وضعیت به‌عنوان پارگی شناخته می‌شود. پارگی بسیار جدی است و نیاز به انجام جراحی برای ترمیم لوله فالوپ در سریع‌ترین زمان ممکن دارد.

nhs

۸. علائم پارگی لوله در حاملگی خارج رحم

پارگی لوله رحمی شدیدترین حالت بارداری خارج از رحم است و علائم آن یک وضعیت اورژانسی واقعی است. در این حالت درد شکم معمولا ناگهانی، بسیار شدید و اغلب در یک سمت است و بیمار ممکن است احساس کند شکمش سفت یا متورم شده است. همزمان علائم خونریزی داخلی ظاهر می‌شوند؛ مثل سرگیجه شدید، سیاهی رفتن چشم، تعریق سرد، تپش قلب، نفس نفس زدن، رنگ پریدگی واضح و احساس نزدیک بودن به غش یا ناتوانی در ایستادن. گاهی تیرکشنده در شانه هم به دلیل تجمع خون در حفره شکم دیده می‌شود. بروز این علائم در یک زن با تست بارداری مثبت به معنی نیاز فوری به مراجعه به اورژانس و اقدام سریع پزشکی است.

جدول علائم بارداری خارج از رحم

اولین علائم بارداری خارج از رحم

علائم اولیه بارداری خارج از رحم معمولاً شامل درد خفیف و مبهم در یک سمت شکم، لکه‌بینی یا خونریزی واژینال غیرطبیعی و گاهی درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع است. این علائم در مراحل ابتدایی می‌تواند شبیه به یک بارداری طبیعی باشد، اما به‌تدریج با پیشرفت بارداری خارج از رحم، درد تشدید می‌شود و خطر پارگی لوله فالوپ و خونریزی داخلی افزایش می‌یابد. در صورت مشاهده این علائم، مراجعه فوری به پزشک بسیار مهم است.

شایع ترین علائم بارداری خارج از رحم

شایع‌ترین علائم شامل درد شدید و متمرکز در یک طرف پایین شکم، خونریزی واژینال غیرطبیعی یا لکه‌بینی و قطع یا تأخیر در قاعدگی است. همچنین ممکن است فرد دچار سرگیجه، ضعف، تهوع و درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع شود. در موارد پیشرفته‌تر، درد شانه یا گردن به دلیل خونریزی داخلی و تحریک عصب دیافراگم نیز مشاهده می‌شود. تشخیص سریع این علائم و مراجعه فوری به پزشک برای پیشگیری از عوارض جدی بسیار مهم است.

هر زن در سن باروری که تست بارداری مثبت دارد و هم زمان با درد شکم، خونریزی غیر‌معمول، ضعف یا درد شانه روبه رو شده است، باید تا زمان رد بارداری خارج از رحم، این وضعیت را جدی بگیرد. شایع‌ترین علائم را می‌توان به شکل زیر خلاصه کرد تا به خاطر سپردن آنها آسان‌تر باشد:

• درد یک طرفه و تیرکشنده در پایین شکم

• لکه‌بینی قهوه‌ای یا خونریزی غیرمعمول پس از بیبی چک مثبت

• احساس فشار یا سنگینی در لگن

• سرگیجه، ضعف یا نزدیک شدن به غش

• درد شانه به خصوص هنگام دراز کشیدن

متن انگلیسی:
If you take a pregnancy test, the result will be positive. Still, an ectopic pregnancy can’t continue as normal.
ترجمه متن:
اگر تست بارداری انجام دهید، نتیجه مثبت خواهد بود؛ با این حال، بارداری خارج از رحم نمی‌تواند به صورت طبیعی ادامه یابد.

mayoclinic

علائم بارداری خارج از رحم از چه زمانی مشخص می شود؟

نشانه‌های بارداری خارج از رحم معمولاً بین هفته‌های ۴ تا ۱۲ بارداری ظاهر می‌شوند. در این بازه زمانی، تخمک بارور شده که به جای رحم در لوله‌های فالوپ یا سایر نواحی خارج از رحم لانه‌گزینی کرده است، رشد می‌کند و باعث ایجاد درد، خونریزی و علائم دیگر می‌شود. هر چه این وضعیت زودتر تشخیص داده شود، درمان سریع‌تر و خطر عوارض جدی کاهش می‌یابد. بنابراین، در صورت بروز علائم مشکوک، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.

نکته مهم این است که نبود علائم در هفته‌های خیلی ابتدایی به معنای سالم‌بودن صددرصد بارداری نیست و برعکس، هر درد یا لکه‌بینی هم نشانه قطعی بارداری خارج رحم محسوب نمی‌شود. بهترین کار این است که پس از بیبی‌چک مثبت، طبق نظر پزشک در زمان مناسب آزمایش خون و سونوگرافی انجام دهید تا محل بارداری مشخص شود. اگر قبل از انجام سونوگرافی دچار درد شدید، خونریزی یا ضعف شدید شدید، نیازی به صبر کردن نیست و باید بلافاصله به اورژانس مراجعه کنید.

تفاوت علائم بارداری خارج از رحم و پریود

پریود معمولا در زمان مشخصی از ماه و با الگوی تقریباً ثابت برای هر فرد اتفاق می‌افتد. خون‌ریزی به‌تدریج شروع می‌شود، چند روز ادامه پیدا می‌کند و درد آن اغلب دوطرفه، کرامپی و برای خود فرد آشناست. در مقابل، خون‌ریزی بارداری خارج از رحم می‌تواند در زمانی خارج از انتظار، بعد از بی‌بی‌چک مثبت و به‌صورت لکه‌بینی قهوه‌ای، خون‌ریزی کم‌حجم و قطع‌ووصلی یا در موارد شدید به‌صورت خون‌ریزی ناگهانی با لخته‌های غیر‌معمول رخ دهد.

در بارداری خارج از رحم، درد اغلب یک‌طرفه و متمرکز است و ممکن است تیرکشنده، شدید و متفاوت از دردهای همیشگی پریود باشد. همراهی این درد با سرگیجه، ضعف، درد شانه یا احساس سنگینی در لگن بیشتر به نفع حاملگی خارج‌رحمی است. همچنین در پریود انتظار نداریم هم‌زمان علائم بارداری مثل تهوعِ صبحگاهی یا حساس‌شدن سینه‌ها را داشته باشیم، در حالی‌که در بارداری خارج از رحم این علائم می‌تواند در کنار خون‌ریزی و درد دیده شود. به‌طور کلی، هر خون‌ریزی غیر‌قابل‌توضیح پس از تست بارداری مثبت باید تا زمان تکمیل بررسی‌ها، غیر‌طبیعی و نیازمند توجه جدی در نظر گرفته شود.

نتیجه گیری

بارداری خارج از رحم یک وضعیت پزشکی جدی و بالقوه خطرناک است که نیازمند تشخیص و درمان فوری هستند. آشنایی با علائم بارداری خارج از رحم مانند درد شدید یک‌طرفه شکم، خونریزی غیرطبیعی، سرگیجه و ضعف به شما کمک می‌کند تا در صورت مشاهده هر یک از این نشانه‌ها سریعاً به پزشک مراجعه کنید. هرگونه تأخیر در درمان می‌تواند منجر به عوارض جدی و تهدیدکننده زندگی شود. بنابراین، در صورت بروز علائم حاملگی خارج از رحم، حتماً به مراکز درمانی معتبر یا پزشک متخصص زنان و زایمان و یا دکتر مامایی مراجعه کنید تا اقدامات لازم انجام و سلامت شما تضمین شود.

پرسش‌های متداول

علائم بارداری خارج از رحم در هفته چهارم چیست؟

در هفته چهارم بارداری، علایم بارداری خارج از رحم ممکن است هنوز خفیف یا غیرخاص باشند و شبیه به علائم بارداری طبیعی به نظر برسند. این علائم شامل لکه‌بینی یا خونریزی خفیف واژینال، درد مبهم یا گرفتگی در یک سمت پایین شکم و تأخیر در قاعدگی است. همچنین ممکن است احساس تهوع یا حساسیت در سینه‌ها وجود داشته باشد. با این حال، در صورت شدت گرفتن درد یا شروع خونریزی‌های شدید، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد چون این موارد می‌تواند نشانه پیشرفت بارداری خارج از رحم باشد.

علائم بارداری خارج از رحم در هفته ششم چیست؟

در این بازه ممکن است علائم ظاهر شوند، اما زمان و شدت آن‌ها متغیر است و برخی افراد ابتدا بدون علامت‌اند. درد شدید و متمرکز در یک سمت پایین شکم، خونریزی واژینال غیرطبیعی یا لکه‌بینی و احساس ضعف یا سرگیجه از جمله شایع‌ترین علائم هستند. ممکن است درد به شانه‌ها یا گردن نیز کشیده شود که نشانه خونریزی داخلی و تحریک عصب دیافراگم است. در این مرحله، خطر پارگی لوله فالوپ افزایش می‌یابد و مراجعه فوری به پزشک برای انجام سونوگرافی و درمان ضروری است.

تفاوت علائم بارداری طبیعی و خارج رحمی چیست؟

تفاوت اصلی بین علائم بارداری سالم و بارداری خارج از رحم در شدت و نوع علائم و همچنین وجود برخی نشانه‌های هشداردهنده است. در بارداری سالم، علائمی مانند تأخیر قاعدگی، تهوع خفیف، حساسیت پستان‌ها و خستگی معمول هستند و درد شدیدی ایجاد نمی‌کنند. اما در بارداری خارج از رحم، علاوه بر تأخیر قاعدگی و تهوع، معمولاً درد شدید و متمرکز در یک سمت پایین شکم، خونریزی غیرطبیعی واژینال، سرگیجه و ضعف دیده می‌شود.

علائم بارداری خارج رحم از کی شروع می شود؟

علائم بارداری خارج رحم معمولا چند هفته بعد از عقب افتادن قاعدگی و مثبت شدن تست بارداری شروع می شود، یعنی اغلب در حدود هفته چهارم تا دوازدهم بارداری. در ابتدا ممکن است فقط لکه بینی خفیف یا درد مبهم یک طرفه شکم را احساس کنید، اما با رشد بیشتر بافت بارداری در لوله، درد شدیدتر و علائم دیگری مثل سرگیجه، ضعف و درد شانه هم اضافه می شود. زمان شروع علائم از فردی به فرد دیگر متفاوت است و به محل و اندازه بارداری بستگی دارد، به همین دلیل نباید منتظر رسیدن به هفته خاصی بمانید و هر علامت غیر معمول را به موقع با پزشک در میان بگذارید.

علائم بارداری خارج از رحم در ماه اول چیست؟

علائم حاملگی خارج از رحم در ماه اول معمولا خفیف و مبهم است و ممکن است به راحتی با یک بارداری طبیعی یا اختلال ساده قاعدگی اشتباه گرفته شود. در این مرحله، بیشتر زنان فقط تاخیر پریود، بیبی چک مثبت، کمی خستگی و حساس شدن سینه ها را تجربه می کنند و شاید در کنار آن لکه بینی بسیار خفیف، درد یک طرفه ملایم در شکم یا احساس سنگینی در لگن داشته باشند. این علائم به تنهایی خطر فوری را نشان نمی دهند، اما اگر ادامه پیدا کنند یا همراه با سرگیجه، ضعف یا درد بیشتر شوند، باید باعث مراجعه زودتر به پزشک و انجام سونوگرافی برای مشخص شدن محل بارداری شوند.

علائم بارداری خارج از رحم در دختر باکره چیست؟

اگرچه بارداری در دختر باکره در معنای رایج بسیار بعید است، اما از نظر پزشکی اگر حاملگی به هر شکل رخ دهد، علائم بارداری خارج از رحم مشابه دیگر زنان خواهد بود. در چنین حالتی، تاخیر قاعدگی، تهوع، حساس شدن سینه ها و بیبی چک مثبت دیده می شود و در کنار آن علائم هشدار مانند درد یک طرفه شکم، لکه بینی غیر معمول، سرگیجه و ضعف نیز ممکن است وجود داشته باشد. نکته مهم این است که گاهی به دلیل شرم یا باورهای نادرست، فرد دیرتر مراجعه می کند و این موضوع می تواند خطر خونریزی را بیشتر کند. هر زنی که در سن باروری است و علائم بارداری همراه با درد و خونریزی غیر عادی دارد، باید بدون ترس یا تعلل به پزشک مراجعه کند.

علائم سقط جنین در حاملگی خارج از رحم چیست؟

در حاملگی خارج از رحم، سقط جنین با علائمی شبیه تشدید همان نشانه های قبلی همراه است، یعنی افزایش خونریزی، شدت گرفتن درد شکم و گاهی دفع بافت از راه واژن. ممکن است خونریزی پرحجم تر و با لخته های بیشتر شود و درد یک طرفه به صورت مداوم و آزاردهنده درآید. در برخی موارد، بافت بارداری بخشی از خود را از دست می دهد اما به طور کامل برطرف نمی شود و همچنان خطر خونریزی داخلی وجود دارد. به همین دلیل، هیچ نوع خونریزی یا دفع بافت در زمینه بارداری خارج رحمی نباید به عنوان سقط کامل و بی خطر تلقی شود و حتما نیاز به ارزیابی و پیگیری با سونوگرافی و آزمایش خون دارد.

آیا همیشه بارداری خارج از رحم با درد شدید همراه است؟

خیر، در مراحل اولیه بارداری خارج از رحم ممکن است درد شدید وجود نداشته باشد و فرد فقط احساس ناراحتی مبهم یا کشیدگی خفیف در یک سمت شکم را گزارش کند. همین موضوع باعث می شود برخی زنان تصور کنند مشکل خاصی وجود ندارد و مراجعه را به تعویق می اندازند. درد شدید معمولا زمانی ظاهر می شود که لوله تحت فشار زیاد قرار گرفته یا دچار پارگی و خونریزی شده است. بنابراین نبود درد شدید به معنای سالم بودن بارداری نیست و هر درد غیر معمول همراه با بیبی چک مثبت، مخصوصا اگر با لکه بینی یا ضعف همراه باشد، باید بررسی شود.

درد حاملگی خارج از رحم چگونه است؟

درد بارداری خارج‌رحمی معمولا شدید است و به‌طور ناگهانی شروع می‌شود. این درد می‌تواند در یک سمت شکم یا لگن متمرکز باشد و با خونریزی غیرطبیعی همراه شود. درد ممکن است به‌مرور زمان شدیدتر شده و در صورت پاره شدن لوله فالوپ، به یک درد شدید و ناگهانی تبدیل شود.