تاثیر کم خونی بر چشم تا چه اندازه خطرناک است؟

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

کم‌خونی با کاهش هموگلوبین، ظرفیت حمل اکسیژن را کم می‌کند و این افت می‌تواند به شبکیه و عصب بینایی هم برسد. نتیجه گاهی خستگی چشم، تاری دید گذرا، سیاهی رفتن چشم یا کاهش تمرکز دید است. در کم‌خونی‌های شدیدتر، به‌ویژه وقتی همراه کاهش پلاکت یا بیماری‌های زمینه‌ای باشد، احتمال خونریزی‌های ریز شبکیه، لکه‌های سفید و تورم موقت بیشتر می‌شود. تاثیر کم خونی بر چشم و این نشانه‌ها اختصاصی نیستند و ممکن است با بیماری‌های کبدی، عروقی یا مشکلات مستقل چشم اشتباه شوند.

چشم برای دیدنِ واضح، به خون‌رسانی دقیق و اکسیژن کافی نیاز دارد؛ بنابراین وقتی کم‌خونی طولانی می‌شود، برخی افراد تغییراتی را در بینایی یا ظاهر چشم حس می‌کنند. این تغییرات می‌تواند از رنگ‌پریدگی پلک داخلی و خستگی هنگام کار با صفحه‌نمایش شروع شود و تا تاری دید، دیدن مگس‌پران یا نقاط کور ادامه پیدا کند. با این حال، هر تاری دید یا زردی چشم الزاماً نشانه کم‌خونی نیست و گاهی علت‌های جدی‌تری مطرح است. شناخت تاثیر کم خونی بر چشم کمک می‌کند نشانه‌های مرتبط را بهتر از علل دیگر جدا کنیم و تصویر دقیق‌تری از مسیر پیگیری داشته باشیم. این موضوع به‌خصوص در کم‌خونی شدید، کمبود ویتامین B12 یا بیماری‌هایی مثل داسی‌شکل اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در این مطلب، با پیامدهای کم‌خونی برای بینایی آشنا می‌شوید.

تاثیر کم خونی بر چشم چیست؟

وقتی هموگلوبین پایین می‌آید، اکسیژن‌رسانی به شبکیه و عصب بینایی می‌تواند کاهش پیدا کند و فرد علائمی مثل خستگی چشم، تاری دید یا سیاهی رفتن چشم را تجربه کند. البته همه تغییرات چشمی به کم‌خونی مربوط نیست و بسیاری از مشکلات چشم، علت‌های جداگانه دارند، اما کم‌خونی شدید یا طولانی می‌تواند روی عملکرد بینایی اثر بگذارد. در موارد خاص، کم‌خونی‌های شدید یا همراه با اختلالات پلاکتی می‌تواند زمینه بروز عوارض چشمی جدی‌تر را هم فراهم کند. از طرفی، برخی از انواع خاص کم خونی، از جمله کم خونی داسی شکل می‌تواند باعث نازک شدن شبکیه چشم شود و علائم جدی‌تری را ایجاد کند.

از طرف دیگر، بعضی تغییرات ظاهری اطراف چشم مثل رنگ‌پریدگی پلک داخلی یا کبودی زیر چشم، بیشتر نشانه غیرمستقیم هستند و تشخیص قطعی محسوب عوارض کم خونی نمی‌شوند. در واقع تاثیر کم‌خونی بر چشم یک طیف است؛ از نشانه‌های خفیف و گذرا تا درگیری‌های شبکیه در کم‌خونی‌های شدید یا زمینه‌ای. اگر علائم بینایی جدید، ناگهانی یا یک‌طرفه دارید، نباید همه چیز را به کم‌خونی نسبت دهید و بهتر است همزمان ارزیابی چشم‌پزشکی و آزمایش خون انجام شود.

انواع مختلف کم خونی ممکن است طیف وسیعی از علائم را در چشم‌ها ایجاد کند

علائم کم خونی در چشم ها

انواع مختلف کم خونی ممکن است طیف وسیعی از علائم را در چشم‌ها ایجاد کند که گاهی برخی از این علائم بسیار شدید هستند و می‌تواند بینایی فرد را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. مهم‌ترین علائم کم خونی تاثیرگذار روی چشم شامل موارد زیر است:

• تغییر رنگ صلبیه چشم به رنگ زرد

• رنگ پریدگی پلک پایینی، افراد مبتلا به کم خونی ممکن است هنگام کشیدن پلک پایین، متوجه شوند که پوشش پلک داخلی کم‌رنگ‌تر از حد انتظار است.

• نقاط کور در بینایی

• مشاهده اجسام شناور یا جرقه‌های نور

• از دست دادن بینایی در لبه بیرونی میدان دید

• خونریزی و ادم گذرای شبکیه

• خونریزی شبکیه با مرکز روشن ناشی از تجمع فیبرین-پلاکت و سلولی در محل آسیب عروقی

۱. زردی چشم و کم خونی

یکی از علائمی که تاثیر کم خونی بر چشم‌ها را نشان می‌دهد، تغییر رنگ صلبیه است. صلبیه لایه بیرونی سفیدی چشم است و کم‌خونی ممکن است باعث زرد شدن این لایه از چشم شود. این عارضه در کم خونی همولیتیک بسیار شایع‌تر است. زرد شدن صلبیه در اثر همولیز گلبول‌های قرمز خون است. البته زردی چشم فقط به کم‌خونی مربوط نیست و مشکلات کبدی یا صفراوی هم می‌توانند همین علامت را ایجاد کنند، پس نباید با دیدن زردی چشم خوددرمانی کرد. اگر زردی همراه با ضعف شدید، تنگی نفس یا درد شکم است، بررسی فوری پزشکی لازم است.

۲. کم خونی و تاری دید

زمانی که چشم‌ها تحت تاثیر کمبود آهن خسته و سوزناک می‌شوند، این شرایط می‌تواند روی بینایی تاثیر بگذارد و بسیاری از افراد، کمی تاری دید را تجربه می‌کنند. آسیب چشمی ناشی از کم خونی ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد، اما می‌تواند باعث تاری دید شود. البته کم خونی، خصوصا انواع خاص آن مانند کم خونی داسی شکل عمدتا باعث ضعف بینایی یا انواع دیگر اختلالات بینایی می‌شود. برای مثال افرادی که کم خونی داسی شکل دارند معمولا در میدان دیدشان، نقطه‌های شناورها یا جرقه‌های نور را می‌بینند.

برخی افراد در کم‌خونی شدید احساس می‌کنند تمرکز چشمی سخت شده و نوشته‌ها را واضح نمی‌بینند، مخصوصا هنگام فعالیت یا بلند شدن ناگهانی. چون تاری دید علت‌های زیادی دارد، تشخیص قطعی با معاینه چشم و آزمایش خون انجام می‌شود.

۳. اختلالات بینایی

اختلالات بینایی در کم‌خونی می‌تواند شکل‌های مختلفی داشته باشد؛ از کاهش موقت وضوح دید گرفته تا حساسیت به نور یا دوبینی گذرا در برخی افراد. گاهی اوقات کم خونی ممکن است باعث کاهش شدید دید محیطی شود و روی کیفیت دید فرد تاثیر زیادی داشته باشد. این نشانه‌ها اغلب زمانی پررنگ‌تر می‌شوند که کم‌خونی شدید باشد یا همزمان کمبودهای تغذیه‌ای مثل ویتامین ب۱۲ وجود داشته باشد که روی عصب‌ها هم اثر می‌گذارد.

اثرات منفی کمبود آهن و کاهش اکسیژن‌رسانی به بافت‌های چشم در برخی موارد به صورت آسیب به عصب بینایی ظاهر می‌شود. نتیجه این آسیب، می‌تواند اختلالات در بینایی باشد. با این حال، اگر اختلال بینایی شما ناگهانی است یا فقط یک چشم درگیر شده، احتمال علل دیگری مثل مشکلات شبکیه، التهاب عصب یا بیماری‌های عروقی مطرح می‌شود. بنابراین بهتر است اختلال بینایی را فقط به کم‌خونی نسبت ندهید و ارزیابی تخصصی انجام دهید.

متن انگلیسی:
Some types of anemia, such as sickle cell anemia, can thin the retina.
ترجمه متن:
برخی از انواع کم خونی مانند کم خونی سلول‌های داسی شکل، می‌تواند باعث نازک‌تر شدن شبکیه چشم شود.

medicalnewstoday

۴. احساس سنگینی یا درد در پشت چشم

کم خونی باعث می‌شود که چشم‌ها زودتر از حد معمول خسته شوند. سنگین‌شدن پلک پشت چشم و درد را می‌توان یکی از نشانه‌های مهم تاثیر کم خونی بر چشم‌ها در نظر گرفت. اما توجه کنید که درد چشم همیشه نشان‌دهنده کم خونی نیست و عوامل دیگری هم می‌توانند باعث بروز این درد در چشم‌ها شوند.

این درد معمولا با کار طولانی با صفحه نمایش، کم‌خوابی یا استرس بدتر می‌شود و ممکن است همزمان با سرگیجه یا ضعف هم دیده شود. با این حال، درد پشت چشم یک علامت اختصاصی کم‌خونی نیست و می‌تواند با میگرن، مشکلات سینوسی، خشکی چشم یا افزایش فشار داخل چشم هم مرتبط باشد. اگر درد شدید، یک‌طرفه، همراه با قرمزی چشم یا کاهش دید است، بررسی فوری مهم است.

۵. سیاهی و  کبودی زیر چشم و کم خونی

تیرگی زیر چشم علت‌های زیادی دارد؛ از ژنتیک و نازکی پوست تا کم‌خوابی، آلرژی و احتقان بینی. با این حال، در برخی افراد کم‌خونی می‌تواند با رنگ‌پریدگی کلی صورت و کاهش شادابی پوست همراه شود و تیرگی زیر چشم بیشتر به چشم بیاید. اگر تیرگی زیر چشم همراه خستگی مداوم، تنگی نفس با فعالیت یا رنگ‌پریدگی داخل پلک است، بهتر است آزمایش خون انجام شود. درمان واقعی وقتی رخ می‌دهد که علت کم‌خونی مشخص و اصلاح شود، نه صرفا با کرم‌های موضعی.

۶. کم خونی و سیاهی رفتن چشم

کم‌خونی و سیاهی رفتن چشم بیشتر زمانی دیده می‌شود که فرد هنگام بلند شدن ناگهانی دچار افت فشار وضعیتی شود یا اکسیژن‌رسانی به مغز و چشم برای چند لحظه کاهش پیدا کند. این حالت معمولا چند ثانیه طول می‌کشد و با نشستن یا دراز کشیدن بهتر می‌شود، اما اگر تکرار شود یا با غش همراه باشد باید جدی گرفته شود. کم‌آبی بدن، مصرف بعضی داروها، افت قند خون و مشکلات قلبی هم می‌توانند همین علامت را ایجاد کنند، بنابراین فقط با دیدن سیاهی رفتن چشم نمی‌توان گفت علت حتما کم‌خونی است.

۷. کم خونی و گودی زیر چشم

کم‌خونی و گودی زیر چشم معمولا رابطه مستقیم و قطعی ندارند، چون گودی زیر چشم بیشتر به ساختار صورت، کاهش وزن، افزایش سن و ژنتیک مربوط است. با این حال، کم‌خونی می‌تواند باعث رنگ‌پریدگی و خستگی چهره شود و گودی زیر چشم را بیشتر نمایان کند، مخصوصا اگر فرد همزمان کم‌خوابی یا تغذیه ناکافی داشته باشد. اگر گودی زیر چشم ناگهانی با کاهش وزن شدید یا ضعف واضح همراه شده، بهتر است علاوه بر کم‌خونی، مشکلات تیروئید و سایر علل هم بررسی شود. راه‌حل پایدار این است که علت زمینه‌ای مشخص شود و سبک زندگی اصلاح شود.

۸. کم خونی و پف زیر چشم

کم‌خونی و پف زیر چشم هم رابطه مستقیم و اختصاصی ندارند و پف زیر چشم بیشتر به احتباس مایع، کم‌خوابی، مصرف نمک بالا، آلرژی یا مشکلات کلیوی و تیروئید مربوط می‌شود. اما اگر کم‌خونی باعث خستگی مزمن و به‌هم خوردن خواب شود، ممکن است پف زیر چشم هم بیشتر دیده شود. همچنین بعضی افراد به دلیل تغذیه نامناسب و کمبود پروتئین ممکن است همزمان نشانه‌هایی مثل ورم خفیف هم داشته باشند که نیاز به بررسی دقیق‌تر دارد. اگر پف زیر چشم یک‌طرفه، دردناک یا همراه با قرمزی است، یا ورم عمومی بدن دارید، بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود.

علل تاثیر کم خونی بر چشم

کم خونی انواع مختلفی دارد که هر کدام به نوعی می‌توانند باعث کم خونی چشمی شوند. دلایل عمده تغییرات چشم در کم خونی عبارتند از:

• ر کم‌خونی شدید (به‌ویژه همراه با اختلالات خونی دیگر) ممکن است تغییرات شبکیه مثل خونریزی، لکه‌های پنبه‌ای و ادم دیده شود

• کم‌خونی با خونریزی همراه است که ممکن است به چشم‌ها آسیب برساند

• اگر کم‌ خونی ناشی از کمبود آهن، کمبود ویتامین B12 یا سایر کمبودهای تغذیه‌ای باشد، کمبود مواد مغذی بر چشم‌ها تأثیر می‌گذارد

• بیماری‌های مزمن مرتبط با کم ‌خونی، مانند لوسمی، لنفوم و بیماری کبد، ممکن است به چشم‌ها آسیب برساند

• برخی از اختلالات ایمنی یا بیماری‌های مغز استخوان که باعث کم‌ خونی می‌شوند، می‌توانند باعث التهاب چشم شوند

• گاهی اثر کم خونی بر چشم‌ها به داروهایی مربوط می‌شود که برای درمان کم خونی مصرف می‌شوند

کم‌خونی می‌تواند با کاهش خون‌رسانی، مشکلاتی مانند تاری دید و خستگی چشم ایجاد کند.

راه های تشخیص کم خونی از روی چشم

یکی از نشانه‌های قابل توجه، رنگ‌پریدگی ملتحمه است، یعنی وقتی پلک پایین را به‌آرامی پایین می‌کشید، بخش داخلی پلک به جای صورتی پررنگ، کم‌رنگ و پریده دیده می‌شود. اما این علامت به تنهایی کافی نیست و می‌تواند با کم‌آبی یا رنگ پوست هم اشتباه شود، بنابراین بیشتر به عنوان یک سرنخ اولیه مطرح است. پزشک در معاینه ممکن است علاوه بر چشم، رنگ پوست و ناخن‌ها و علائم عمومی را هم بررسی کند.

برای تشخیص واقعی کم‌خونی، آزمایش خون لازم است و مهم‌ترین بخش آن CBC و اندازه‌گیری هموگلوبین است و در صورت نیاز فریتین، آهن و ویتامین‌ها هم بررسی می‌شود. اولین قدم، تشخیص با آزمایش کم خونی و علت آن است. برای تشخیص کم‌خونی، به یک آزمایش خون برای شمارش تعداد گلبول‌های قرمز و غلظت هموگلوبین در خون نیاز است. علاوه بر این، معاینه چشم و آزمایش‌های تصویربرداری تخصصی، می‌توانند تغییرات چشمی ناشی از کم‌خونی را تشخیص دهند.

راه‌های تشخیص کم‌خونی از روی چشم و آزمایش‌های لازم

راه‌ های درمان تاثیر کم خونی بر چشم

تغییرات چشمی و هرگونه آسیب ناشی از تاثیر کم‌ خونی بر چشم‌ها، معمولا با درمان کم ‌خونی بهبود می‌یابد، به خصوص اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود. درمان کم ‌خونی بر اساس علت اصلی آن صورت می‌گیرد. اگر کم‌خونی فقر آهن باشد، درمان با مکمل آهن و اصلاح تغذیه معمولا باعث کاهش تدریجی علائم مثل تاری دید گذرا و سیاهی رفتن چشم می‌شود. اگر کمبود ب۱۲ یا فولات مطرح باشد، درمان با مکمل مناسب ضروری است و در این حالت ممکن است علائم عصبی و گزگز هم همزمان بهتر شود. برخی از راه‌های درمان آنمی عبارتند از:

• مکمل‌های غذایی برای افزودن مواد مغذی مانند آهن یا ویتامین B12 به رژیم غذایی

• مصرف داروی اریتروپویتین که تولید گلبول‌های قرمز خون را بیشتر می‌کند.

• تزریق خون برای جایگزینی گلبول‌های قرمز از دست رفته

عمدتا بعد از درمان کم خونی و بازگشت سطح گلبول‌های قرمز به سطح طبیعی، مشکلات بینایی نیز برطرف می‌شوند. با این حال برای تشخیص بهبود رتینوپاتی کم خونی، به معاینات دوره‌ای چشم هم نیاز است. برخی از بیماران هم به درمان اثری که کم خونی روی چشم‌ها گذاشته نیاز دارند که می‌تواند شامل استفاده از عینک، دارودرمانی یا جراحی چشم باشد.

عوارض تاثیر کم خونی بر چشم

علاوه بر تاری دید و درد و سنگینی چشم‌ها که نتیجه تاثیر کم خونی بر چشم است، برخی از افراد ممکن است عوارض شدیدتری را تجربه کنند. در موارد شدید ممکن است تغییرات عروقی شبکیه ایجاد شود و خون‌ریزی‌های کوچک، لکه‌های پنبه‌ای یا تورم شبکیه دیده شود که می‌تواند باعث تاری دید یا اختلال دید شود. اگر کم‌خونی با کاهش پلاکت یا مشکلات انعقادی همراه باشد، احتمال خون‌ریزی‌های چشمی بیشتر می‌شود و نیاز به پیگیری دقیق دارد. به همین دلیل هر علامت بینایی جدید در فرد کم‌خون باید جدی گرفته شود و ارزیابی کامل انجام شود. برخی از عوارض کم خونی بر چشم عبارتند از:

• آسیب شدید شبکیه

• هیپوکسی که موجب گشادشدن شبکیه می‌شود و خود عوارض دیگری مانند انفارکتوس لایه فیبر عصبی و اتساع عروقی چشم را ایجاد می‌کند.

• تاری دید یا کاهش دید محیطی

• لکه‌های راث خونریزی‌هایی با مرکز سفید هستند.

• ادم و التهاب شدید شبکیه

• خونریزی شبکیه چشم

• فلاش و مگس پران در چشم

• از دست دادن بینایی یا آسیب‌های چشمی غیرقابل‌برگشت

انسداد وریدی

این حالت وقتی رخ می‌دهد که یکی از وریدهای شبکیه دچار گرفتگی می‌شود و جریان خون طبیعی مختل می‌گردد. این وضعیت معمولا با کاهش ناگهانی یا تدریجی دید، تاری دید یا دیدن لکه‌ها همراه است و در برخی افراد درد هم گزارش می‌شود. کم‌خونی به تنهایی علت اصلی انسداد وریدی نیست، اما در شرایط خاص مثل کم‌خونی شدید یا اختلالات زمینه‌ای خون می‌تواند به عنوان عامل مطرح شود اما برای نتیجه‌گیری بالینی باید ارزیابی تخصصی انجام شود. چون انسداد وریدی می‌تواند به آسیب شبکیه و ادم منجر شود، ارزیابی فوری چشم‌پزشکی برای حفظ بینایی اهمیت زیادی دارد.

نوروپاتی بینایی

منظور از نوروپاتی بینایی آسیب یا اختلال عملکرد عصب بینایی است که می‌تواند با کاهش دید، کاهش دید رنگ‌ها یا درد هنگام حرکت چشم همراه باشد. کم‌خونی شدید ممکن است با کاهش اکسیژن‌رسانی به عصب، در برخی شرایط به مشکلات عصب بینایی نزدیک شود، اما علت‌های دیگری مثل التهاب، بیماری‌های خودایمنی یا مشکلات عروقی هم باید بررسی شوند. اگر فرد کم‌خون باشد و ناگهان دیدش کم شود یا میدان دید تغییر کند، نباید منتظر بماند چون زمان در حفظ عملکرد عصب مهم است. درمان نوروپاتی بینایی بسته به علت متفاوت است و ممکن است نیاز به اقدامات تخصصی داشته باشد.

برای پیشگیری از تأثیر کم‌خونی بر چشم، مصرف مواد غذایی غنی از آهن، ویتامین B12 و اسید فولیک، انجام آزمایش‌های دوره‌ای، بینایی‌سنجی و درمان به‌موقع کم‌خونی ضروری است.

هیپوکسی شبکیه

در این حالت شبکیه اکسیژن کافی دریافت نمی‌کند و در نتیجه ممکن است عملکرد بینایی دچار اختلال شود. در کم‌خونی‌های شدید، به دلیل کاهش ظرفیت حمل اکسیژن، شبکیه می‌تواند آسیب‌پذیرتر شود و علائمی مثل تاری دید یا دیدن لکه‌ها ایجاد شود. هیپوکسی اگر طولانی شود می‌تواند تغییرات عروقی ایجاد کند و خطر خون‌ریزی یا تورم را بالا ببرد. به همین دلیل کنترل کم‌خونی و رسیدن هموگلوبین به سطح مناسب، بخشی از محافظت از شبکیه محسوب می‌شود.

رتینوپاتی

این شرایط به معنی تغییرات غیرطبیعی شبکیه است و می‌تواند شامل خون‌ریزی‌های ریز، لکه‌های سفید یا تغییرات عروقی باشد. رتینوپاتی کم‌خونی معمولا در کم‌خونی شدید یا همراه با کاهش پلاکت بیشتر مطرح می‌شود و ممکن است فرد هیچ علامتی نداشته باشد یا با تاری دید و لکه‌بینی مراجعه کند. این وضعیت با معاینه ته چشم مشخص می‌شود و درمانش بیشتر بر اصلاح علت زمینه‌ای و کنترل کم‌خونی استوار است. اگر رتینوپاتی شدید باشد، چشم‌پزشک ممکن است پیگیری نزدیک‌تر و درمان‌های اختصاصی را لازم بداند.

ادم شبکیه

ادم شبکیه یعنی تجمع مایع در شبکیه که می‌تواند دید را تار کند و خطوط را موج‌دار نشان دهد. این حالت در بیماری‌هایی مثل دیابت شایع‌تر است، اما در برخی شرایط عروقی یا التهابی و در کنار مشکلات خونی می‌تواند دیده شود. اگر کم‌خونی شدید باعث تغییرات عروقی شبکیه شود، احتمال تورم و اختلال دید هم مطرح می‌شود و نیاز به بررسی دقیق دارد. ادم شبکیه یک موضوع تخصصی چشم است و درمانش می‌تواند شامل کنترل علت اصلی و گاهی درمان‌های چشمی باشد.

متن انگلیسی:
Loss of vision can occur in some cases if anemia is severe and not treated promptly.
ترجمه متن:
در برخی موارد، اگر کم‌خونی شدید باشد و به موقع درمان نشود، ممکن است فرد بینایی خود را از دست بدهد.

drstrungaru

پیشگیری از تاثیر کم خونی بر چشم

اگر علائمی مثل خستگی غیرعادی، تنگی نفس با فعالیت، تپش قلب یا سرگیجه دارید، انجام CBC و بررسی فریتین می‌تواند کمک کند کم‌خونی زودتر شناسایی شود و قبل از ایجاد عوارض کنترل گردد. در افرادی که در معرض خطر هستند مثل خانم‌ها با خون‌ریزی قاعدگی زیاد، بارداران، سالمندان یا افراد با بیماری‌های مزمن، پیگیری دوره‌ای آزمایش اهمیت بیشتری دارد. رژیم غذایی برای افراد مبتلا به کم خونی و مصرف درست مکمل‌ها طبق نظر پزشک هم در پیشگیری نقش کلیدی دارد.

همچنین اگر شما مشکل بینایی دارید، بهتر است آن را فقط به کم‌خونی نسبت ندهید و برای معاینه چشم برنامه داشته باشید، چون مشکلات چشم ممکن است مستقل از کم‌خونی هم وجود داشته باشد. پرهیز از مصرف خودسرانه مکمل آهن، توجه به تداخل‌ها مثل چای و قهوه نزدیک وعده آهن و درمان علت خون‌ریزی‌های پنهان، از اقداماتی است که جلوی تکرار کم‌خونی را می‌گیرد. اگر کم‌خونی شما به دلیل کمبود ب۱۲ یا فولات باشد، اصلاح تغذیه و درمان منظم باعث می‌شود هم علائم عمومی و هم علائم احتمالی چشمی کمتر شوند.

نتیجه گیری

کم خونی یک اختلال بسیار رایج است که بسیاری از افراد به آن مبتلا می‌شوند. اما این مشکل در اکثر موارد به راحتی قابل پیشگیری و حتی قابل درمان است. کم‌خونی می‌تواند با کاهش اکسیژن‌رسانی به چشم و شبکیه، علائمی مثل تاری دید، خستگی چشم یا سیاهی رفتن چشم ایجاد کندو در موارد شدید آنمی ممکن است عوارض جدی‌تری مثل رتینوپاتی یا ادم شبکیه دیده شود. اما عدم درمان به موقع ممکن است باعث آسیب به بخش‌های مهمی همچون چشم‌ها شود. تاثیر کم خونی بر چشم را می‌توان با تشخیص و درمان به موقع کم خونی کاهش داد؛ بنابراین اگر کم خونی دارید و اخیرا تغییراتی در بینایی‌تان ایجاد شده، حتما با یک پزشک عمومی در این زمینه صحبت کنید.

پرسش‌های متداول

تشخیص کم خونی از چشم چگونه است؟

تشخیص کم‌خونی از طریق چشم بیشتر به مشاهده نشانه‌های احتمالی مثل رنگ‌پریدگی داخل پلک یا خستگی و تاری دید گذرا برمی‌گردد، اما این نشانه‌ها قطعی نیستند. پزشک ممکن است با معاینه ملتحمه و بررسی علائم عمومی به کم‌خونی شک کند و سپس آزمایش خون درخواست کند. در موارد شدید، معاینه ته چشم می‌تواند تغییرات شبکیه را نشان دهد و به شدت بیماری کمک کند. بنابراین تشخیص کم‌خونی از روی چشم ممکن است به عنوان سرنخ مطرح شود، اما تایید آن با آزمایش انجام می‌شود.

ایا کم خونی باعث چشم درد میشود؟

کم‌خونی می‌تواند با سردرد، خستگی و احساس فشار اطراف چشم همراه شود و بعضی افراد آن را به شکل سنگینی یا درد پشت چشم حس می‌کنند. اما چشم‌درد علامت اختصاصی کم‌خونی نیست و ممکن است به خشکی چشم، مشکلات سینوسی، میگرن یا حتی افزایش فشار داخل چشم مربوط باشد. اگر درد چشم شدید، یک‌طرفه یا همراه با قرمزی و کاهش دید است، باید سریع بررسی شود. اگر درد خفیف است و همزمان علائم کم‌خونی دارید، انجام آزمایش خون و اصلاح کم‌خونی می‌تواند کمک کند.

تشخیص کم خونی از روی چشم ممکن است؟

بله، در حد یک حدس اولیه ممکن است، مثلا رنگ‌پریدگی داخل پلک یا خستگی و تاری دید می‌تواند پزشک را به کم‌خونی مشکوک کند. اما چون این نشانه‌ها می‌توانند علت‌های دیگری هم داشته باشند، تشخیص قطعی فقط با معاینه چشم امکان‌پذیر نیست. برای تایید باید آزمایش CBC و در صورت نیاز فریتین و سایر تست‌ها انجام شود. اگر تغییرات شبکیه دیده شود، معاینه ته چشم می‌تواند به شدت و نوع درگیری کمک کند.

آیا کم خونی باعث تاری دید می شود؟

کم‌خونی می‌تواند باعث تاری دید شود، به‌خصوص اگر شدید باشد یا فرد هنگام بلند شدن ناگهانی دچار افت فشار شود. این تاری دید معمولا گذراست و با استراحت بهتر می‌شود، اما اگر پایدار بماند یا همراه با لکه‌بینی و جرقه‌های نور باشد، باید بررسی شود. چون تاری دید علت‌های زیادی دارد، بهتر است علاوه بر آزمایش خون، معاینه چشم هم انجام شود. در کم‌خونی طولانی، درمان علت و رساندن هموگلوبین به سطح مناسب معمولا علائم را کاهش می‌دهد.

بهترین قطره برای درمان مگس پران ناشی از کم خونی چیست؟

برای مگس‌پران معمولا قطره درمان قطعی وجود ندارد و بیشتر به علت ایجاد آن بستگی دارد. اگر مگس‌پران همراه با کم‌خونی شدید و تغییرات شبکیه باشد، اولویت درمان، ارزیابی چشم‌پزشکی و اصلاح علت کم‌خونی است. مهم‌تر این است که اگر ناگهان تعداد مگس‌پران زیاد شد، جرقه نور دیدید یا پرده سیاه جلوی چشم افتاد، این یک اورژانس چشمی است. پس به جای خوددرمانی با قطره، باید علت دقیق مشخص شود و در صورت نیاز درمان تخصصی انجام شود.

رنگ چشم در کم خونی چگونه است؟

در کم‌خونی ممکن است سفیدی چشم یا ملتحمه داخل پلک رنگ‌پریده‌تر از حالت معمول به نظر برسد و همین یک سرنخ اولیه است. اما رنگ سفیدی چشم به طور مستقیم فقط به کم‌خونی تغییر نمی‌کند و عوامل دیگری مثل نور، رنگ پوست و کم‌آبی هم اثر دارند. اگر سفیدی چشم زرد شود، بیشتر به افزایش بیلی‌روبین و کم‌خونی همولیتیک یا مشکلات کبدی فکر می‌کنیم. برای نتیجه دقیق، باید آزمایش خون و در صورت نیاز بررسی کبد انجام شود.

علائم زردی چشم و کم خونی چیست؟

زردی چشم همراه کم‌خونی معمولا زمانی مطرح می‌شود که تخریب گلبول قرمز بالا باشد و بیلی‌روبین افزایش پیدا کند. ممکن است همزمان علائمی مثل خستگی، رنگ‌پریدگی، تیره شدن ادرار یا زردی پوست هم دیده شود. چون زردی چشم می‌تواند ناشی از بیماری‌های کبد و صفرا هم باشد، لازم است آزمایش خون و بررسی بیلی‌روبین و عملکرد کبد انجام شود. اگر زردی ناگهانی یا شدید است، باید سریع ارزیابی پزشکی انجام شود.

ایا کم خونی باعث گودی زیر چشم میشود؟

کم‌خونی به طور مستقیم علت اصلی گودی زیر چشم نیست، اما می‌تواند چهره را خسته‌تر و رنگ‌پریده‌تر نشان دهد و گودی موجود را برجسته کند. گودی زیر چشم بیشتر به ژنتیک، سن، کاهش وزن، کم‌خوابی و ساختار صورت مربوط است. اگر گودی زیر چشم همراه خستگی شدید و علائم کم‌خونی است، بهتر است آزمایش خون انجام دهید. درمان کم‌خونی می‌تواند ظاهر کلی صورت را بهتر کند، اما گودی ساختاری ممکن است به طور کامل از بین نرود.

ایا کم خونی باعث سیاهی دور چشم میشود؟

سیاهی دور چشم علت‌های زیادی دارد و کم‌خونی فقط یکی از عوامل احتمالی و نه شایع‌ترین علت است. آلرژی، کم‌خوابی، ژنتیک، احتقان بینی و نازکی پوست از علت‌های مهم تیرگی زیر چشم هستند. با این حال اگر کم‌خونی دارید، رنگ‌پریدگی و خستگی می‌تواند تیرگی را بیشتر نمایان کند و بهتر است همزمان با اصلاح خواب و سبک زندگی، کم‌خونی هم درمان شود. اگر تیرگی با ضعف، سرگیجه یا تپش قلب همراه است، آزمایش خون کمک‌کننده است.

آیا کم خونی باعث زردی چشم میشود؟

کم‌خونی در نوع همولیتیک می‌تواند باعث زردی چشم شود، چون تخریب گلبول‌های قرمز بیلی‌روبین را بالا می‌برد. اما کم‌خونی فقر آهن معمولا زردی چشم ایجاد نمی‌کند و بیشتر با رنگ‌پریدگی همراه است. اگر زردی چشم دارید، باید هم کم‌خونی همولیتیک و هم مشکلات کبدی یا صفراوی بررسی شود. این علامت به‌ویژه اگر با ادرار تیره یا زردی پوست همراه باشد نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.

ایا کم خونی روی چشم تاثیر دارد؟

بله، کم‌خونی می‌تواند روی چشم تاثیر داشته باشد، از علائم خفیف مثل خستگی و تاری دید گذرا تا تغییرات شبکیه در موارد شدید. شدت تاثیر به میزان افت هموگلوبین، مدت کم‌خونی و علت آن بستگی دارد. بسیاری از تغییرات اطراف چشم مثل تیرگی یا پف اختصاصی کم‌خونی نیستند، اما علائم عملکردی مثل سیاهی رفتن چشم یا تاری دید اگر همراه علائم عمومی باشند باید بررسی شوند. بهترین مسیر این است که آزمایش خون انجام دهید و اگر علامت بینایی واضح دارید، معاینه چشم را هم جدی بگیرید.