علائم دیابت در نوجوانی؛ از علائم شایع تا نشانه های خطرناک

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

دیابت در نوجوانی معمولا به‌صورت تشنگی شدید، تکرر ادرار، گرسنگی مداوم، کاهش وزن ناخواسته، خستگی و تحریک‌پذیری خود را نشان می‌دهد و گاهی تاری دید هم اضافه می‌شود. علائم دیابت در نوجوانی ممکن است به‌تدریج یا ناگهانی ظاهر شوند و نباید فقط به استرس یا بلوغ نسبت داده شوند. در صورت مشاهده این نشانه‌ها یا اضافه شدن تهوع، استفراغ، درد شکم، تنفس تند، خواب‌آلودگی و گیجی، باید فورا قند خون بررسی شده و به پزشک یا اورژانس مراجعه شود.

علائم دیابت در نوجوانی گاهی با تغییراتی شروع می‌شود که ممکن است با استرس مدرسه، کم‌خوابی یا نوسانات دوران بلوغ اشتباه گرفته شوند. نکته مهم این است که اگر این تغییرات را مشاهده کردید یا رو به بدتر شدن بودند، بررسی قند خون در همان موقع می‌تواند از تاخیر در تشخیص و بروز عوارض جلوگیری کند. در این مطلب، به زبان ساده و علمی یاد می‌گیرید چه نشانه‌هایی را جدی بگیرید، چه زمانی باید اقدام کنید و چه مسیرهایی برای ارزیابی و پیگیری وجود دارد.

علائم شایع دیابت در نوجوانی

گاهی بیماری قند خون یا دیابت در دوره کودکی بروز پیدا می‌کند و تا دوران نوجوانی ادامه دارد. اما برخی اوقات نیز دیابت در نوجوانی به وجود می‌آید. دیابت در این سن معمولا از نوع دیابت نوع ۱ است. دیابت نوجوانی معمولا در اثر حمله سیستم ایمنی بدن به سلول‌های تولیدکننده انسولین است. این هورمون برای بدن بسیار حیاتی است و فرایند وارد کردن قند از خون به سلول‌ها را تسهیل می‌کند. از این رو دیابت در این سن می‌تواند مشکلات جدی برای سلامتی فرد ایجاد کند.

در صورت پیشرفته ‌شدن بیماری امکان بروز مشکلات قلبی و بینایی وجود دارد. علائم دیابت نوجوانان بسیار مشابه دیابت کودکان است و از سنین پایین‌تر می‌توانید آنها را ببینید اما گاهی علائم دیابت به صورت ناگهانی نیز بروز می‌کنند.

علایم دیابت در نوجوانی شامل موارد زیر است:

• تکرر ادرار

• گرسنگی شدید

• تشنگی

• کاهش وزن

• خستگی

• تحریک‌پذیری

• تاری دید

جدول نشانه‌های اولیه و خطرناک دیابت در نوجوانان را مشاهده می‌کنید.

۱. تکرر ادرار در دیابت در نوجوانی

شاید بتوان گفت که تکرر ادرار یک نشانه رایج و مرسوم از علایم دیابت در نوجوانی است. افزایش میزان قند در خون موجب فعالیت بیش از حد کلیه خواهد شد.تکرر ادرار واکنش اولیه بدن نسبت به افزایش میزان قند در خون است. با بالا رفتن قند خون از آستانه کلیوی، گلوکز وارد ادرار می‌شود و به‌دنبال آن آب هم دفع می‌شود؛ بنابراین ادرار مکرر و تشنگی رخ می‌دهد.

نکات مهم نشانه‌های دیابت در نوجوانی را در این ویدئو ببینید.

۲. گرسنگی شدید و قند خون در نوجوانان

منبع انرژی سلول‌های بدن گلوکز است.در دیابت، گلوکز به‌خوبی وارد سلول‌ها نمی‌شود زیرا یا انسولین کافی وجود ندارد (مانند دیابت نوع ۱) یا بدن به انسولین پاسخ مناسب نمی‌دهد (مقاومت به انسولین در دیابت نوع ۲). نتیجه این اتفاق می‌تواند گرسنگی و خستگی باشد.

متن انگلیسی:
The easiest way to remember these symptoms is the 4 Ts: toilet, thirsty, tired, thinner.
ترجمه فارسی:
ساده‌ترین راه برای به‌خاطر سپردن علائم، این ۴ مورد است: ادرار زیاد، تشنگی، خستگی، لاغر شدن.

به نقل از سایت nhs

۳. افزایش تشنگی در نوجوانان

با افزایش میزان ادرار، بدن تلاش می‌کند تا قند خون اضافی را دفع می‌کند. تکرر ادرار منجر به افزایش تشنگی در فرد می‌شود. از این رو یکی از علائم دیابت در نوجوانی،تشنگی شدید است؛ زیرا کلیه‌ها برای دفع قند اضافی، ناچارند آب بیشتری دفع کنند. در نتیجه بدن فرد دچار کم‌آبی خواهد شد و تشنه می‌شود.

۴. کاهش وزن ناخواسته در دیابت در نوجوانی

وقتی قند وارد سلول‌ها نشود، بدن مجبور است برای دریافت انرژی از ذخایر چربی، ماهیچه و سایر بافت‌ها استفاده کند. همین امر موجب لاغری و کاهش وزن ناگهانی در فرد دیابتی خواهد شد.این موضوع می‌تواند اثرات مضاعفی برای نوجوان داشته باشد که در سن رشدش قرار دارد. پس اگر می‌بینید فرزندتان با وجود اشتهای زیاد و خوب غذا خوردن همچنین لاغر است و کاهش وزن دارد، حتما با دکتر غدد مشورت کنید.

علائم دیابت در نوجوان شامل تشنگی شدید، ادرار مکرر، کاهش وزن، خستگی و تاری دید است و باید جدی گرفته شود.

۵. خستگی و قند خون در نوجوانان

بدن نوجوانان مبتلا به دیابت، از بافت‌های چربی یا حتی ماهیچه‌های خود برای تأمین انرژی استفاده می‌کند. درنتیجه ذخایر چربی بدن کاهش پیدا می‌کنند. این امر موجب بروز احساس خستگی در فرد می‌شود. به همین دلیل به بیماران دیابتی گفته می‌شود که با مصرف کالری مورد نیاز، قدرت و توانایی لازم برای انجام فعالیت‌های روزمره را کسب کنند.

۶. تحریک پذیری یا تغییر رفتار در نوجوانان

دیابت ممکن است موجب بروز تغییر رفتار و تحریک پذیری بیشتر در نوجوان شود. نوجوانان به دلیل اینکه در دوران بلوغ به سر می‌برند، همواره ممکن است رفتارهای تنشی از خود بروز دهند. نوسانات قند خون (هایپو یا هایپرگلایسمی) و استرس می‌توانند باعث تحریک‌پذیری و افت تمرکز شوند.

۷. تاری دید از علائم دیابت نوجوانان

یکی از علائمی که گاهی دست‌کم گرفته می‌شود، تاری دید است. زمانی که قند خون برای مدتی بالا می‌ماند، مایع داخل عدسی چشم تغییر می‌کند و تمرکز چشم روی اجسام به‌هم می‌ریزد؛ نتیجه این است که نوجوان ناگهان متوجه می‌شود نوشته‌های روی تخته، کتاب یا صفحه موبایل را مانند قبل واضح نمی‌بیند. اگر این تاری دید همراه با تشنگی زیاد، ادرار مکرر، سردرد یا خستگی باشد، باید احتمال بالا بودن قند خون را جدی گرفت.

علائم خطرناک دیابت در نوجوانان

علاوه بر علائم شایع، بعضی نشانه‌ها می‌توانند هشدار وضعیت‌های حاد مانند بالا رفتن شدید قند خون و کتواسیدوز باشند. این حالت معمولا در دیابت نوع ۱ درمان‌نشده یا زمانی که بدن انسولین کافی دریافت نمی‌کند، رخ می‌دهد. نوجوان ممکن است در عرض چند ساعت بدحال شود؛ تهوع، استفراغ، درد شکم و تنفس تند از علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. دیدن این نشانه‌ها به‌خصوص همراه با بی‌حالی شدید یا گیجی، به معنی نیاز فوری به مراجعه به اورژانس است، حتی اگر هنوز تشخیص رسمی دیابت گذاشته نشده باشد.

علائم خطرناک که نیاز به مراجعه فوری دارند:

• تهوع و استفراغ تکرارشونده، به‌ویژه همراه با درد شکم

• تنفس تند و عمیق، یا احساس تنگی نفس و بوی میوه‌ای از دهان

• خواب‌آلودگی غیرمعمول، گیجی، ناتوانی در تمرکز یا پاسخ‌دادن مناسب

• نفس کشیدن سخت یا سریع همراه با ضعف شدید

• درد شکم شدید همراه با تشنگی و ادرار زیاد یا برعکس، کاهش ادرار

متن انگلیسی:
Type 1 and type 2 diabetes are different conditions, but they both affect the body’s use of insulin. Although type 1 is more common in young people, both types can affect children and teenagers.
ترجمه فارسی:
دیابت نوع ۱ و نوع ۲ دو وضعیت متفاوت هستند اما هر دو بر نحوه استفاده بدن از انسولین اثر می‌گذارند. گرچه دیابت نوع ۱ در میان افراد کم‌سن شایع‌تر است اما هر دو نوع می‌توانند کودکان و نوجوانان را درگیر کنند.

به نقل از سایت medicalnewstoday

نشانه‌ های دیابت نوجوانی که والدین باید جدی بگیرند

بسیاری از نوجوان‌ها علائم خود را جدی نمی‌گیرند یا آن‌ها را با خستگی، رژیم گرفتن یا استرس مدرسه توجیه می‌کنند؛ در این میان، نگاه والدین بسیار مهم است. لاغر شدن تدریجی یا ناگهانی، گشاد شدن لباس‌ها یا کم شدن وزن روی ترازو بدون تلاش خاصی، زنگ خطر مهمی است. نوشیدن مداوم آب، همراه داشتن بطری آب در تمام طول روز یا بیدار شدن‌های مکرر شبانه برای رفتن به دستشویی هم باید دیده شود.

خستگی، بی‌حوصلگی، افت تمرکز در درس، خواب‌آلودگی روزانه، عفونت‌های مکرر پوستی یا قارچی و خیس کردن رختخواب در شب، از علائمی هستند که اگر مشاهده کردید، نیاز به ارزیابی قند خون و مراجعه به پزشک دارند؛ حتی اگر خود نوجوان آن‌ها را انکار کند.

تفاوت علائم دیابت در نوجوانان با بزرگسالان

در اصل، علائم اصلی دیابت مانند تشنگی زیاد، ادرار مکرر، خستگی، کاهش وزن و تاری دید در همه سنین شبیه هم هستند. تفاوت مهم در سرعت بروز و زمینه بیماری است. در بسیاری از نوجوانان، به‌خصوص در دیابت نوع ۱، شروع علائم می‌تواند نسبتا سریع باشد.

در بزرگسالان، خصوصا در دیابت نوع ۲، علائم معمولا به‌آهستگی و گاهی بدون علامت واضح پیش می‌روند. در نوجوانان همچنین تغییرات خلقی، بی‌حوصلگی، پرخاشگری یا افت تحصیلی می‌تواند علائم جسمی را پنهان کند یا باعث شود به‌اشتباه به بلوغ، اضطراب یا مشکلات رفتاری نسبت داده شوند. این موضوع تشخیص را دشوارتر می‌کند و اهمیت دقت خانواده و معلم‌ها را بیشتر نشان می‌دهد.

علائم دیابت در کودکان و نوجوانان مشابه است؟

به‌طور کلی، علائم اصلی دیابت در کودکان و نوجوانان مشابه است؛ تشنگی زیاد، ادرار مکرر، خستگی، کاهش وزن و گاهی تحریک‌پذیری یا تغییرات رفتاری. تفاوت اصلی در این است که در کودکان کوچک‌تر، خود کودک نمی‌تواند علائمش را توضیح دهد و والدین باید تغییرات را تشخیص دهند، در حالی که در نوجوانان، هم خود فرد و هم والدین باید به این نشانه‌ها حساس باشند و آن‌ها را جدی بگیرند.

چه زمانی برای علائم قند در نوجوانان تست قند خون بگیرید؟

هر زمان که چند علامت کلاسیک دیابت با هم دیده شود، منتظر نمانید. اگر نوجوان شما تشنگی شدید، ادرار زیاد (به‌خصوص بیدار شدن شبانه برای دستشویی)، کاهش وزن بدون دلیل، خستگی غیرعادی یا تاری دید دارد، باید در اولین فرصت یا همان موقع برای ارزیابی به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید تا آزمایش قند خون انجام شود.

در نوجوانانی که اضافه‌وزن دارند و سابقه دیابت نوع ۲ در خانواده، فشار خون بالا، اختلال چربی خون یا لکه‌های تیره روی پوست گردن و زیربغل دارند، حتی اگر علائم خفیف باشد یا احساس خاصی نداشته‌باشند، مشورت با پزشک درباره انجام آزمایش قند خون و ارزیابی بیشتر بسیار مهم است. در صورت بروز علائم خطرناک مانند تهوع، استفراغ، تنفس تند یا گیجی، باید فورا به اورژانس مراجعه شود.

نتیجه گیری

دیابت در نوجوانی بیماری‌ای است که اگرچه می‌تواند ترسناک به نظر برسد اما با تشخیص زودهنگام و شروع سریع درمان، قابل‌کنترل است و نوجوان می‌تواند زندگی فعال و تقریبا عادی داشته‌باشد. نکته ماجرا این است که تشنگی و ادرار زیاد، کاهش وزن، خستگی، تاری دید و تغییرات خلقی یا تحصیلی را عادی و مسئله طبیعی دوران بلوغ فرض نکنیم.

اگر علائم دیابت در نوجوانی را دیدید، باید همان موقع با پزشک عمومی یا متخصص کودکان و غدد مشورت کنید تا قند خون بررسی شود. در صورت مشاهده علائم هشدار مانند استفراغ، درد شکم شدید، تنفس تند یا گیجی، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است و نباید به تعویق بیفتد.

پرسش‌های متداول

نشانه های دیابت نوجوانان در چه سنی خود را نشان می دهد؟

دیابت می‌تواند در هر سنی از کودکی تا اوایل بزرگسالی ظاهر شود اما بسیاری از موارد دیابت نوع ۱ در سنین مدرسه و سال‌های نوجوانی تشخیص داده می‌شوند. دیابت نوع ۲ هم در نوجوانان، به‌خصوص در دوران بلوغ و در کسانی که اضافه‌وزن و سابقه خانوادگی دارند، رو به افزایش است.

چرا به دیابت نوع ۱ دیابت نوجوانی گفته می شود؟

سال‌ها به دیابت نوع ۱ دیابت نوجوانی گفته می‌شد به این دلیل که معمولا در کودکان و نوجوانان تشخیص داده می‌شد و بیشترین بیماران این گروه سنی بودند. امروزه می‌دانیم دیابت نوع ۱ می‌تواند در بزرگسالی هم شروع شود، بنابراین این اصطلاح بیشتر جنبه تاریخی دارد.

علائم مقاومت به انسولین در نوجوانان چیست؟

مقاومت به انسولین معمولا بدون علامت است؛ علائمی مانند تشنگی و ادرار زیاد زمانی بروز می‌کنند که قند خون برای مدتی بالا باشد.