علت خشکی واژن چیست؟
منبع: https://rasanika.com
آنچه در این مقاله میخوانید
خشکی واژن معمولاً به دلیل کاهش سطح هورمون استروژن رخ میدهد که میتواند ناشی از یائسگی، زایمان، شیردهی یا برخی درمانهای پزشکی باشد. این مشکل با نشانههایی مانند خارش، سوزش، درد هنگام رابطه جنسی و احساس ناراحتی در ناحیه تناسلی همراه است. عوامل دیگری مانند استرس، کمآبی بدن و استفاده از محصولات تحریککننده نیز ممکن است به این وضعیت کمک کنند. برای تشخیص و درمان مناسب، مشاوره با پزشک توصیه میشود.
علت خشکی واژن عمدتاً ناشی از کاهش سطح هورمون استروژن است که بهویژه در دوران یائسگی، شیردهی یا به دنبال برخی بیماریها مانند دیابت و سندرم شوگرن شایع است. همچنین، مصرف برخی داروها مانند داروهای ضد افسردگی، ضد استروژن و داروهای درمانی برای فیبرومها یا اندومتریوز میتواند موجب خشکی واژن شود. عواملی مانند عدم تحریک جنسی کافی، استرس، استفاده از محصولات بهداشتی معطر یا تحریککننده نیز میتوانند این مشکل را تشدید کنند. اگر خشکی واژن دارد، در ادامه میتواند با علتهای احتمالی آن آشنا شوید.
دلیل خشکی واژن چیست؟
شایعترین علت خشکی واژن، کاهش سطح استروژن است که غالبا به دلیل یائسگی ایجاد میشود. استروژن توسط تخمدانها تولید میشود و باعث ایجاد ویژگیهای زنانه مانند رشد سینهها و فرم بدن میشود. این هورمون همچنین نقش مهمی در چرخهی قاعدگی و بارداری ایفا میکند. استروژن لایهی داخلی واژن را ضخیم، مرطوب و سالم نگه میدارد.
هنگامی که سطح استروژن کاهش مییابد لایهی داخلی واژن نازک و خشک شده همچنین خاصیت ارتجاعی آن کاهش مییابد و به راحتی آسیب میبیند و مخاط آن از صورتی به رنگ آبی دیده میشود. این تغییرات را تحت عنوان آتروفی واژن میشناسیم. مهمترین دلایل خشکی واژن در زنان شامل موارد زیر است:
کاهش استروژن (به دلیل یائسگی، شیردهی یا زایمان)
استفاده از برخی داروها (آنتیهیستامینها، ضدافسردگیها، داروهای هورمونی)
استرس و اضطراب
شستوشوی بیشازحد با صابونهای قوی
کمبود آب بدن
بیماریهای خودایمنی (مانند سندرم شوگرن)
استفاده از دخانیات
علت خشکی واژن در حین رابطه چیست؟
خشکی واژن در حین رابطه جنسی مشکلی است که حدود 17% از زنان بین 18 تا 50 سال را تحت تاثیر قرار میدهد. این مشکل معمولاً به دلیل نداشتن تحریک جنسی کافی، استرس، یا تغییرات هورمونی مانند کاهش سطح استروژن در دوران یائسگی، پس از زایمان یا استفاده از داروها رخ میدهد. عدم معاشقه و استرس میتواند موجب کاهش رطوبت واژن و درد در طول رابطه شود. تغییرات هورمونی یکی از عوامل اصلی خشکی واژن است که ممکن است باعث احساس ناراحتی در حین دخول شود. استفاده از روانکنندهها یا لوبریکانتها میتواند این مشکل را تسکین دهد. در صورتی که خشکی واژن باعث ناراحتی یا درد میشود، مشاوره با پزشک متخصص میتواند راهحلهای درمانی مناسب را ارائه دهد.
علت خشکی و سوزش واژن هنگام دخول
خشکی و سوزش واژن هنگام دخول معمولاً به دلیل کاهش سطح هورمون استروژن، عدم تحریک کافی قبل از رابطه جنسی، یا استفاده از داروهای خاص ایجاد میشود. عوامل دیگری مانند استرس، عفونتهای واژنی یا استفاده از محصولات بهداشتی تحریککننده نیز میتوانند باعث این مشکل شوند.
متن انگلیسی:
Vaginal dryness happens when the tissues in your vagina are dry, thin and not well-moisturized. This leads to discomfort, especially during sex. Vaginal dryness occurs at any age. It’s most common in women or people assigned female at birth (AFAB) during or after menopause when estrogen levels decline.
ترجمه متن:
خشکی واژن زمانی رخ میدهد که بافتهای واژن خشک، نازک و فاقد رطوبت کافی باشند. این وضعیت باعث ناراحتی، بهویژه هنگام رابطه جنسی، میشود. خشکی واژن ممکن است در هر سنی اتفاق بیفتد، اما بیشتر در زنان یا افرادی که زن به دنیا آمدهاند (AFAB)، در دوران یائسگی یا پس از آن، زمانی که سطح استروژن کاهش مییابد، شایعتر است.به نقل از my.clevelandclinic

خشکی واژن اغلب بر اثر کاهش سطح استروژن، بهویژه پس از یائسگی یا زایمان، ایجاد میشود.
علت خشکی واژن در زنان جوان چیست؟
مهمترین مشکل در خانمهایی که خشکی واژن میگیرند، کمبود استروژن و احتمالا برخی از عفونتها است. علل کمتر رایج و سایر علت خشکی واژن در خانمهای جوان عبارتند از:
داروهای آنتی هیستامین
داروهای ضد افسردگی
استعمال سیگار
شستشوی واژینال
یائسگی زودرس
دلایل خشک شدن واژن | توضیحات |
داروهای آنتی هیستامین | از عوارض داروهایی مانند دیفن هیدرامین میتوان به خشکی واژن و مشکلات ادراری اشاره کرد. البته این عارضه در تمام افراد دیده نمیشود. همچنین با قطع مصرف دارو، رطوبت ناحیه تناسلی هم به حالت طبیعی خود برمی گردد. |
داروهای ضد افسردگی | از عوارض برخی داروهای ضدافسردگی میتوان به اختلال عملکرد جنسی اشاره کرد که شامل خشکی واژن، کاهش میل جنسی و ناتوانی در رسیدن به ارگاسم میشود. |
استعمال سیگار | خانمهای سیگاری زودتر از سایر افراد دچار یائسگی میشوند، بنابراین خشکی واژن هم در این افراد در سنین پایینتری ایجاد میشود. |
شستشوی واژینال | شستشو و دوش واژینال و استفاده از برخی لوسیونها و محصولات بهداشتی زنانه میتوانند موجب این عارضه شوند. |
خشکی واژن از علائم یائسگی زودرس | تحقیقات نشان میدهند که حدود ۴۰ تا ۵۰ در صد از زنانی که نزدیک به یائسگی و یا بعد از یائسگی هستند، این مشکل را تجربه میکنند اما تنها ۲۰ درصد از آنها به دنبال درمان مشکل خود هستند. |
عوامل خشکی واژن در خانمهای جوان
علت خشکی واژن در زمان تخمک گذاری
در چرخه قاعدگی هورمون استروژن کموزیاد میشود. زمانی که رحم میخواهد برای حمایت از تخمک بارور آماده شود، سطح استروژن افزایش پیدا میکند و بافت رحم ضخیم میشود. اگر تخمک بارور نشود، سطح استروژن کاهش مییابد. این افزایش و کاهش استروژن ممکن است با خشکی واژن همراه باشد.

کاهش استروژن و استفاده مداوم از نوار بهداشتی باعث خشک شدن واژن در پریودی میشود.
علت خشکی واژن بعد از پریودی
علاوهبر افزایش و کاهش هورمونها گاهی استفاده از پدهای بهداشتی علت خشکی واژن هستند. بهخصوص تامپونها که وارد دهانه رحم شده و خاصیت جذب رطوبت بالایی دارند، میتوانند چنین مشکلی را ایجاد کنند. اگر بعد از پریود خشکی شدیدی احساس میکنید، بهجای تامپون از نوار بهداشتی استفاده کنید. بنابراین علت درد واژن دختر یا علت خشکی واژن در سن کم هم میتواند خشکی باشد.
علت خشکی واژن در اوایل بارداری
خشکی واژن در اوایل بارداری معمولاً به دلیل تغییرات هورمونی است. در این دوران، سطح هورمونهای استروژن و پروژسترون افزایش مییابد، که میتواند باعث تغییر در ترشحات واژنی و خشکی موقت آن شود. همچنین، افزایش جریان خون به ناحیه تناسلی و تغییرات در غدد تولیدکننده ترشحات واژن میتواند منجر به احساس خشکی و ناراحتی شود. عوامل دیگری مانند استرس، کمبود آب در بدن، یا مصرف برخی داروها نیز میتوانند این مشکل را تشدید کنند.

جلوگیری از خشکی واژن با رعایت تعادل هورمونی و حفظ سلامت عمومی بدن امکانپذیر است.
علت خشکی و خارش واژن چیست؟
علت خشکی و علت خارش واژن میتواند مشابه باشد و ناشی از برخی از عفونتهای واژینال و تغییر سطج استرس و اضطراب باشد. همچنین در مواردی تغییر در سبک زندگی، مثلا خوردن شیرینی و شکلات زیاد یا استفاده از لباسهای چسبان و تنگ نیز میتواند باعث بروز این دو علامت بهصورت همزمان شود. در ادامه به برخی از این علتها اشاره کردهایم:
عفونتهای قارچی یا باکتریایی: عفونتهایی مانند کاندیدیازیس یا واژینوز باکتریال میتوانند باعث التهاب، خارش و ترشحات غیرطبیعی شوند.
استفاده از محصولات بهداشتی تحریککننده: صابونها، اسپریها و شویندههای معطر میتوانند باعث خشکی و خارش واژن شوند.
استرس و اضطراب: تغییرات روانی و استرس میتواند بر سطح هورمونها تأثیر گذاشته و باعث خشکی و خارش واژن شود.
علت خشکی لبه های بیرونی واژن
مهم است که بدانید به اشتباه بسیاری از افراد به لابیاها، “لبههای بیرونی واژن” میگویند. در واقع، لبهای بزرگ و کوچک واژن نواحی بیرونی و داخلی ناحیه تناسلی هستند که ممکن است دچار مشکلات مختلفی شوند. در ادامه علتهای رایج خارش در این ناحیه آورده شده است:
عفونتهای قارچی که باعث خارش، سوزش و ترشحات سفید و غلیظ میشوند.
عفونتهای باکتریایی که باعث اختلال در تعادل باکتریها و ایجاد خارش و ترشحات با بوی نامطبوع میشود.
درماتیت تماسی که واکنش به مواد تحریککننده مانند صابونهای معطر و شویندهها است.
بیماریهای التهابی مزمن مانند لیکن اسکلروزوس که باعث نازک شدن پوست و خارش میشود.
عفونتهای مقاربتی مانند تبخال یا زگیل تناسلی که میتوانند خارش و زخم ایجاد کنند.
تغییرات هورمونی مانند کاهش استروژن در دوران یائسگی یا شیردهی که باعث خشکی و خارش میشود.
شرایط پوستی مانند اگزما یا پسوریازیس که موجب التهاب و خارش در ناحیه تناسلی میشوند.
استرس و اضطراب که میتواند حساسیت و خارش در ناحیه تناسلی را تشدید کند.
علت خشکی واژن در ۴۰ سالگی
خشکی واژن در سن ۴۰ سالگی میتواند ناشی از عوامل مختلفی باشد که یکی از مهمترین آنها یائسگی زودرس است. یائسگی زودرس زمانی اتفاق میافتد که تخمدانها قبل از سن ۴۰ سالگی شروع به کاهش تولید استروژن میکنند. این کاهش هورمونی باعث نازک شدن و خشکی بافتهای واژن میشود. علاوه بر یائسگی زودرس، عواملی مانند تغییرات هورمونی ناشی از استرس، بیماریهای خاص مانند سندرم شوگرن، یا استفاده از داروهایی که بر سطح استروژن تأثیر میگذارند (مانند داروهای شیمیدرمانی یا درمانهای ضد استروژن) میتوانند باعث خشکی واژن در این سن شوند. تغییرات سبک زندگی، مانند تغذیه مناسب و کاهش استرس نیز میتوانند به بهبود وضعیت کمک کنند.
ایا یائسگی باعث خشکی واژن میشود؟
آتروفی واژن میتواند درد و ناراحتی در طول رابطه جنسی برای فرد ایجاد کنند و احتمال عفونت واژن را هم افزایش دهد. همچنین کاهش سطح استروژن موجب نازکشدن لایهی داخلی مجاری ادراری میشود و به دنبال آن شانس تکرر ادرار و عفونتهای ادراری را افزایش میدهند. بنابراین یکی از مهمترین علائم یائسگی خشکی واژن است.
این علائم به عنوان سندرم یائسگی یا GMS شناخته میشود. به دنبال GMS زنان ممکن است خونریزی پس از سکس یا سوزش واژن، خارش و خشکی واژن بعد از یائسگی داشته باشند. این علائم قطعا میتوانند بر لذت جنسی فرد و احساس خوب فرد نسبت به خود تأثیر بگذارند.
البته هر خانمی در دوران یائسگی علائم متفاوتی را تجربه میکند و هر کدام از علائم با شدت متفاوتی در افراد ظاهر میشود و هیچ دو نفری علائم یکسانی را تجربه نمیکنند.
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
خشکی واژن از آن دسته مشکلات آزاردهندهای است که ممکن است برای هر خانمی پیش بیاید، اما خوشبختانه راههای درمان زیادی دارد. اصلیترین دلیل این مشکل کاهش سطح هورمون استروژن است که در دورههای مخالفی از زندگی زنان اتفاق میافتد برای مثال بعد از یائسگی یا بعد زا زایمان و غیره. اگر با وجود درمانهای خانگی هنوز دچار خشکی واژن هستید و نمیتوانید رابطه جنسی خوبی داشته باشید، بهتر است به دکتر متخصص زنان یا متخصص مامایی مراجعه کنید.
پرسشهای متداول
آیا قرص ال دی باعث خشکی واژن میشود؟
قرص الدی ممکن است در برخی افراد باعث کاهش ترشحات طبیعی واژن و خشکی شود. این اثر به دلیل تغییرات هورمونی ناشی از مصرف قرص است که میتواند بر تعادل استروژن تأثیر بگذارد. خشکی واژن ناشی از قرصهای پیشگیری معمولاً با علائمی مانند ناراحتی یا درد هنگام رابطه جنسی همراه است. اگر این مشکل ادامهدار باشد، مشورت با پزشک برای تغییر نوع قرص یا استفاده از روشهای جایگزین پیشگیری توصیه میشود.
خشکی واژن باعث کاهش میل جنسی میشود؟
ازآنجاییکه خشکی واژن باعث دردناک شدن مقاربت شده و رابطه جنسی را با مشکل روبرو میکند، میتواند میل جنسی را کاهش دهد و باعث سردمزاجی زنان شود. بهویژه در افرادی که بدون معاشقه و آمادگی لازم رابطه برقرار میکنند، خیس نبودن واژن مقاربت را سخت میکند. بهتر است برای بالابردن میل جنسی و خیس شدن واژن از ژل روان کننده استفاده شده و با آمادگی لازم رابطه جنسی انجام شود.
خشکی واژن و پریود نشدن نشانه چیست؟
خشکی واژن در سنین بالای ۴۰ سال میتواند نشانه یائسگی باشد. اگر همزمان با این عارضه پریود شما دچار مشکل میشود، باید به پزشک مراجعه کنید تا دیگر علائم مربوط به یائسگی بررسی شود. در طول دوره یائسگی به دلیل پایین آمدن سطح استروژن رطوبت واژن کاهش پیدا کرده و پوست و بافت واژن نازکتر میشوند. تقریبا نیمی از زنان در این دوره دچار خشکی میشوند.
علت خشکی شدید واژن چیست؟
خشکی شدید واژن میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
کاهش سطح هورمون استروژن: این مورد بهویژه در دوران یائسگی، شیردهی یا پس از زایمان شایع است. کاهش استروژن باعث نازکتر شدن و خشک شدن بافتهای واژن میشود.
استفاده از داروها: برخی داروها مانند داروهای ضد افسردگی، داروهای ضد استروژن برای درمان فیبرومها یا اندومتریوز، داروهای شیمیدرمانی و درمانهای هورمونی میتوانند خشکی شدید واژن را ایجاد کنند.
بیماریها و اختلالات هورمونی: بیماریهایی مانند دیابت، سندرم شوگرن (که یک اختلال خودایمنی است) و برخی مشکلات خودایمنی میتوانند منجر به خشکی واژن شوند.
استرس و اضطراب: تغییرات روانی و استرس میتواند بر سطح هورمونها تأثیر گذاشته و باعث خشکی واژن شود.
عدم تحریک جنسی کافی: عدم تحریک مناسب قبل از رابطه جنسی میتواند باعث کاهش ترشحات طبیعی واژن و خشکی شدید آن شود.
استفاده از محصولات بهداشتی تحریککننده: صابونها، اسپریها و شویندههای معطر میتوانند باعث تحریک و خشکی در ناحیه تناسلی شوند.
ایا برداشتن رحم باعث خشکی واژن می شود؟
بله، برداشتن رحم (هیسترکتومی) میتواند باعث خشکی واژن شود، به ویژه اگر همراه با برداشتن تخمدانها باشد. در این حالت، تخمدانها که تولید کننده هورمون استروژن هستند، از بین میروند و کاهش سطح استروژن میتواند باعث نازک شدن و خشکی بافتهای واژن شود. حتی در صورتی که تخمدانها برداشته نشوند، تغییرات هورمونی ناشی از جراحی رحم نیز ممکن است منجر به کاهش رطوبت واژن و خشکی آن شود.
خشکی واژن پس از هیسترکتومی میتواند باعث علائمی مانند سوزش، خارش و درد در هنگام رابطه جنسی شود. برای مدیریت این مشکل، استفاده از درمانهای هورمونی مانند استروژن یا محصولات مرطوبکننده واژن ممکن است مفید باشد. در صورت تجربه خشکی واژن پس از جراحی، مشاوره با پزشک برای انتخاب درمان مناسب توصیه میشود.
علت خشکی واژن بعد از زایمان طبیعی و سزارین چیست؟
سطح استروژن و پروژسترون در دوران بارداری افزایش پیدا میکند و باعث ایجاد پوشش جفت میشود. اما پس از زایمان استروژن به مقدار چشمگیری کاهش پیدا میکند. بهطوریکه ظرف ۲۴ ساعت به سطح استروژن قبل از بارداری میرسد. استروژن باید در دوران شیردهی در سطح پایینی باشد. اگر سطح استروژن بالا برود، در شیردهی اختلال ایجاد میکند. با کاهش شدید این هورمون شخص دچار خشکی واژن میشود.
فرقی ندارد زایمان طبیعی باشد یا سزارین، در هر صورت با خارجشدن نوزاد از رحم سطح استروژن بدن کاهش پیدا میکند. با کاهش سطح هورمون استروژن واژن رطوبت خود را از دست داده و ممکن است شخص در کنار آن علائم دیگری مانند گرگرفتگی و تعریق شبانه را هم تجربه کند.
ژل شستشوی واژن باعث خشکی واژن می شود؟
برخی از انواع ژل شستشوی واژن ممکن است بافت واژن را تحریک کرده و باعث بروز این مشکل شوند. ژلهای بهداشتی برای بهداشت جنسی زنان ضروری بوده اما باید کمترین مقدار مواد شیمیایی را داشته باشد. در بیشتر موارد با تعویض ژل شستشوی واژن میتوان مشکل را برطرف کرد. ممکن است به برخی از ترکیبات در ژل شستشو حساسیت داشته باشید و جایگزینکردن محصولی دیگر مشکل را برطرف میکند.
خشکی واژن و خونریزی نشانه چیست؟
معمولا زمانی که این عارضه همراه با لکه بینی ایجاد میشود، نشانه آتروفی واژن یا سندروم تناسلی ادراری یائسگی است. بسیاری از زنان در نزدیکی دوره یائسگی با این علائم روبرو میشوند. به دلیل کمبود استروژن پوشش واژن نازک و خشک میشود و باعث سوزش، خارش، لکه بینی، درد هنگام رابطه جنسی، تکرر ادرار و عفونت مجاری ادراری میشود.
زمانی که واژن رطوبت خود را از دست بدهد، ممکن است دچار درد واژن شوید. همزمان ممکن است رابطه جنسی هم برای شما دردناک شود و لکه بینی و لکه بینی بعد از رابطه داشته باشید. در این شرایط برای رفع درد هنگام مقاربت باید از روانکننده استفاده کنید. اگر این مشکل به دلیل تغییرات هورمونی ایجاد شده باشد، با کرم واژینال استروژن یا داروهای دیگر میتوان مشکل را برطرف کرد.
خشکی واژن با بوی بد واژن نشانه چیست؟
اگر در کنار خشکی، احساس میکنید، واژن بوی بدی میدهد، احتمال دارد دچار عفونت واژن شده باشید. عفونت واژن میتواند از نوع باکتریایی یا قارچی باشد. معمولا عفونت علائم دیگری مانند خارش، ترشحات غلیظ و احساس سوزش هنگام ادرار کردن به همراه دارد. با درمان عفونت و برطرفشدن عامل باکتریایی بوی بد واژن برطرف شده و خشکی هم از بین میرود.
