همه آنچه باید درباره ورم لوزه بدانید

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

ورم لوزه التهاب دردناکی است که به دلیل عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی رخ می‌دهد. این بیماری با علائمی مانند گلودرد شدید، مشکل در بلع، تب، درد گوش و تورم لوزه‌ها همراه است. لوزه‌ها ممکن است قرمز و سفید یا زرد شوند و در صورتی که عفونت شدید باشد، ممکن است راه تنفسی را مسدود کنند. درمان ورم لوزه بسته به علت آن متفاوت است؛ در عفونت‌های ویروسی، درمان حمایتی مانند استراحت و مصرف مسکن‌ها مفید است، در حالی که در عفونت‌های باکتریایی، آنتی‌بیوتیک‌ها ضروری خواهند بود. اگر علائم طولانی‌مدت یا شدید شوند، مشورت با پزشک و در موارد خاص جراحی ممکن است لازم باشد.

ورم لوزه یکی از رایج‌ترین مشکلات گلو است که باعث التهاب و بزرگ شدن لوزه‌ها می‌شود. این بیماری معمولاً بر اثر ویروس‌هایی مثل سرماخوردگی یا باکتری‌های خاص ایجاد شده و با علائمی مانند گلودرد شدید، سختی در قورت دادن غذا، تب و لکه‌های سفید روی لوزه همراه است. اگر این وضعیت جدی گرفته نشود، می‌تواند دردسرهای بزرگ‌تری ایجاد کند.

ورم لوزه چیست؟

عفونت عامل التهاب یا ورم لوزه در کناره‌های گلو و در انتهای حلق است. لوزه‌ها به صورت دو لایه بافتی بیضی‌شکل در پشت گلو قرار دارند. آنها در واقع بخشی از سیستم ایمنی بدن هستند و به دام انداختن میکروب‌های بیماری زا کمک می‌کنند. در صورت آلودگی لوزه‌ها، متورم و دردناک می‌شوند، در حدی که شاید بلعیدن یا آشامیدن را دردناک کنند. به این شرایط ورم لوزه می‌گویند.

اصطلاح پزشکی برای التهاب لوزه، تونسیلوفارنژیت است، اما اکثر مردم به آن گلودرد می‌گویند. البته گاهی اوقات، لوزه‌ ها می‌توانند بزرگ شوند و عفونی نشوند. با این حال، بیشتر اوقات عفونتی وجود دارد که باعث شده آنها بزرگتر از حد معمول باشند.

ورم لوزه بیشتر در کودکان و نوجوانان شایع است، اما می‌تواند افراد در هر سنی را تحت تاثیر قرار دهد. اکثر افراد حداقل یک بار در طول زندگی خود دچار التهاب و ورم لوزه می‌شوند.

متن انگلیسی:
Tonsillitis occurs when your tonsils become infected. Tonsils are the two small lumps of soft tissue — one on either side — at the back of your throat.
ترجمه فارسی:
ورم لوزه زمانی رخ می‌دهد که لوزه‌ها عفونی می‌شوند. لوزه‌ها دو توده کوچک از بافت نرم هستند که در پشت گلو در دو طرف قرار دارند.

به نقل از سایت my.clevelandclinic

انواع ورم لوزه

ورم لوزه را می‌توان بر اساس علت و از همه مهم‌تر بازه زمانی که بیماری طول می‌کشد، دسته‌بندی کرد. این ورم‌ها می‌توانند کوتاه‌مدت و گذرا باشند یا طولانی و مزمن شده و زندگی روزمره را تحت تأثیر قرار دهند. شناخت انواع ورم لوزه به تشخیص صحیح و انتخاب درمان مناسب کمک می‌کند. به صورت کلی، سه نوع اصلی ورم لوزه ها شامل موارد زیر می‌شود:

در این جدول انواع ورم لوزه بیان شده است.

علائم ورم لوزه

ورم لوزه معمولاً با گلو‌درد ناگهانی، دشواری در بلع و تورم غدد لنفاوی در دو طرف گردن خود را نشان می‌دهد. در معاینه ظاهری، لوزه‌ها قرمز و متورم دیده می‌شوند و گاهی لکه‌های سفید یا زرد چرک‌آلود (پلاک) روی آن‌ها شکل می‌گیرد. علائم جانبی دیگری مانند تب، لرز، سردرد، گوش‌درد و بوی بد دهان نیز شایع هستند. تشخیص دقیق بین عامل ویروسی و باکتریایی در این مرحله بسیار مهم است، زیرا نوع درمان و شدت علائم در هر کدام متفاوت خواهد بود. سایر علائم ورم لوزه عبارت‌اند از:

• درد یا حساسیت گلو

• تب

• لوزه‌های قرمز

• پوشش یا لکه‌های سفید یا زرد روی لوزه‌ها

• تاول یا زخم‌های دردناک در گلو

• سردرد

• بی‌اشتهایی

• درد گوش

• بلع ناراحت‌کننده یا دردناک

• غدد متورم در گردن یا فک

• تب و لرز

• بوی بد دهان

• صدای گرفته یا خفه

• سفتی گردن

• احساس ناخوشی عمومی

• احساس بیماری یا استفراغ

• درد شکم

علائم ورم لوزه در کودکان

در کودکان، به‌ویژه خردسالان که نمی‌توانند درد خود را توصیف کنند، علائم ممکن است به شکل بی‌اشتهایی، بی‌قراری و آبریزش غیرارادی دهان ظاهر شود. تنفس دهانی، خروپف هنگام خواب و تغییر صدا به حالتی که انگار کودک چیزی در دهان دارد (صدای سیب‌زمینی داغ)، از نشانه‌های شایع تورم لوزه‌ها است. همچنین ممکن است کودک به دلیل درد گوش یا دل‌درد (ناشی از تورم غدد لنفاوی شکمی همزمان با لوزه‌ها) بی‌تابی کند که نیازمند بررسی دقیق توسط پزشک اطفال است.

شایع‌ترین نشانه های ورم لوزه در کودکان شامل موارد زیر است:

• ناراحتی معده

• استفراغ

• درد معده

• آبریزش دهان

• عدم تمایل به خوردن یا بلعیدن

• تنفس از طریق دهان به جای بینی در بیشتر مواقع

• تنفس پر سر و صدا در طول روز

• خروپف در شب

علت ورم لوزه

علت ورم لوزه معمولاً عفونت لوزه ویروسی یا باکتریایی است که سیستم ایمنی بدن را تحریک می‌کنند و باعث تورم لوزه ها می‌شوند. در بیشتر موارد علت ورم لوزه، عفونت ویروسی است. شایع‌ترین ویروس‌هایی که می‌توانند باعث التهاب و بزرگ شدن لوزه‌ها شوند، شامل ویروس‌های زیر می‌شوند:

• آدنوویروس‌ها

• ویروس آنفولانزا

• ویروس اپشتین بار

• ویروس‌های پاراآنفلوآنزا

• آنتروویروس‌ها

• ویروس هرپس سیمپلکس

• HIV

همیشه دلیل عفونت و ورم لوزه ها، عامل ویروسی نیست. عفونت باکتریایی هم می‌تواند باعث تورم لوزه‌ها شود. یکی از شایع‌ترین عفونت‌های باکتریایی که باعث ورم لوزه می‌شود، باکتری استرپتوکوک است که می‌تواند باعث گلودرد چرکی استرپتوکوکی شود. به‌طورکلی، ورم لوزه ویروسی شدت کمتری دارد و شایع‌تر از ورم لوزه باکتریایی است. این نوع بیماری نباید با آنتی بیوتیک درمان شود.

متن انگلیسی:
Both bacterial and viral infections cause tonsillitis. If you have tonsillitis, it’s important for your doctor to determine the correct cause in order to find the right treatment.
ترجمه فارسی:
هم عفونت‌های باکتریایی و هم ویروسی باعث التهاب لوزه می‌شوند. اگر التهاب لوزه دارید، برای یافتن درمان مناسب، مهم است که پزشک علت صحیح را تعیین کند.

به نقل از سایت webmd

آلرژی و ورم لوزه

همیشه لوزه‌های متورم و ملتهب عفونی نیستند. آلرژی یا حساسیت یکی دیگر از عواملی است که می‌تواند باعث ورم لوزه‌ها شود. لوزه‌ها علاوه بر ویروس‌ها و باکتری‌ها، یک سد دفاعی در برابر آلرژن‌ها و ذرات گردوغبار هم هستند. در نتیجه محرک‌های محیطی از جمله گردوغبار، آلرژن‌ها و آلودگی نیز می‌توانند باعث سوزش و التهاب گلو شوند.

وقتی سیستم ایمنی بدن شما با یک آلرژن مانند گرده، شوره حیوانات خانگی و غیره تماس پیدا می‌کند، آن را به عنوان تهدیدی برای بدن می‌بیند و آنتی‌بادی‌هایی را برای مبارزه با آن آزاد می‌کند. نحوه واکنش بدن شما به آلرژن می‌تواند باعث التهاب لوزه‌ها شود.

آلرژی می‌تواند باعث تحریک لوزه‌ها شود که با علائمی مانند گلودرد و احتقان همراه است.

تشخیص ورم لوزه

برای تشخیص ورم لوزه سمت چپ ابتدا پزشک یک معاینه فیزیکی را انجام می‌دهد. پزشک باید گلوی بیمار را از نظر قرمزی و تورم بررسی کند. سپس از بیمار در مورد سایر علائم از جمله تب، سرفه، آبریزش بینی یا بثورات پوستی سوال می‌پرسد. پاسخ به این سوالات به پزشک کمک می‌کند تا سایر احتمالات و بیماری‌ها را رد کند. در ادامه پزشک، گوش‌ها و بینی را برای یافتن علائم عفونت بررسی خواهد کرد.

در صورتی که در مرحله اولیه، ورم لوزه تایید شد، ممکن است از گلوی بیمار نمونه‌برداری کنند تا ببینند که عامل ورم لوزه‌ها باکتریایی است یا خیر. همان‌طور که گفته شد در موارد شدید، تشخیص این که علت عفونت ویروسی است یا باکتریایی، برای درمان مناسب بیماری ضرورت دارد.

درمان و مدیریت ورم لوزه

در بیشتر افراد، ورم لوزه با مراقبت‌های خانگی، پس از چند روز بهبود می‌یابد. اما گاهی هم علائم بیشتر از حالت معمول طول می‌کشند یا این که ممکن است عوارضی ایجاد کنند که به درمان پزشکی و دارویی نیاز داشته باشند. در موارد ویروسی، درمان حمایتی کافی است؛ اما در صورت اثبات عفونت استرپتوکوکی، آنتی‌بیوتیک طبق تجویز پزشک لازم است.

به‌هرحال همیشه برای درمان ورم لوزه باید علت آن را در نظر گرفت، چرا که علت تاثیر زیادی روی شیوه درمان انتخابی بیماری دارد. همچنین سن، فاکتورهای خطر و سایر بیماری‌های زمینه‌ای هم باید در انتخاب شیوه درمانی لحاظ شوند.

1. مراقبت خانگی ورم لوزه

مراقب‌های خانگی نقش مهمی در تسکین درد و سرعت بخشیدن به بهبودی دارند؛ غرغره کردن آب‌نمک گرم چندین بار در روز به کاهش تورم و ضدعفونی کردن محیط گلو کمک می‌کند. مصرف مایعات فراوان، نوشیدنی‌های گرم ماند چای و عسل، یا مصرف خوراکی‌های خنک مانند بستنی می‌تواند التهاب را موقتاً آرام کند.

در اکثر بیماران تورم لوزه تنها با استراحت کردن و مراقبت‌های خانگی بعد از گذشت چند روز برطرف می‌شود. برای درمان هر چه سریع‌تر ورم لوزه در خانه، می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

• استراحت کافی داشته باشید.

• نوشیدنی‌های خنک و تسکین دهنده گلو مصرف کنید.

• استامینوفن و ایبوپروفن برای تسکین درد و کنترل تب موثرند.

• بزرگسالان می‌توانند آب‌نمک گرم غرغره کنند.

• مایعات بیشتری مصرف کنید.

• مصرف مواد غذایی مقوی و مایع مانند سوپ می‌تواند به روند بهبودی و درمان کمک کند.

2. دارو درمانی ورم لوزه

زمانی که علت ورم لوزه عفونت ویروسی است، معمولا به مصرف دارو نیاز ندارید. البته می‌توان با کمک یک داروساز، از قرص‌های مکیدنی حاوی بی‌حس‌کننده موضعی، ضدعفونی‌کننده یا داروی ضدالتهاب برای تسکین علائم استفاده کنید. اما اگر نتایج آزمایش نشان دهد که علت التهاب و تورم لوزه، عفونت باکتریایی است، ممکن است پزشک مصرف یک دوره کوتاه آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی را تجویز کند.

در بیمارانی که عفونت با آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی برطرف نمی‌شود، به تزریق آنتی‌بیوتیک‌های وریدی نیاز است. اگر دلیل ورم کردن لوزه‌ها، آلرژی و حساسیت‌های فصلی است، می‌توان با مصرف آنتی‌هیستامین و داروهای ضد حساسیت، علائم را تسکین داد. 

پیشگیری از ورم لوزه شامل تقویت سیستم ایمنی، شستشوی منظم دست‌ها و مراجعه به موقع به پزشک در صورت بروز علائم است.

پیشگیری از ورم لوزه

اکثر موارد ورم لوزه ناشی از عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی است که این عوامل مسری هستند و در نتیجه این بیماری می‌تواند از فردی به فرد دیگر منتقل شود. در نتیجه بهترین را برای پیشگیری از التهاب و تورم لوزه‌ها، رعایت بهداشت فردی، از جمله موارد زیر است:

• شست‌وشوی مداوم دست‌ها خصوصا قبل از خوردن غذا

• جداکردن غذا، لیوان، ظروف یا بطری آب فردی که بیمار است

• فاصله گرفتن از افرادی که علائم بیماری را دارند

• استفاده از ماسک در محیط‌های عمومی که احتمال انتقال بیماری در آنجا بالاست

عوارض ورم لوزه

اگر ورم لوزه، به‌ویژه نوع باکتریایی آن، درمان نشود، عفونت می‌تواند به بافت‌های مجاور گسترش یافته و باعث ایجاد آبسه (تجمع چرک) در پشت لوزه شود که باز کردن دهان را سخت می‌کند. از عوارض جدی‌تر تورم لوزه می‌توان به تب روماتیسمی اشاره کرد که به مفاصل و دریچه‌های قلب آسیب می‌زند. همچنین تورم مزمن لوزه‌ها در بلندمدت منجر به آپنه انسدادی خواب می‌شود که با قطع موقت تنفس، کیفیت خواب و تمرکز فرد را به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در بیشتر موارد ورم لوزه عوارض جدی ایجاد نمی‌کند. اما در برخی از افراد، خصوصا کسانی که نقص سیستم ایمنی دارند، تورم و التهاب لوزه‌ها گاهی اوقات می‌تواند منجر به عوارضی مانند موارد زیر شود:

• بزرگی مزمن لوزه‌ها می‌تواند باعث انسداد راه هوایی و آپنه انسدادی خواب شود

• آبسه پرتونسیلار

• سنگ لوزه

• سلولیت لوزه

در افرادی که التهاب لوزه باکتریایی در آنها درمان نشده، خطر بیشتری برای ابتلا به موارد زیر وجود دارد:

• آرتریت واکنشی پس از عفونت استرپتوکوکی (درد و تورم مفاصل که ظرف 10 روز پس از عفونت استرپتوکوکی رخ می‌دهد).

• تب روماتیسمی

• تب مخملک

• التهاب کلیه

نتیجه گیری

ورم لوزه یک عارضه رایج، خصوصا در کودکان و نوجوانان است. تورم لوزه ها نتیجه عفونت ویروسی یا باکتریایی لوزه هاست و معمولا با مشکلاتی همچون تب، درد و التهاب گلو و مشکلات بلع همراه است. در بیشتر موارد این تورم بعد از یک دوره کوتاه و تنها با مراقبت‌های خانگی برطرف می‌شود. اما زمانی که علت عفونت باکتریایی است، ممکن است به درمان دارویی با آنتی بیوتیک های خوراکی یا تزریقی هم نیاز باشد.

پرسش‌های متداول

علت ورم لوزه یک طرفه چیست؟

گاهی اوقات عفونت یا التهاب تنها یکی از لوزه‌ها را درگیر می‌کند و باعث تورم یکی از آنها می‌شود. عفونت ویروسی یا باکتریایی علت ورم لوزه یک‌طرفه است.

آیا ورم لوزه چپ با ورم لوزه راست تفاوت دارد؟

خیر ورم لوزه چپ و راست با هم تفاوتی ندارد و تنها ممکن است بسته به شدت التهاب و ورم در لوزه‌ها، میزان درد و ورم لوزه‌ها با هم متفاوت باشد.

چرا ورم لوزه در کودکان معمول تر است؟

کودکان سیستم ایمنی ضعیف‌تری دارند و بیشتر در معرض ویروس‌ها و باکتری‌ها قرار دارند. به همین دلیل هم آنها بیشتر دچار ورم لوزه می‌شوند.

سرماخوردگی همیشه به ورم لوزه منجر می شود؟

خیر همیشه سرماخوردگی باعث تورم لوزه‌ها نمی‌شود. شدت و نوع ویروس سرماخوردگی متفاوت است؛ بنابراین همیشه منجر به التهاب لوزه نمی‌شود.

علت ورم لوزه بعد از رابطه دهانی چیست؟

در بیشتر موارد علت ورم لوزه بعد از رابطه دهانی، عفونت‌های ناشی از بیماری‌های مقاربتی است. در برخی موارد نادر، عفونت‌های منتقله از راه جنسی مانند گنوره یا کلامیدیا می‌توانند حلق را درگیر کنند و نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.