شیمی درمانی سرطان کبد چه مراقبت ها و عوارضی دارد؟

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

شیمی درمانی سرطان کبد روش درمانی بوده و باعث توقف رشد سلولهای سرطانی می شود. به همین دلیل روشی موثر برای بسیاری از بیماران است.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

شیمی درمانی سرطان کبد تنها به برخی از بیماران مبتلا به این نوع سرطان توصیه می‌شود. پس از سنجش شدت بیماری و شرایط هر بیمار، پزشک تشخیص می‌دهد که آیا انجام این روش درمان موثر خواهد بود یا خیر.

شیمی درمانی سرطان کبد یکی از درمان‌های متداول و مؤثر برای کنترل و کاهش پیشرفت این بیماری است. این روش به‌ویژه زمانی استفاده می‌شود که جراحی به دلایلی مانند پیشرفته بودن سرطان یا وضعیت نامساعد بیمار امکان‌پذیر نباشد. در شیمی درمانی سرطان کبد، داروهای شیمی درمانی به‌طور مستقیم یا از طریق جریان خون به تومورهای کبدی منتقل می‌شوند تا رشد سلول‌های سرطانی را متوقف کنند. یکی از روش‌های رایج در این زمینه، کموآمبولیزاسیون شیمیایی (TACE) است که در آن دارو به رگ‌های خونی تغذیه‌کننده تومور وارد می‌شود، به‌طور خاص به تومورهای کبدی تأثیر می‌گذارد و در عین حال عوارض جانبی کمتری برای سایر بخش‌های بدن ایجاد می‌کند. در این مقاله تمامی نکات مهم درباره شیمی درمانی سرطان کبد را توضیح داده‌ایم تا شما با آگاهی بیشتری نسبت به دریافت نوبت ویزیت حضوری یا آنلاین از پزشکان متخصص گوارش و کبد اقدام کنید.

شیمی درمانی سرطان کبد چیست؟

شیمی درمانی از داروها برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند. در سرطان کبد، داروهای شیمی‌درمانی معمولاً از طریق رگ‌های خونی به منطقه مبتلا به سرطان رسانده می‌شوند. هدف اصلی شیمی‌درمانی متوقف کردن رشد سرطان است. این روش به نام آمبولیزاسیون شیمیایی شناخته می‌شود. معمولاً از این درمان برای کوچک کردن سرطان یا کنترل و بهبود علائم استفاده می‌شود، به‌ویژه اگر به دلیل شرایط جسمی نامناسب نتوانید عمل جراحی انجام دهید یا امکان برداشتن کامل سرطان از طریق جراحی وجود نداشته باشد.

یکی از روش‌های موثر در درمان سرطان کبد شیمی‌درمانی است.

چه زمان از شیمی درمانی برای سرطان کبد استفاده می شود؟

شیمی درمانی ممکن است برای افرادی که سرطان کبد آنها از طریق جراحی یا سایر درمان‌های موضعی مانند فرسایش یا آمبولیزاسیون قابل درمان نیست، گزینه‌ای مناسب باشد. در گذشته، شیمی‌درمانی اغلب اولین گزینه درمانی برای سرطان‌های پیشرفته کبد بود. معمولاً اگر امکان انجام جراحی وجود نداشته باشد یا اگر فرد در حال انتظار برای پیوند کبد باشد، این درمان برای کمک به کنترل سرطان انجام می‌شود. در برخی موارد، شیمی‌درمانی می‌تواند برای کوچک کردن تومور استفاده شود تا پس از کاهش اندازه آن، امکان جراحی و برداشتن آن فراهم شود.

داروهای مورد استفاده در شیمی درمانی سرطان کبد

داروهای مختلفی به عنوان دارو شیمی درمانی سرطان کبد شناخته می‌شوند که تعداد آن‌ها کم هم نیست. برخی از انواع داروهای شیمی‌درمانی که ممکن است برای درمان سرطان کبد استفاده شوند عبارتند از:

• جمسیتابین

• اگزالی پلاتین

• سیس‌پلاتین

• دوکسوروبیسین (یا دوکسوروبیسین لیپوزومی پگیله‌شده)

• 5-فلوئورواوراسیل (5-FU)

• کاپسیتابین

• میتوکسانترون

گاهی اوقات، بسته به تحمل فرد، از ترکیب دو یا سه دارو هم استفاده می‌شود. به عنوان مثال:

• GEMOX (ترکیب جمسیتابین و اگزالی پلاتین) ممکن است برای افرادی که از نظر جسمی توانایی تحمل بیش از یک دارو را دارند، مناسب باشد.

• FOLFOX (ترکیب 5-FU، اگزالی پلاتین و لئو کوورین) هم می‌تواند گزینه‌ای برای برخی افراد باشد.

انواع روش انجام شیمی درمانی سرطان کبد

شیمی درمانی برای درمان سرطان کبد می‌تواند به روش‌های مختلفی انجام شود که بسته به نوع سرطان، وضعیت بیمار و سایر عوامل مرتبط، پزشک تصمیم می‌گیرد که کدام روش مناسب‌تر است. در ادامه به برخی از روش‌های رایج شیمی درمانی برای سرطان کبد اشاره می‌کنیم:

1. شیمی درمانی سرطان کبد منطقه ای

شیمی‌درمانی منطقه‌ای یکی از روش‌های درمانی است که در آن داروهای شیمی‌درمانی به طور مستقیم به منطقه مبتلا به سرطان در کبد رسانده می‌شوند. در این روش هدف تاثیرگذاری داروها فقط روی ناحیه‌ای از کبد است که سلول سرطانی در آنجا قرار گرفته است. به این ترتیب از آسیب رسیدن به سایر قسمت‌های بدن جلوگیری می‌شود. یکی از تکنیک‌های رایج در شیمی‌درمانی منطقه‌ای، آمبولیزاسیون شیمیایی است که در آن دارو به رگ‌های خونی تغذیه‌کننده تومور تزریق می‌شود تا از طریق کاهش خون‌رسانی به تومور، دارو مستقیماً به آن برسد.

شیمی‌درمانی منطقه‌ای به ویژه برای افرادی که سرطان کبد آن‌ها پیشرفته است و امکان جراحی ندارند، مفید است. این روش ممکن است برای کوچک کردن تومور یا کنترل آن تا زمانی که بیمار بتواند درمان‌های دیگری مانند پیوند کبد را دریافت کند، مورد استفاده قرار گیرد. همچنین، شیمی‌درمانی منطقه‌ای معمولاً عوارض کمتری نسبت به شیمی‌درمانی سیستمیک دارد، زیرا داروها بیشتر در همان ناحیه کبد باقی می‌مانند و کمتر به سایر اعضای بدن منتقل می‌شوند.

متن انگلیسی:
Oral chemotherapy is just as effective as intravenous (IV) chemotherapy.
ترجمه متن:
شیمی درمانی خوراکی به اندازه شیمی درمانی داخل وریدی (IV) موثر است.

foxchase

2. تجویز داخل وریدی

شیمی‌درمانی داخل وریدی (Intravenous Chemotherapy) یک روش رایج و متداول در شیمی‌درمانی است که داروهای شیمی‌درمانی از طریق ورید (رگ‌های خونی) به بدن وارد می‌شوند. این روش برای درمان انواع مختلف سرطان‌ها از جمله سرطان کبد استفاده می‌شود. در شیمی‌درمانی داخل وریدی، داروهای شیمی‌درمانی به طور مستقیم وارد جریان خون می‌شوند و از آن طریق به تمام قسمت‌های بدن، از جمله تومورهای سرطانی، می‌رسند.

در این روش، داروها معمولاً از طریق یک کاتتر وریدی (لوله نازک) که در یکی از رگ‌های بازو یا دست بیمار قرار می‌گیرد، تزریق می‌شوند. این داروها می‌توانند به طور مستقیم به بافت‌های سرطانی حمله کرده و به کاهش رشد یا از بین بردن تومورها کمک کنند. مدت زمان درمان و تعداد جلسات بستگی به نوع سرطان، مرحله بیماری و نحوه واکنش بدن بیمار به دارو دارد. یکی از مزایای این روش این است که دارو به طور یکنواخت در سراسر بدن پخش می‌شود و می‌تواند به درمان سرطان‌هایی که به قسمت‌های مختلف بدن گسترش یافته‌اند، کمک کند.

3. انفوزیون شریان کبدی

انفوزیون شریان کبدی یک روش درمانی پیشرفته است که در آن از پمپ‌هایی برای تزریق مستقیم شیمی درمانی به کبد استفاده می‌شود. این روش به‌ویژه برای درمان سرطان‌های کبدی مفید است، چرا که داروهای شیمیایی به‌طور مستقیم به تومورها در کبد منتقل شده و اثرات جانبی آن‌ها در سایر قسمت‌های بدن کاهش می‌یابد.

در این روش، پزشکان پمپی را در داخل شکم قرار می‌دهند که داروهای شیمی درمانی را به صورت مداوم و در دوزهای بالا به کبد می‌رساند. پس از جراحی و نصب پمپ، بیماران معمولاً به مدت چهار تا شش روز در بیمارستان بستری می‌مانند تا روند بهبودی اولیه طی شود. پس از آن، بیماران هر دو هفته یک بار برای پیگیری وضعیت و بررسی پیشرفت درمان، به پزشک مراجعه می‌کنند. در این جلسات، پمپ شیمی درمانی دوباره پر می‌شود. این پمپ معمولاً تا زمانی که برای درمان سرطان و جلوگیری از عود آن ضروری باشد، در بدن باقی می‌ماند. بیماران ممکن است برای مدت زمان طولانی، از شش ماه تا شش سال، نیاز به استفاده از این روش درمانی داشته باشند.

داروهای خوراکی

داروهای خوراکی برای درمان سرطان کبد به طور کلی شامل داروهایی هستند که می‌توانند به کاهش رشد سلول‌های سرطانی یا کنترل پیشرفت بیماری کمک کنند. این داروها معمولاً برای درمان سرطان‌های پیشرفته یا در مراحل اولیه به عنوان بخشی از درمان‌های ترکیبی استفاده می‌شوند. در ادامه به برخی از داروهای خوراکی معمول برای درمان سرطان کبد اشاره می‌کنیم:

• سورافنیب (Sorafenib)

• لنفیتینیب (Lenvatinib)

• آبابرا (Atezolizumab)

• ریفامپیچین (Rifampicin)

فواید شیمی درمانی سرطان کبد

شیمی درمانی برای سرطان کبد عمدتاً به صورت “کموآمبولیزاسیون” (Chemoembolization) انجام می‌شود که در آن داروهای شیمی درمانی مستقیماً به رگ‌های خونی تغذیه‌کننده تومور وارد می‌شوند. این روش کمک می‌کند تا رشد سلول‌های سرطانی متوقف شود و در بسیاری از موارد، هدف از آن کاهش اندازه تومور یا کنترل علائم بیماری است. این درمان به‌ویژه زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که جراحی به دلیل وضعیت بیمار امکان‌پذیر نباشد یا سرطان به اندازه‌ای پیشرفته باشد که نتوان آن را با جراحی درمان کرد.

این روش به داروهای شیمی درمانی این امکان را می‌دهد که به‌طور مستقیم وارد کبد شده و سلول‌های سرطانی را تحت تاثیر قرار دهند. در حالی که سلول‌های سالم کبد دارو را پیش از رسیدن به بقیه بدن تجزیه می‌کنند. در نتیجه، دوز بیشتری از شیمی درمانی به تومور می‌رسد و در عین حال عوارض جانبی در سایر قسمت‌های بدن کاهش می‌یابد. رویکردهای جدیدتر مانند ترکیب ایمونوتراپی و شیمی درمانی ممکن است به توقف رشد تومور در 80 درصد از بیماران مبتلا به سرطان کبد کمک کرده و در برخی موارد عمر طولانی‌تری برای بیماران فراهم کنند.

یکی از فواید شیمی درمانی سرطان کبد تاثیر گذاشتن روی سلو‌ل‌های سرطانی و از بین بردن آن‌ها است.

عوارض شیمی درمانی سرطان کبد

داروهای شیمی درمانی به سلول‌های بدن که به سرعت در حال تقسیم هستند حمله می‌کنند. این اتفاق می‌تواند منجر به بروز عوارض جانبی شود. این عوارض بستگی به نوع و دوز داروهای شیمی درمانی و مدت زمان تجویز آن‌ها دارد. برخی از عوارض جانبی رایج عبارتند از:

• ریزش مو

• زخم‌های دهان

• از دست دادن اشتها

• حالت تهوع و استفراغ

• اسهال

• افزایش احتمال عفونت (به دلیل کاهش تعداد گلبول‌های سفید)

• کبودی یا خونریزی آسان (به دلیل کاهش تعداد پلاکت‌ها)

• احساس خستگی (به دلیل کاهش تعداد گلبول‌های قرمز)

این عوارض معمولاً پس از پایان درمان از بین می‌روند و اغلب روش‌هایی برای کاهش آن‌ها وجود دارد. به‌عنوان مثال، داروهایی برای کاهش تهوع و استفراغ ممکن است تجویز شوند. همچنین، در صورتی که عوارض جانبی به شدت آزار دهنده شوند، ممکن است نیاز به کاهش دوز داروها یا حتی توقف درمان به‌طور موقت باشد.

عوارض شیمی درمانی سرطان کبد و مراقبت‌های لازم برای هر یک

تعداد جلسات مورد نیاز شیمی درمانی سرطان کبد

درمان شیمی درمانی به صورت سیکلی انجام می‌شود. یک سیکل از درمان شامل زمان بین یک دور درمان تا شروع دور بعدی است. معمولاً برای هر بیمار بین 4 تا 8 سیکل درمانی تجویز می‌شود. پس از هر دوره درمان، بیمار یک زمان استراحت برای بهبودی می‌یابد. به عنوان مثال، در سیکل 4 هفته‌ای، درمان در روزهای 1، 2 و 3 انجام می‌شود و سپس تا روز 28 درمانی وجود ندارد. در سیکل‌های 3 هفته‌ای، درمان ممکن است در روزهای 1 و 8 انجام شود.

متن انگلیسی:
Cancer treatment is always evolving, with new techniques regularly being approved. Oral chemotherapy is a relatively recent development that makes treatment more convenient for eligible patients by allowing them to take medication at home.
ترجمه متن:
درمان سرطان همیشه در حال پیشرفت است و تکنیک‌های جدید دائما تأیید می‌شوند. شیمی درمانی خوراکی روش نسبتاً جدیدی است که با مصرف دارو در خانه، درمان را برای بیماران واجد شرایط راحت‌تر می‌کند.

foxchase

محدودیت های انجام شیمی درمانی سرطان کبد

استفاده طولانی‌مدت از داروهای شیمی درمانی مانند سورافنیب ممکن است به مشکلاتی مانند مسمومیت و بی‌اثر شدن دارو منجر شود. در نتیجه، شیمی درمانی به‌طور کامل قادر به درمان سرطان کبد نیست و در برخی موارد به‌ویژه در سرطان پیشرفته کبد، نتایج محدود یا بی‌اثر است.

درمان‌های خاص مانند کموآمبولیزاسیون شیمیایی (TACE) نیز عوارض جانبی خاص خود را دارند. حدود یک در 20 مورد از این درمان‌ها ممکن است به عوارض جدی مانند عفونت کبد یا آسیب به کبد منجر شوند. همچنین گزارش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهند حدود 1 در 100 مورد از این درمان‌ها ممکن است به مرگ بیمار منجر شود، که بیشتر به دلیل نارسایی کبدی است.

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

شیمی درمانی سرطان کبد یکی از روش‌های مؤثر برای کنترل و درمان این بیماری است، به‌ویژه در مواقعی که جراحی امکان‌پذیر نیست یا سرطان در مراحل پیشرفته قرار دارد. روش‌هایی مانند کموآمبولیزاسیون شیمیایی (TACE) که داروهای شیمی درمانی را مستقیماً به تومورهای کبدی می‌رسانند، باعث می‌شوند که دوز بالاتری از دارو به‌طور خاص به سلول‌های سرطانی برسد و عوارض جانبی در سایر نقاط بدن کاهش یابد. همچنین، ترکیب شیمی درمانی با ایمونوتراپی می‌تواند به توقف رشد تومور در بسیاری از بیماران و حتی به افزایش طول عمر آنها کمک کند.

با این حال، شیمی درمانی نیز همراه با عوارض جانبی خاص خود است، از جمله ریزش مو، تهوع، افزایش احتمال عفونت و خستگی. این عوارض معمولاً پس از پایان درمان از بین می‌روند، ولی در برخی موارد ممکن است شدت یابند و نیاز به تعدیل درمان داشته باشند. به‌علاوه، استفاده طولانی‌مدت از داروهای شیمی درمانی ممکن است به بی‌اثر شدن دارو یا مسمومیت منجر شود. بنابراین، شیمی درمانی باید با دقت و تحت نظارت دقیق پزشکان انجام شود تا بهترین نتیجه ممکن را در پیش داشته باشد.

پرسش‌های متداول

ایا سرطان کبد با شیمی درمانی خوب میشود؟

در بیشتر موارد، شیمی‌درمانی درمان قطعی برای سرطان کبد نیست. برای بسیاری از افراد مبتلا به سرطان کبد، این سرطان ممکن است هرگز به طور کامل از بین نرود یا ممکن است در قسمت‌های دیگر بدن بازگردد. شیمی‌درمانی معمولاً برای کنترل سرطان و بهبود علائم آن انجام می‌شود، نه برای درمان قطعی.

روش پاکسازی کبد بعد از شیمی درمانی چیست؟

روش پاکسازی کبد بعد از شیمی‌درمانی شامل رعایت اصولی برای سم‌زدایی از بدن است. اولین و مهم‌ترین گام، مصرف زیاد آب برای کمک به دفع سموم از بدن است. علاوه‌براین، داشتن یک رژیم غذایی متعادل و سالم که شامل میوه‌ها، سبزیجات و پروتئین‌های سالم باشد هم به بهبود عملکرد کبد کمک می‌کند. همچنین، مصرف غذاهای چرب، شور، دودی و فرآوری‌شده باید به حداقل برسد تا فشار کمتری به کبد وارد شود.

در کنار تغذیه مناسب، از مصرف الکل باید خودداری کرد یا حداقل مصرف آن را به حداقل رساند. همچنین، برای جلوگیری از آسیب به کبد، بهتر است از داروهای غیرضروری یا مصرف بیش از حد داروهای تجویز شده خودداری کنید. این اقدامات به کبد کمک می‌کنند تا سریع‌تر به حالت طبیعی خود بازگردد و فرآیند بهبودی تسریع شود.

هزینه شیمی درمانی سرطان کبد چقدر است؟

هزینه شیمی‌درمانی برای سرطان کبد بستگی به محل درمان، نوع داروها و تعداد جلسات درمان دارد و می‌تواند متغیر باشد. برای دریافت اطلاعات دقیق‌تر، بهتر است با مراکز درمانی مشورت کنید.

شیمی درمانی کبد چند جلسه است؟

تعداد جلسات شیمی‌درمانی بستگی به پروتکل درمانی، دوز داروها و نحوه تجویز آن دارد. هر جلسه شیمی‌درمانی ممکن است از 30 دقیقه تا 10 ساعت طول بکشد. در مواردی که درمان به زمان بیشتری نیاز دارد، معمولاً این فرآیند درمانی در یک مرکز بستری انجام می‌شود.

آیا شیمی درمانی سرطان کبد دردناک است؟

شیمی‌درمانی برای سرطان کبد معمولاً در حالی انجام می‌شود که فرد تحت بیهوشی عمومی است و در خواب عمیق قرار دارد. علت این موضوع این است که تا حد امکان بیمار هیچ درد و ناراحتی احساس نکند.