جوش دهان چیست؟ علت، علائم و روش درمان آن

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

جوش دهان زخمی کوچک است که در دهان تشکیل شده و اندازه های متفاوتی دارد. روش های درمانی متنوعی هم برای جوش دهان وجود دارد.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

جوش دهان مشکل شایعی است که بسیاری از افراد را درگیر خود می‌کند. جوش‌های دهانی انواع مختلفی داشته که هر یک علت و روش درمان به خصوصی دارند. اگر دچار زخم دهان شده‌اند که بیش از 2 هفته است به کمک روش‌های مختلف و حتی با گذشت زمان و بدو درمان خاصی بهبود نیافته‌اند، حتما به یک دندانپزشک مراجعه کنید.

جوش دهان زخم‌های کوچکی هستند که روی لثه‌ها، لب‌ها، زبان، گونه‌های داخلی یا سقف دهان ایجاد می‌شوند. ایجاد آن‌ها علل مختلفی دارد که از جمله آن می‌توان به آسیب‌های جزئی، تغییرات هورمونی و استرس عاطفی اشاره کرد. بسیاری از جوش‌های دهان خود به خود از بین می‌روند اما برخی دیگر نیاز به درمان‌های جدی‌تر خواهند داشت. این جوش‌ها اغلب داروی رنگ سفید یا زرد در قسمت وسط خود همراه با قرمزی در اطراف لبه‌ها هستند. توصیه می‌کنیم که برای تشخیص زودهنگام جوش‌ دهان به یک پزشک متخصص دندانپزشک مراجعه کنید. یک پزشک متخصص شما را در زمینه درمان به موقع بیماریتان راهنمایی و هدایت خواهد کرد.

جوش دهان چیست؟

جوش دهان نوعی زخم دهان بوده که در هر نقطه از دهان ظاهر می‌شود. این جوش‌ها معمولاً قرمز، زرد یا سفید هستند و ممکن است یک یا چند عدد باشند. جوش های دهان را عموما می‌توان روی لثه، زبان، سقف دهان (کام)، گونه‌های داخلی و لب‌های داخلی مشاهده کرد. این جوش ها اغلب دردناک هستند و خوردن، نوشیدن و صحبت کردن را سخت خواهند کرد. 

جوش های دهان در برخی موارد ممکن است نگران کننده هم باشند. با این حال، آن‌ها یک عفونت مقاربتی (STI) نیستند و از طریق بوسیدن یا به اشتراک گذاشتن غذا و نوشیدنی آلوده قابل انتقال به شخص دیگری نخواهند بود. جدا از هر گونه درد و ناراحتی، زخم‌های دهان معمولاً بی‌ضرر هستند و در عرض یک یا دو هفته خود به خود از بین می‌روند. اما برخی از انواع زخم‌های دهان می‌توانند با بیماری‌های زمینه‌ای مانند ویروس‌ها، بیماری‌های خودایمنی یا مشکلات گوارشی مرتبط باشند.

جوش دهان نوعی زخم بوده که در نقاط مختلفی از دهان ایجاد می‌شود.

علائم جوش دهان

جوش دهان یا آفت دهان، زخم‌های دردناکی هستند که معمولاً در داخل دهان، روی زبان، لثه یا داخل گونه‌ها ایجاد می‌شوند. این زخم‌ها اغلب گرد یا بیضی شکل هستند و مرکزی سفید یا زرد رنگ با حاشیه قرمز دارند. علائم جوش دهان به علت آن بستگی دارد. اما به طور کلی این علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• وجود یک یا چند جوش دردناک در قسمتی از غشای مخاطی پوشاننده دهان

• وجود غشای مخاطی متورم و قرمز در اطراف جوش‌ها

• مشکل در جویدن یا مسواک زدن به دلیل حساسیت

• تحریک جوش‌ها توسط غذاهای شور، تند یا ترش

• تحریک جوش‌ها توسط دندان‌های مصنوعی، الاینرهای ارتودنسی یا اسپلینت‌های دهان

متن انگلیسی:
Cold sores  appear on the outside of your mouth, often on your lips. A virus causes them, and they’re very contagious. 
ترجمه متن:
تبخال یا زخم های سرد در قسمت بیرونی دهان و اغلب روی لب‌ها ظاهر می‌شود. یک ویروس باعث ایجاد آن‌ها می‌شود و بسیار مسری هستند.

my.clevelandclinic

علت جوش داخل دهان

هیچ کس نمی‌داند دقیقا چه چیزی باعث ایجاد این جوش‌های کوچک و دردناک در داخل و اطراف دهان می‌شود. با ابن حال برخی از رایج‌ترین محرک‌های این بیماری عبارتند از حساسیت مفرط، عفونت، هورمون‌ها، استرس و عدم دریافت کافی برخی ویتامین‌ها‌ توسط بدن.

بیماری‌های شایع که با جوش دهان در ارتباط هستند

1. جوش سقف دهان

استرس، وجود دندان مصنوعی نامناسب درون دهان، وجود بریس، کمبود برخی ویتامین‌ها، آلرژی غذایی، عفونت،های قارچی، تغییرات هورمونی مانند نوسانات در طول قاعدگی، بارداری یا یائسگی، سرطان دهان، مصرف تنباکو، آسیب ناشی از مسواک نامناسب، مصرف خمیردندان حاوی سدیم لوریل سولفات، ابتلا به یک عفونت ویروسی، پر کردن نادرست دندان، مصرف غذاهای اسیدی ‌و داغ و همچنین ابتلا به برخی بیماری‌ها همه‌و‌همه منجر به ایجاد جوش سقف دهان می‌شوند.

2. علت جوش سفید داخل دهان

اگر داخل دهان خود جوش‌های سفید مشاهده می‌کنید احتمالا این جوش‌ها به یکی‌ از دلایل زیر در دهان شما ایجاد شده‌اند. این علل تشکیل جوش سفید داخل دهان عبارتند از:

• زخم آفتی

• لیکن پلان

• استرس

• هرپس سیمپلکس

• دندان مصنوعی نامناسب

• کاندیدیازیس دهان

• کمبود ویتامین و فولات

• استفاده از بریس دندانی

• لکوپلاکیا

• سرطان دهان

• جویدن تنباکو

3. علت جوش قرمز داخل لپ دهان

در برخی موارد جوش های دهانی به رنگ قرمز هستند و در داخل لپ تشکیل می‌شوند. علت تشکیل این جوش‌ها متفاوت بوده و شامل بکی از موارد زیر می‌شود:

• دندان مصنوعی نامناسب

• گاز گرفتن گونه، زبان یا لب

• مصرف تنباکو

• تروما

• استرس

• سرطان دهان

• کمبودهای تغذیه‌ای

• تبخال

• تغییرات هورمونی

• مصرف خمیر دندان حاوی سدیم لوریل سولفات

• توروس پالاتینوس

• ابتلا به برخی از بیماری‌های خود ایمنی

• استفاده از بریس‌های مختلف

• زخم آفتی

• ویروس کوکساکی

• کاندیدیازیس

• کیست احتباس مخاطی

• بیماری سلیاک

• جراحت

• عفونت ویروسی

تشخیص جوش دهان

پس از آنکه متوجه جوش‌ در دهان خود شدید لازم است با یک دندانپزشک صحبت کنید. دندانپزشک دهان شما بررسی می‌کند و با معاینه بصری آن‌ها را تشخیص می‌دهند. اگر متوجه ایجاد یک برآمدگی شدید در دهان خود شدید یا اگر مشکوک به ابتلا به نوعی بیماری خاص هستید، احتمالا پزشک درخواست انجام آزمایش خون را خواهد داد.

متن انگلیسی:
Mouth ulcers are common and should clear up on their own within a week or 2. But see a GP or dentist if you have a mouth ulcer that lasts longer than 3 weeks.
ترجمه متن:
زخم های دهان شایع هستند و باید در عرض یک یا 2 هفته به صورت خود به خود برطرف شوند. اما اگر زخم دهانی بیش از 3 هفته طول کشید، به پزشک عمومی یا دندانپزشک مراجعه کنید.

nhs

درمان جوش دهان و زبان

اگر درگیر جوش دهان یا زبان هستید، در درست‌ترین زمان ممکن کاری برای درمان این مشکل کنید. چرا که درمان دیرهنگام شاید عوارض زیاد و جبران‌ناپذیری برای شما به همراه داشته باشد. به طول کلی گزینه های درمانی زخم دهان عبارتند از:

• خودداری از خوردن غذاهای تند، شور و ترش تا زمان بهبودی

• نوشیدن مایعات فراوان

• تمیز نگه‌داشتن دهان با روش‌های بهداشت شخصی دهان و دندان

• مالیدن ژل ضد عفونی کننده مناسب روی جوش‌ها

• شستن دهان با آب گرم و کمی نمک (توصیه می‌شود این کار را چهار بار در روز تکرار کنید و هربار حدود چهار دقیقه محلول را در دهان خود نگه‌ دارید.)

• استفاده از دهانشویه دارویی بدون الکل دو مرتبه در طول شبانه‌روز (ترجیحاً حاوی کلرهگزیدین گلوکونات)

• استفاده تز از یک دهانشویه یا پماد استروئیدی بدون الکل موضعی

• در صورت نیاز و در موارد شدید مصرف داروهای سرکوب کننده سیستم‌ ایمنی البته زیر نظر پزشک و با تجویز او

روش‌های مختلفی برای درمان جوش دهان و زبان وجود دارد.

انواع جوش دهان

جوش دهان انواع مختلفی دارد که علائم و‌ عوارض هر یک متفاوت از دیگری است. علاوه‌براین ممکن است نحوه درمان هر نوع جوش‌ دهان هم تا حدی با جوش دیگر فرق داشته باشد. جوش داخل دهان ساده، جوش داخل دهان پیچیده و جوش هرپتیک برخی از انواع جوش های دهانی هستند.

عوارض جوش دهان

جوش دهان مشکلی بی‌عارضه نیست. این نوع جوش‌ها هم در برخی از مبتلایان عوارضی به همراه دارد که از جمله آن‌ها می‌توان موارد زیر را نام برد:

• سلولیت دهان، ناشی از عفونت باکتریایی ثانویه زخم

• عفونت‌های دندانی (آبسه دندان)

• سرطان دهان

• سرایت به دیگر افراد

راه های پیشگیری جوش دهان

به کمک روش‌های پیشگیری مختلف می‌توان از ابتلا به جوش دهان جلوگیری کرد. کافیست آگاهی کافی از این روش‌های پیشگیری داشته باشید و در صورت نیاز اطرافیانتان هم آن‌ها را آگاه کنید. به طور کلی رایج‌ترین روش‌های جلوگیری از بروز جوش دهان عبارتند از:

• کاهش استرس 

• استفاده از یک مسواک نرم

• مصرف دهانشویه ضد میکروبی یا یک دهانشویه نمکی

• خودداری از مصرف غذاهای تند و ترش

• شستن دهان به صورت مرتب

• انتخاب غذاهای سالم در رژیم غذایی خود

• نوشیدن‌ نوشیدنی‌های خنک به کمک نی

• پیروی و رعایت عادات درست بهداشت دهان و دندان 

• پرهیز از مصرف غذاها یا نوشیدنی‌های خیلی گرم

• مسواک زدن بعد از غذا

• دو بار در روز مسواک زدن دندان‌های‌ خود

• جویدن آهسته خوراکی‌های مختلف 

• مصرف غذاهای نرم‌

• محافظت از دهان 

• هیدراته نگه‌ داشتن بدن

• استفاده تز از دهانشویه‌های دارویی

• مراجعه منظم به دندانپزشک

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

اگر دچار جوش دهان شده‌اند که بیش از 2 هفته است به کمک روش‌های مختلف و حتی با گذشت زمان و بدو درمان خاصی بهبود نیافته‌اند، حتما به یک دکتر دندانپزشک مراجعه کنید. در برخی موارد، اگر مشکوک به کمبود موادی چون آهن، فولات یا ویتامین B باشید یا یک وضعیت پزشکی التهابی بدنتان را دیر کرده باشد، نیاز به آزمایش خون خواهید داشت. اگر متخصص بهداشت دهان و دندان شما نتواند علت زخم‌های دهان شما را تعیین کند، یا اگر زخم‌ها به درمان‌های معمولی پاسخ ندهند، احتمالا نیاز به بیوپسی بخشی از زخم و برخی از بافت‌های اطراف آن برای بررسی دقیق‌تر مشکلتان خواهید داشت. (بیوپسی روشی است که در آن نمونه‌ای از بافت برای معاینه و تشخیص گرفته شده و برای بررسی بیشتر به آزمایشگاه فرستاده می‌شود.)

پرسش‌های متداول

راه درمان سریع جوش دهان چیست؟

سریع‌ترین راه درمان جوش دهان مراجعه به پزشک و رعایت مواردی است که پزشک تجویز می‌کند. با این‌حال محلول آب نمک گرم رایج‌ترین درمان خانگی برای ضد عفونی کردن زخم دهان و کمک به بهبود سریع‌تر آن است. کافیست 1 قاشق چایخوری نمک را به نصف فنجان آب گرم (نه داغ) اضافه کنید.

برای درمان جوش دهان چه بخوریم؟

برای درمان جوش دهان غذاهای نرم و ملایم انتخاب کنید. چرا که جویدن و بلعیدن غذاهای نرم تر آسان‌تر خواهد بود. سوپ‌ها و خورش‌ها گزینه‌های خوبی هستند؛ البته به شرطی که گوشت‌ها نرم و لطیف باشند. غذاهای صبحانه مانند بلغور جو دوسر فوری، بلغور، پنکیک و وافل را هم امتحان کنید. پنیر، ماکارونی، سیب زمینی و برنج نرم هم انتخاب‌های مناسبی هستند.

چه چیزی باعث ایجاد زخم دهان می شود؟

شایع‌ترین علت زخم دهان، آسیب‌هایی مانند گاز گرفتن تصادفی داخل گونه است. اما علل دیگر نیز عبارتند از آفت، مصرف برخی داروها، بثورات پوستی در دهان، عفونت‌های ویروسی، باکتریایی و قارچی، مواد شیمیایی و برخی شرایط پزشکی خاص. این‌ نکته را هم بدانید؛ زخمی که بهبود نمی‌یابد احتمالا نشانه سرطان دهان است.

علت جوش مکرر دهان در بزرگسالان چیست؟

ابتلا به انواع بیماری‌ها، استرس، تغییرات هورمونی، عدم رعایت بهداشت، وجود دندان مصنوعی نامناسب یا آلوده در دهان، مصرف برخی داروها، مصرف خمیردندان‌های نامناسب، کمبودهای تغذیه‌ای و کمبود برخی ویتامین‌ها از جمله علل جوش مکرر دهان در بزرگسالان هستند.