بررسی خارش واژن در بارداری علل و روش های درمان آن

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

خارش واژن در بارداری یکی از مشکلاتی است که در زنان باردار به دلیل تغییرات هورمونی و فیزیولوژیکی دیده می‌شود. گاهی خارش واژن ممکن است همراه با علائمی مانند سوزش، قرمزی، ترشحات غیرعادی و غیره باشد. در این شرایط دیگر خارش واژن طبیعی نیست و باید برای تشخیص علت خارش واژن و درمان آن هر چه زودتر به پزشک مراجعه کنید.

دوران بارداری با مشکلات شایعی مانند تهوع صبحگاهی، افزایش اشتها یا خستگی همراه است. در این میان یکی از مشکلات خارش واژن در بارداری است که می‌تواند باعث نگرانی بسیاری از زنان شود. خارش واژن دلایل مختلفی دارد که اغلب بی‌خطر هستند اما گاهی ممکن است نشانه‌ای از مشکل جدی باشند. در این مقاله، با بررسی کامل علل، علائم و روش‌های درمان خارش واژن در بارداری به شما کمک می‌کنیم تا تفاوت میان علائم طبیعی بارداری و موارد نیازمند توجه را بشناسید. مطالعه این مقاله می‌تواند گامی مطمئن برای حفظ سلامت شما و فرزندتان در این دوره حساس باشد.

علت خارش واژن در بارداری چیست؟

در بارداری به‌دلیل تغییرات هورمونی، افزایش ترشحات و گرما، محیط واژن و فرج برای رشد قارچ‌ها و بعضی باکتری‌ها آماده‌تر می‌شود. شایع‌ترین علت خارش واژن در دوران بارداری عفونت قارچی است که می‌تواند هم خارش داخل واژن در بارداری، هم خارش دهانه واژن در بارداری و هم خارش پوست و لبه‌های بیرونی یا خارش بیرون واژن در بارداری را ایجاد کند. واژینوز باکتریال و تریکومونیاز هم از علل مهم خارش، سوزش و ترشح غیرطبیعی در بارداری هستند.

صابون‌ها و ژل‌های قوی، نوار بهداشتی و شورت‌های معطر، شست‌وشوی زیاد یا لباس تنگ و پلاستیکی هم می‌توانند پوست ناحیه را تحریک کنند و بدون عفونت واضح، خارش ناحیه تناسلی در بارداری را بدتر کنند.

موارد زیر علل خارش واژن را شامل می‌شوند؛

• تغییرات هورمونی

• عفونت بارداری مانند عفونت واژن یا عفونت مقاربتی

• حساسیت به محصولات بهداشتی و مواد شیمیایی

• عفونت ادراری

• موارد مرتبط با خارش در هفته اول بارداری

• موارد مرتبط با خارش واژن در ماه آخر بارداری

• سوزش و خارش واژن

۱. تغییرات هورمونی در دوران بارداری

در دوران بارداری، سطح هورمون‌هایی مانند استروژن و پروژسترون افزایش زیادی دارد. تغییرات هورمونی با افزایش جریان خون به ناحیه تناسلی، تغییر در تعادل باکتری‌ها و قارچ‌ها، تغییر سطح pH واژن و میزان ترشحات، باعث تحریک و خارش واژن می‌شوند. گاهی این تغییرات با فراهم‌کردن محیطی مناسب برای رشد باکتری‌ها و قارچ‌ها، حتی منجر‌ به عفونت می‌شوند.

به دلیل نوسانات هورمونی، خشکی واژن در دوران بارداری باعث خارش واژن می‌شود.

۲. عفونت های دوران بارداری

یکی از عوارض عفونت واژن، خارش واژن در دوران بارداری است. زنان باردار، به‌خصوص در سه‌ماهه دوم و سوم بارداری با اوج گرفتن تغییرات هورمونی، بیشتر در معرض ابتلا به این عفونت‌های بارداری قرار دارند. این عفونت معمولاً با علائمی مانند خارش شدید، سوزش هنگام ادرار، قرمزی و ترشحاتی با بافت پنیری همراه است. این عفونت در صورت عدم درمان می‌تواند در هنگام زایمان به نوزاد منتقل شده و عوارضی به همراه داشته باشد.

۳. حساسیت به محصولات بهداشتی و مواد شیمیایی و حاملگی

در دوران بارداری، بدن به‌دلیل تغییرات هورمونی و فیزیولوژیکی حساس‌تر می‌شود. حتی محصولاتی که قبلاً هیچ حساسیتی ایجاد نمی‌کردند، ممکن است باعث خارش بدن در بارداری یا التهاب شوند. اگر پس از استفاده از محصولاتی مانند صابون، شامپو بدن، دستمال مرطوب یا شوینده‌های لباس، احساس خارش، قرمزی یا سوزش در ناحیه واژن داشتید، احتمالاً دچار یک واکنش آلرژیک شده‌اید. خوشبختانه، این علائم اغلب با ترک مصرف محصول حساسیت‌زا بهبود می‌یابند؛ در صورت ادامه یا بدتر شدن علائم حتماً با پزشک مشورت کنید.

خارش واژن در بارداری معمولاً به‌دلیل عفونت‌های واژینال، تغییرات هورمونی یا برهم‌خوردن تعادل طبیعی واژن ایجاد می‌شود.

۴. عفونت ادراری و حاملگی

بزرگ‌شدن رحم و افزایش فشار بر مثانه، خطر ابتلا به عفونت ادراری را افزایش می‌دهد. این شرایط به‌دلیل تخلیه‌ نشدن کامل ادرار، فضایی مناسب برای رشد باکتری‌ها فراهم می‌کند. علائم عفونت ادراری در دوران بارداری شامل تکرر ادرار، درد و سوزش هنگام ادرار است.

۵. هفته اول بارداری و خارش واژن

از آنجا که سن بارداری از روز اول آخرین قاعدگی محاسبه می‌شود، در هفته ۱ معمولاً هنوز بارداری واقعی شکل نگرفته است. اگر در اوایل بارداری خارش ایجاد شود، باید علل شایع مانند تحریک پوستی یا عفونت‌ها بررسی شوند. با این حال، اگر خارش واژن با علائمی مانند ترشحات غیرطبیعی یا بوی نامطبوع همراه باشد، می‌تواند نشان‌دهنده عفونت‌های واژینال باشد و باید به پزشک مراجعه کرد.

۶. خارش واژن در ماه آخر بارداری

در این ماه، بدن در اوج تغییرات هورمونی و فیزیولوژیکی برای آماده شدن زایمان است. خارش واژن در ماه آخر بارداری می‌تواند به دلیل تغییرات هورمونی شدید، افزایش ترشحات واژن، عفونت‌های باکتریایی و قارچی (به دلیل تضعیف سیستم ایمنی بدن)، فشار زیاد رحم بر اندام‌های اطراف و افزایش جریان خون به ناحیه تناسلی باشد.

۷. علت سوزش و خارش واژن در بارداری

سوزش و خارش واژن در بارداری در عفونت قارچی معمولاً شدید، همراه با قرمزی، تورم و ترشح سفید غلیظ بدون بوی بد است. در واژینوز باکتریال خارش خفیف‌تر اما ترشح رقیق خاکستری با بوی ماهی داریم. در تریکومونیازیس خارش و سوزش همراه با ترشح کف‌آلود سبز یا زرد و بوی تند دیده می‌شود.

در اوایل بارداری، تغییر pH واژن و حساس‌تر شدن مخاط باعث می‌شود حتی تحریک ساده از شوینده‌ها، پد معطر یا لباس تنگ هم باعث خارش واژن در دوران بارداری و احساس سوزش شود.

روش های درمان خارش واژن در بارداری

درمان خارش واژن باید دقیقا براساس علت باشد و خوددرمانی طولانی با داروهای خودسر توصیه نمی‌شود. اگر عفونت قارچی تأیید شود، داروهای ضدقارچ موضعی واژینال (کرم یا شیاف داخل واژن) از خانواده ایمیدازول‌ها مانند کلوتریمازول معمولا تجویز می‌شود. اگر پوست و لبه‌های بیرونی درگیر باشد، برای خارش لبه‌های بیرونی واژن در بارداری کرم ضدقارچ موضعی روی ناحیه هم تجویز می‌شود. در واژینوز باکتریال یا تریکومونیاز، آنتی‌بیوتیک مناسب با دوز و مدت متناسب با بارداری تجویز می‌شود.

متن انگلیسی:
Don’t use fluconazole (Diflucan). This prescribed antifungal medication has been linked to an increased risk of miscarriage and shouldn’t be taken during pregnancy.
ترجمه فارسی:
از مصرف فلوکونازول (Diflucan) خودداری کنید. این داروی ضد قارچ تجویزی با افزایش خطر سقط جنین مرتبط بوده و نباید در دوران بارداری مصرف شود (اما در برخی شرایط ممکن است پزشک پس از سنجش سود و زیان آن را تجویز کند).

به نقل از سایت healthline

درمان خارش لبه های بیرونی واژن در بارداری

برای کاهش ریسک خارش بیرونی ناحیه تناسلی در بارداری پوشیدن لباس زیر نخی و پرهیز از شلوارهای خیلی تنگ و پلاستیکی توصیه شده است. تعویض منظم نوار بهداشتی و استفاده از انواع بدون عطر آن در کنار درمان اصولی توسط پزشک متخصص توصیه می‌شود. خودداری از دوش واژینال و اسپری‌های خوشبوکننده ناحیه تناسلی هم مهم است (این کار تعادل باکتری‌های مفید را به‌هم می‌زند و زمینه عفونت را بیشتر می‌کند).

راه های پیشگیری از خارش واژن در بارداری

خارش واژن در دوران بارداری می‌تواند بسیار آزاردهنده باشد. اما خوشبختانه با رعایت موارد بهداشتی و درمان به موقع آنها می‌توانید از گسترش عفونت یا خارش جلوگیری کنید. با رعایت نکات زیر می‌توانید از خارش واژن و بازگشت مجدد آن در دوران بارداری پیشگیری کنید:

• پوشیدن لباس‌های نخی و گشاد: لباس‌های تنگ و پارچه‌های مصنوعی محیطی مناسب برای رشد باکتری‌ها و قارچ‌ها هستند.

• رعایت بهداشت شخصی: ناحیه واژن را روزانه با آب ولرم و شوینده‌های ملایم و بدون عطر بشویید و خشک کنید.

• اجتناب از دوش واژینال: شست‌وشوی داخلی واژن می‌تواند خارش را بدتر کند.

• نوشیدن آب کافی: نوشیدن آب کافی خشکی پوست و در نتیجه خارش را کاهش می‌دهد.

• اجتناب از مصرف مواد تحریک‌کننده: صابون‌های معطر، اسپری‌های بهداشتی و دستمال‌های مرطوب باعث تحریک پوست حساس واژن می‌شوند.

• رژیم غذایی سالم: مواد پروبیوتیک و مصرف ویتامین

• مدیریت استرس: استرس با تضعیف سیستم ایمنی، خطر عفونت‌های واژینال را افزایش می‌دهد. مدیتیشن، یوگا یا ورزش‌های سبک به کاهش استرس کمک می‌کنند.

• استفاده از لباس زیر تمیز و مناسب: لباس زیر خود را مرتباً عوض کرده و مطمئن شوید که خشک و تمیز است. 

• چکاپ با پزشک یا ماما: چکاپ‌ به شناسایی مشکلات احتمالی و درمان آنها کمک می‌کند.

• استفاده از کاندوم در رابطه جنسی: اینکار از انتقال عفونت‌های مقاربتی جلوگیری کرده و تعادل باکتری‌های واژن را حفظ کند.

نتیجه گیری

خارش واژن در بارداری معمولا ناشی از عفونت‌های شایعی مانند کاندیدیاز، واژینوز باکتریال یا تریکومونیاز است و با درمان مناسب، قابل‌کنترل است. با این حال، به‌دلیل حساسیت دوران بارداری، طولانی‌کردن خوددرمانی یا مصرف خودسرانه دارو (به‌ویژه داروهای خوراکی) منطقی نیست. اگر خارش شدید یا مداوم است، همراه با ترشح بدبو یا غیرطبیعی، درد هنگام ادرار یا نزدیکی، خونریزی، درد زیر شکم، تب، یا چندبار تکرار می‌شود، حتماً باید توسط پزشک بررسی شوید تا هم علت مشخص شود و هم درمان سازگار با بارداری انتخاب شود.

پرسش‌های متداول

چه زمانی برای خارش واژن در بارداری به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر خارش شدید و مداوم یا همراه با ترشحات غیرطبیعی، بوی نامطبوع، سوزش یا درد حین ادرار یا رابطه جنسی است، حتماً به پزشک مراجعه کنید.

آیا خارش واژن در حاملگی طبیعی است؟

خارش واژن در بارداری شایع است، اما طبیعی فرض نمی‌شود؛ زیرا می‌تواند نشانه عفونت یا تحریک پوستی باشد. اگر خارش جدید، شدید، مداوم یا همراه با ترشح، بو، سوزش باشد باید ارزیابی شوید.

آیا خارش واژن نشانه بارداری است؟

خیر؛ خارش واژن به تنهایی نشانه بارداری نیست، اما تغییرات هورمونی و افزایش حساسیت واژن در اوایل بارداری ممکن است باعث خارش شود.

خارش واژن در بارداری و جنسیت جنین به هم ربط دارند؟

خیر؛ این یک باور عامیانه است و هیچ شواهد علمی وجود ندارد که خارش واژن در بارداری به جنسیت جنین مرتبط باشد.

خارش واژن در بارداری از کی شروع می‌ شود؟

زمان ثابتی برای شروع خارش واژن در دوران بارداری وجود ندارد و به علت زمینه‌ای بستگی دارد. زمانی که pH واژن تغییر کند، ترشحات بیشتر شود، لباس نامناسب یا آنتی‌بیوتیک مصرف شود، احتمال عفونت قارچی و خارش ناحیه تناسلی در بارداری بالا می‌رود. در بعضی زنان این مشکل از سه‌ماهه دوم و سوم دیده می‌شود زیرا محیط واژن گرم‌تر و مرطوب‌تر است؛ در بعضی دیگر حتی در اوایل بارداری، خارش می‌تواند اولین علامت تحریک یا عفونت باشد.

آیا ورزش در بارداری می‌ تواند باعث خارش واژن شود؟

ورزش به‌طور مستقیم علت خارش واژن در بارداری نیست اما تعریق و گرمای زیاد می‌تواند محیط مرطوبی در ناحیه تناسلی ایجاد کند که رشد قارچ را تسهیل یا شدت خارش ناحیه تناسلی در بارداری را بیشتر کند. پوشیدن لباس ورزشی تنگ و مصنوعی و تعویض نکردن لباس خیس عرق، تحریک پوستی را افزایش می‌دهد.

خارش واژن بدون ترشح در بارداری نشانه چیست؟

خارش واژن بدون ترشح در بارداری همیشه به معنای عفونت شدید نیست. گاهی بیشتر به تحریک پوستی یا درماتیت تماسی مربوط است؛ به عنوان مثال به‌دلیل پد یا نوار بهداشتی معطر، صابون‌ها و ژل‌های قوی، مواد شوینده لباس یا لباس زیر تنگ اتفاق می‌افتد. برخی بیماری‌های پوستی فرج هم می‌توانند فقط با خارش ناحیه تناسلی در بارداری خودشان را نشان دهند. بااین‌حال، بعضی عفونت‌ها هم ممکن است ترشح واضح نداشته باشند؛ بنابراین اگر خارش شدید، طولانی یا همراه با زخم و درد باشد، معاینه پزشکی ضروری است.

ایا خارش واژن در بارداری خطرناک است؟

در بیشتر موارد، خارش واژن در بارداری برای جنین خطر مستقیم ندارد؛ مسئله اصلی علت زمینه‌ای است. عفونت قارچی ساده معمولا با درمان موضعی مناسب کنترل می‌شود. اما اگر خارش ناحیه تناسلی در بارداری ناشی از واژینوز باکتریال یا تریکومونیاز باشد و درمان نشود، در برخی مطالعات با افزایش خطر عوارضی مانند زایمان زودرس مرتبط بوده است. خارش واژن در دوران بارداری وقتی جدی است که شدید، مکرر، همراه با ترشح بدبو، خونریزی، درد زیر شکم یا تب باشد؛ در این شرایط مراجعه سریع به پزشک ضروری است.