دیابت ملیتوس (دیابت شیرین) چه نشانه ها و دلایلی دارد؟

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

دیابت ملیتوس یا دیابت شیرین یک اختلال متابولیک شایع است که به‌دلیل کمبود انسولین یا مقاومت بدن به انسولین ایجاد شده و باعث افزایش قند خون می‌شود. این بیماری انواع مختلفی دارد که شایع‌ترین آن‌ها دیابت نوع ۱، نوع ۲ و دیابت بارداری است. علائم دیابت شیرین شامل تشنگی و ادرار زیاد، خستگی، کاهش وزن و تاری دید است. تشخیص زودهنگام با آزمایش خون اهمیت دارد. درمان شامل اصلاح سبک زندگی و داروها است؛ در دیابت نوع ۱، انسولین ضروری است و در برخی مبتلایان به نوع ۲ یا بارداری نیز ممکن است انسولین لازم باشد تا از عوارض قلبی، کلیوی، عصبی و چشمی پیشگیری شود.

دیابت ملیتوس یعنی چه؟ دیابت ملیتوس یا دیابت شیرین زمانی که قند خون (گلوکز) بیش از حد بالا باشد، اتفاق می‌افتد. خون شما گلوکز حاصل از مواد غذایی را به تمام سلول‌های بدن می‌برد تا از آن برای انرژی استفاده کند. اگر لوزالمعده به اندازه کافی انسولین تولید نکند یا بدن شما به درستی از آن استفاده نکند، گلوکز در جریان خون انباشته شده و باعث افزایش قند خون (هیپرگلیسمی) می‌شود. با گذشت زمان، بالا بودن مداوم گلوکز خون می‌تواند باعث مشکلات سلامتی مانند بیماری قلبی، آسیب عصبی و مشکلات چشمی شود. اما این بیماری چه درمانی دارد و چگونه آن را کنترل کنیم؟ در ادامه این مطلب همراه ما باشید تا دقیق‌تر دیابت شیرین را بررسی کنیم.

دیابت ملیتوس یا دیابت شیرین چیست؟

دیابت ملیتوس که با نام دیابت شیرین هم شناخته می‌شود، اختلالی بوده که در صورت ابتلا به آن بدن به اندازه کافی انسولین تولید نمی‌کند. یا حتی به طور معمول به انسولین پاسخ نمی‌دهد. چنین شرایطی باعث می‌شود سطح قند خون (گلوکز) به طور غیر طبیعی بالا برود. نام دیابت در اصل دیابت شیرین است. نوع دیگری از دیابت هم دیابت بی‌مزه بوده که بسیار نادرتر از دیابت شیرین است.

متن انگلیسی:
Diabetes mellitus (DM) is a disease of inadequate control of blood levels of glucose
ترجمه فارسی:
دیابت ملیتوس (DM) بیماری‌ای ناشی از کنترل ناکافی سطح گلوکز خون است.

به نقل از سایت ncbi.nlm.nih

علائم دیابت شیرین در زنان و مردان

دیابت ملیتوس یک بیماری مزمن است که در آن بدن نمی‌تواند قند خون را به درستی تنظیم کند. این بیماری معمولا به آرامی پیشرفت می‌کند و ممکن است در مراحل اولیه علائم مشخصی نداشته‌باشد. اگر مشکوک به ابتلا به بیماری دیابت شیرین هستید و هر یک از علائم دیابت را دارید، برای انجام آزمایش قند خون سریعا به پزشک مراجعه کنید:

• ادرار زیاد و معمولا در هنگام شب

• احساس تشنگی خیلی زیاد

• کاهش بدون علت وزن

• احساس گرسنگی زیاد

• تاری دید 

• بی‌حسی یا گزگز دست‌ها یا پاها

• احساس خستگی خیلی زیاد

• خشکی شدید پوست بدن

علت دیابت ملیتوس یا شیرین

علت دقیق اکثر انواع دیابت ناشناخته است اما در همه موارد، قند در جریان خون تجمع می‌یابد. در دیابت نوع دو یا دیابت ملیتوس نوع 2، مشکل اصلی معمولا مقاومت به انسولین است و پانکراس ممکن است در ابتدا انسولین بیشتری برای جبران ترشح کند؛ بنابراین در همه موارد علت تجمع قند، کم‌تولید شدن انسولین توسط پانکراس نیست. علت افزایش قند خون در دیابت می‌تواند کمبود ترشح انسولین، اثر ناکافی انسولین (مقاومت) یا هر دو باشد.

جدول علل، علائم و خطرات دیابت ملیتوس را مشاهده می‌کنید.

راه های تشخیص دیابت ملیتوس چیست؟

اگر شما هر یک از علائم دیابت را تجربه می‌کنید یا در خانواده‌تان سابقه دیابت وجود دارد، حتما به پزشک مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام دیابت به شما این امکان را می‌دهد که اقدامات لازم برای کنترل بیماری را انجام دهید و از عوارض جدی آن جلوگیری کنید. روش‌های زیر به تشخیص دیابت شیرین کمک می‌کند:

• تست A1C که میانگین سطح قند خون را در 2 یا 3 ماه گذشته اندازه‌گیری می‌کند

• آزمایش قند خون ناشتا که این کار قند خون فرد را پس از یک شب ناشتا بوده (مصرف نکردن هیچگونه ماده غذایی) اندازه‌گیری می‌کند

• تست تحمل گلوکز

دیابت ملیتوس اختلالی متابولیک است که با افزایش قند خون به دلیل نقص انسولین مشخص می‌شود.

درمان دیابت شیرین یا دیابت ملیتوس چیست؟

مصرف انسولین یا داروهای دیابت معمولا بخشی از درمان دیابت شیرین است. علاوه‌براین موارد، انتخاب غذاها و نوشیدنی‌های سالم، داشتن فعالیت بدنی منظم، خواب کافی و مدیریت استرس هم می‌توانند به بیمار در مدیریت علائم بیماری کمک کنند. پزشک درباره سایر روش‌های درمانی دیابت ملیتوس مناسب هر بیمار، با فرد مبتلا صحبت خواهد کرد.

درمان دیابت شیرین (دیابت ملیتوس) به‌صورت کلی شامل موارد زیر است:

• اصلاح سبک زندگی: تغذیه سالم، کاهش وزن در صورت اضافه‌وزن، افزایش فعالیت بدنی، ترک سیگار و محدودکردن الکل

• آموزش بیمار و بررسی قند خون و HbA1c

• داروهای خوراکی پایین‌آورنده قند خون مانند متفورمین باتوجه به شرایط بیمار

• انسولین‌تراپی در دیابت نوع ۱ (به‌طور قطعی) و در دیابت نوع ۲ در صورت کنترل‌نشدن قند با روش‌های دیگر یا در شرایط حاد

• کنترل فشارخون و چربی خون

متن انگلیسی:
Taking insulin or other diabetes medicines is often part of treating diabetes. In addition to making healthy food and beverage choices, getting physical activity, getting enough sleep, and managing stress, medicines can help you manage the disease
ترجمه فارسی:
مصرف انسولین یا سایر داروهای دیابت معمولا بخشی از درمان دیابت است. علاوه‌بر انتخاب غذاها و نوشیدنی‌های سالم، فعالیت بدنی، خواب کافی و مدیریت استرس، داروها هم می‌توانند به شما در مدیریت بیماری کمک کنند.

به نقل از سایت niddk.nih

انواع دیابت ملیتوس – دیابت شیرین نوع چند است؟

دیابت ملیتوس که با نام دیابت شیرین هم شناخته می‌شود، زمانی که گلوکز یا قند خون بسیار بالا باشد رخ می‌دهد. اکثریت قریب به اتفاق انواع دیابت از جمله دیابت شیرین به ۲ دسته کلی تقسیم می‌شوند. دیابت ملیتوس نوع ۱ یا دیابت نوع یک و نوع دوم، دیابت نوع ۲ که با وجود مقاومت به انسولین مشخص می‌شود. اگرچه بیشتر مبتلایان در دسته نوع ۱ یا نوع ۲ قرار می‌گیرند اما دیابت ملیتوس شامل دیابت بارداری و سایر انواع اختصاصی نیز می‌شود.

بعضی از انواع دیابت از نوع شیرین یا ملیتوس عبارت است از:

• دیابت شیرین نوع ۱

• دیابت شیرین نوع ۲

• دیابت بارداری

• سایر انواع اختصاصی: شامل دیابت مونوژنیک مانند MODY، دیابت نوزادی و دیابت ثانویه به داروها (مانند کورتون) یا بیماری‌های اندوکرین (غدد درون ریز)

به زبان ساده، دیابت ملیتوس چندین نوع دارد که شایع‌ترین‌ انواع دیابت شیرین دیابت نوع ۱، دیابت نوع ۲ و دیابت بارداری هستند و انواع دیگری (مانند LADA، MODY و دیابت براثر دارو) هم وجود دارد.

البته نکته مهم درباره فرق دیابت شیرین و بی مزه این است که فرق دیابت شیرین و بی‌مزه در منشا و عملکرد هورمون‌ها است. تفاوت دیابت شیرین و بی مزه این است که دیابت شیرین ناشی از کمبود انسولین یا مقاومت سلول‌ها به آن است و باعث افزایش قند خون می‌شود، در حالی که دیابت بی‌مزه معمولا ناشی از کمبود هورمون ضدادراری یا مشکل کلیوی است و با ادرار زیاد و رقیق مشخص می‌شود.

عوارض دیابت شیرین یا ملیتوس

عوارض طولانی مدت دیابت به تدریج ایجاد می‌شوند. هر چه مدت طولانی‌تری به دیابت مبتلا باشید و قند خون شما کمتر کنترل شود، خطر عوارض افزایش می‌یابد. در نهایت هم برخی عوارض دیابت ممکن است ناتوان کننده یا حتی تهدید کننده زندگی باشند. در ادامه برخی از عوارض جانبی و احتمالی دیابت ملیتوس را مشاهده می‌کنید:

• بیماری‌های قلبی و عروقی

• نوروپاتی دیابتی

• نفروپاتی دیابتی

• رتینوپاتی دیابتی

• آسیب پا

• مشکلات پوست و دهان

راه های پیشگیری از ابتلا به دیابت ملیتوس

دیابت ملیتوس، به ویژه نوع ۲ آن، معمولا با تغییر سبک زندگی قابل پیشگیری یا به تعویق انداختن است. بهتر است که برای پیشگیری از دیابت موارد زیر را در روتین زندگی خود جای دهید:

• مصرف چربی‌های سالم

• کاهش وزن اضافی

• پیروی از یک رژیم غذایی سالم

• افزایش فعالیت بدنی بدن

نتیجه گیری

در صورت تشخیص ابتلا به دیابت ملیتوس، باید درمان خود را به موقع شروع کنید. این درمان در واقع برای کنترل بیماری و علاوه‌برآن جلوگیری از گسترش و عوارض احتمالی آن است. برای آگاهی بیشتر از این بیماری و درمان‌های موثر برای کنترل آن با یک دکتر متخصص غدد با تجربه صحبت کنید. پزشک به بهترین شکل ممکن شما را راهنمایی خواهد کرد. درمان برای هر فرد با توجه به شدت بیماری و سبک زندگی متفاوت خواهد بود. به همین دلیل لازم است که تصمیم نهایی را به عهده متخصص بگذارید. 

پرسش‌های متداول

چه افرادی بیشتر در معرض ابتلا به دیابت ملیتوس هستند؟

افرادی که اضافه‌وزن یا چاقی شکمی دارند، فعالیت بدنی کمی دارند، رژیم غذایی پرقند و پرچرب مصرف می‌کنند، سابقه خانوادگی دیابت دارند یا فشارخون و چربی خونشان بالا است، بیشتر از دیگران در خطر دیابت نوع ۲ هستند. سن بالاتر، سابقه دیابت بارداری، تولد نوزاد با وزن بالا و داشتن پیش‌دیابت هم خطر را بیشتر می‌کند.

diabetes mellitus چیست؟

دیابت ملیتوس یک بیماری مزمن متابولیک است که در آن قند خون به‌طور پایدار بالاتر از حد طبیعی قرار می‌گیرد. علت آن کمبود تولید انسولین، کاهش اثر انسولین در بدن (مقاومت به انسولین) یا ترکیبی از هر دو است. تداوم این وضعیت می‌تواند به مرور باعث آسیب عروق، قلب، کلیه، چشم و اعصاب شود و نیازمند کنترل مادام‌العمر است.

دیابت شیرین فقط در بزرگسالان دیده می‌ شود؟

خیر. دیابت شیرین می‌تواند در هر سنی رخ دهد. دیابت نوع ۱ معمولا در کودکان و نوجوانان تشخیص داده می‌شود اما در بزرگسالان هم دیده می‌شود. دیابت نوع ۲ بیشتر در بزرگسالان شایع است اما به‌دلیل چاقی و کم‌تحرکی، در نوجوانان نیز رو به افزایش است. دیابت بارداری هم شکل دیگری است که فقط در دوران حاملگی رخ می‌دهد.

مواد غذایی مفید برای دیابت شیرین چیست؟

در دیابت شیرین، الگوی کلی تغذیه از خود رژیم دیابتی مهم‌تر است. مصرف سبزیجات، میوه‌های کامل با قند متوسط، غلات سبوس‌دار، حبوبات، مغزها و روغن‌های گیاهی سالم توصیه می‌شود.

روش کنترل دیابت شیرین چیست؟

مصرف داروهای دیابت اغلب بخشی از مدیریت دیابت است. داروهای مصرفی هر بیمار به نوع دیابت، میزان کنترل سطح گلوکز خون توسط داروها و سایر شرایط سلامتی هر فرد بستگی دارد. همچنین ممکن است برخی‌ بیماران نیازمند داروهایی برای کمک به مدیریت فشار خون یا سطح کلسترول خود باشند.

دیابت شیرین کدام نوع دیابت است؟

دیابت شیرین همان «دیابت ملیتوس» (Diabetes mellitus) است؛ بیماری‌ای که در آن معمولا قند خون به‌طور مزمن بالا می‌ماند زیرا بدن انسولین کافی تولید نمی‌کند یا سلول‌ها به انسولین پاسخ درست نمی‌دهند. دیابت شیرین شامل چند نوع متفاوت مانند دیابت نوع ۱، نوع ۲ و دیابت بارداری است. این بیماری با دیابت بی‌مزه تفاوت دارد.

بیماری dm چیست؟

dm در پزشکی مخفف Diabetes Mellitus یعنی «دیابت ملیتوس» یا همان «دیابت شیرین» است. اما دیابت ملیتوس به چه معناست. ملیتوس بیماری‌ای است که در آن قند خون به‌طور مزمن بالا می‌رود. انواع اصلی‌اش دیابت نوع ۱، نوع ۲ و دیابت بارداری است و با کنترل تغذیه، فعالیت بدنی، دارو و گاهی انسولین مدیریت می‌شود.

علائم دیابت شیرین در کودکان چیست؟

برای اطلاع از نشانه‌های دیابت شیرین در کودکان بعد از اینکه متوجه شدیم دیابت شیرین یعنی چه، باید گفت علائم دیابت ملیتوس در کودکان معمولا شامل تشنگی شدید، ادرار مکرر، کاهش وزن غیرطبیعی، خستگی و گاهی تاری دید است. تشخیص به موقع و کنترل قند خون برای جلوگیری از عوارض حاد و رشد سالم کودک ضروری است.