سردی معده چه علائمی دارد و چرا ایجاد می شود؟
منبع: https://rasanika.com
آنچه در این مقاله میخوانید
سردی معده یا معده سرد حالتی است که در آن حرارت طبیعی معده کاهش یافته و هضم غذا کند یا ناقص میشود. این وضعیت میتواند با نفخ، درد شکم، تهوع، ریفلاکس، تغییر اشتها، چاقی شکم و یبوست همراه باشد. عوامل بروز آن شامل مصرف زیاد غذاهای سرد، پرخوری، بیتحرکی، استرس، عفونت باکتریایی و مصرف برخی داروها هستند. در طب سنتی، تجمع بلغم یکی از دلایل اصلی شناخته میشود. درمان سرد شدن معده نیز بسته به شدت بیماری از اصلاح رژیم غذایی و سبک زندگی تا دارودرمانی و استفاده از گیاهان دارویی گرممزاج متغیر است.
سردی معده از مشکلات شایعی است که بسیاری از افراد ممکن است در طول زندگی خود تجربه کنند. هرچند این وضعیت میتواند آزاردهنده باشد اما معمولا بهراحتی با روشهای ساده خانگی قابل کنترل و بهبود است. نکته مهم این است که سردی معده با دردهای معده متفاوت است. اگرچه ممکن است برخی نشانههای مشابه داشتهباشند اما دو وضعیت کاملا جداگانه به شمار میروند. برای هضم و جذب کامل مواد غذایی، وجود حرارت کافی در معده ضروری است و کاهش این حرارت میتواند منجر به سردی معده شود. در صورتی که علائم ناراحتکننده گوارشی دارید، بهتر است برای تشخیص و درمان دقیق با پزشک متخصص داخلی یا گوارش شهر خود مثل دکتر گوارش و کبد تهران یا دکتر داخلی تهران مشورت کنید.
سردی معده چیست؟
سردی معده یا معده سرد وضعیتی است که در آن کارکرد طبیعی معده دچار اختلال میشود و فرایند هضم غذا کند یا ناقص انجام میگیرد. در این حالت فرد ممکن است علائمی مانند نفخ، درد معده، احساس سنگینی و کاهش انرژی را تجربه کند.
تحقیقات نشان میدهد که سرد شدن معده میتواند هم ناشی از عوامل بیرونی مانند مصرف بیشازحد غذاهای سرد و سبک زندگی ناسالم باشد و هم از عوامل درونی مانند ضعف گوارشی یا مشکلات مزمن معده. این وضعیت اگر بهموقع درمان نشود، میتواند به مشکلاتی مانند چاقی شکمی، ریفلاکس معده و حتی اختلال در جذب مواد غذایی منجر شود.
توجه کنید که سردی معده بیشتر ریشه در طب سنتی ایرانی دارد و بر پایه کاهش حرارت معده یا تجمع بلغم توصیف میشود اما در پزشکی مدرن هیچ معادل علمی دقیقی ندارد.
نکات مهم درباره سردی معده | توضیحات |
سردی معده چیست؟ | کاهش حرارت و اختلال عملکرد معده است. |
علائم | نفخ، درد، تهوع، بیاشتهایی یا پرخوری |
علت ابتلا | غذاهای سرد، استرس، سبک زندگی ناسالم |
انواع | حاد، مزمن، ناشی از دارو، بارداری |
عوارض | چاقی شکم، ریفلاکس، سوءهاضمه، سردرد |
روشهای درمان | اصلاح رژیم، دارو، طب سنتی، سبک زندگی |
موارد مهم درباره سرد شدن معده
علائم سردی معده (نشانه های سردی معده)
سردی معده میتواند طیف گستردهای از علائم را ایجاد کند. از جمله مهمترین آنها میتوان به درد در ناحیه معده و شکم، تغییرات در میزان اشتها و افزایش وزن اشاره کرد. این وضعیت با کاهش سرعت متابولیسم بدن همراه است؛ در نتیجه چربیها دیرتر سوزانده میشوند و احتمال چاقی، بهویژه در ناحیه شکم افزایش مییابد. افرادی که دچار سردی معده و تجمع بلغم هستند، بیش از دیگران در معرض اضافهوزن شکمی قرار دارند. از دیگر علائم شایع سردی معده میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
افزایش اشتها
تجمع بلغم و ایجاد احساس سیر نشدن
نفخ معده
نفخ شکم
ترش کردن
سوءهاضمه
حالت تهوع و بیحالی
سوزش در مری و سرمعده
اسپاسم عضلانی شکم
دلدرد
اسهال یا یبوست
۱. علائم سردی معده در بزرگسالان
نشانه سردی معده در بزرگسالان معمولا به شکل ناراحتیهای گوارشی و تغییرات متابولیک بروز میکنند. افراد مبتلا معمولا دچار نفخ، آروغ زدن مکرر، درد یا سنگینی در ناحیه معده و احساس تهوع میشوند.
برخی بزرگسالان با این مشکل، اشتهای غیرطبیعی پیدا میکنند؛ یا دچار بیاشتهایی میشوند یا برعکس پرخوری میکنند که به چاقی شکم منجر میشود. سرد شدن معده همچنین میتواند باعث بوی بد دهان و یبوست شود:
حالت تهوع و استفراغ
احساس تلخی در دهان
نفخ معده
سوءهاضمه
لرز و سوزش سوزنی معده
بزرگ شدن شکم
ترش کردن
اسهال

سردی معده حالتی گوارشی است که با ضعف هضم، نفخ یا بیاشتهایی مشخص میشود.
۲. علائم سردی معده در کودکان
سردی معده در کودکان معمولا به شکل اختلال در هضم غذا و تغییرات رفتاری ظاهر میشود. کودک ممکن است بعد از خوردن غذا سریع احساس پری یا درد شکم کند. بیاشتهایی، نفخ شکم، تهوع و خواب بیقرار از دیگر نشانههای رایج هستند. سرد شدن معده در کودکان گاهی با اسهال یا یبوست همراه است و ممکن است رشد طبیعی آنها را تحت تأثیر قرار دهد:
حالت تهوع و استفراغ مکرر
درد شکم مزمن
سوزش در قسمت فوقانی شکم
تغییر در الگوی تغذیه کودک
۳. علائم سردی معده نوزاد
سرد شدن معده در نوزاد میتواند با نشانههای خاصی همراه باشد که نیازمند توجه فوری والدین است. نوزادان به دلیل سیستم گوارشی ضعیف، سریعتر دچار این مشکل میشوند:
گریه و بیقراری پس از شیر خوردن
استفراغ یا بازگشت شیر
نفخ و دلدرد (قولنج شبانه)
یبوست یا اسهال متناوب
خواب ناآرام و بیداریهای مکرر
۴. نشانه های سردی معده در بارداری
معده سرد در بارداری به دلیل تغییرات هورمونی و فیزیولوژیکی بدن مادر معمولا شایع است. این وضعیت باعث کاهش سرعت هضم و افزایش نفخ میشود و ممکن است به ریفلاکس یا تهوع بارداری دامن بزند. زنان باردار معمولا احساس سنگینی معده، بیاشتهایی و حتی تغییر در مزه دهان را تجربه میکنند:
تهوع و استفراغ مکرر
نفخ و احساس فشار در معده
بیاشتهایی یا افزایش میل به غذاهای خاص
ریفلاکس و سوزش سر دل

علائم سردی روده و معده شامل نفخ، دلپیچه، مدفوع شل، ترش کردن معده، بیحالی و احساس سرمای عمومی هستند.
۵. علائم سردی روده و معده
سردی روده و معده معمولا همزمان رخ میدهد و باعث ترکیبی از مشکلات گوارشی میشود. فرد ممکن است علاوه بر درد معده، دچار تغییر در حرکات روده نیز گردد. علائمی مانند نفخ شدید، دفع گاز مکرر، اسهال یا یبوست متناوب، بیاشتهایی و کاهش انرژی از نشانههای اصلی هستند. این حالت اغلب در نتیجه مصرف غذاهای با طبع سرد یا عفونتهای خفیف گوارشی ایجاد میشود.
۶. علائم سردی معده در طب سنتی
سرد شدن معده در طب سنتی بیشتر بر اساس تغییر مزاج و کیفیت گوارش توضیح داده میشود. در متون طب ایرانی، معده سرد با نشانههایی مانند بیاشتهایی، هضم ناقص، تولید بلغم و سنگینی معده شناخته میشود. بیماران بیشتر از نفخ، بوی بد دهان و احساس سردی در بدن شکایت دارند. به خصوص بعد از مصرف غذاهای سرد مانند لبنیات یا میوههای تر، علائم شدت مییابند.
۷. علائم سردی شدید معده
نشانههای سردی شدید معده با نشانههای گوارشی و غیرگوارشی همراه است. در این حالت فرد ممکن است درد معده، تهوع مداوم، ریفلاکس شدید و نفخ ممتد را تجربه کند. کاهش شدید حرارت معده میتواند به ضعف متابولیسم، افزایش وزن سریع و حتی احساس سرگیجه منجر شود. برخی افراد سردرد، تپش قلب یا بیحالی عمومی را گزارش میکنند. این وضعیت معمولا زمانی رخ میدهد که سردی معده درماننشده باقی بماند یا همراه با بیماریهای مزمن باشد.
۸. نشانه های هشداردهنده سردی معده
علائم هشداردهنده سرد شدن معده شامل درد معده پایدار، تهوع یا استفراغ طولانیمدت، کاهش وزن بیدلیل، خون در مدفوع یا استفراغ و احساس فشار شدید در قفسه سینه میشوند. اگر سردی معده با این علائم همراه باشد، احتمال وجود بیماریهای جدی مانند زخم معده، ریفلاکس شدید یا عفونتهای گوارشی مطرح میشود.
علت سردی معده چیست؟
علت سردی معده ترکیبی از عوامل بیرونی و درونی است. مصرف زیاد غذاهای سرد، بیتحرکی، استرس و عادات غلط غذایی از مهمترین دلایل بیرونی محسوب میشوند. از سوی دیگر، مشکلاتی مانند ضعف عملکرد معده، عفونت باکتریایی (مانند هلیکوباکتر پیلوری) و اختلالات هورمونی میتوانند زمینهساز بروز این مشکل باشند. سبک زندگی ناسالم و پرخوری نیز نقش مهمی در تشدید علائم دارند:
دلایل مختلفی را میتوان علت سرد شدن معده دانست ازجمله:
مصرف زیاد غذاهای با طبع سرد
پرخوری و بیتحرکی
استرس و اضطراب مزمن
عفونت باکتریایی معده
مصرف برخی داروها مانند آسپرین یا آنتیبیوتیکها
متن انگلیسی:
There can be external factors and internal factors that can cause a Cold Stomach. External factors can include diet, lifestyle, and the weather outside, while internal factors can be some underlying factors like gastrointestinal issues
ترجمه فارسی:
ممکن است عوامل بیرونی و درونی در بروز سردی معده نقش داشتهباشند. عوامل بیرونی شامل رژیم غذایی، سبک زندگی و شرایط آبوهوایی هستند در حالی که عوامل درونی میتوانند به مشکلات زمینهای گوارشی مربوط باشند.به نقل از سایت icliniq
تشخیص سردی معده – از کجا بفهمیم معده سرد داریم؟
تشخیص سردی معده معمولا بر اساس علائم بالینی و شرححال بیمار انجام میشود. پزشک با پرسش درباره رژیم غذایی، عادات زندگی و بررسی نشانهها مانند نفخ، درد معده، تهوع یا ریفلاکس به این احتمال میرسد. در برخی موارد برای سایر بیماریها مانند زخم معده یا رفلاکس شدید، آزمایش خون، اندوسکوپی یا تستهای میکروبی انجام میشود.
طب سنتی نیز با بررسی مزاج فرد و نشانههای ظاهری مانند زبان و رنگ پوست، تشخیص خود را ارائه میدهد. توجه به ترکیب این نشانهها کمک میکند که سردی معده با دیگر بیماریهای گوارشی اشتباه گرفته نشود.
به طور کلی برای تشخیص سرد شدن معده میتوان از روشهای زیر استفاده کرد:
بررسی علائم و نشانههای شایع سردی معده
آزمایشات تشخیصی مانند آندوسکوپی یا آزمایش pH معده
تستهای تصویربرداری مانند سیتی اسکن یا رادیوگرافی
ارزیابی سابقه پزشکی، داروهای مصرفی و سبک زندگی
راه های درمان سردی معده
درمان سردی معده بسته به شدت علائم میتواند شامل تغییر سبک زندگی، اصلاح رژیم غذایی، دارودرمانی یا استفاده از طب سنتی باشد. تحقیقات نشان میدهد که پرهیز از غذاهای سرد، مصرف خوراکیهای گرمکننده و افزایش تحرک بدنی میتواند به بهبود علائم کمک کند. در برخی موارد پزشک داروهای تنظیمکننده اسید معده یا داروهای ضدریفلاکس را تجویز میکند. طب سنتی هم استفاده از گیاهان دارویی گرممزاج مانند زنجبیل را توصیه میکند:
اصلاح رژیم غذایی و پرهیز از غذاهای سرد
مصرف خوراکیهای گرم و مقوی
ورزش منظم و پرهیز از کمتحرکی
دارودرمانی در صورت لزوم
استفاده از گیاهان دارویی و روشهای طب سنتی

سرد شدن معده معمولا ناشی از رژیم غذایی نادرست، عفونتها یا استرس است.
برای سردی معده چه قرصی بخوریم؟
اگر مشکل ناشی از اسید کم یا اختلال گوارشی باشد، پزشک ممکن است داروهایی مانند پروبیوتیکها یا مکملهای گوارشی تجویز کند. در مواردی که ریفلاکس یا سوءهاضمه وجود دارد، داروهایی مانند امپرازول یا رانیتیدین (تحت نظر پزشک) مورد استفاده قرار میگیرند.
اگر عفونت باکتریایی مانند هلیکوباکتر پیلوری وجود داشتهباشد، ترکیبی از آنتیبیوتیکها و داروهای کاهنده اسید لازم است. تأکید میشود که مصرف هرگونه قرص بدون نسخه پزشک توصیه نمیشود زیرا داروها میتوانند عوارض جانبی داشتهباشند یا با بیماریهای دیگر تداخل کنند.
درمان سردی معده و بلغم چیست؟
درمان سردی معده و بلغم معمولا ترکیبی از اصلاح رژیم غذایی و دارودرمانی است. تجمع بلغم در معده باعث نفخ، تهوع و هضم ناقص میشود. برای رفع این مشکل، طب سنتی مصرف خوراکیهای گرم مانند عسل، دارچین و زنجبیل را توصیه میکند.
از نظر پزشکی نیز داروهای تنظیمکننده هضم و بهبود حرکت معده میتوانند مؤثر باشند. ورزش منظم و کاهش استرس نقش مهمی در کنترل بلغم دارد. در موارد شدید، مشاوره با پزشک برای داروهای مکمل یا درمانهای تخصصی ضروری است. هدف اصلی، بازگرداندن تعادل به سیستم گوارش و جلوگیری از بازگشت علائم است.
درمان قطعی سردی معده چیست؟
درمان قطعی سردی معده به معنی رفع کامل علت زمینهای آن است. در بیشتر افراد، اصلاح سبک زندگی و رژیم غذایی بهترین و ماندگارترین راهحل محسوب میشود. مصرف متعادل غذاهای گرم، کاهش غذاهای فرآوریشده و پرهیز از نوشیدنیهای سرد از اصول اصلی درمان است.
اگر سرد شدن معده ناشی از عفونت یا بیماری خاص باشد، درمان دارویی لازم است. بهطور کلی، درمان قطعی زمانی به دست میآید که فرد علاوه بر درمان دارویی، تغییرات پایدار در سبک زندگی خود ایجاد کند.
انواع سردی معده کدام است؟
سرد شدن معده میتواند به دلایل مختلفی بروز کند. این وضعیت گاهی موقتی و ناشی از مصرف غذاهای سرد یا استرس کوتاهمدت است و گاهی هم بهصورت مزمن و پایدار ظاهر میشود. علاوه بر این، برخی داروها یا تغییرات فیزیولوژیک مانند دوران بارداری هم میتوانند موجب سردی معده شوند. شناخت انواع آن کمک میکند تا علت دقیقتر شناسایی و درمان مؤثرتری انتخاب شود:
نوع حاد: ناشی از مصرف غذاهای سرد، استرس یا عفونت کوتاهمدت
نوع مزمن: مرتبط با هلیکوباکتر، اختلال عملکرد معده، استرس طولانی
ناشی از داروها: مصرف داروهایی مانند آسپرین و آنتیبیوتیکها
ناشی از بارداری: تغییرات هورمونی و فیزیولوژیک دوران بارداری
عوارض سردی معده چیست؟
عوارض معده سرد از مشکلات گوارشی ساده تا بیماریهای مزمن گسترده هستند. تجمع غذا در معده باعث ریفلاکس، تهوع و سوءهاضمه میشود. از طرفی، کاهش جذب مواد غذایی میتواند به کمبود ویتامینها و ضعف عمومی منجر شود:
ریفلاکس و سوزش سر دل
چاقی شکم و افزایش وزن
یبوست یا اسهال مزمن
بوی بد دهان
ضعف و خستگی مداوم

درمان سردی معده و بلغم شامل اصلاح تغذیه، مصرف گیاهان گرممزاج و پرهیز از غذاهای سرد است.
۱. سردی معده و خلط پشت حلق
زمانی که اختلالات گوارشی مانند رفلاکس معده وجود دارد، اسید و محتویات معده میتوانند به مری و حلق بازگردند. این اتفاق باعث تحریک و التهاب بافتهای حلق و در نتیجه ترشح بیشازحد موکوس و احساس خلط پشت حلق میشود. همچنین، این اختلال گوارشی ممکن است باعث کاهش ترشح اسید معده و ایجاد سردی معده شود.
۲. آیا سردی معده باعث حالت تهوع میشود؟
سردی معده میتواند ناشی از کاهش ترشح اسید معده و ضعف عملکرد طبیعی آن باشد. این وضعیت روند هضم را کند کرده و احساس سرما، سنگینی و ناراحتی در ناحیه معده ایجاد میکند. زمانی که حرکات پریستالتیک معده (انقباضات ریتمیک برای جابجایی و تخلیه غذا) کاهش یابد، تخلیه معده به تأخیر میافتد. در نتیجه، غذا مدت بیشتری در معده باقی میماند، فشار داخلی افزایش پیدا میکند و این فشار میتواند باعث حالت تهوع و بیقراری شود.
۳. سردی معده و بوی بد دهان
یکی از دلایل بوی بد دهان مشکلات گوارشی مانند ریفلاکس یا سردی معده است. در این موارد، استفاده از قرصها و شربتهای آنتیاسید میتواند به بهبود این علائم کمک کند. طب سنتی بر ارتباط میان این مسئله و بوی بد دهان اشاره دارد و بوی بد دهان را ناشی از غلبه بلغم در معده میداند.
۴. سردی معده و سرگیجه
سردی معده تنها به مشکلات گوارشی محدود نمیشود و میتواند بر سایر بخشهای بدن هم تأثیر بگذارد. کاهش جریان خون و اکسیژنرسانی مناسب به مغز، از پیامدهای آن است که خود را بهصورت احساس سرگیجه و سبکی سر نشان میدهد.
وقتی غذا بهطور کامل هضم نشود، تولید گاز و نفخ افزایش مییابد و فشار مضاعفی بر معده وارد میکند. این فشار میتواند تعادل طبیعی بدن را بر هم بزند و در نهایت منجر به سرگیجه و اختلال در تمرکز شود.
۵. سردی معده و رفلاکس
یکی از پیامدهای سردی معده، تضعیف عملکرد اسفنکتر معده (محل اتصال معده به مری) است. در حالت طبیعی، این اسفنکتر باید محکم بسته بماند تا از بازگشت محتویات معده به مری جلوگیری کند. اما زمانی که عملکرد آن دچار ضعف شود، احتمال بروز ریفلاکس معده افزایش مییابد.
از طرف دیگر، سردی معده باعث تأخیر در تخلیه معده شده و مدت زمان ماندن غذا در آن را بیشتر میکند. این وضعیت فشار بیشتری بر اسفنکتر وارد کرده و شرایط را برای بازگشت اسید و محتویات معده به مری فراهم میسازد.

سردی معده بهتنهایی خطرناک نیست اما در صورت تداوم میتواند هضم و جذب غذا را مختل کند.
راه های جلوگیری از سردی معده
جلوگیری از سردی معده بیشتر بر پایه اصلاح سبک زندگی و تغذیه است. پرهیز از غذاهای با طبع سرد، رعایت نظم غذایی و داشتن تحرک کافی از راهکارهای اصلی محسوب میشوند. همچنین، پرهیز از نوشیدن آب یخ همراه غذا و کاهش استرس نقش مهمی در پیشگیری دارد:
پرهیز از مصرف غذاهای خیلی سرد یا سنگین
جویدن کامل غذا قبل از بلع
ورزش منظم و سبک (مانند پیادهروی)
نوشیدن مایعات گرم و متعادل
مدیریت استرس و خواب کافی
نتیجه گیری
سردی معده وضعیتی شایع اما قابل پیشگیری و درمان است. این مشکل در صورت بیتوجهی میتواند به عوارضی مانند ریفلاکس، چاقی شکمی و حتی سردرد منجر شود. شناخت علائم اولیه، اصلاح رژیم غذایی و سبک زندگی و مراجعه به پزشک در صورت تداوم علائم، بهترین راه برای کنترل این وضعیت است. اگر دچار مشکلات گوارشی مکرر هستید، مشاوره با متخصص داخلی یا گوارش میتواند مسیر درمانی مناسب را مشخص کند.
پرسشهای متداول
سردی معده خطرناک است؟
سرد شدن معده بهخودیخود خطرناک نیست اما اگر درمان نشود، میتواند به مشکلات جدیتر مانند زخم معده، ریفلاکس شدید، یا ضعف سیستم ایمنی منجر شود. در موارد شدید، کاهش جذب مواد مغذی باعث کمبود ویتامینها و کاهش وزن میشود.
سردی معده را چگونه درمان کنیم؟
پرهیز از مصرف غذاهای خیلی سرد، مصرف خوراکیهای گرمکننده، نوشیدن مایعات متعادل و خواب کافی از اقدامات مهم هستند. فعالیت بدنی روزانه نیز به بهبود هضم و افزایش متابولیسم کمک میکند. در صورت بروز علائم شدید یا طولانیمدت، استفاده از داروهای تجویزی پزشک ضروری است. ترکیب راهکارهای پزشکی و سنتی میتواند بهترین نتیجه را ایجاد کند.
درمان سردی معده در طب سنتی چیست؟
از بین بردن سردی معده در طب سنتی بر پایه تقویت حرارت معده و دفع بلغم است. استفاده از گیاهان گرممزاج مانند زنجبیل، دارچین، عسل و زیره از توصیههای اصلی است. همچنین پرهیز از مصرف زیاد لبنیات، میوههای تر و آب یخ ضروری دانسته میشود. ماساژ شکم با روغنهای گرم و نوشیدن دمنوشهای گیاهی نیز کاربرد دارد. این رویکرد بیشتر بر اصلاح مزاج و تعادل بدن تمرکز دارد.
داروی سردی معده چیست؟
در موارد سوءهاضمه و ریفلاکس، داروهای کاهنده اسید معده مانند امپرازول یا فاموتیدین تجویز میشوند. اگر علت آن عفونت باکتریایی باشد، ترکیب آنتیبیوتیکها به کار میرود. برای بهبود حرکات معده، گاهی داروهای پروکینتیک استفاده میشوند. مکملهای پروبیوتیک نیز به تعادل فلور روده و معده کمک میکنند.
درمان فوری سردی معده و چاقی چیست؟
درمان فوری سردی معده و چاقی شامل تغییرات سریع در عادات غذایی و سبک زندگی است. نوشیدن دمنوشهای گرم مانند زنجبیل یا دارچین، پرهیز از غذاهای سرد و افزایش فعالیت بدنی، از راهکارهای کوتاهمدت مؤثر هستند. در کنار آن، مصرف وعدههای سبکتر و منظم، فشار کمتری به معده وارد میکند.
آیا سردی معده باعث یبوست میشود؟
بله سردی معده میتواند باعث یبوست شود زیرا کاهش عملکرد معده حرکت طبیعی دستگاه گوارش را کند میکند. وقتی هضم بهدرستی انجام نشود، تخلیه روده به تعویق افتاده و فرد دچار یبوست میشود.
چه عواملی باعث ایجاد سردی معده می شود؟
عوامل ایجاد سردی معده متنوع هستند و شامل جنبههای تغذیهای، محیطی و روانی میشوند. مصرف زیاد لبنیات سرد، نوشیدنیهای یخی، پرخوری و بیتحرکی از عوامل مهم هستند. همچنین استرس مزمن، اختلالات هورمونی و مصرف برخی داروها در این زمینه نقش دارند.
