آیا حشره دراکولا سمی است؟ نکاتی که باید بدانید

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

حشره دراکولا (Paederus) از خانواده سوسک‌های ولگرد است که در مناطق گرم و مرطوب جهان، از جمله استان‌های گیلان، مازندران، گلستان، فارس و خوزستان زندگی می‌کند. این حشره نیش نمی‌زند اما له شدن آن روی پوست باعث آزاد شدن سم پدرین می‌شود که می‌تواند ضایعات پوستی ایجاد کند. شست‌وشوی سریع پوست از آسیب پوستی ناشی از تماس بدن با حشره پادروس جلوگیری می‌کند.

حشره دراکولا که بیشتر در مناطق گرم و مرطوب پیدا می‌شود، جثه‌ای کوچک با بدنی بیضی‌شکل و رنگ‌هایی بین سیاه، قرمز و نارنجی دارد. این حشره معمولا در فضای باز و در بین گیاهان، خاک و مواد آلی زندگی می‌کند. ویژگی مهم حشره دراکولا این است که سمی به نام پائولین (Paederin) در بدن خود دارد و در صورت تماس با پوست بدن، باعث واکنش‌های پوستی مانند التهاب، تاول و زخم می‌شود؛ این واکنش به نام «سندرم دراکولا» شناخته می‌شود. پیشگیری از تماس با این حشره از طریق پوشش مناسب و محافظت از پوست امکان‌پذیر است. در ادامه این مطلب با ما باشید تا با این حشره سمی، علائم نیش حشره دراکولا و روش‌های درمان آن بیشتر آشنا شویم.

حشره دراکولا چیست؟

حشره دراکولا (که در انگلیسی به آن Paederus یا ‌پادروس می‌گویند) از خانواده سوسک‌های سمی است که بیشتر در استان‌های شمالی مازندران و گیلان و جنوب ایران در خوزستان وجود دارد. آب و هوای گرم و مرطوب، زیست مناسبی برای این جانور خطرناک است و هرچقدر رطوبت و دما بالاتر برود، میزان تکثیر آن بیشتر می‌شود. قدرت پرواز این حشره به حدی بالاست که می‌تواند از فاصله ۷۹ کیلومتری ساحل دریا به سمت نور کشتی جذب شود.

افزایش دما و رطوبت نسبی، زمان و محل مناسبی برای حمله شبانه این حشره است. این حشره به دنبال بوی بدن انسان می‌آید و در قسمت‌های بریده بدن مانند صورت، گردن، دست و پا فرود می‌آید. حشره دراکولا نیش نمی‌زند، بلکه به آرامی روی پوست حرکت کرده و سم خود را ترشح می‌کند. به همین دلیل، انسان به طور معمول از نیش‌زدن آن آگاه نمی‌شود و تنها ممکن است حرکت حشره را احساس کند.

حشره دراکولا در شمال ایران

به دلیل آب و هوای گرم و مرطوب شهرهای شمالی ایران، حشرات دراکولا بیشتر در این مناطق یافت می‌شوند. در استان گیلان، این حشرات با نام زرخ پوتار شناخته می‌شوند و در مناطق شرقی گیلان مانند وامج و همچنین در استان مازندران با نام تله گز و در مرکز مازندران به عنوان تلرز و ون و در مناطق شرقی مازندران و همچنین در غرب گلستان با نام حشره دراکولا شناخته می‌شوند.

این حشرات به تعداد زیادی در تمام جنگل‌های شمال کشور یافت می‌شوند و در صورتی که قصد سفر به این مناطق را دارید، بهتر است مجهز به تجهیزات محافظ باشید تا از نیش این حشرات در امان بمانید. همچنین در صورت گزیدگی هم بلافاصله ناحیه نیش خورده را با آب و صابون بشویید تا اثر نیش روی پوست باقی نماند.

حشره دراکولا با بدنی باریک و رنگ‌بندی قرمز و سیاه دیده می‌شود.

انواع حشره دراکولا

حشره دراکولا که با نام‌های علمی پِدروس یا بللوس هم شناخته می‌شود، یکی از اعضای خانواده سوسک‌های قاب‌بالان (Staphylinidae) به شمار می‌آید و تاکنون بیش از ۶۲۰ گونه از آن شناسایی شده است. این حشرات معمولا در مناطق گرم و مرطوب جهان و در نواحی استوایی و نیمه‌استوایی زندگی می‌کنند.

پدروس‌ها معمولا شب‌فعال هستند و زیستگاه آن‌ها بیشتر در مزارع، باغ‌ها، خاک‌های غنی از مواد آلی و فضای اطراف گیاهان است. بیشتر گونه‌های این حشره حاوی ترکیب سمی پائولین هستند که در صورت تماس با پوست انسان می‌توانند باعث بروز واکنش‌های التهابی و ضایعات دردناک شوند.

علائم نیش حشره دراکولا

حشره دراکولا نیش نمی‌زند، بلکه با خزیدن روی پوست، سم پائولین را منتقل می‌کند و باعث ایجاد زخم‌هایی به شکل خطی می‌شود. این واکنش پوستی در اثر تماس مستقیم حشره با پوست ایجاد می‌شود، نه گزش آن. در موارد شدید، علائم تماس با این حشره می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• خارش بدن و حساسیت شدید پوست

• تب

• نورالژی (دردهای عصبی)

• درد مفاصل

• تشکیل تاول پوستی برجسته و دردناک

• تهوع و استفراغ

متن انگلیسی:
Usually, there is little discomfort from this dermatitis in mild-to-moderate exposure, unless the area becomes secondarily infected
ترجمه فارسی:
در بیشتر مواردی که تماس با حشره خفیف تا متوسط باشد، التهاب پوستی خیلی اذیت‌کننده نیست؛ مگر این‌که ناحیه موردنظر عفونت کند.

به نقل از سایت ncbi.nlm.nih

زخم حشره دراکولا

آسیب‌دیدگی یا زخم حشره دراکولا، ضایعه پوستی ناشی از تماس پوست با گونه‌های مختلف این حشره است که به شکل بثورات پوستی و تاول‌های برجسته طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از نیش زدن حشره پدروس روی پوست ظاهر می‌شود.

این زخم پوستی ایجاد شده همراه با سوزش و خارش است و در مواردی ممکن است تاول‌ها عفونت هم بکنند. در ۲۴ ساعت اول پوست احساس خارش و سوزش دارد و بعد از خارش، پوست ناحیه نیش خورده کنده شده و زخم به شکل سوختگی دیده می‌شود. 

درمان نیش حشره دراکولا چیست؟

درمان قطعی برای سم حشره‌ دراکولا وجود ندارد و علائم آن به طور خودبه خود درمان می‌شوند. اما باید توجه داشت که تماس مستقیم حشره دراکولا با پوست یا خارش آن می‌تواند باعث انتشار سم و تشدید زخم‌ها روی پوست شود. برای ترمیم و کاهش این عوارض پوستی، در ساعات ابتدایی می‌توانید محل گزش را با آب و صابون شستشو دهید و سپس به خوبی خشک کنید.

دوره درمان گزش پدروس نهایت ۱۰ روز است که باید اقدامات مراقبتی برای پیشگیری از عفونت را انجام دهید. اگر ترشح سم دراکولا در مناطق حساس بدن مانند اطراف چشم رخ دهد که پوست آن نازک و حساس است، شدت و درد تاول‌ها بیشتر می‌شود. درمان ضایعات پوستی بسته به شدت آسیب متفاوت است اما در صورت تماس با حشره دراکولا، پیشنهاد شده است که اقدامات درمانی زیر را انجام دهید:

• روزی ۳ تا ۵ بار محل گزش را با آب و صابون بشویید

• از الکل یا ماده تحریک کننده روی زخم‌ها استفاده نکنید

• برای درمان خانگی حتما با پزشک مشورت کنید و از مصرف موادی مانند سیب‌زمینی، ماست یا مواد مشابه خودداری کنید

• در صورتی که خارش یا قرمزی پوست دارید، از پمادهای استروئیدی موضعی مثل هیدروکورتیزون و تریامسینولون استفاده کنید

• در صورت ایجاد عفونت، از محلول‌های ضدعفونی‌کننده موضعی مانند محلول زینک سولفات ۱ درصد و پماد موپیروسین یا سیلور استفاده کنید.

زخم پوستی حشره دراکولا همراه با سوزش و خارش است و در مواردی ممکن است تاول‌ها عفونت هم بکنند.

۱. شستشوی زخم حشره دراکولا

بهترین راهکار برای درمان زخم حشره دراکولا، شستشوی اولیه با آب و صابون بعد از گزش حشره است. بعد از آن می‌توانید از کمپرس سرد و پماد موضعی استروئیدی کمک بگیرید. در صورت عفونت زخم باید آنتی‌بیوتیک مصرف کنید.

کرم‌های استروئیدی، هیدروکورتیزون، آنتی هیستامین‌ها و شستشوی مرتب زخم با گلاب و کمپرس سرد از متداول‌ترین روش‌های درمان نیش حشره دراکولا هستند. البته توصیه می‌کنیم که برای درمان زخم حشره دراکولا حتما با پزشک مشورت کنید.

۲. پماد برای نیش دراکولا

برای درمان نیش حشره دراکولا، پماد هیدروکورتیزون ۱٪ یکی از بهترین گزینه‌ها برای کاهش التهاب و خارش پوست است. در صورتی که پوست زخم شده باشد، استفاده از پماد آنتی‌بیوتیک مثل موپیروسین توصیه می‌شود. مصرف این پمادها باید زیر نظر پزشک باشد تا از بروز عفونت جلوگیری شود.

۳. درمان خانگی نیش دراکولا

بهترین راهکار برای درمان خانگی نیش دراکولا در سریع‌ترین زمان ممکن، بتادین است. کافی است روزی دوبار محل زخم ناشی از نیش حشره دراکولا را با بتادین تمیز کنید.

کمی هم بتادین روی محل نیش بریزید و اجازه بدهید که چند ساعت بماند. البته توصیه می‌شود که هر بار قبل مصرف بتادین، جای نیش را با آب و صابون ملایم بشویید و بعد بتادین بزنید. یکی دیگر از راهکارهای درمان خانگی نیش دراکولا، کمپرس سرد همراه با گلاب است که با تسکین پوست، خارش و سوزش را برطرف می‌کند.

گلاب برای نیش دراکولا

یکی از روش‌های پرکاربرد برای درمان خانگی نیش دارکولا، استفاده از یخ و گلاب است. کمپرس سرد می‌تواند التهاب و ورم را کم کند و باعث التیام پوست و کاهش خارش و سوزش محل نیش حشره دراکولا شود. برای انجام این روش درمان خانگی، دستمال کاغذی تمیز یا پارچه نخی تمیزی را مرطوب کنید و در گلاب بخیسانید.

اجازه بدهید که ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در فریزر بماند تا منجمد شود. بعد از ۲۰ دقیقه، دستمال‌های یخ‌زده را روی محل نیش بگذارید. این درمان خانگی را چندبار امتحان کنید تا به‌مرور بهبودی حاصل شود. البته، اگر در مراحل اولیه متوجه نیش شده باشید و بلافاصله از این روش استفاده کنید، بهبود قسمت آسیب دیده سریع‌تر انجام می‌شود.

۴. درمان نیش دراکولا در طب سنتی

هرچند طب سنتی روش‌های مختلفی را برای درمان نیش دراکولا توصیه می‌کند اما بهتر است قبل از هر اقدامی حتما با پزشک درباره راهکارهای طب سنتی مشورت کنید. کمپرس سرد با گلاب، استفاده از التیام‌دهنده‌های گیاهی، عسل و عصاره درخت چای از موارد پیشنهادی درمان سنتی جای نیش پدروس هستند. این روش‌ها التهاب، خارش و سوزش را کاهش داده و از ایجاد تاول‌های پوستی، زخم و عفونت جلوگیری می‌کنند.

قبل از استفاده از هر روش سنتی، به‌ خصوص اگر پوست حساسی دارید، با پزشک مشورت کنید. به طور کلی برخی از راهکارها برای درمان نیش دراکولا در طب سنتی شامل موارد زیر هستند.

روش درمان نیش حشره دراکولا در طب سنتی

عوارض نیش حشره دراکولا چیست؟

عوارض نیش حشره دراکولا معمولا در ۲۴ ساعت اول ظاهر می‌شوند و شامل تحریکات شدید پوستی هستند که می‌توانند بسیار آزاردهنده باشند:

• سوزش و خارش شدید

• ایجاد تاول‌های پوستی

• قرمزی و ورم پوست

• التهاب موضعی

• احتمال بروز عفونت

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

حشره دراکولا گونه‌ای قرمز یا قهوه‌ای رنگ از خانواده سوسک‌ها است که در شالیزار و علفزارهای مناطق مرطوب شمال و جنوب ایران زندگی می‌کند. افزایش گرما و رطوبت هوا باعث تکثیر حشره پدروس می‌شود، به‌همین دلیل بیشتر در گیلان وجود دارد. این حشره نیش نمی‌زند و با حرکت آرام روی پوست بدن، سم خود را ترشح می‌کند و عوارضی مانند قرمزی، سوزش، خارش، تاول و عفونت پوست ایجاد می‌کند. شدت و نوع آسیب به پوست به دوره بیماری و توانایی ترمیم آن بستگی دارد.

علائم عوارض شدید حاصل از نیش حشره دراکولا طی ۲۴ ساعت پس از تماس حشره با پوست شروع شده و با قرمزی و خارش همراه می‌شوند. برای درمان این عوارض، مراقبت‌های پوستی و استفاده از روش‌های تسکین دهنده مانند استفاده از یخ و گلاب توصیه می‌شود. همچنین، در صورت بروز علائم شدید یا عفونت، بهتر است به بهترین دکتر پوست و مو ایران مراجعه کرده و درمان مناسب را دریافت کنید. در نهایت، توجه به ایمنی و پیشگیری از تماس مجدد با این حشره نیز بسیار مهم است.

پرسش‌های متداول

آیا حشره دراکولا کشنده است؟

نیش حشره دراکولا کشنده نیست و معمولا خطر جدی برای سلامت فرد ایجاد نمی‌کند. با این حال، در صورت بی‌توجهی به درمان آن، ممکن است باعث التهاب شدید یا عفونت پوستی شود.

برای نیش دراکولا چی خوبه؟

برای درمان زخم ناشی از حشره دراکولا، روزانه ۳ تا ۵ بار محل را با آب و صابون بشویید و از پمادهای استروئیدی برای کاهش التهاب استفاده کنید. همچنین می‌توانید از محلول‌های ضدعفونی‌کننده، کمپرس سرد، ژل آلوئه‌ورا، گلاب یا بتادین کمک بگیرید و در صورت نیاز، با نظر پزشک آنتی‌بیوتیک مصرف کنید.

چطور در برابر نیش حشره دراکولا محافظت کنیم؟

برای محافظت در برابر حشره دراکولا، بهتر است هنگام حضور در مناطق مرطوب، لباس آستین‌بلند و شلوار بلند بپوشید. استفاده از پشه‌بند، توری پنجره و دوری از نورهای روشن در شب نیز مؤثر است. از له کردن حشره روی پوست خودداری کنید، چون در این حالت سم آزاد می‌شود و پوست را تحریک می‌کند.

دراکولا در کدام استان‌ های ایران بیشتر است؟

حشره دراکولا بیشتر در استان‌های شمالی و جنوبی ایران دیده می‌شود. مناطق مرطوب مانند گیلان (به‌ویژه شلمان و باغ‌های کمل)، مازندران، گلستان، فارس و خوزستان زیستگاه اصلی این حشره هستند. گرما و رطوبت بالا، محیط مناسبی برای رشد و تکثیر آن ایجاد می‌کند.