سالک خشک چیست؟ چه تفاوتی با سایر انواع سالک دارد؟ آیا قابل درمان است؟

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

سالک خشک نوع متفاوتی از بیماری سالک با دوره درمان و ظاهری متفاوت است. اگر می خواهید بیشتر با این بیمای آشنا شوید این مقاله را بخوانید.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

سالک خشک نوع دیگری از بیماری سالک و معروف به سالک شهری است. بیماری که شکل پوست را تغییر داده و می‌تواند در دراز مدت روی اعتماد به نفس فرد مبتلا هم اثر بگذارد. به همین دلیل آگاهی از روش‌های پیشگیری و درمان آن ضروری است.

سالک خشک که به سالک شهری هم معروف است با اثراتی که از خود روی پوست به جا می‌گذارد قابل تشخیص است. ‌ اگر به موقع درمان نشود جای زخم آن وسیع شده و می‌تواند زیبایی فرد را تحت تاثیر خود قرار دهد. در ادامه کمی بیشتر با این بیماری آشنا خواهید شد.

سالک خشک چیست؟

سالک خشک نوع متداول بیماری سالک است. این عارضه چندین ماه پس از گزیدگی (چیزی حدود دو تا هشت ماه بعد) با علائمی مانند قرمزی و ورم که اکثرا بدون درد هستند نمایان می‌شود. این زخم باید در زمان مناسب تشخیص داده شده و درمان شود تا با بزرگ‌تر شدن یا تشدید آن زیبایی پوست را تحت تاثیر خود قرار ندهد.

اینگونه بیان شده که سالک خشک که با نام سالک شهری هم شناخته می‌شود بیشتر در نواحی صورت، پاها و دست‌ها ایجاد می‌شود.

مردم کدام نواحی به سالک خشک مبتلا میشوند؟

ابتلا به بیماری سالک خشک (سالک شهری) بیشتر در نواحی غرب هند، شمال آفریقا، منطقه مدیترانه و خاورمیانه رایج است.

محل زندگی و تکثیر پشه ناقل بیماری سالک

پشه بیماری سالک در بخش‌هایی از 88 کشور یافت می‌شود. چیزی حدود 350 میلیون نفر در این مناطق زندگی می‌کنند. بیشتر کشورهای آسیب دیده در مناطق استوایی و نیمه گرمسیری قرار دارند. مناطقی که این بیماری بیشتر یافت می‌شود از جنگل‌های بارانی در آمریکای مرکزی و جنوبی تا بیابان‌های غرب آسیا را شامل می‌شود.

شاید برایتان جالب باشد که بدانید بیش از 90 درصد از موارد ابتلا به لیشمانیوز احشایی در جهان، در هند، بنگلادش، نپال، سودان و برزیل است.

لیشمانیوز در مکزیک، آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی هم پیدا می‌شود. از شمال آرژانتین تا تگزاس (نه در اروگوئه، شیلی یا کانادا)، جنوب اروپا (زیاد شایع نیست.)، آسیا (نه آسیای جنوب شرقی)، خاورمیانه، و آفریقا (به ویژه شرق و شمال آفریقا) مشاهده شده است.

علائم سالک خشک

برخی از رایج‌ترین علائم سالک خشک عبارتند از:

• تب (می‌تواند به طور ناگهانی شروع شود و در طول چند هفته تمام شده و مجددا آغاز شود.)

• لرز

• عرق سرد

• تورم غدد لنفاوی

• تورم شکم ناشی از بزرگ شدن طحال

• کاهش وزن

• خستگی

• ضعف

عکس سالک خشک

در زیر تصویر سالک خشک را مشاهده می‌کنید:

تصویری از جای زخم سالک خشک روی پوست یک بیمار مبتلا را مشاهده می‌کنید.

علت ابتلا به سالک خشک

لیشمانیوز توسط انگل‌های تک یاخته‌ای ایجاد می‌شود که توسط نیش پشه خاکی فلبوتومین ماده آلوده، منتقل می‌شود.

راه های تشخیص سالک خشک

روش‌های تشخیصی زیادی برای سالک‌ خشک وجود دارد. یکی‌ از واضح‌ترین این راه‌ها تشخیص جای گزیدگی و زخم‌ ناشی از آن است. 

پزشکان در مرحله بعد با نمونه گیری (بیوپسی) پوست و‌ انجام آزمایشاتی مانند خون و انگل، از ابتلا به بیماری سالک خشک مطمئن می‌شوند.

متن انگلیسی:
Medical professionals use biopsy specimens to examine the tissues for parasites. Blood tests (for example, PCR and antibody detection) are methods that CDC infectious disease specialists use to detect and diagnose this disease
ترجمه متن:
متخصصان پزشکی از نمونه‌های بیوپسی برای بررسی بافت‌ها از نظر وجود انگل استفاده می‌کنند. آزمایش‌های خون (به عنوان مثال PCR و تشخیص آنتی بادی) روش‌هایی هستند که متخصصان بیماری‌های عفونی CDC برای شناسایی و تشخیص این بیماری استفاده می‌کنند.

emedicinehealth

راه های درمان سالک خشک

در بیشتر مواقع درمان ترکیبی به عنوان رویکرد درمانی بهینه برای سالک خشک و به حداقل رساندن عوارض مرتبط با آن در نظر گرفته می‌شود. ما در ادامه به متداول‌ترین روش های درمان سالک خشک پرداخته‌ایم:

۱. داروی سالک خشک

آمپول سالک آمفوتریسین B در فرم لیپوزومی خود (برخلاف آمفوتریسین B دئوکسی کولات) به دلیل دوره کوتاه‌تر و میزان سمی‌ بودن کمتر، اکنون به عنوان داروی انتخابی برای سالک در نظر گرفته می‌شود. برخی از داروهای رایج‌ درمان سالک خشک هم در سایر کشورها تجویز و‌ مصرف می‌شود که به دلیل تحریم در کشور ایران موجود نیستند.

۲. درمان گیاهی سالک خشک

شیره فلوس، عسل، برگ ازگیل، ترکیب حنا و عسل، آهک و روغن زیتون، گل ارمنی، کتیرا و برگ گل شب بو و در نهایت هم حجامت برخی از روش‌های درمان سالک خشک در طب سنتی و گیاهی هستند. اما ما نمی‌توانیم در مورد میزان اثربخشی درمان خانگی سالک به طور قطع صحبتی کنیم.

عوارض سالک خشک

ابتلا به سالک خشک با عوارضی برای فرد مبتلا به این بیماری همراه است. برخی از این عوارض عبارتند از:

• عفونت باکتریایی ثانویه، از جمله ذات الریه و سل

• سپتیسمی

• تغییر شکل بینی، لب‌ها و کام

• خونریزی

• پارگی طحال

• ادم، کاشکسی و هایپرپیگمانتاسیون

• ضایعات متاستاتیک در نازوفارنکس با تخریب بافت

متن انگلیسی:
Untreated visceral disease usually is fatal
ترجمه متن:
بیماری سالک احشایی درمان نشده معمولا کشنده است.

emedicinehealth

راه های پیشگیری از ابتلا به سالک شهری

هیچ واکسن یا دارویی برای جلوگیری از ابتلا به بیماری سالک خشک در دسترس نیست. بهترین راه برای مسافرانی که نگران ابتلا به سالک خشک هستند، مراقبت از خود برای جلوگیری از نیش زدگی پشه خاکی است. برای کاهش خطر گزیدگی اقدامات پیشگیرانه زیر را جدی بگیرید:

از فعالیت‌های خارج از منزل، به‌ویژه از غروب تا سحر زمانی که این پشه‌ها عموماً فعال‌ترین هستند، خودداری کنید. هنگامی که در خارج از منزل یا در محله‌های محافظت نشده و مشکوک به وجود این نوع از پشه هستید، پوست خود را کاملا بپوشانید. تا حدی که در آن آب و هوا قابل تحمل است، پیراهن آستین بلند، شلوار بلند و جوراب بپوشید و پیراهن خود را در شلوار خود فرو کنید

همچنین می‌توانید از مواد دافع حشرات روی پوست در معرض دید استفاده کنید؛ اما حتما دستورالعمل‌های روی بسته بندی آن را جدی بگیرید و دنبال کنید. برای سفر می‌توانید تورهای تخت، مواد دافع و حشره کش‌ خریداری کنید. به خاطر داشته باشید که پشه خاکی بسیار کوچک‌تر از پشه است و بنابراین می‌تواند از سوراخ‌های کوچک عبور کند.

روش‌های زیادی برای جلوگیری از ابتلا به سالک خشک وجود دارد که یکی از آن‌ها آموزش علمی افراد است.

مقایسه سالک خشک و مرطوب

در جدول زیر مقایسه بین سالک مرطوب و خشک را مشاهده می‌کنید:

جدول مقایسه سالک خشک و سالک مرطوب

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

سالک خشک یا شهری را شناختید و با روش‌های پیشگیری از گزیدگی و ابتلا با آن آشنا شدید؛ اما با این حال ممکن است یکی از میلیون‌ها انسانی باشید که به این بیماری مبتلا شده و حالا به دنبال راهی برای درمان به موقع و سریع آن است.

پرسش‌های متداول

تفاوت سالک شهری و سالک روستایی چیست؟

در لیشمانیا ماژور که نوع روستایی لیشمانیوز جلدی نیز نامیده می‌شود، ضایعات مرطوب، کوچک و متعدد هستند. برعکس، در لیشمانیا تروپیکا که نوع شهری نیز نامیده می‌شود، ضایعات خشک، بزرگ و محدود هستند. در سالک نوع مرطوب یا روستایی پشه پس از گزش و خون خواری از موش‌های صحرایی آلوده شده و در خون‌خواری مجدد از انسان باعث انتقال انگل به انسان می‌شود. در نوع خشک یا شهری پشه پس از خون‌خواری از اطراف زخم بیمار مبتلا به نوع شهری، آلوده شده و در خون خواری مجدد انگل را به فرد سالم دیگری منتقل می‌کند.

سالک خشک قابل درمان است؟

در صورت درمان به موقع در مدت زمان حدودی ۲ الی ۳ هفته بهبودی حاصل خواهد شد. البته در درمان این بیماری یک موضوع خیلی مهم جلوگیری به موقع از گسترش و‌ انتقال آن به سایر نقاط بدن است.

سالک خشک واگیر دار است؟

سالک خشک از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود. تنها با نیش پشه خاکی که عامل انتقال انگل است امکان انتقال بیماری به انسان وجود دارد.