حمله پانیک در خواب چه علائمی دارد؟ علت و راه درمان آن چیست؟
منبع: https://rasanika.com
حمله پانیک در خواب احساس ترس ناگهانی همراه با افزایش ضربان قلب و تنگی نفس است که باعث بیدار شدن فرد از خواب شبانه میشود.
آنچه در این مقاله میخوانید
پانیک اتک در خواب بدون هیچ علت خاص و مشخصی روی میدهد و فرد به صورت ناگهانی از خواب بیدار میشود. اضطراب شدید، ترس، تعریق، ضربان قلب بالا و سریع و تنگی نفس از نشانههای بروز این حمله در خواب روز یا شب هستند. فرد حس سنگینی و سخت نفس کشیدن، لرز و سرما میکند و حس میکند که دارد میمیرد.
آیا حمله پانیک در خواب راه درمانی دارد؟ داشتن خواب شبانه راحت لازمه زندگی سالم و باکیفیت است. خواب شبانه باعث رفع خستگی و تمدد اعصاب شده و اجازه رهایی و خلاص شدن از شر استرس روزانه را به بدن میدهد. اما این اتفاق برای خیلی از افرادی که از حمله پانیک در خواب رنج میبرند مصداق ندارد. پانیک اتک در خواب باعث بیدار شدن با ترس از خواب شبانه میشود و تنگی نفس، ضربان قلب شدید و عرق کردن را به دنبال دارد. ریسک حمله پانیک در خواب در افرادی که دچار حملات پانیک شده یا از اختلال پانیک رنج میبرند، چند برابر بیشتر است. در ادامه این مطلب با ما باشید تا بیشتر با پانیک در خواب، علائم و عوارض احتمالی آن آشنا شوید.
حمله پانیک در خواب چیست؟ (پانیک اتک در خواب)
حملات پانیک چیست؟ حمله پانیک در خواب که به انگلیسی به آن nocturnal (night) panic attack میگویند، احساس ترس ناگهانی است که باعث بیدار شدن فرد از خواب شبانه میشود. فرد در حالت وحشت از خواب بیدار میشود و واکنشهای جسمی مانند ضربان قلب بالا، عرق کردن و تنگی نفس و حس خفگی را تجربه میکند.
علت اصلی بروز این حمله مشخص نیست و در صورت مواجهه با آن بهتر است به تراپیست مراجعه کنید. چرا که عدم پیگیری و بیتوجهی نسبت به آن باعث بروز اختلالات ثانویه در زندگی و مختل شدن آن میشود.
متن انگلیسی:
Nocturnal panic attacks usually last only a few minutes, but it may take a while to calm down and go back to sleep after you have one. People who have nocturnal panic attacks also tend to have panic attacks during the day
ترجمه متن:
حملات پانیک شبانه معمولاً فقط چند دقیقه طول میکشد، اما ممکن است کمی طول بکشد تا آرام شوید و پس از یک حمله دوباره به خواب بروید. افرادی که حملات پانیک شبانه دارند نیز در طول روز دچار حملات پانیک میشوند.
علائم پانیک در خواب
پانیک اتک در خواب ممکن است بدون هیچ محرک آشکار و مشخصی روی داده و فرد را از خواب شبانه بیدار کند. علایم پانیک در خواب عبارتند از:
علائم پانیک اتک در خواب | توضیحات |
عرق کردن | شدت تعریق در این حالت حمله اضطرابی به حدی زیاد میشود که بدن فرد کاملا خیس میشود. |
تند شدن ضربان قلب | ضربان قلب با سرعت بالا میزند و حس بیرون آمدن قلب از سینه به فرد دست میدهد. |
لرزش بدن | در برخی موارد فرد دچار لرزش بدن به خصوص در دست و پاها میشود. |
تنگی نفس | بعد پریدن از خواب به خاطر پانیک اتک حس تنگی نفس به فرد دست میدهد به طوری که فرد مانند مبتلایان به آسم به سختی نفس میکشد. |
احساس خفگی | در اثر تنگی نفس ناشی از حمله پانیک در خواب فرد دچار احساس خفگی میشود انگار که دو طرف گلویش فشرده میشوند. |
گرگرفتگی یا لرز کردن از سرما | برخی افراد بعد از بیدار شدن از خواب به خاطر حمله اضطرابی احساس گرگرفتگی دارند و عرق زیاد میکنند. برخی هم لرز کرده و عرق سرد دارند. |
حس میکند که دارد میمیرد. | یکی از بدترین علائم پانیک اتک در خواب همین حس مردن است. فرد در ذهنش تصور میکند که واپسین لحظات عمرش را سپری میکند و دیگر زنده نخواهد ماند. |
نشانه های پانیک در خواب
علل حمله پانیک در خواب
هنوز علت اصلی که برخی افراد دچار حملات اضطرابی و پانیک در خواب میشوند نامعلوم است. عوامل و ریسک فاکتورهایی هستند که روی نحوه ادراک و پردازش ترس و اضطراب در مغز و سیستم عصبی تاثیر گذاشته و باعث بروز پانیک اتک در خواب میشوند. حمله پانیک در خواب محدود به خواب شبانه نیست و در خواب روزانه هم مشاهده میشود به خصوص زمانی که شرایط معمولی و غیرتهدیدکننده باعث تحریک واکنش اضطرابی در فرد می گردند.
پانیک اتک در خواب شبانه نوعی اختلال خواب است و در صورتی که دچار این عارضه هستید بهتر است به پزشک مراجعه کنید و به دنبال روشهایی برای مقابله و کنترل اضطراب و استرس ناشی از این اتفاق باشید.
راه های تشخیص حمله پانیک در خواب
حمله پانیک در خواب نشانههای زیر را دارد و در صورتی که فرد نیمه شب یا از خواب روزانه با این علائم بیدار شود احتمالا از حمله اضطرابی رنج میبرد. فرد حین بیدار شدن از خواب، حالات زیر را همراه با ترس بسیار شدید و زیاد یا حس از دست دادن کنترل تجربه میکند:
حالت تهوع
تعریق
تغییر حالت نفس کشیدن
تپش قلب
برای تشخیص حملات پانیک ممکن است پزشک تست تشخیص پانیک و آزمایشهایی هم انجام دهد.
راه های درمان حمله پانیک در خواب
برای یافتن مناسبترین راه درمان پانیک اتک در خواب از پزشک متخصص یا روان درمانگر کمک بگیرید. معمولا پزشک ترکیبی از دارو و تراپی را برای درمان این حملات اضطرابی تجویز میکند. راههای درمان حمله پانیک در خواب عبارتند از:
داروهای ضد افسردگی
داروهای ضد اضطراب و ضد استرس (مصرف این داروها میتوانند تعداد دفعات و شدت حملات را کم کند.)
داشتن برنامه خواب منظم حتی در روزهای تعطیل جهت تنظیم ساعت بدن
پرهیز از مصرف کافئین و غذاهای سنگین قبل از خواب
تمرین تنفس عمیق یا تکنیکهای ریلکسیشن و مدیتیشن برای آرام سازی ذهن
بهترین دارو برای حملات پانیک در خواب
جدای از درمانهای روحی برای حملات پانیک، بسیاری از افراد به دنبال موثرترین دارو برای پانیک هستند تا درمان این مشکل را قطعی کند. ممکن است پزشک برای درمان این مشکل داروهای ضدافسردگی یا ضد اضطراب را تجویز کند.
متن انگلیسی:
These sedatives are central nervous system depressants. Benzodiazepines approved by the FDA for the treatment of panic disorder include alprazolam (Xanax) and clonazepam (Klonopin)
ترجمه متن:
آرام بخشها ضعیفکننده سیستم عصبی مرکزی هستند. بنزودیازپینهای مورد تایید FDA برای درمان اختلال هراس شامل آلپرازولام (زاناکس) و کلونازپام (کلونوپین) میشوند.
عوارض حمله پانیک در خواب
از عوارض حمله پانیک در خواب میتوان به درد قفسه سینه اشاره کرد که مستقیما روی عروق کرونر تاثیر میگذارد. سایر عوارض پانیک اتک در خواب عبارتند از:
اضطراب و افسردگی
عدم تمرکز یا ضعیف شدن حافظه
استرس بیشتر و آزار دیدن
تشدید حملات پانیک در طول روز و شب
عملکرد و بازدهی ضعیف در محیط کار، مدرسه یا دانشگاه
افزایش وزن
راه های پیشگیری از حمله پانیک در خواب
برای پیشگیری از بروز اضطراب و حملات پانیک در خواب میتوانید راهکارهای زیر را دنبال کنید که ریسک تعداد و بروز آنها را کاهش میدهد:
رژیم غذایی سالم: تامین ویتامین و مواد معدنی و مغذی مورد نیاز بدن به حفظ سلامت عمومی و تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کرده و فرد احساس سلامت بیشتری میکند. فرد سالم هم راحتتر میتواند با ترس و اضطراب مقابله کند.
حذف کافئین یا مصرف حداقلی آن: نوشیدنیهای حاوی کافئین مانند قهوه و نسکافه محرک هستند و باعث بالا بردن تپش قلب و نبض میشوند. به علاوه اینکه مصرف کافئین باعث شده که فرد زمان بیشتری بیدار بماند و برنامه خواب منظم را بهم میریزد.
ورزش منظم: داشتن فعالیت جسمی و ورزشی سبک یا سنگین در طول روز علاوه بر حفظ سلامت جسمی باعث ایجاد حال روحی و ذهنی خوب میشود. به علاوه اینکه فرد بعد انجام ورزش خسته شده و راحتتر به خواب میرود.
مدیریت استرس از طریق انجام ورزشهای مراقبه مانند مدیتیشن، تای چی، یوگا یا ارتباط با دوستان نزدیک
مصرف مکملهای خوراکی جهت تامین مواد مغذی مورد نیاز بدن که باعث تقویت سیستم ایمنی میشود.
دمنوش گیاهی باعث تسکین اعصاب شده و به آزادسازی عضلات کمک میکنند. به علاوه اینکه باعث شده فرد راحتتر و زودتر به خواب برود.
برنامه خواب منظم: زمانی که برنامه خواب منظم داشته باشید، ذهن و بدن عادت میکند که در ساعت مشخصی به خواب بروید. تنظیم ساعت بیولوژیکی بدن میزان احتمال اختلال در خواب و حمله پانیک در خواب را کاهش میدهد.
پرهیز از مواد محرک مانند الکل، نیکوتین قبل خواب میتواند به کاهش بروز حملات پانیک در خواب کمک کند. این مواد محرک میتوانند سیستم عصبی را تحریک کرده و علائم اضطراب را تشدید کنند. بنابراین، توصیه میشود این مواد را قبل از خواب مصرف نکنید و در صورت امکان به طور کلی از مصرف آنها خودداری کنید. این اقدام میتواند به استراحت بهتر و کاهش اضطراب در طول خواب کمک کند.
مراقبت از سلامت روان از جمله مهمترین راهها برای پیشگیری از حمله پانیک در خواب است.
حمله پانیک در خواب احساس ترس ناگهانی است که باعث بیدار شدن فرد از خواب شبانه میشود.
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
حمله پانیک در خواب یک وضعیت ناخواسته و نوعی حمله اضطرابی است که ممکن است در طول خواب رخ دهد و باعث بیدار شدن ناگهانی و علائم ناخوشایندی مانند تنگی نفس، تپش قلب، عرق کردن، لرز و اضطراب شدید شود. علت اصلی بروز این مشکل مشخص نیست و معلوم نیست چه عواملی باعث شروع حملات این چنینی در فرد میشوند. اما با مدیریت استرس، پرهیز از عوامل محرک، داشتن برنامه خواب منظم، فعالیت ورزشی روزانه، ایجاد محیط مناسب و آرامش بخش برای خواب، و مراقبت از سلامت روان و جسم با انجام ورزشهایی مانند یوگا، مدیتیشن یا تای چی میتوان از بروز پانیک اتک در خواب پیشگیری نمود.
در صورتی که حمله پانیک در خواب به طور مکرر و شدید اتفاق میافتد و روی کیفیت زندگیتان تاثیر میگذارد، حتما به پزشک متخصص روانپزشک یا دکتر متخصص روانشناسی مراجعه کنید و با پزشک در مورد حملات اضطرابی و شرایط خود صحبت کنید تا تشخیص دقیق داده شود و در صورت لزوم درمان مناسب تجویز گردد. رعایت دستورالعملهای تجویزی پزشک میتواند به کنترل و مدیریت بیماری کمک کند.
پرسشهای متداول
پانیک اتک در خواب خطرناک است؟
علائم و نشانههای این حملات شبیه حمله قلبی یا بیماری جدی خطرناک هستند. البته هرچند که پانیک اتک باعث احساس ناراحتی و آزار فرد میشود و کیفیت زندگی را مختل میکند اما خطرناک نیست. البته در دراز مدت اثر سو داشته و باید کنترل و درمان شود.
سریعترین روش برای درمان حملات پانیک در خواب چیست؟
به محض اینکه حمله اضطرابی شروع شد سریعترین روش درمان این است که اجازه بدهید همه چیز همانطوری اتفاق بیفتد و نشانهها بروز کنند. در برخی موارد با تنفس عمیق، یا نفس کشیدن کنترل شده یا انجام حرکاتی که باعث ریلکس و شل شدن عضلات میشود میتوان پانیک اتک را بهبود داد. برای درمان در موارد شدید حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید تا براساس شدت و دفعات بروز حمله داروی مناسب را جهت کاهش علائم تجویز نماید.
آیا پانیک اتک در خواب باعث مرگ میشود؟
هرچند که حمله پانیک در خواب فی نفسه باعث مرگ نمیشود اما منجر به ایجاد ترس شدید در فرد شده و روی کیفیت زندگی او تاثیر بسزایی میگذارد. علائم و نشانههای این اختلال شبیه حالت سکته قلبی هستند، و به خصوص وقتی که فرد دچار تنگی نفس میشود احساس میکند همین حالا است که بمیرد. اما این حمله اضطرابی چند دقیقه بیشتر طول نکشیده و اتفاق جدی و مرگباری برای فرد نمیافتد. صرفا بعد از چند لحظه دوباره فرد به حالت طبیعی خود برگشته و میتواند بخوابد.
آیا حمله پانیک در خواب باعث سکته میشود؟
حمله پانیک در خواب باعث سکته نمیشود. بسته شدن یک یا چند رگ خونی که به سمت قلب میرود ممکن است مانع از جریان خون شود و نتیجه آن حمله قلبی باشد. اگرچه که خود پانیک اتک عامل سکته نیست اما استرس و اضطراب ناشی از حملات اضطرابی و پریدن ناگهانی از خواب روزانه یا شبانه نقش مهمی در ایجاد و تشدید بیماری عروق کرونر دارد.