داروهای ژنیکوماستی چه تاثیری در درمان دارند؟
منبع: https://rasanika.com
آنچه در این مقاله میخوانید
داروهای ژنیکوماستی معمولاً بهصورت مستقیم این بیماری را درمان نمیکنند و انتخاب آنها به علت و زمانبندی شروع علائم بستگی دارد. معمولا تاموکسیفن بیشترین اثردهی را دارد و رالوکسیفن میتواند جایگزین قابلقبولی باشد. مهارکنندههای آروماتاز در بزرگسالان اثربخشی متغیری دارند و باید هدفمند و کوتاهمدت و با پایش عوارض استفاده شوند. کرمها و پمادها نیز نقشی در کاهش بافت غددی ندارند و اگر ژنیکوماستی بر اثر دارو یا مزمن باشد، بازنگری نسخه یا جراحی معمولاً مؤثرتر است.
بزرگ شدن غیرطبیعی سینه در مردان یا ژنیکوماستی، مشکلی است که میتواند به دلیل تغییرات هورمونی، مصرف برخی داروها یا بیماریهای زمینهای ایجاد شود. بسیاری از مردان وقتی با این وضعیت روبهرو میشوند، اولین سوالی که به ذهنشان میرسد این است که آیا راهی غیر از جراحی وجود دارد؟ پاسخ، بله است. در مراحل اولیه، استفاده از داروهای ژنیکوماستی میتواند گزینهای مؤثر باشد و در کاهش درد و سایز سینه نقش داشته باشد. اما چه داروهایی برای این مشکل تجویز میشوند و اثر هرکدام چگونه است؟ در این مطلب به معرفی انواع داروهایی میپردازیم که پزشکان ممکن است برای کنترل ژنیکوماستی تجویز کنند.
داروهای ژنیکوماستی چیست؟
از اولین گزینههای درمان ژنیکوماستی تجویز دارو است. داروی بیماری ژنیکوماستی روی هورمونها تاثیر گذاشته و به مرور سایز سینه کوچک میشود. اگر این داروها تاثیری نداشته باشند، گزینه آخر جراحی ژنیکوماستی است. داروهای ژنیکوماستی بهطور کلی در سه گروه اصلی قرار میگیرند: تعدیلگرهای انتخابی گیرندهاستروژن یا SERMs مثل تاموکسیفن، رالوکسیفن و گاهی کلومیفن، مهارکنندههای آروماتاز مثل آناستروزول و اندروژنها مانند دانازول یا در موارد دارای کمبود تستوسترون، درمان جایگزینی تستوسترون.
تعدیلکنندههای انتخابی گیرنده استروژن با مهار اثر استروژن در بافت پستان حساسیت و رشد بافت را کاهش میدهند، مهارکنندههای آروماتاز تبدیل آندروژن به استروژن را کم میکنند و اندروژنها با تغییر نسبت آندروژن به استروژن عمل میکنند. این داروها عموماً بهصورت آفلِیبل به کار میروند؛ یعنی اگرچه برای بیماریهای دیگری تأیید شدهاند، مجوز اختصاصی برای ژنیکوماستی ندارند. داروهایی مانند تاموکسیفن، رالوکسیفن و آناستروزول ممکن است برای برخی بزرگسالان مفید باشند، اما استفاده از آنها برای ژنیکوماستی بهطور خاص تأیید نشده است.
آیا ژنیکوماستی با دارو درمان می شود؟
درمان ژنیکوماستی با دارو امکانپذیر است. این داروها در واقع در دسته هورمون درمانی قرار گرفته و با تنظیم ترشح هورمونها به درمان این مشکل کمک میکنند. اما باید بدانید که در حال حاضر سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) هیچ دارویی را مستقیما برای ژنیکوماستی تایید نکرده است. پزشک قبل از پیشنهاد جراحی دستهای از داروهای هورمونی را تجویز کرده تا تاثیر آنها را روی بزرگی سینه مردان مشخص کند.
درمان دارویی در موارد تازهشروع یا حاد بیشترین فایده را دارد، بهویژه وقتی درد و حساسیت وجود دارد و بافت هنوز فیبروزه نشده است. اثرگذاری درمان دارویی عمدتاً در ۶–۱۲ ماه اول آغاز علائم است و پس از ۱۲ ماه پاسخپذیری کاهش مییابد. با طولانیشدن سیر بیماری و تبدیل بافت غددی به بافت فیبروزه، احتمال پاسخ کامل به دارو کاهش مییابد و در موارد پایدارِ مزمن، جراحی اغلب مؤثرترین رویکرد است. علاوه بر این، اگر ژنیکوماستی ناشی از دارو یا بیماری زمینهای باشد، اصلاح عامل محرک در اولویت است و گاهی تنها اقدام لازم محسوب میشود.

داروی بیماری ژنیکوماستی روی هورمونها تاثیر گذاشته و به مرور سایز سینه کوچک میشود.
انواع قرص برای درمان ژنیکوماستی
درمان دارویی ژنیکوماستی معمولاً روی برگرداندن تعادل استروژن و آندروژن تمرکز میکند و بیشتر در مواردی که تازه شروع شده و دردناک هستند مؤثر است. توجه داشته باشید که اغلب این داروها برای ژنیکوماستی بهصورت آفلِیبل استفاده میشوند و در ژنیکوماستی پایدار و طولانیمدت معمولاً جراحی مؤثرتر است. این داروها معمولا در یکی از سه دسته زیر قرار دارند.
داروهای ضد استروژن: SERMs با مسدودکردن گیرندهٔ استروژن در پستان عمل میکنند.
داروی جایگزین تستوسترون: این دارو برای مردانی تجویز میشود که میزان ترشح هورمون مردانه در آنها پایین است. معمولا این داروها برای مردان مسن تجویز میشوند.
داروهای مهارکننده آروماتاز: این دسته از داروها از تولید استروژن جلوگیری میکنند. البته داروهای مهارکننده آروماتاز به نسبت دو دسته داروی قبل موفقیت پایینتری داشتند. کاربرد اصلی این دسته از داروها درمان سرطان سینه و تخمدان در زنان یائسه است.
اگر پزشک تشخیص دهد که ژنیکوماستی خود به خود درمان نمیشود یا بعد از چند ماه هیچ اثر مثبتی مشاهده نشود، احتمالا قرص ژنیکوماستی تجویز میکند. به ویژه برای مردان مبتلا به ژنیکوماستی ایدیوپاتیک (بدون علت مشخص) که بیشتر از سه ماه طول بکشد، یک دوره کوتاه سه تا شش ماهه قرص ضد ژنیکوماستی تجویز میشود. در ادامه انواع قرص برای ژنیکوماستی را به شما معرفی میکنیم.
قرص تاموکسیفن برای ژنیکوماستی
تاموکسیفن یکی از اصلیترین دارو های ژنیکوماستی است. مهمترین کاربرد این دارو درمان سرطان سینه هورمون مثبت است. قرص تاموکسیفن میزان فعالیت استروژن را در سینهها مسدود میکند و از این طریق روی ژنیکوماستی تاثیر میگذارد. اگر بعد از چند ماه مصرف دارو، سایز سینه تغییر نکند، احتمال دارد پزشک جراحی را پیشنهاد دهد. از عوارض قرص تاموکسیفن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
گرگرفتگی و تعریق شبانه
احتباس مایعات
تورم پا
حالت تهوع
بثورات پوستی
اختلال نعوظ
خستگی
سردرد.
در منابع تخصصی دوزهای ۱۰ تا ۲۰ میلیگرم دوبار در روز بهمدت حدود سه ماه ذکر شده و تا ۸۰ درصد بیماران بهبود نسبی تا کامل گزارش کردهاند. میتوانید قرص تاموکسیفن برای کوچ کردن سینه مردان را در هر ساعتی از روز همراه یا بدون غذا مصرف کنید. البته قرص باید منظم مصرف شود.
متن انگلیسی:
When the patient experiences pain or is unable to undergo any other type of treatment, selective estrogen receptor modulators (SERMs)(antiestrogens), such as tamoxifen or raloxifene, have been used. They have been reported to be effective in producing pain relief and reducing breast size in two out of three patients
ترجمه فارسی:
هنگامی که بیمار درد را تجربه میکند یا قادر به انجام هر نوع درمان دیگری نیست، از تعدیلکنندههای انتخابی گیرنده استروژن (SERMs) (آنتی استروژنها) مانند تاموکسیفن یا رالوکسیفن استفاده میشود. گزارش شده است که آنها در کاهش درد و کاهش اندازه سینه در دو بیمار از هر سه بیمار موثر هستند.به نقل از: uspharmacist
داروی رالوکسیفن برای ژنیکوماستی
رالوکسیفن از ردهٔ SERMs است و در بافت پستان نقش آنتاگونیستی نسبت به استروژن دارد. قرص رالوکسیفن (۶۰ mg/روز) ممکن است در برخی بیماران مفید باشد، اما شواهد محدود است و خطر ترومبوآمبولی باید سنجیده شود؛ مصرف آن آفلیبل است. ریسک ترومبوآمبولی و بروز گرگرفتگی باید در انتخاب بیمار در نظر گرفته شود و در افراد با عوامل خطر قلبیعروقی یا سابقهٔ لخته نیاز به احتیاط بیشتری وجود دارد. رالوکسیفن میتواند جایگزینی برای مواردی باشد که تاموکسیفن مناسب نیست یا تحمل نشده است. از عوارض جانبی این داروی ژنیکوماستی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
گرفتگی عضلات پا
تورم دست و پا
سندرم شبه آنفولانزا
درد مفاصل
تعریق
مشکلات خواب.
درمان ژنیکوماستی با کلومیفن
کلومیفن یک SERM با اثر ضداستروژنی خفیف تا متوسط است که بیشتر در موارد تازهشروع امتحان میشود و پاسخها متغیر است. در برخی گزارشها دوز ۵۰ تا ۱۰۰ میلیگرم روزانه تا شش ماه به کاهش اندازهٔ پستان منجر شده، اما احتمال نیاز به جراحی در موارد پایدار وجود دارد. عوارض نادر اما مهم شامل اختلالات بینایی، بثورات پوستی و تهوع است و درمان باید با پایش دقیق انجام شود. کلومیفن معمولاً پس از یا کنار تاموکسیفن و با انتظار واقعبینانه از میزان پاسخ تعریف میشود.
قرص پروویرون برای ژنیکوماستی
در بعضی موارد پروویرون برای درمان سطح پایین تستوسترون در مردان تجویز میشود. قرص پروویرون به گیرندههای آندروژن وصل شده و سطح تستوسترون را در بدن افزایش میدهد. ورزشکاران نیز برای افزایش توانایی و توده عضلانی از این دارو استفاده میکنند. دقت داشته باشید که مصرف زیاد آن میتواند وضعیت ژنیکوماستی را تشدید کند. از عوارض جانبی این دارو میتوان به افزایش چربی خون، مشکلات کبدی، بزرگ شدن پروستات، احتباس مایعات و رشد بیشازحد مو اشاره کرد.
متن انگلیسی:
Proviron is taken orally so it’s important to identify the right dosage for yourself since a single Proviron tablet contains 10, 25, and 50 mg of active steroids.The best way to take Proviron is two times daily because it only has a half-life of 12 hours
ترجمه متن:
پروویرون به صورت خوراکی مصرف میشود، بنابراین مهم است که دوز مناسب را برای خود مشخص کنید. زیرا یک قرص Proviron حاوی ۱۰، ۲۵ و ۵۰ میلیگرم استروئید فعال است. بهترین راه برای مصرف قرص پروویرون دو بار در روز است، زیرا نیمه عمر آن فقط ۱۲ ساعت است.
قرص لتروزول برای ژنیکوماستی
اگر این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود، تاثیر قرص بیشتر است. معمولا قرص لتروزول برای درمان سرطان سینه در افرادی که قبلا پرتودرمانی انجام داده یا به مدت ۵ سال تاموکسیفن استفاده کردهاند، تجویز میشود. اما لتروزول برای ژنیکوماستی هم موثر است. این دارو در دسته داروهای مهارکننده آروماتاز غیراستروئیدی قرار دارد. به همین دلیل میزان استروژن بدن را کاهش داده و به درمان ژنیکوماستی با دارو کمک میکند.از عوارض این داروی ژنیکوماستی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
گرگرفتگی
تعریق
حالت تهوع و استفراغ
از دست دادن اشتها
یبوست
سوزش سر دل
تغییرات وزن
دانازول برای ژنیکوماستی
کاربرد اصلی داروی دانازول درمان آندومتریوز در زنان است. همچنین برای درمان فیبروکیستیک سینه (تورم و حساسیت سینه بدون وجود توده سرطانی) هم از این دارو استفاده میشود. دانازول اثر محدود و عوارض قابلاعتنا دارد و بهندرت انتخاب میشود؛ در موارد مزمنِ پایدار، جراحی مؤثرتر است. این دارو در دسته هورمونهای آندروژنیک قرار دارد. از عوارض این دارو برای ژنیکوماستی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
آکنه
افزایش وزن
چربی پوست و مو
گرگرفتگی
تعریق
عصبی شدن.
درمان ژنیکوماستی با سوماتروپین
سوماتروپین یا هورمون رشد درمان ژنیکوماستی نیست و حتی در منابع معتبر، بزرگی پستان در مردان بهعنوان عارضهٔ شناختهشدهٔ درمان با هورمون رشد ذکر شده است. بههمین دلیل استفاده از سوماتروپین برای کاهش بافت پستان توصیه نمیشود و میتواند خطر تشدید علائم یا بروز عوارض دیگری مانند افزایش قند خون، ادم اندامها و سندرم تونل کارپ را بههمراه داشته باشد. اگر فردی بهدلایل دیگری تحت درمان با هورمون رشد است و دچار ژنیکوماستی میشود، ارزیابی مجدد دوز یا ادامهٔ درمان باید حتماً با پزشک معالج انجام شود.
بهترین قرص برای ژنیکوماستی
قرصی که برای همه بهترین باشد وجود ندارد و انتخاب به زمان شروع علائم، شدت درد، علت زمینهای و وضعیت هورمونی بستگی دارد. با این حال، برای ژنیکوماستی تازهشروع و دردناک، پشتوانهٔ شواهد برای تاموکسیفن قویتر از سایر گزینههای دارویی است و اغلب بهعنوان خط اول آفلِیبل در نظر گرفته میشود.
اگر پرولاکتین بالا باشد، اصلاح علت با کابرگولین یا بروموکریپتین در اولویت است. در موارد مزمن و فیبروتیک، احتمال پاسخ کامل به دارو پایین است و روشهای جراحی مانند لیپوساکشن یا اکسیزیون معمولاً کاراترند. تصمیمگیری باید شخصیسازیشده و با ارزیابی منفعت در برابر زیان انجام شود.

بهترین دارو برای درمان ژنیکوماستی باید با توجه به شرایط توسط پزشک تجویز شود.
درمان ژنیکوماستی با تستوسترون موثر است؟
تستوسترون درمان اصلی ژنیکوماستی نیست و حتی میتواند آن را بدتر کند، زیرا ممکن است بیشتر رشد بافت پستان را تحریک میکند. اگر سطح تستوسترون طبیعی باشد یا علت ژنیکوماستی نامشخص باشد، شروع درمان جایگزینی تستوسترون منطقی نیست و خطر بزرگترشدن پستان یا عود را بالا میبرد. در این شرایط معمولاً داروهای ضداستروژن مانند تاموکسیفن یا رالوکسیفن گزینههای ارجح برای موارد تشخیص دادهشده و هستند و در موارد مزمن و فیبروتیک اغلب جراحی مؤثرتر است.
زمانی که آزمایشها کمبود واقعی تستوسترون را تأیید کنند و همین کمبود علت ژنیکوماستی باشد شرایط استثنا است. در این حالت، رساندن تستوسترون به محدودهٔ فیزیولوژیک میتواند با اصلاح عدمتعادل هورمونی به کاهش بافت پستان کمک کند. حتی در این شرایط هم تجویز داروی تستوسترون نیاز به پایش دقیق وجود دارد، چون امکان تشدید حساسیت یا بزرگشدن پستان باقی است و گاهی همراهکردن درمان با راهبردهای ضداستروژنی بهصورت کوتاهمدت در نظر گرفته میشود.
درمان با پماد ژنیکوماستی ممکن است؟
ژنیکوماستی معمولاً با پماد درمان نمیشود. کرمها و پمادهای موضعی توان نفوذ به عمق بافت غددی پستان را ندارند و نمیتوانند حجم بافت را کم کنند. اثراتی که بعضی محصولات ادعا میکنند غالباً به سفتی موقت پوست یا کاهش خفیف ورم سطحی محدود میشود و علت اصلی بزرگشدن پستان را برطرف نمیکند. علاوه بر این، اتکا به پمادها میتواند درمان مؤثر را بهتعویق بیندازد و گاهی باعث تحریک پوستی یا حساسیت شود.
پمادها و کرمهایی مانند کرم وینکسان وجود دارد که در درمان ژنیکوماستی نقشی ندارند؛ درمان مؤثر شامل رسیدگی به علت زمینهای، داروهای آفلیبل منتخب در مراحل اولیه، و در موارد پایدار جراحی است. این پمادها روی هورمونها تاثیری نداشته و بیشتر برای چربیسوزی و تقویت ماهیچهها استفاده میشوند. در واقع برای درمان ژنیکوماستی چرب (شبه ژنیکوماستی) ناشی از چاقی و اضافه وزن میتوان از این کرمها استفاده کرد.
بهترین دارو برای درمان ژنیکوماستی چیست؟
داروهای ضد استروژن و داروهای جایگزین تستوسترون از موثرترین داروها برای درمان ژنیکوماستی هستند. معروفترین دارویی که برای ژنیکوماستی تجویز میشود، تاموکسیفن است که میزان ترشح استروژن در سینه را مسدود میکند. در نوجوانان، موارد فیزیولوژیک بلوغی اغلب خودبهخود برطرف میشوند و تنها در موارد پایدار یا دردناک درمان دارویی یا جراحی مطرح میشود. برای انتخاب بهترین گزینه بر اساس شرایط شما، ارزیابی علت و زمانبندی مداخله توسط پزشک ضروری است. در جدول زیر میتوانید داروهای ژنیکوماستی را مشاهده کنید.
نام دارو | اثرگذاری روی ژنیکوماستی |
تاموکسیفن | میزان فعالیت استروژن را در سینهها مسدود میکند. |
رالوکسیفن | با بلوکهکردن گیرندهٔ استروژن در بافت پستان عمل میکند. |
کلومیفن | در مردان به افزایش تولید تستوسترون و اسپرم کمک میکند. |
پروویرون | برای درمان سطح پایین تستوسترون در مردان تجویز میشود. |
لتروزول | میزان استروژن بدن را کاهش داده و به درمان ژنیکوماستی کمک میکند. (استفاده روتین توصیه نمیشود) |
بهترین داروها برای درمان ژنیکوماستی
آیا مصرف دارو باعث ژنیکوماستی می شود؟
گاهی ممکن است علت بزرگ شدن سینه در مردان مصرف دارویی خاص باشد. برخی داروها اثر معکوس داشته و باعث افزایش هورمون زنانه در مردان یا کاهش هورمون مردانه میشوند. گاهی هم ممکن است افزایش هورمون پرولاکتین باعث بروز این مشکل شود. پرولاکتین در تحریک شیردهی زنان موثر است. اما در مردان تولید تستوسترون و اسپرم را کاهش میدهد. داروهایی که میتوانند باعث بروز ژنیکوماستی شوند عبارتاند از:
هالوپریدول و ریسپریدون از گروه ضدروانپریشیها
بیکالوتامید و فلوتامید از داروهای ضدآندروژن سرطان پروستات
اسپیرونولاکتون
فیناستراید
سایمتیدین
کتوکونازول
دیگوکسین
گنادوتروپین کوریونی انسانی
متوکلوپرامید
متیلدوپا
فلوکستین و سرترالین از ضدافسردگیها
ماری جوانا
اوپیوئیدها مانند مورفین.
نتیجه گیری
رویکرد درمان باید براساس علت و زمان شروع علائم شخصیسازی شود. در مواردی که بیماری تازه ظاهر شده باشد و دردناک باشد، مصرف برخی داروها موثر است. داروهایی که برای ژنیکوماستی تجویز میشود معمولا شامل تاموکسیفن، رالوکسیفن، کلومیفن، پروویرون و گاهی لتروزول میشوند. این داروها سطح هورمونهای استروژن و تستوسترون را تغییر داده و از این طریق ژنیکوماستی را درمان میکنند. اگر ژنیکوماستی مزمن و فیبروتیک باشد، معمولاً روشهای جراحی مانند لیپوساکشن یا اکسیزیون نتایج بهتری میدهند. قطع یا تعویض داروها باید تنها با نظر پزشک انجام شود. اگر شما هم دچار ژنیکوماستی هستید و میخواهید درمان با داروهای ژنیکوماستی را شروع کنید، باید با بهترین دکتر غدد و متابولیسم ایران مشورت کنید.
پرسشهای متداول
کدام دارو بیشتر روی ژنیکوماستی تاثیر دارد؟
پاسخ به این بستگی دارد که منظورتان ایجاد ژنیکوماستی است یا درمان آن. از نظر ایجاد، داروهای ضدآندروژن مثل بیکالوتامید یا فلوتامید و نیز اسپیرونولاکتون بیشترین ارتباط را نشان میدهند و برخی آنتیپسیکوتیکها و فیناستراید هم نقش دارند. از نظر درمانِ موارد تازه شروع و دردناک، پشتوانهٔ شواهد برای تاموکسیفن نسبت به گزینههای دیگر قویتر است. در موارد مزمن که بافت فیبروزه شده، پاسخ به دارو محدود است و جراحی معمولاً نتیجهٔ بهتری میدهد. تصمیم نهایی باید با توجه به علت زمینهای و ارزیابی پزشک گرفته شود.
قرص كوچك كننده سينه زنان چیست؟
قرص اختصاصی و بیخطر برای کوچککردنِ پایدارِ سینهٔ زنان وجود ندارد و هدفگیری موضعی با دارو شدنی نیست. اگر بزرگی سینه بهعلت اختلال هورمونی یا مصرف دارو باشد، اصلاح علت یا تغییر دارو زیر نظر پزشک میتواند کمک کند. کاهش وزن کلی ممکن است اندازه را اندکی کم کند، اما اثر آن محدود و فردبهفرد متفاوت است. برای کاهش محسوس و ماندگار، روشهای جراحی مانند ماموپلاستیِ کاهشی اثربخشترند. استفاده از مکملها یا کرمهای بازاری معمولاً فایدهٔ علمی ندارد و میتواند عارضه ایجاد کند.
بهترین قرص کوچک کننده سینه مردان چیست؟
قرص واحد و قطعی برای همه وجود ندارد و انتخاب به زمان شروع، علت زمینهای و نوع بافت بستگی دارد. در موارد تازه شروع و دردناک، تاموکسیفن معمولاً گزینهٔ اول آفلِیبل با شواهد قویتری نسبت به سایر داروهاست. اگر هیپرپرولاکتینمی مطرح باشد، کابرگولین یا بروموکریپتین با هدف اصلاح علت انتخاب میشوند. در موارد مزمن و فیبروتیک، احتمال پاسخ دارویی پایین است و روشهای جراحی مانند لیپوساکشن یا اکسیزیون معمولاً نتایج بهتری میدهند. ارزیابی پزشک برای شخصیسازی درمان ضروری است.
بهترین قرص چربي سوز سينه مردان کدام است؟
چربیسوزِ اختصاصی برای سینه وجود ندارد و چربیسوزیِ موضعی با قرص یا کرم امکانپذیر نیست. بهبود نمای قفسهٔ سینه بیشتر با کاهش درصد چربی بدن، تغذیهٔ پایدار و تمرین قدرتی یا هوازی حاصل میشود. مکملهای چربیسوز بازاری اثربخشی قطعی ندارند و میتوانند عوارض قلبی یا کبدی ایجاد کنند. اگر بافت غددیِ ژنیکوماستی غالب باشد، چربیسوزها کمکی نمیکنند و نیاز به ارزیابی پزشکی یا درمان اختصاصی است. ترکیب اصلاح سبکزندگی با نظر پزشک بهترین رویکرد ایمن محسوب میشود.
قرص کاهش استروژن در مردان موثر است؟
مهارکنندههای آروماتاز مانند آناستروزول یا لتروزول میتوانند سطح استروژن را پایین بیاورند، اما معمولاً خط اول درمان ژنیکوماستیِ بالغین نیستند. در موقعیتهای خاص مثل پیشگیری از ژنیکوماستی ناشی از درمانهای پروستات یا افزایش پایدار استرادیولِ علامتدار، ممکن است بهصورت هدفمند و کوتاهمدت بهکار روند. کاهش بیشازحد استروژن میتواند به افت تراکم استخوان، درد مفاصل و تغییرات خلقی منجر شود. بنابراین، مصرفشان باید تحتنظر پزشک و همراه با پایش عوارض و ارزیابی علت زمینهای باشد. همواره اصلاح علت اصلی، اگر قابل اصلاح باشد، در اولویت قرار میگیرد.
