12 علت فشار خون پایین؛ کدام بیماری ها علت افت فشار خون هستند؟

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

اگر به دنبال دانستن علت فشار خون پایین هستید، با خواندن این مقاله می تواند با انواع دلایل هیپوتانسیون آشنا شوید.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

فشار خون کمتر از 90/60 میلیمتر جیوه به عنوان فشار خون پایین یا هیپوتانسیون شناخته می‌شود. علل فشار خون پایین ممکن است متنوع باشند و به صورت موقتی یا دائمی بروز کند. برخی از علل اصلی فشار خون پایین شامل تغذیه نامناسب، خونریزی، خواب کم، مصرف دارو، بیماری‌های مرتبط با قلب و عروق، عوامل محیطی و روانی و غیره باشد.

علت فشار خون پایین می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله بیماری‌های قلبی، از دست دادن خون، کم‌آبی بدن، اختلالات هورمونی یا مصرف داروهای خاص باشد. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که خون به اندازه کافی به ارگان‌های بدن پمپاژ نمی‌شود، که منجر به علائمی مانند سرگیجه، خستگی و ضعف می‌شود. تشخیص دقیق علت فشار خون پایین می‌تواند به بهبود درمان و مدیریت این شرایط کمک کند.در این مقاله به بررسی علل مختلف فشار خون پایین و راه‌های مدیریت آن خواهیم پرداخت.

علت فشار خون پایین

فشار خون به دو مکانیسم اصلی بستگی دارد: عملکرد قلب و مقاومت عروق خونی. این دو مکانیسم به همراه اثرات عوامل عصبی و هورمونی، میزان بالا یا پایین بودن فشار خون را تعیین می‌کنند. برخی از رایج‌ترین علل فشار خون پایین را در ادامه بررسی می کنیم.

۱. فشار خون پایین در پریودی

در دوران پریود بیشتر زنان فشار خون بالا را گزارش می‌دهند، اما گاهی در این دوره ممکن است فرد فشار خون پایین را هم تجربه کند. فشار خون پایین یکی از علائم رایج کم‌خونی است که این حالت در دوران پریود به علت ازدست‌دادن خون تشدید می‌شود.

علت کم‌خونی، کمبود گلبول‌های قرمز خون یا داشتن گلبول‌های قرمز ناکارآمدی است که نمی‌توانند به طور موثر اکسیژن را به بافت‌های بدن حمل کنند.

متن انگلیسی:
One reading that is lower than normal is usually not cause for alarm unless you are having other symptoms or problems. If you are dizzy, nauseous or have other symptoms, contact your health care professional. Keep a record of your symptoms and when they happened.
ترجمه فارسی:
یک اندازه‌گیری پایین‌تر از حد نرمال معمولاً جای نگرانی ندارد مگر اینکه علائم یا مشکلات دیگری داشته باشید. اگر احساس سرگیجه، تهوع یا علائم دیگری داشتید، با پزشک خود تماس بگیرید. بهتر است علائم خود را ثبت کرده و زمان وقوع آنها را یادداشت کنید.

به نقل از heart

۲. فشار خون پایین در کرونا

انواع کرونا یکی از علل کاهش فشار خون است. علت افت فشار خون در این دوران، اختلال عملکرد اتونوم است. این مشکل زمانی رخ می‌دهد که دستگاه عصبی خودمختار (اتونوم) که عملکردهای بدن نظیر فشار خون، ضربان قلب، دمای بدن و هضم را کنترل می‌کند، نامتعادل می‌شود. برخی از تحقیقات صورت‌گرفته نشان داده‌اند که کرونا بر پاسخ ایمنی دستگاه عصبی خودمختار تاثیر می‌گذارد و می‌تواند باعث بروز افت فشار خون ارتواستاتیک شود.

۳. فشار خون پایین بعد از زایمان

اگر زایمان سختی را تجربه کرده‌اید، ممکن است برای مدتی پس از تولد نوزاد، فشار خونتان همچنان پایین باشد. این اتفاق خصوصاً در صورتی رخ می‌دهد که خونریزی پس از زایمان داشته باشید. در این شرایط حجم خونتان کاهش پیدا می‌کند و در نتیجه فشار خون نیز کم می‌شود. در این وضعیت ممکن است پزشک برای کمک به افزایش حجم خون و مایعات، برای شما انتقال خون و تزریق سرم را تجویز کند.

۴. افت فشار خون وضعیتی

افت فشار خون وضعیتی که به آن افت فشار خون ارتواستاتیک هم می‌گویند یکی از انواع پایین آمدن فشار خون است. در این شرایط هنگامی که از وضعیت نشسته یا درازکشیده به حالت ایستاده تغییر حالت می‌دهید، فشار خونتان به‌صورت ناگهانی می‌افتد. برخی از علائم افت فشار خون ارتواستاتیک ممکن است شامل سرگیجه، سبکی سر هنگام ایستادن و تاری دید باشند.

۵. افت فشار خون به دلیل بیماری قلبی

از جمله بیماری های قلبی که می‌توانند منجر به فشارخون پایین شوند، می‌توان به پایین بودن غیرطبیعی ضربان قلب (برادی‌کاردی)، مشکلات دریچه‌های قلب، حمله قلبی و نارسایی قلبی اشاره کرد. در این شرایط ممکن است قلب قادر به گردش خون کافی برای رفع نیازهای بدن نباشد.

۶. افت فشار خون و بارداری

پایین بودن فشار خون در دوران بارداری یک اتفاق کاملاً طبیعی است. نوسانات هورمونی و تغییرات گردش خون می‌توانند فشار خون را (خصوصاً در سه‌ماهه اول و دوم بارداری) کاهش دهند. فشار خون پایین در بارداری معمولاً مشکلات جدی‌ای ایجاد نمی‌کند و اکثر زنان می‌توانند آن را در خانه کنترل کنند. فشارخون در بارداری بسته به سطح انرژی، اضطراب، سبک زندگی و سطح استرس زنان تغییر می‌کند.

این عارضه معمولاً نیازی به درمان و مداخله پزشکی ندارد. اما اگر حس کردید علائمتان تشدید شده‌اند حتماً به پزشک مراجعه کنید.

۷. فشار خون پایین بعد از مصرف غذا

گاهی اوقات فشار خون پس از صرف غذا کاهش پیدا می‌کند، زیرا روده‌ها به حجم خون بالایی برای هضم غذا نیاز دارند. افت فشار خون بعد از غذاخوردن در بین افراد مسن، خصوصاً آنهایی که فشار خون بالا، دیابت یا بیماری پارکینسون دارند، رایج‌تر است.

فعالیت بدنی منظم و تحرک در طول روز می‌تواند به بهبود فشار خون کمک کند. برعکس، نشستن برای مدت طولانی می‌تواند باعث کاهش فشار خون شود.

۸. فشار خون پایین ارثی

برخی از تحقیقات نشان داده‌اند که فشار خون پایین ژنتیکی است. اگر والدین شما فشار خون پایینی داشته باشند، این امکان وجود دارد که شما این اختلال را از آنها به ارث ببرید.

۹. فشار خون پایین بر اثر مشکلات هورمونی

غده تیروئید مسئول تولید و ذخیره هورمون‌هایی است که به مدیریت عملکردهای مختلف بدن از جمله ضربان قلب و فشار خون کمک می‌کنند. غدد فوق‌کلیوی نیز پاسخ استرس را تنظیم می‌کنند. به مشکل خوردن هر دو نوع غده می‌تواند منجر به افت فشار خون شود.

۱۰. واسطه‌ های عصبی معیوب و فشار خون پایین

واسطه‌های عصبی معیوب می‌توانند باعث کاهش فشار خون و بروز فشار خون پایین شوند. برخی از این واسطه‌ها شامل موارد زیر هستند:

1. سیستم عصبی: سیستم عصبی مسئول کنترل فشار خون و ضربان قلب است.

2. سیستم رنین-آنژیوتانسین-آلدوسترون: این سیستم مسئول کنترل حجم خون و فشارخون است.

3. سیستم  انتقال عصبی: این سیستم مسئول کنترل فشارخون و ضربان قلب است.

علت دقیق واسطه‌های عصبی معیوب ممکن است به شکل ارثی و متنوعی از عوامل باشد، از جمله:

1. بیماری‌های عصبی مانند پارکینسون، صرع، اسکلروز چندگانه و بیماری‌های مرتبط با نخاع

2. اختلالات هورمونی مانند افزایش سطح هورمون تیروئید، نقص هورمون نارسایی آدرنال و هیپوفیز

3. برخی داروها مانند آنتی‌هیستامین‌ها، ضدافسردگی‌ها، ضداضطراب‌ها و داروهای خاصی که برای کاهش فشارخون تجویز می‌شوند.

4. کمبود آهن

5. عوامل محیطی مانند گرما، خستگی شدید، خوابیدن زیاد، افت فشارخون ناگهانی و افزایش فشارخون هنگام تغییر وضعیت بدن

داروهای درمان نارسایی قلبی، آنتی‌هیستامین‌ها، داروهای ضد تشنج، داروهای ضد سرطان، دیورتیک‌ها و برخی دیگر از داروها نیز ممکن است باعث کاهش فشار خون شوند.

۱۱. کمبود مواد مغذی

کمبود ویتامین ها در بدن و مواد معدنی نظیر فولات، آهن و ویتامین B12 ممکن است باعث کاهش فشارخون شود. پایین بودن این مواد معدنی و ویتامین‌ها در بدن مانع از تولید گلبول‌های قرمز کافی توسط بدن و بروز کم‌خونی می‌شود؛ بنابراین خوردن غذاهایی که حاوی این مواد مغذی هستند می‌تواند مانع از بروز افت فشارخون شود.

۱۲. اختلالات اشتها

اختلالات تغدیه ای (نظیر بی‌اشتهایی) می‌توانند منجر به کاهش فشار خون غیرطبیعی شوند. در بسیاری از موارد، بی‌اشتهایی باعث می‌شود که فرد رژیم غذایی محدودی داشته باشد و کالری، ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری را دریافت نکند. عدم مصرف کالری کافی می‌تواند باعث شود بدن بافت خود را برای سوخت تجزیه کند و این امر سبب می‌شود که فشار خون فرد بیفتد.

علت پایین بودن فشار خون و خونریزی معده

خونریزی شدید معده ممکن است جریان خون به مغز را کاهش دهد و سبب بروز علائمی نظیر گیجی، سردرگمی، خواب‌آلودگی و حتی فشارخون بسیار پایین (شوک) شود.

برخی از بیماری‌های اندوکرینی مانند فشار خون بالا، دیابت و بیماری‌های تیروئید می‌توانند باعث کاهش فشار خون شوند.

علت فشار خون پایین اول صبح

زمانی که شب به رختخواب می‌روید و در وضعیت درازکشیده قرار می‌گیرید، فشارخون کاهش پیدا می‌کند. به همین خاطر زمانی که صبح بخواهید به‌طورناگهانی تغییر وضعیت دهید و بایستید، حس می‌کنید فشار خونتان کاهش پیدا کرده است و با علائم فشار خون پایین مواجه می‌شوید.

این یک وضعیت عادی است و جایی برای نگرانی ندارد. اگر می‌خواهید این حالت را تجربه نکنید می‌توانید ابتدا چند دقیقه بنشینید و سپس از جای خود بلند شوید.

علت فشار خون پایین در نوجوانان

کاهش سطح فشار خون در نوجوانی می‌تواند به دلیل عوامل مختلفی رخ دهد. مشکلات زمینه‌ای سلامتی یا سبک زندگی از اصلی‌ترین علل پایین آمدن فشار خون هستند. رایج‌ترین دلایل افت فشار خون در نوجوانی شامل این مواردند:

• استرس عاطفی ممکن است باعث کاهش فشار خون در نوجوانان شود.

• مصرف کم نمک و مایعات

• ایستادن به مدت طولانی و در محیطی گرم همچون حمام آب گرم

• فقر آهن شدید

• نوشیدن الکل

• استراحت یا درازکشیدن طولانی‌مدت

علت فشار خون پایین و ضربان قلب بالا

وقتی سطح فشار خونتان کاهش پیدا کند، ضربان قلب افزایش می‌یابد و رگ‌های خونی در دیگر قسمت‌های بدن منقبض یا باریک می‌شوند تا به حفظ فشار خون کمک کنند. اگر ضربان قلب به‌اندازه کافی افزایش پیدا نکند، یا این که رگ‌های خونی به‌اندازه کافی منقبض نشوند تا بتوانند فشار خون را حفظ کنند، فرد افت فشار خون و علائم آن را تجربه می‌کند.

اضطراب، استرس روانی و استرس هم در جوانان و هم در سالمندان می‌توانند باعث کاهش فشار خون شوند

علت فشار خون پایین در سالمندان

علاوه بر دلایلی که در قسمت بالا ذکر شد، ممکن است افراد مسن به دلایل زیر هم افت فشار خون را تجربه کنند:

• کم‌آبی شدید بدن

• بیماری‌های قلبی

• بیماری آدیسون و دیگر بیماری‌های مرتبط با هورمون‌ها

• خونریزی داخلی

• عفونت شدیدی که وارد جریان خون شده و باعث رخ‌دادن شوک سپتیک می‌شود.

• مصرف برخی از داروها همچون داروهای ادرارآور، مسدودکننده‌های آلفا و بتا، داروهای پارکینسون، داروهای ضدافسردگی

رنگ پریدگی و سرگیجه از علائم فشارخون پایین است.

تشخیص علت فشار خون پایین

انواع مختلفی از فشارسنج موجود است که می‌توان برای سنجیدن سطح فشارخون از آن‌ها استفاده کرد. برخی از دستگاه‌های خانگی نیز برای این هدف به وجود آمده‌اند که سنجیدن فشار خون را راحت کرده‌اند. بهتر است چندین بار اندازه‌گیری را با این دستگاه‌ها انجام دهید تا ببینید که آیا مشکل ادامه دارد یا خیر.

دستگاه‌هایی که پرستاران و پزشکان در کلینیک‌ها و بیمارستان‌ها استفاده می‌کنند از دقت بالاتری برخوردارند و نتایج بهتری را ارائه می‌دهند. پزشک همچنین از فرد در مورد سابقه پزشکی و سایر علائمی که دارد سوال می‌پرسد. همچنین ممکن است یک سری آزمایش‌ها را تجویز کند تا علت اصلی افت فشار خون را پیدا کند و گزینه‌های درمان فشار خون پایین انتخاب شود.

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

افت فشار خون، اختلالی است که اکثر ما حداقل برای یکبار آن را تجربه کرده‌ایم. این وضعیت معمولاً عادی است و نیازی به درمان خاصی ندارد. اما در صورت طولانی‌شدن علائمتان باید علت افت فشار خون تشخیص داده شود. سپس پزشک درمان فشار خون پایین را بر اساس علت آن تجویز می‌کند.

پرسش‌های متداول

علت اینکه فشار خون پایین میاد چیست؟

در برخی شرایط فشار خون به‌صورت ناگهانی می‌افتد که علت آن ممکن است شامل این موارد باشد. ضربه‌ای که منجر به خونریزی داخلی یا خارجی می‌شود، قرارگرفتن در معرض یک آلرژن (همچون نیش حشره)، کم‌آبی شدید و عفونتی که ممکن است به قسمت دیگری از بدن منتشر شده باشد.

علت فشار خون پایین دائمی چیست؟

در شرایطی که افت فشار خون ناشی از بیماری‌های زمینه‌ای باشد به طور دائمی فشار خونتان پایین خواهد بود.

علت فشار خون پایین و سرگیجه چیست؟

زمانی که فشار خون پایین باشد، خون کافی جریان پیدا نمی‌کند و فرد دچار سرگیجه هنگام بستن چشم می‌شود.

علت فشار خون پایین بعد از عمل قلب باز چیست؟

وازوپلژی (vasoplegia) یک عارضه شایع است که پس از جراحی قلب برای نارسایی قلبی ممکن است رخ دهد. این عارضه باعث می‌شود رگ‌های خونی دیگر نتوانند به‌درستی منقبض شوند و باعث کاهش فشار خون می‌شود که گاهی درمان این نوع هایپوتنشن با دارو دشوار است.