واریس طنابی (شاخه ای) چگونه ایجاد می شود؟
منبع: https://rasanika.com
آنچه در این مقاله میخوانید
واریس طنابی یا شاخهای یکی از زیرشاخههای واریس است که از سیاهرگهای متورم (مانند طنابی که گرهخورده و منشعب شده) به رنگ آبی یا قرمز تشکیل شده است. رایجترین علامت آن برآمدگی پوست و احساس سنگینی، بهخصوص در پا، است. اسکلروتراپی، لیزر درمانی و پوشیدن جوراب واریس میتواند به بهبود واریس شاخهای کمک کند.
واریس طنابی یا شاخهای، نوعی پیشرفته از واریس پا است که در آن رگهای سطحی متورم، پیچخورده و به رنگ آبی یا قرمز ظاهر میشوند. این اتفاق اغلب به دلیل عوامل ژنتیکی، ایستادن طولانی، چاقی یا بارداری رخ میدهد. مطالعات نشان میدهد که از هر ۱۰ بزرگسال، حدود ۲ تا ۳ نفر ممکن است به این عارضه مبتلا شوند و اگر درمان نشود، میتواند به عوارض جدیتری منجر شود. شناخت علائم اولیه مانند درد و تورم کمک میکند تا افراد بتوانند به موقع اقدام کنند و از تشدید مشکلات جلوگیری کنند. در این مطلب، به بررسی علل، علائم، عوارض واریس طنابی، همراه با راههای پیشگیری و درمان میپردازیم.
واریس طنابی چیست؟
واریس طنابی یعنی برجسته و پیچخورده شدن سیاهرگهای سطحی به شکل طناب. این رگها زیر پوست دیده و لمس میشوند و رنگشان آبی تیره یا بنفش است. علت اصلی، نارسایی دریچههای سیاهرگی است. در واقع خون کماکسیژن باید به قلب برگردد. وقتی دریچهها خوب بسته نشوند، خون در رگ جمع میشود، فشار بالا میرود و رگ متورم و طنابی میشود. محل شایع واریس طنابی، ساق و مچ پا است و پشت زانو هم درگیر میشود. بخشهای داخل و خارج ران هم ممکن است گرفتار شوند.
علل | علائم |
نارسایی دریچههای وریدی | رگهای پیچخورده و برجستهی آبی یا بنفش |
عوامل ژنتیکی و سابقهی خانوادگی | برآمدگی پوست |
بارداری و تغییرات هورمونی | احساس سنگینی و خستگی پا |
افزایش سن | خارش پوست اطراف رگها |
ایستادن یا نشستن طولانیمدت و کمتحرکی | خونریزی از رگهای آسیبدیده |
در این جدول به شکل خلاصه به بررسی علل و علائم شایع واریس طنابی پرداختیم.
در عکس واریس طنابی پا، برحستگیهای عروقی مشخص هستند.
واریس طنابی ریشه دار چیست؟
زمانی که قطر سیاهرگها به دلیل لخته خون یا ضعف در دیواره رگ زیاد میشود، خون به سمت عقب جریان پیدا میکند و واریس تشکیلشده بزرگتر میشود. یکی از دلایلی که به رگهای طنابی واریس شاخهای هم میگویند این است که سیاهرگهای کوچک در سطح پوست، در اثر ابتلا به واریس ظاهری مانند شاخه یا ریشه درخت میگیرند.
متن انگلیسی:
If you stand for most of your workday, you may be at greater risk of developing varicose veins, the bulging blood vessels you often see in adults mostly over 40. Sitting for most of your workday and rarely moving around can also put you at risk for varicose veins.
ترجمه فارسی:
اگر بیشترِ روز کاری ایستاده میمانید، خطر ابتلا به واریس، همان رگهای برجستهای که بیشتر در بزرگسالانِ بالای ۴۰ سال دیده میشود، در شما بیشتر است. نشستنِ طولانی و کمتحرکی مداوم در محل کار هم خطر واریس را افزایش میدهد.به نقل از سایت honorhealth
علائم واریس طنابی چیست؟
واریس طنابی به رگهای متورم و پیچخوردهای اشاره دارد که اغلب در پاها ظاهر میشوند و میتوانند علائم مختلفی ایجاد کنند. این علائم شایع شامل رگهای برجسته آبی یا بنفش، احساس سنگینی یا خستگی در پاها، درد یا سوزش پس از ایستادن طولانی، تورم مچ پا و خارش پوست اطراف رگها هستند.
علائم نادرتر ممکن است شامل تغییر رنگ پوست به قهوهای، زخمهای پوستی مقاوم به درمان و خونریزی از رگهای آسیبدیده باشد:
رگهای پیچخورده و برجسته
درد یا سوزش در پاها
تورم مچ و ساق پا
خارش پوست اطراف رگها
احساس سنگینی و خستگی در اندامها
علائم واریس طنابی پا
علائم سیاهرگهای طنابی در پا، بیشتر از سایر اندامهای بدن است. نیروی جاذبه در جلوگیری از جریان صحیح خون بیشترین نقش را دارد و به همین دلیل احتمال ایجاد واریس پا را زیاد میکند. علائم آن عبارتاند از:
درد و ناراحتی
ایجاد لکههای پوستی
احساس نبض در پا
گرفتگی عضلانی
علت واریس طنابی چیست؟
واریس طنابی ناشی از ضعف دریچههای وریدی است که منجر به تجمع خون و افزایش فشار در رگها میشود. این وضعیت اغلب به دلیل عوامل ژنتیکی ایجاد میشود، جایی که دیواره رگها ضعیفتر هستند. بارداری با افزایش حجم خون و فشار بر وریدها، یکی از علل شایع است.
افزایش سن نیز در ایجاد واریس نقش دارد، زیرا دریچهها با گذشت زمان کارایی خود را از دست میدهند. چاقی فشار اضافی بر پاها وارد میکند و ایستادن طولانیمدت جریان خون را مختل میسازد:
عوامل ژنتیکی و سابقه خانوادگی
بارداری و تغییرات هورمونی
افزایش سن و ضعف دریچهها
چاقی و اضافه وزن
ایستادن یا نشستن طولانیمدت
نارسایی دریچهها و فشار بر دیواره رگها از علل ایجاد واریس شاخهای هستند.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر واریس طنابی یا شاخه ای قرار دارند؟
افرادی که بیشتر در معرض خطر واریس طنابی یا شاخهای هستند، اغلب زنان بالای ۴۰ سال با سابقه خانوادگی این بیماریاند. بارداری خطر را افزایش میدهد زیرا حجم خون بالا میرود و فشار بر وریدها بیشتر میشود. افراد چاق یا کسانی که شغلهای ایستادنی مانند معلمان یا پرستاران دارند، بیشتر مبتلا میشوند. آمار پزشکی نشان میدهد زنان دو برابر مردان مبتلا میشوند.
روش تشخیص واریس طنابی
راه تشخیص واریس طنابی معمولاً با معاینه فیزیکی آغاز میشود که پزشک رگهای برجسته و علائم را بررسی میکند. سونوگرافی داپلر ابزار اصلی است و جریان خون و عملکرد دریچهها را ارزیابی میکند. این روش غیرتهاجمی است و میتواند نارسایی وریدی را تایید کند. در موارد پیچیده، ونوگرافی یا سیتی اسکن استفاده میشود تا ساختار رگها دقیقتر دیده شود.
متن انگلیسی:
A vascular surgeon will ask you about your symptoms and medical history. They will also do a physical exam that includes gently probing for problem areas on your legs while you are standing.
ترجمه فارسی:
جراح عروق درباره علائم و سابقهی پزشکیتان سوال میپرسد. همچنین معاینهی بدنی انجام میدهد که شامل لمس ملایم نواحی مشکلدار پاها، در حالیکه ایستادهاید، است.به نقل از سایت vascular
درمان واریس طنابی
روش درمان واریس طنابی بسته به شدت متفاوت است و شامل روشهای جراحی، غیرجراحی و خانگی میشود. روشهای جراحی مانند لیگاسیون و استریپینگ رگهای آسیبدیده را حذف میکنند. روش غیرجراحی شامل اسکلروتراپی (تزریق ماده برای بستن رگ) و لیزر اندوونوس (EVLT) است که با حرارت رگ را میبندد.
درمانهای خانگی مانند استفاده از جوراب فشاری، ورزش منظم و بالا نگه داشتن پاها علائم را کاهش میدهند. تغییر سبک زندگی مانند کاهش وزن و رژیم غنی از فیبر هم ضروری است. مطالعات نشان میدهد درمانهای کمتهاجمی بیش از ۸۵ درصد موفقیت دارند.
۱. روش های غیر جراحی واریس شاخه ای
روشهای غیرجراحی واریس شاخهای بر کاهش علائم و بهبود جریان خون تمرکز دارند. جورابهای فشاری با اعمال فشار، تورم را کاهش میدهند. اسکلروتراپی با تزریق ماده شیمیایی رگهای کوچک را میبندد. لیزر سطحی یا RF برای رگهای ریز استفاده میشود و بدون برش انجام میگیرد. ورزش و رژیم غذایی نیز کمککنندهاند. این روشها کمدرد و سرپایی هستند.
درمان واریس طنابی با لیزر
لیزر درمانی یکی از گزینههای پیشنهادی برای درمان واریس توسط پزشکان است. البته لیزر سطحی (مانند Excel V) عمدتاً برای وریدهای ریز و عنکبوتی بهکار میرود؛ واریسهای بزرگتر معمولاً با ابلیشن درونوریدی حرارتی (لیزر یا رادیوفرکانسی) یا اسکلروتراپی و فلبکتومی درمان میشوند.
اسکلروتراپی واریس طنابی
اسکلروتراپی که به آن تزریقدرمانی هم میگویند، با تزریق یک ماده تحریککننده شیمیایی به رگهای آسیبدیده عمل میکند. این محرک پوشش وریدهای مشکلساز را مسدود میکند تا رگ واریسی فرو بریزند. برای تعیین بهترین نقطه تزریق دارو از سونوگرافی استفاده میشود.
۲. عمل واریس طنابی
اگر تورم رگها و قطر آنها زیاد باشد، پزشک متخصص احتمالاً عمل جراحی را برای شما در نظر میگیرد. عمل واریس طنابی برای موارد شدید استفاده میشود و رگهای آسیبدیده را حذف یا میبندد. روش EVLT با لیزر داخلی رگ را حرارت میدهد و میبندد. جراحی باز مانند استریپینگ رگ را خارج میکند. این عملها تحت بیحسی موضعی انجام میشوند و دوران نقاهت کوتاهی دارند.
۳. درمان خانگی واریس طنابی و تغییر سبک زندگی
ورزش منظم مانند پیادهروی جریان خون را بهبود میبخشد. بالا نگه داشتن پاها هنگام استراحت تورم را کاهش میدهد. رژیم غذایی سالم از یبوست جلوگیری میکند. کاهش وزن فشار بر رگها را کم میکند.
درمانهای خانگی پیشنهادی برای واریس شامل موارد زیر هستند:
بالابردن پاها برای غلبه بر نیروی جاذبه
کاهش وزن و تناسب اندام
رژیم غذایی سالم
نوشیدن آب کافی در طول شبانهروز
حرکتکردن بعد از ایستادن یا نشستن طولانیمدت
پوشیدن شلوارهای آزاد و گشاد (برای واریس پا)
ورزش منظم مانند شنا و پیادهروی برای درمان واریس طنابی
برای درمان واریس طنابی از روشهای جراحی و غیرجراحی استفاده میشود.
عوارض جانبی واریس طنابی
عوارض واریس طنابی میتواند شامل درد مزمن و تغییر رنگ پوست باشد. اگر درمان نشود، به زخمهای وریدی منجر میشود. عفونت و خونریزی از رگهای آسیبدیده هم شایع است. در کنار این موارد، ممکن است ایجاد واریس از نظر ظاهری ناراحتی ایجاد کند. عوارض شایع واریس طنابی شامل موارد زیر است:
زخمهای پوستی مقاوم
تغییر رنگ پوست به قهوهای
درد شدید و تورم
تشکیل لخته خون سطحی
واریس طنابی خطرناک است؟
واریس شاخهای معمولاً خطرناک نیست اما میتواند به عوارض منجر شود. این بیماری اغلب جنبه زیبایی دارد اما نادیده گرفتن آن ممکن است زخم یا لخته خون ایجاد کند و حتی به ترومبوز عمقی (DVT) میرسد. تحقیقات نشان میدهد اکثر موارد بیخطر هستند اما نظارت لازم دارند.
پیشگیری از واریس طنابی ممکن است؟
اگر رگهای شاخهای یا طنابی دارید و میخواهید اقداماتی را برای بهبود جریان خون انجام دهید یا از بروز واریس طنابی جلوگیری کنید، این موارد به شما کمک میکنند:
هنگام نشستن پاهای خود را روی هم نیندازید.
از جورابهای واریس استفاده کنید.
ورزش منظم را جدی بگیرید.
در صورت مشاهده علائمی از درد و ناراحتی رگها یا تورم پوست، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
نتیجه گیری
واریس طنابی میتواند از علائم خفیف مانند درد و تورم پا تا عوارض جدی مانند لخته خون را ایجاد کند که اغلب به عوامل زمینهای مانند سابقه خانوادگی یا سبک زندگی بستگی دارد. نکته مهم این است که تشخیص زودهنگام از طریق معاینه جراح عروق مانند سونوگرافی، میتواند پیشرفت بیماری را متوقف کند. در موارد کمخطر، تغییرات ساده مانند ورزش منظم، کنترل وزن و استفاده از جوراب فشاری موثر هستند اما در شرایط پیشرفته، روشهایی مانند لیزر یا جراحی ضروری میشود. در نهایت، توجه به علائم هشداردهنده و پیگیری منظم پزشکی، راهی مطمئن برای مدیریت این عارضه است و افراد را تشویق میکند تا با مشاوره متخصص، برنامه درمانی شخصیسازیشدهای را دنبال کنند تا کیفیت زندگیشان حفظ شود.
پرسشهای متداول
بهترین روش برای درمان واریس طنابی کدام است؟
روشهای ابلیشن حرارتی درونوریدی (لیزر یا RF) معمولاً اثربخشی بالایی دارند اما انتخاب روش بر اساس آناتومی رگ، مهارت و ترجیحات بیمار و پزشک انتخاب میشود.
برای درمان واریس طنابی به کدام پزشک مراجعه کنیم؟
برای درمان واریس طنابی به متخصص جراحی عروق یا فلبولوژیست (متخصص واریس) مراجعه کنید. این پزشکان در بیماریهای وریدی تخصص دارند. انتخاب بر اساس تجربه در درمانهای کمتهاجمی است.
آیا درمان واریس طنابی دردناک است؟
خیر، درمان واریس طنابی معمولاً دردناک نیست زیرا با بیحسی موضعی انجام میشود. روشهایی مانند لیزر یا اسکلروتراپی ناراحتی خفیفی ایجاد میکنند که با مسکن کنترل میشود. جراحی باز ممکن است درد بیشتری داشتهباشد اما نادر است. تحقیقات نشان میدهد اکثر بیماران درد را کم توصیف میکنند و بهبودی سریع است.