نارسایی کبد چیست و چقدر خطرناک است؟

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

نارسایی کبدی زمانی ایجاد می‌شود که کبد به دلیل آسیب‌های گسترده، توانایی انجام عملکردهای حیاتی خود را از دست می‌دهد. این بیماری به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود: نارسایی مزمن که به تدریج و در طول سال‌ها پیشرفت می‌کند و نارسایی حاد که به صورت ناگهانی و در عرض چند روز تا چند هفته ظاهر می‌شود. علل مختلفی مانند بیماری‌های مزمن کبدی، عفونت‌های ویروسی، مصرف داروهای خاص و مسمومیت‌ها می‌توانند موجب نارسایی کبد شوند. در مراحل پیشرفته، نارسایی کبد می‌تواند عوارض شدیدی مانند انسفالوپاتی کبدی، اختلال در انعقاد خون و نارسایی چند ارگان ایجاد کند. تشخیص زودهنگام، مراقبت‌های پزشکی مناسب و در برخی موارد پیوند کبدی، از مهم‌ترین روش‌های درمانی برای بهبود کیفیت زندگی و نجات بیمار به شمار می‌روند.

نارسایی کبد به وضعیتی گفته می‌شود که در آن کبد توانایی انجام عملکردهای حیاتی خود مانند سم‌زدایی، ساخت پروتئین‌ها، تنظیم گلوکز و متابولیسم داروها را از دست می‌دهد. این اختلال به دو نوع حاد و مزمن تقسیم می‌شود. نارسایی حاد معمولاً به‌صورت ناگهانی و در پی عواملی چون هپاتیت ویروسی یا مصرف بیش از حد استامینوفن رخ می‌دهد. در مقابل، نارسایی مزمن اغلب نتیجه بیماری‌های طولانی‌مدتی مانند سیروز یا کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) است. علائم هشداردهنده شامل زردی پوست و چشم، گیجی، خونریزی و تورم شکم است. این بیماری در صورت عدم درمان می‌تواند به انسفالوپاتی کبدی، نارسایی چند ارگان و مرگ منجر شود. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، از جمله پیوند کبد در مراحل پیشرفته، نقش حیاتی در افزایش شانس بقا دارد.

نارسایی کبدی چیست؟ 

کبد دومین اندام بزرگ در بدن انسان است که کارهای بسیار مهمی را انجام می‌دهد. نارسایی کبد یک مشکل بسیار جدی کبدی و یکی از انواع بیماری کبد است که در آن کبد دیگر نمی‌تواند عملکرد طبیعی خود را داشته باشد. اجازه بدهید ابتدا برخی از مهمترین کارهایی که کبد انجام می‌دهد را با هم مرور کنیم تا بتوانید تصویر بهتری از فاجعه‌ای داشته باشید که در نارسایی کبد با آن مواجه می‌شویم: 

• کبد نقش کلیدی در متابولیسم کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها و پروتئین‌ها دارد، از جمله تبدیل مواد غذایی به انرژی و ذخیره گلیکوژن. ریزمغذی‌ها به‌طور مستقیم توسط کبد تولید نمی‌شوند بلکه از طریق تغذیه جذب می‌شوند، هرچند کبد برخی ویتامین‌ها را ذخیره می‌کند.

• کبد مواد سمی مانند الکل، داروها و مواد شیمیایی را متابولیزه و سم‌زدایی می‌کند تا از آسیب به بدن جلوگیری شود.

• کبد پروتئین‌های مهمی برای لخته شدن خون و برخی پروتئین‌های ایمنی تولید می‌کند، اما انتقال اکسیژن توسط هموگلوبین در گلبول‌های قرمز انجام می‌شود.

• تولید صفرا برای کمک به هضم غذا از وظایف کبد است. 

• کبد گلوکز را به گلیکوژن تبدیل و آن را به عنوان منبع ذخیره قند در بدن نگه می‌دارد.

• کبد در متابولیسم چربی‌ها از جمله سنتز کلسترول و تجزیه اسیدهای چرب نقش دارد.

نارسایی کبد مزمن به‌طور تدریجی در مراحل پیشرفته بیماری‌های مزمن ایجاد می‌شود، اما نارسایی کبد حاد معمولاً ظرف چند روز تا چند هفته پیشرفت می‌کند. نارسایی کبد زمانی رخ می‌دهد که کبد قادر به انجام عملکردهای حیاتی خود نباشد، که معمولاً با علائم بالینی و آزمایش‌های عملکرد کبد تشخیص داده می‌شود.

قرمزی و خارش پوست از نشانه‌های از کار افتادن کبد است.

علائم نارسایی کبدی چیست؟

علائم نارسایی کبدی می‌توانند از نشانه‌های خفیف و غیرخاص تا علائم جدی و تهدیدکننده زندگی متغیر باشند. در مراحل اولیه ممکن است فرد احساس خستگی، ضعف عمومی، کاهش اشتها و تهوع را تجربه کند. به مرور زمان، علائم واضح‌تری مانند زردی پوست و سفیدی چشم (یرقان)، تورم شکم به دلیل تجمع مایعات (آسیت)، خونریزی آسان یا کبودی، گیجی و اختلال در هوشیاری به دلیل اختلال در عملکرد مغز (انسفالوپاتی کبدی) ظاهر می‌شود. در ادامه به طور مفصل به بررسی هر یک از این علائم، علت بروز آنها و اهمیت تشخیص به موقع خواهیم پرداخت تا آگاهی لازم برای پیشگیری و درمان فراهم شود.

• زردی پوست و چشم‌ها (یرقان)

• خستگی و ضعف عمومی

• تورم شکم (آسیت)

• خونریزی آسان و کبودی

• اختلالات ذهنی و عصبی (انسفالوپاتی کبدی) شامل گیجی، کاهش تمرکز، خواب‌آلودگی

• خونریزی گوارشی (استفراغ خونی، وجود خون در مدفوع) ناشی از واریس‌های مری

• بزرگ شدن طحال (اسپلنومگالی)

• تورم اندام‌ها (ادم)

• سندرم هپاتورنال (نارسایی کلیه در مراحل پیشرفته بیماری کبد)

علائم اولیه نارسایی کبد

نارسایی کبد یکی از مشکلات جدی و تهدیدکننده سلامت است که در مراحل اولیه ممکن است با علائم ظریف و کم‌علامت بروز کند. شناخت به موقع این نشانه‌ها می‌تواند به پیشگیری از پیشرفت بیماری و کاهش خطرات جدی کمک کند. در ادامه به بررسی کامل و دقیق علائم اولیه نارسایی کبد می‌پردازیم تا بتوانید در صورت مشاهده هر یک از این علائم، سریع‌تر به دکتر گوارش مراجعه کنید و سلامت خود را حفظ کنید.

1. خستگی و ضعف عمومی

2. بی‌اشتهایی

3. حالت تهوع

4. کاهش وزن ناخواسته

5. درد یا احساس ناراحتی خفیف در قسمت فوقانی راست شکم

6. زردی خفیف پوست و چشم‌ها (یرقان اولیه)

7. خارش پوست خفیف

8. تغییرات خلقی جزئی مانند اضطراب یا بی‌قراری

علائم نارسایی کبد در زنان

علائم نارسایی کبد در زنان ممکن است در برخی موارد با تفاوت‌هایی نسبت به مردان بروز کند و گاهی کمتر شناخته شده باشد. زنان ممکن است علاوه بر علائم عمومی مانند خستگی، زردی پوست و تورم شکم، دچار تغییرات هورمونی شوند که باعث اختلال در چرخه قاعدگی، نوسانات خلقی و کاهش میل جنسی می‌شود. همچنین مشکلاتی مانند ورم پاها، دردهای شکمی و احساس سردرگمی یا اختلال در تمرکز نیز در زنان شایع‌تر گزارش شده است. در ادامه، به بررسی دقیق‌تر این علائم خاص زنان، دلایل بروز آن‌ها و اهمیت تشخیص زودهنگام خواهیم پرداخت تا آگاهی کامل‌تری درباره نارسایی کبد در زنان فراهم شود.

• نامنظمی قاعدگی

• قطع قاعدگی (آمنوره)

• خونریزی‌های غیرطبیعی قاعدگی

• تغییرات هورمونی (مانند کاهش میل جنسی)

• ریزش مو و تغییرات پوستی

• خستگی و ضعف عمومی

• زردی پوست و چشم‌ها (یرقان)

• ورم شکم (آسیت)

• خونریزی آسان و کبودی

• اختلالات ذهنی (انسفالوپاتی کبدی)

• تورم اندام‌ها (ادم)

علل نارسایی کبدی چیست؟

دلایل نارسایی کبد می‌تواند شامل سوء مصرف مزمن الکل، هپاتیت ویروسی (مانند هپاتیت B و C)، بیماری کبد چرب غیر الکلی، بیماری‌های خود ایمنی، اختلالات ژنتیکی و برخی داروها و سموم باشد. بهتر است علل نارسایی کبد را در ۲ بخش یعنی علت نارسایی حاد و مزمن بررسی کنیم. 

علل نارسایی کبدی حاد

اوردوز با استامینوفن یا برخی داروها و سموم دیگر، عفونت‌های ویروسی، مسمومیت کبدی از مهمترین عوامل نارسایی حاد هستند. نارسایی مزمن معمولا در اثر هپاتیت سی، کبد چرب و مصرف زیاد الکل ایجاد می‌شود. سایر علائم ناراحتی کلیه و کبد عبارتند از:

• اوردوز با استامینوفن

• اوردوز با برخی داروها و سموم مانند برخی آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای ضدافسردگی، داروهای ضد تشنج، هورمون‌های مصنوعی، و داروهای ضد قارچی 

• برخی مواد گیاهی مانند عصاره چای سبز و کاوا

• عفونت‌های ویروسی مانند انواع هپاتیت از جمله هپاتیت آ، هپاتیت ب و هپاتیت سی، ویروس اپشتین بار، سیتومگالو ویروس و ویروس هرپس سیمپلکس (ویروس تبخال)

• برخی بیماری‌های خود ایمنی مانند هپاتیت خودایمنی 

• خوردن قارچ‌های سمی

• بیماری ویلسون 

• کبد چرب بارداری

• شوک سپتیک در اثر عفونت گسترده

• سندروم باد-کیاری.

متن انگلیسی:
The most common causes of liver failure are hepatitis, viruses and alcohol abuse.
ترجمه فارسی؛
شایع‌ترین علت از کار افتادن کبد، هپاتیت، ویروس‌ها و سوء مصرف الکل هستند.

به نقل از سایت hopkinsmedicine

علل نارسایی کبدی مزمن

نارسایی مزمن کبد در اثر التهاب طولانی‌مدتی اتفاق می‌افتد که به زخم بافت کبد و در نهایت به فیبروز کبد و سیروز کبدی منجر می‌شود. برخی از علل التهاب طولانی‌مدت کبدی مربوط به بیماری‌های زمینه‌ای هستند، اما برخی از آنها به این راحتی قابل شناسایی نیستند. شایع‌ترین علل نارسایی مزمن کبد عبارت‌اند از:

• هپاتیت خود ایمنی 

• بیماری مجاری صفراوی 

• سندروم باد-کیاری که در آن رگ‌های کبدی مسدود می‌شود.

• داروهای ضد سرطان مانند شیمی درمانی

• نارسایی قلب مزمن در سمت راست قلب

• مصرف برخی داروها

• عوامل ژنتیکی

• هموکروماتوزیس که باعث تجمع آهن در کبد و دیگر اندام‌ها می شود. 

• بیماری ویلسون.

نارسایی مزمن کبد در اثر التهاب طولانی‌مدتی اتفاق می‌افتد که به زخم بافت کبد و در نهایت به فیبروز کبد و سیروز کبدی منجر می‌شود.

۱. هپاتیت سی و نارسایی کبد

در بیماران مبتلا به هپاتیت C یا نارسایی کبد، مصرف داروهایی مانند کلردیازپوکساید باید با احتیاط بسیار بالا و تنها تحت نظر پزشک متخصص انجام شود. عملکرد این دارو به شدت تحت تأثیر سلامت کبد قرار دارد، زیرا متابولیسم آن عمدتاً در کبد صورت می‌گیرد. در شرایطی که کبد عملکرد طبیعی ندارد، تجمع دارو در بدن ممکن است منجر به تشدید عوارض جانبی مانند خواب‌آلودگی شدید، گیجی یا حتی مسمومیت دارویی شود. همچنین در بیماران با نارسایی کبدی پیشرفته، خطر بروز انسفالوپاتی کبدی افزایش می‌یابد. بنابراین ارزیابی دقیق وضعیت کبد و تنظیم دوز یا جایگزینی داروی مناسب در این بیماران ضروری است.

۲. مصرف بیش از حد الکل و نارسایی کبد

در افرادی که دچار مصرف مزمن یا بیش از حد الکل هستند، خطر آسیب شدید به کبد و بروز نارسایی کبدی به‌مراتب بیشتر است و این موضوع تأثیر مستقیمی بر نحوه‌ی پردازش داروها در بدن دارد. کلردیازپوکساید اگرچه گاهی در درمان علائم ترک الکل استفاده می‌شود، اما در بیماران مبتلا به نارسایی کبد ناشی از مصرف الکل باید با دقت بسیار زیاد تجویز شود. در چنین شرایطی، توانایی کبد برای متابولیسم دارو کاهش می‌یابد که می‌تواند باعث انباشت دارو در بدن و افزایش خطر عوارضی مانند خواب‌آلودگی شدید، گیجی یا حتی اغما شود. به همین دلیل، مصرف این دارو در بیماران الکلی یا مبتلا به بیماری کبدی فقط باید تحت نظر پزشک و با پایش مداوم عملکرد کبد انجام گیرد.

۳. کبد چرب غیر الکلی و نارسایی کبد

تجمع زیاد بافت چربی در اطراف کبد می‌تواند منجر به زخم شدن بافت کبد شود. کبد چرب غیر الکلی در مراحل اولیه مشکلی ایجاد نمی‌کند و علائم کبد چرب است، اما در طب سالیان بعد می‌تواند منجر به سیروز و نارسایی مزمن شود. 

۴. نارسایی کبد و دیابت

نارسایی کبد و دیابت می‌توانند به هم مرتبط باشند. زمانی‌که کبد به درستی کار نکند، می‌تواند منجر به مشکلات متابولیسم گلوکز شود که با افزایش سطح قند خون منجر به دیابت می‌شود.

در مورد نارسایی کبد در کودکان و نوزادان، علل مختلفی مانند بیماری‌های مادرزادی کبد، اختلالات متابولیک، عفونت‌ها (مانند هپاتیت ویروسی)، شرایط ژنتیکی و برخی داروها یا سموم وجود دارد. علائم ممکن است شامل زردی، رشد ضعیف، تورم شکم، مشکلات خونریزی و مشکلات عصبی باشد. در این مورد، توجه فوری پزشکی بسیار مهم است.

نارسایی کبد چه علائمی دارد؟

تشخیص نارسایی کبدی چیست؟

اگر هر یک از علائمی ذکرشده یا عوامل خطر ابتلا به نارسایی کبد یا بیماری‌های کبد را دارید، بهتر است سریع‌تر به متخصص گوارش و کبد برای انجام آزمایش نارسایی کبد مراجعه کنید. فوق تخصص کبد از روش‌های مختلفی برای تشخیص این بیماری و تعیین میزان آسیب وارد شده به کبد استفاده می‌کند. آزمایش نارسایی کبد شامل موارد زیر است:

• آزمایش عملکرد کبد: آزمایش‌های زیادی وجود دارد که می‌تواند عملکرد کبد را در جنبه‌های مختلف بسنجد. آزمایش عملکرد کبد احتمالا اولین آزمایش خونی است که پزشک تجویز می‌کند. در نارسایی حاد کبد، خون به سرعتی که باید لخته نمی‌شود، پس آزمایش زمان پروترومبین می‌تواند مفید باشد. 

• تست‌های تصویربرداری: برای تشخیص نارسایی کبد ممکن است آزمایش‌های مختلفی انجام شود مانند:

  • سونوگرافی 

  • سی‌تی‌اسکن 

  • MRI 

• بیوپسی کبد: در بیوپسی یا نمونه‌برداری کبد نمونه کوچکی از بافت کبد برداشته می‌شود تا در آزمایشگاه بررسی شود. بیوپسی می‌تواند به تشخیص علت از کار افتادن کبد و تعیین میزان آسیب کبدی کمک زیادی کند. 

پایین بودن آنزیم کبد چه خطراتی دارد؟

آنزیم‌های کبدی پایین نشان‌دهنده کاهش عملکرد کبد هستند که می‌توانند منجر به اختلال در سم‌زدایی، متابولیسم داروها و مواد مغذی، تولید ناکافی پروتئین‌های ضروری و افزایش آسیب‌پذیری در برابر عفونت شوند.

آنزیم‌های کبدی پایین نشان‌دهنده کاهش عملکرد کبد هستند.

درمان نارسایی کبدی چیست؟

درمان نارسایی خفیف کبد در درجه اول بستگی به حاد یا مزمن بودن آن دارد. در نارسایی مزمن کبدی درمان‌ها می‌تواند شامل تغییراتی در رژیم غذایی و سبک زندگی باشد مانند:

• ننوشیدن الکل

• مصرف نکردن داروهایی که ممکن است به کبد آسیب بزند. 

• کاهش وزن

• کاهش مصرف نمک

• مراقبت حمایتی: اگر عامل نارسایی کبدی یک ویروس باشد، متخصص کبد می‌تواند علائم شما را تا زمانی که ویروس سیر خود را طی کند مدیریت کند. در این موارد، کبد گاهی اوقات خود‌به‌خود بهبود پیدا می‌کند. 

در مورد نارسایی کبد و درمان آن گزینه‌های درمانی شامل موارد زیر است: 

• تزریق مایعات درون وریدی برای حفظ میزان فشار خون و ترمیم کبد آسیب دیده

• قرص برای نارسایی کبد و داروهایی مانند لاکساتیوس یا انماس برای کمک به دفع سموم 

• مانیتور میزان قند خون.

• داروی استیل سیستئین در صورت مصرف سریع می‌تواند نارسایی حاد کبد ناشی از مصرف بیش از حد استامینوفن را معکوس کند. همچنین داروهایی وجود دارند که می‌توانند اثرات قارچ یا سایر سموم را معکوس کنند. 

• پیوند کبد برای درمان کبد از کار افتاده: در نارسایی کبد حاد و مزمن پزشک ممکن است پیوند کبد را توصیه کند. در پیوند کبد کبد سالم از اهداکننده با بافت آسیب‌دیده جایگزین می‌شود. گاهی می‌توان قسمتی از یک کبد سالم را جایگزین بافت آسیب‌دیده کرد، زیرا کبد می‌تواند خود را ترمیم کند و مجددا رشد کند. 

درمان خانگی نارسایی کبدی

نارسایی کبد یک وضعیت اورژانسی است و تصور اینکه بتوان آن را با روش‌های خانگی درمان کرد، غلط است. نارسایی مزمن معمولا در اثر درگیری طولانی‌مدت با دیگر بیماری‌های زمینه‌ای و بیماری‌های کبدی ایجاد می‌شود.

برای مثال اگر کبد چرب دارید می‌توانید با مشورت پزشک از روش‌های خانگی درمان کبد چرب استفاده کنید تا از آسیب بیشتر به کبد جلوگیری شود. کسانی که دچار بیماری‌های زمینه‌ای هستند می‌توانند تغییراتی را در سبک زندگی بدهند تا از آسیب بیشتر به کبد جلوگیری شود، روش‌هایی مانند:

• عدم مصرف الکل

• داشتن رژیم غذایی سالم برای کبد  

• کاهش مصرف نمک 

• کاهش وزن 

• ورزش و فعالیت بدنی بیشتر 

متن انگلیسی:
In many cases, the definitive treatment for liver failure is a liver transplant.
ترجمه فارسی:
در بسیاری از موارد، درمان قطعی نارسایی کبد، پیوند کبد است.

به نقل از سایت uchicagomedicine

درمان نارسایی کبد در طب سنتی 

داروهای گیاهی زیادی وجود دارد که می‌تواند به پاکسازی کبد کمک کند. همچنین برخی داروها و ترکیبات گیاهی و طبیعی باعث تقویت کبد می‌شوند و به ترمیم آن کمک می‌کنند.

در ادامه برخی از این داروها و ترکیبات گیاهی را به شما معرفی می‌کنیم. دقت داشته باشید که قبل از مصرف هر یک از این داروهای گیاهی با دکتر کبد مشورت کنید. برخی از داروهای گیاهی ممکن است داروهای شما تداخل داشته باشد یا شرایط کبد را بدتر کنند:

• گیاه خار مریم: این گیاه برای درمان کبد چرب بسیار موثر است؛ همچنین می‌تواند به درمان هپاتیت ویروسی یا سیروز کبدی یا مسمومیت کبد کمک کند.

• سرکه سیب: سرکه سیب برای پاکسازی کبد مفید است و همچنین به کاهش وزن کمک می‌کند.

• انگور فرنگی: کمک به بهبود عملکرد کبد 

• شیرین بیان: این گیاه دارویی برای درمان کبد چرب مفید است. 

• زردچوبه: سرشار از آنتی‌اکسیدان است. 

• دانه کتان: کمک به بهبود عملکرد کبد 

• مصرف بیشتر سبزیجات: اسفناج و آب هویج باعث تقویت کبد می‌شوند. 

• چای ریشه قاصدک: کمک به بهبود کیفیت کبد و درمان کبد چرب.

انواع نارسایی کبدی کدامند؟

نارسایی کبد می تواند به آرامی ایجاد شود یا با سرعت زیادی پیشرفت کند. در واقع سرعت از کار افتادن کبد به علت ایجاد آن و وضعیت کبد بستگی دارد. ۲ نوع نارسایی کبدی وجود دارد.

۱. نارسایی حاد کبد

این نوع از نارسایی به‌صورت ناگهانی و طی چند روز تا چند هفته رخ می‌دهد، معمولاً در فردی که سابقه بیماری کبدی مزمن ندارد. علل شایع آن شامل مسمومیت دارویی (مانند مصرف زیاد استامینوفن)، عفونت‌های ویروسی (مانند هپاتیت A یا B)، سموم قارچی، یا اختلالات متابولیک است. علائم اولیه ممکن است شامل زردی، گیجی، خون‌ریزی و تورم شکم باشند.

۲. نارسایی مزمن کبد

این نوع نارسایی نتیجه آسیب تدریجی و طولانی‌مدت به بافت کبد است که در نهایت منجر به از کار افتادن آن می‌شود. بیماری‌هایی مانند هپاتیت C، سیروز کبدی ناشی از مصرف طولانی‌مدت الکل، کبد چرب غیرالکلی، بیماری ویلسون و هموکروماتوز از علل رایج نارسایی مزمن کبد هستند. این نوع معمولاً با علائمی مانند ضعف، کاهش وزن، تورم پاها، خارش پوستی، خونریزی گوارشی و انسفالوپاتی کبدی همراه است.

دلیل تبدیل نارسایی کبدی مزمن به حاد چیست؟

گاهی اوقات افراد مبتلا به نارسایی مزمن، به‌طور ناگهانی دچار تشدید علائم یا نارسایی کبدی حاد روی زمینه‌ی بیماری مزمن می‌شوند؛ این وضعیت که به آن نارسایی حاد روی مزمن (Acute-on-Chronic Liver Failure) گفته می‌شود، ممکن است به‌دلیل عوامل متعددی رخ دهد. از جمله علل رایج این اتفاق می‌توان به عفونت‌های شدید (مانند سپسیس)، مصرف بیش از حد الکل، مصرف داروهای سمی برای کبد، خون‌ریزی گوارشی شدید، اختلالات الکترولیتی، هپاتیت ویروسی حاد (به‌ویژه هپاتیت E یا B روی زمینه مزمن)، انسداد مجاری صفراوی یا واکنش ایمنی خودی اشاره کرد. در این شرایط، عملکرد باقی‌مانده‌ی کبد به‌شدت افت می‌کند و علائمی مانند زردی شدید، تورم شکم، کاهش سطح هوشیاری، و اختلال در انعقاد خون به سرعت ظاهر می‌شوند. تشخیص سریع و مراقبت‌های ویژه در این وضعیت حیاتی است. علل مختلفی برای این اتفاق وجود دارد مانند:

• عفونت

• نوشیدن مقدار زیادی الکل در صورت ابتلا به سیروز 

• مصرف برخی داروها.

نارسایی کبد می‌تواند در طول سالیان و در اثر بیماری‌های دیگر ایجاد شود یا به صورت حاد و در عرض چند هفته.

مراحل نارسایی کبد چیست؟

کبد ابتدا دچار التهاب می‌شود، سپس در اثر زخم‌های متعدد دچار فیبروز می‌شود، وقتی اسکارها و زخم‌ها خیلی دیگر قابل ترمیم نباشد، سیروز اتفاق می‌افتد که در نهایت به نارسایی کبد می‌رسد. از کار افتادن کبد در ۴ مرحله اتفاق می‌افتد: 

• مرحله ۱؛ التهاب: در مراحل اولیه، کبد شما ملتهب می‌شود و ممکن است حساس باشد. این التهاب ممکن است علائم کمی ایجاد کند یا ممکن است اصلاً شما را آزار ندهد. 

• مرحله ۲؛ فیبروز/اسکار: اگر التهاب کبد درمان نشود، زخم ایجاد می‌شود. این زخم‌ها ترمیم می‌شوند ولی این ترمیم مداوم باعث ایجاد بافت اسکار یا فیبروز کبد می‌شود. این فیبروز جریان خون کبد را متوقف می‌کند و باعث اختلال در کار بخش‌های سالم کبد می‌شود. 

• مرحله ۳؛ سیروز: وقتی بافت اسکار و زخم‌ها زیاد شوند و کبد آسیب شدید ببیند یعنی فرد دچار سیروز کبدی شده است. در این مرحله کار کبد به شدت مختل می‌شود. 

• مرحله ۴؛ مرحله نهایی نارسایی/بیماری کبدی: این یک اصطلاح کلی است که علائم مختلفی را شمال می‌شود مانند تورم کبد، خونریزی داخلی، از دست دادن عملکرد کلیه یا نارسایی کلیه، تجمع مایع در شکم (آسیت) و مشکلات ریوی. در این مرحله فقط پیوند کبد می‌تواند بیمار را نجات دهد.

عوارض نارسایی کبد چیست؟

نارسایی و از کار افتادن کبد می‌تواند تاثیر بسیار زیادی روی عملکرد دیگر ارگان‌های بدن داشته باشد. نارسایی کبد حاد می‌تواند عوارضی مانند موارد زیر داشته باشد: 

• درگیری با عفونت مانند پنومونی یا عفونت ادراری. در مراحل آخر نارسایی کبد بدن نمی‌تواند با عوامل عفونت‌زا بجنگد و باید منتظر انواع عفونت‌ها بود. 

• کمبود الکترولیت‌ها

• خونریزی 

• و در صورت عدم درمان، مرگ

• اِدِم مغزی: تورم و جمع شد مایعات یکی از عوارض نارسایی کبد است که می‌تواند در بخش های مختلف بدن مانند دست‌ها و پاها، شکم و حتی مغز ایجاد شود. ادم مغزی منجر به فشار خون بالا در مغز می‌شود. 

• مشکلات انعقاد خون: در ابتدای مطلب گفتیم که یکی از کارهای کبد تولید پروتئین‌هایی است که به انعقاد خون کمک می‌کنند. بدون این پروتئین‌ها بدن به‌راحتی دچار خونریزی می‌شود. 

با از کار افتادن کبد بدن با مشکلاتی مانند عفونت‌های زیاد، خونریزی، ادم مغزی، مشکلات انعقاد خون مواجه می‌شود. اگر این بیماری درمان نشود، احتمال مرگ بیمار خیلی بالا است.

طول عمر بعد از کار افتادن کبد چقدر است؟

بیمارانی که نارسایی مزمن دارند (بدون علائمی مانند آسیت، خونریزی واریسی، انسفالوپاتی یا یرقان) متوسط طول عمر ۱۲ سال را دارند. اگر درمان انجام نشود متوسط طول عمر این بیماران چیزی حدود ۲ سال خواهد بود.

در مورد بیماران مبتلا به نارسایی حاد کبدی متاسفانه طول عمر بیمار بسیار کمتر از این است و احتمال از کار افتادن کبد و مرگ وجود دارد. طبق آمار نرخ بقای ۲۱ روزه در این بیماران چیزی حدود ۷۵٪ است. اگر پیوند کبد انجام نشود این نرخ بقا چیزی حدود ۶۱٪ خواهد بود.

پزشک از تست‌های مختلف مانند آزمایش خون، آزمایش‌های تصویربرداری و بیوپسی برای تشخیص این بیماری استفاده می‌کند.

چگونه از نارسایی کبد جلوگیری کنیم؟

بهترین راه برای جلوگیری از نارسایی کبد، محدود کردن خطر ابتلا به سیروز یا هپاتیت است. در اینجا چند نکته برای کمک به جلوگیری از این بیماری‌ها برای شما آورده‌ایم: 

• برای جلوگیری از هپاتیت A و B، واکسن هپاتیت یا واکسن ایمونوگلوبولین دریافت کنید. 

• یک رژیم غذایی مناسب داشته باشید. 

• وزن سالمی داشته باشید. 

• زیاد الکل مصرف نکنید. 

• هنگام مصرف استامینوفن از نوشیدن الکل خودداری کنید. 

• بهداشت مناسب را رعایت کنید. 

• در هنگام خالکوبی یا سوراخ کردن بدن از ضدعفونی بودن وسایل مطمئن شوید. 

• هنگام رابطه جنسی حتما از کاندوم استفاده کنید. 

• مواد مخدر تزریقی استفاده نکنید یا حداقل از سوزن مشترک استفاده نکنید. 

مقایسه نشانه، راه تشخیص و معایب نارسایی کبد

نتیجه گیری

نارسایی کبدی به زمانی گفته می‌شود که کبد عملکرد خود را از دست می‌دهد. نارسایی مزمن در طول چندین سال و معمولا در مراحل آخر برخی بیماری‌های کبدی ایجاد می‌شود. نوع حاد می‌تواند در عرض چند روز تا چند هفته رخ دهد. نارسایی کبد یک وضعیت اورژانسی و بسیار خطرناک است که گاهی درمانی جز پیوند کبد ندارد و حتی می‌تواند منجر به مرگ بیمار شود. 

پرسش‌های متداول

آیا نارسایی کبد باعث مرگ می شود؟

بله، نارسایی کبد می‌تواند در صورت عدم درمان به موقع و مناسب منجر به عوارض شدید و حتی مرگ شود. وقتی کبد توانایی انجام وظایف حیاتی مانند سم‌زدایی، تنظیم مواد شیمیایی خون و تولید پروتئین‌های مهم را از دست می‌دهد، سموم در بدن تجمع یافته و عملکرد سایر اندام‌ها دچار اختلال می‌شود. این وضعیت می‌تواند باعث نارسایی چند ارگان، انسفالوپاتی کبدی (اختلال عملکرد مغز) و عفونت‌های جدی شود که همه این‌ها در نهایت خطر مرگ را افزایش می‌دهند. با تشخیص زودهنگام و درمان‌های تخصصی، شانس بهبود و افزایش طول عمر بیمار قابل افزایش است.

برای نارسایی کبد چی خوبه؟

برای مدیریت نارسایی کبد، اولین و مهم‌ترین اقدام مراجعه به پزشک متخصص گوارش یا هپاتولوژی است تا تشخیص دقیق و درمان مناسب صورت گیرد. در کنار درمان‌های دارویی حمایتی که ممکن است پزشک تجویز کند، رعایت سبک زندگی سالم اهمیت زیادی دارد؛ از جمله اجتناب کامل از مصرف الکل، پرهیز از داروهای غیرضروری یا خودسرانه، تغذیه متعادل و کم‌نمک، و کنترل بیماری‌های زمینه‌ای مانند هپاتیت یا دیابت. همچنین، درمان به موقع عفونت‌ها و مراقبت‌های مستمر پزشکی به بهبود کیفیت زندگی کمک می‌کند. در موارد پیشرفته، پیوند کبد می‌تواند بهترین گزینه درمانی باشد. همواره توصیه می‌شود هرگونه روش درمانی زیر نظر پزشک و با پیگیری دقیق انجام شود.

قرص برای نارسایی کبد چیست؟

در حال حاضر قرص یا داروی مشخصی که بتواند نارسایی کبد را به طور کامل درمان کند وجود ندارد، زیرا نارسایی کبد معمولاً نتیجه آسیب گسترده و پیشرفته به بافت کبد است. درمان نارسایی کبد بیشتر حمایتی است و شامل کنترل علائم، پیشگیری از عفونت‌ها و مدیریت عوارض بیماری می‌شود. در برخی موارد، داروهایی مانند لاکتولوز برای کاهش سموم مغزی (انسفالوپاتی کبدی) یا داروهای ضد ویروس برای درمان هپاتیت ممکن است تجویز شوند. در نهایت، در موارد پیشرفته، پیوند کبد تنها راه درمان قطعی است. مصرف هرگونه دارو باید تحت نظر پزشک متخصص انجام شود.

نارسایی کلیه و کبد با هم اتفاق می افتد؟

بله، نارسایی کلیه و کبد می‌توانند همزمان رخ دهند و این وضعیت به‌خصوص در بیماری‌های پیشرفته کبدی دیده می‌شود. نارسایی کبد شدید می‌تواند باعث تغییرات در جریان خون و عملکرد کلیه‌ها شود که به نارسایی کلیه منجر می‌گردد، به این حالت «سندرم هپاتورنال» گفته می‌شود. همچنین برخی شرایط سیستمیک مانند عفونت‌های شدید، سموم یا بیماری‌های مزمن ممکن است هر دو عضو را تحت تأثیر قرار دهند. تشخیص و درمان همزمان نارسایی کبد و کلیه نیازمند مراقبت‌های تخصصی و فوری است تا از بروز عوارض شدید جلوگیری شود.

فرق نارسایی کبدی و سیروز کبدی چیست؟

نارسایی کبدی و سیروز کبدی دو وضعیت مرتبط اما متفاوت در بیماری‌های کبدی هستند. سیروز کبدی مرحله پیشرفته و مزمن آسیب به کبد است که در آن بافت سالم کبد جای خود را به بافت فیبروتیک (زخم) می‌دهد و ساختار طبیعی کبد مختل می‌شود. این بیماری معمولاً نتیجه آسیب طولانی‌مدت مانند مصرف الکل، هپاتیت مزمن یا کبد چرب است. نارسایی کبدی به وضعیتی گفته می‌شود که در آن کبد توانایی انجام عملکردهای حیاتی خود را از دست داده و به صورت حاد یا مزمن منجر به اختلال شدید در سلامت فرد می‌شود. به عبارت دیگر، سیروز می‌تواند به نارسایی کبد منجر شود، اما هر نارسایی کبدی لزوماً ناشی از سیروز نیست.

نارسایی کبد و سرطان کبد چه ارتباطی دارند؟

نارسایی کبد و سرطان کبد دو وضعیت جدی مرتبط با عملکرد این عضو حیاتی هستند که می‌توانند با یکدیگر ارتباط داشته باشند. نارسایی کبد معمولاً ناشی از بیماری‌های مزمن کبدی مانند سیروز است که خود یکی از عوامل خطر اصلی ابتلا به سرطان کبد (کارسینوم هپاتوسلولار) به شمار می‌رود. آسیب مزمن و التهابات مکرر در کبد می‌تواند باعث تغییرات سلولی و رشد غیرطبیعی سلول‌ها شود که در نهایت به سرطان منجر می‌شود. بنابراین، کنترل و درمان به موقع بیماری‌های کبدی مزمن می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از سرطان کبد و کاهش احتمال نارسایی کبد داشته باشد.

آیا کوچک شدن کبد می‌تواند نشانه‌ ای از نارسایی کبد باشد؟

کوچک شدن کبد که در اصطلاح پزشکی به آن آتروفی کبدی گفته می‌شود، می‌تواند یکی از نشانه‌های نارسایی پیشرفته کبد باشد. این وضعیت معمولاً در مراحل نهایی بیماری‌های مزمن کبدی مانند سیروز دیده می‌شود، جایی که بافت سالم کبد به‌تدریج توسط بافت فیبروزه و اسکار جایگزین شده و حجم عملکردی کبد کاهش می‌یابد. کوچک شدن کبد نشان‌دهنده از بین رفتن سلول‌های فعال کبدی و افت شدید عملکرد آن است که می‌تواند منجر به بروز علائمی مانند زردی، اختلالات انعقادی، انسفالوپاتی کبدی و تجمع مایعات در شکم شود. تشخیص این وضعیت معمولاً با تصویربرداری پزشکی مانند سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکن انجام می‌شود و نیاز به مراقبت‌های تخصصی فوری دارد.

اگر کبد کار نکند چه اتفاقی می افتد؟

اگر کبد کار نکند و نتواند وظایف حیاتی خود را انجام دهد، سموم و مواد زائد در بدن تجمع می‌یابند که باعث بروز اختلالات جدی در عملکرد سایر اندام‌ها می‌شود. از جمله پیامدهای این وضعیت می‌توان به زردی پوست و چشم، اختلال در انعقاد خون، تورم شکم و پاها، ضعف سیستم ایمنی، اختلال در عملکرد مغز (انسفالوپاتی کبدی) و در نهایت نارسایی چند ارگان اشاره کرد. در چنین شرایطی، زندگی فرد در معرض خطر قرار می‌گیرد و نیاز به مراقبت‌های فوری پزشکی و در بسیاری از موارد پیوند کبد وجود دارد.

لخته خون در کبد چه خطراتی دارد؟

لخته خون در کبد، که به آن ترومبوز ورید پورتال یا ورید هپاتیک گفته می‌شود، می‌تواند جریان خون طبیعی در کبد را مسدود کند و باعث کاهش عملکرد کبد شود. این وضعیت ممکن است به تجمع مایعات در شکم، افزایش فشار خون در سیستم وریدی کبد (پرتال هیپرتنشن)، و ایجاد مشکلات جدی مانند نارسایی کبد یا آسیب به دیگر اندام‌ها منجر شود. اگر لخته خون درمان نشود، خطر بروز عوارض شدید از جمله نارسایی کبد و تهدید جدی برای زندگی وجود دارد، بنابراین تشخیص و درمان سریع آن اهمیت بسیار بالایی دارد.

خونریزی کبد و از کار افتادن کبد باعث مرگ میشود؟ (کبد چگونه از بین میرود)

خونریزی شدید کبدی و از کار افتادن کامل کبد می‌تواند عوارض بسیار جدی و حتی مرگبار داشته باشد، زیرا کبد نقش حیاتی در سم‌زدایی، تنظیم مواد شیمیایی خون و تولید پروتئین‌های ضروری دارد. آسیب گسترده به کبد معمولاً به دلیل بیماری‌های مزمن، عفونت‌ها، مسمومیت‌ها یا آسیب‌های ناگهانی رخ می‌دهد که منجر به از دست رفتن عملکرد کبد می‌شود. زمانی که کبد توانایی انجام این وظایف حیاتی را از دست بدهد، سموم در بدن تجمع یافته، تعادل شیمیایی به هم می‌ریزد و در نهایت اندام‌های حیاتی دیگر نیز دچار نارسایی می‌شوند که در صورت عدم درمان فوری، می‌تواند به مرگ منجر شود.

انسداد کبد چیست؟

انسداد کبد به حالتی گفته می‌شود که جریان طبیعی خون یا صفرا در کبد مختل می‌شود و این مشکل می‌تواند به دلایل مختلفی مانند لخته شدن خون در رگ‌های کبدی، فشار تومورها یا التهاب ایجاد شود. این انسداد باعث کاهش عملکرد کبد، تجمع سموم در بدن و بروز علائمی مانند زردی، درد شکم و تورم می‌شود. شناخت و درمان به موقع انسداد کبد برای جلوگیری از آسیب‌های جدی و حفظ سلامت کبد بسیار مهم است.