هپاتیت C چیست و چگونه منتقل میشود؟

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

هپاتیت C یک بیماری ویروسی است که به کبد آسیب می‌زند و می‌تواند منجر به التهاب مزمن، سیروز و حتی نارسایی کبد شود. این ویروس از طریق خون آلوده منتقل می‌شود و می‌تواند از طریق استفاده از سرنگ مشترک، دریافت خون آلوده، یا رابطه جنسی بدون محافظت به فرد سالم منتقل شود. بسیاری از افراد مبتلا به هپاتیت C ممکن است تا مدت‌ها از بیماری خود بی‌خبر باشند، زیرا علائم آن در مراحل اولیه معمولا خفیف یا پنهان است. به همین دلیل تشخیص زودهنگام و درمان به موقع این بیماری از اهمیت زیادی برخوردار است.

آیا می‌دانستید که هپاتیت C یکی از مهم‌ترین مشکلات کبدی است که بسیاری از افراد از وجود آن بی‌خبرند؟ این بیماری ویروسی ممکن است برای سال‌ها بدون علامت در بدن فرد باقی بماند و در صورت عدم تشخیص و درمان، به مشکلات جدی مانند سیروز کبدی و حتی سرطان کبد منجر شود. از آنجا که ویروس هپاتیت C معمولاً از طریق خون آلوده منتقل می‌شود، آگاهی از روش‌های پیشگیری و درمان این بیماری می‌تواند سلامت شما را تضمین کند. در این مقاله، به طور مفصل در مورد هپاتیت سی، علائم، راه‌های انتقال، انواع مختلف این بیماری و روش‌های درمان آن صحبت خواهیم کرد.

هپاتیت c چیست؟

هپاتیت C یا HCV (اچ ‌سی ‌وی) یکی از انواع هپاتیت و نوعی عفونت ویروسی است که به کبد آسیب می‌زند و می‌تواند منجر به التهاب مزمن، سیروز کبدی و در نهایت نارسایی کبد شود. این ویروس از طریق خون آلوده به بدن منتقل می‌شود و بیشترین شیوع آن در افراد با سابقه استفاده از سرنگ مشترک، دریافت خون آلوده یا رابطه جنسی بدون محافظت است. هپاتیت سی معمولاً به‌طور خاموش پیش می‌رود و علائم اولیه آن معمولاً تا مدت‌ها بروز نمی‌کند. در نتیجه، بسیاری از افراد از وجود این بیماری در بدن خود بی‌خبر هستند. مهم است که برای تشخیص زودهنگام و درمان به‌موقع، تست هپاتیت C انجام شود.

عفونت هپاتیت C می‌تواند حاد (کوتاه مدت) یا مزمن (بلند مدت) باشد. علائم و نشانه‌ها در فرد مبتلا به هپاتیت حاد تا ۶ ماه باقی می‌ماند. هر چند که در بیش از ۵۰ درصد موارد، عفونت حاد به شکل مزمن تبدیل می‌شود؛ یعنی بدن از شر این ویروس خلاص نمی‌شود. داروهای جدیدی برای درمان هپاتیت c مزمن عرضه شده‌اند و محققان معتقدند که این ویروس عفونی دردسرساز تا سال ۲۰۳۶ به تعداد انگشت‌های دست خواهد رسید. اگرچه هپاتیت C برخلاف ۲ نوع هپاتیت B و A واکسنی برای پیشگیری ندارد اما افراد می‌توانند با رعایت اقدامات پیشگیرانه، ریسک ابتلا به عفونت اچ‌ سی ‌وی را به حداقل برسانند.

مشخصات بیماری هپاتیت سی

هپاتیت c همان ایدز است؟

هپاتیت C و ویروس HIV که عامل بیماری ایدز است، دو بیماری کاملا متفاوت‌اند. هر دو از طریق خون و گاهی رابطه جنسی منتقل می‌شوند اما اثر آن‌ها در بدن فرق دارد. HIV سیستم ایمنی بدن را تضعیف می‌کند و فرد را مستعد ابتلا به عفونت‌ها و سرطان‌ها می‌سازد. در مقابل، هپاتیت C مستقیما به سلول‌های کبد حمله می‌کند و در صورت درمان‌نشدن، می‌تواند منجر به التهاب مزمن، فیبروز، سیروز یا حتی سرطان کبد شود. البته هر دو بیماری در صورت تشخیص و درمان به‌موقع، قابل کنترل هستند.

متن انگلیسی:
Hepatitis C is an inflammation of the liver caused by the hepatitis C virus. The virus can cause both acute and chronic hepatitis.
ترجمه فارسی:
هپاتیت C التهاب کبد ناشی از ویروس هپاتیت سی است. این ویروس می‌تواند باعث هپاتیت حاد و مزمن شود.

به نقل از سایت who

انواع هپاتیت C

ویروس هپاتیت C یا HCV انواع مختلفی دارد که شایع‌ترین آن نوع 1a و 1b هستند و حدود ۶۰ درصد عفونت ویروسی هپاتیت سی در کل دنیا را شامل می‌شوند که بیشتر در شمال اروپا، شمال آمریکا، نواحی جنوب و شرق اروپا و ژاپن دیده می‌شود. ژنوتیپ ۲ به نسبت نوع ۱ کمتر رواج دارد و ژنوتیپ ۳ بومی جنوب شرقی آسیا است. هپاتیت سی به ۲ شکل هپاتیت حاد و مزمن وجود دارد.

هپاتیت سی بیماری مزمن کبدی ناشی از ویروس HCV است که بیشتر از طریق خون منتقل می‌شود.

۱. هپاتیت c حاد

عفونت‌های حاد طی ۶ ماه بعد از تماس اولیه با ویروس روی می‌دهند. علائم هپاتیت سی حاد بین ۲ تا ۱۲ هفته پس از قرار گرفتن در معرض ویروس بروز پیدا می‌کنند. علائم و نشانه‌های هپاتیت سی حاد شامل این موارد می‌شوند:

• تب

• خستگی دراز مدت

• درد مفاصل

• حالت تهوع یا درد معده

• کم‌اشتهایی

• کدر شدن ادرار

• مدفوع کمرنگ

• زرد شدن رنگ پوست و سفیدی چشم

این نشانه‌ها معمولا ملایم و کمرنگ هستند و نهایتا چند هفته‌ باقی می‌مانند. گاهی بدنتان می‌تواند خودش با عفونت مبارزه کند، بنابراین ممکن است هپاتیت C حاد نیازی به درمان پزشکی نداشته‌باشد.

۲. هپاتیت C مزمن

اگر بدن از ویروس هپاتیت C پاک نشود، نوع حاد آن به شکل مزمن تبدیل می‌شود. افراد بین ۵۵ تا ۸۵ ساله‌ای که با ویروس اچ ‌سی ‌وی تماس دارند در نهایت به هپاتیت سی مزمن مبتلا می‌شوند. شکل مزمن این بیماری به‌ خودی خود برطرف نمی‌شود و اگر درمان نشود علائم بیماری تشدید خواهد شد و اثرات سو و بلندمدتی روی سلامت بدن می‌گذارند. به ‌علاوه اینکه نوع مزمن آن ممکن است به آسیب کبدی دائم و سرطان کبد تبدیل شود. نشانه‌های هپاتیت سی مزمن شامل این موارد می‌شوند:

• خستگی مداوم

• احساس بیماری

• درد مفاصل و عضلانی

• کاهش وزن بی‌دلیل

• تغییر مزاج مثل احساس افسردگی یا اضطراب

• مشکل در تمرکز یا اختلال حافظه

۳. هپاتیت c در کودکان

از آنجایی ‌که کودکان زیاد درگیر عفونت ویروس اچ‌ سی‌ وی نمی‌شوند و علائم و نشانه بارزی نشان نمی‌دهند، اطلاعات زیادی درباره نوع سی هپاتیت در کودکان در دسترس نیست. بیماری کبد بالینی ناشی از ویروس هپاتیت سی در کودکی بسیار نادر است.

هپاتیت c در کودکان نیاز به نظارت پزشک دارد.

۴. هپاتیت c در بارداری

معمولا عفونت HCV تأثیر مشخصی روی بارداری نمی‌گذارد. بیشتر مبتلایان می‌توانند بدون هیچ مشکلی دوره بارداری را به پایان برسانند. اچ‌ سی‌ وی هم در دوره بارداری و هم حین زایمان می‌تواند از مادر مبتلا به جنین یا نوزاد منتقل شود. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، احتمال انتقال ویروس از مادر به نوزاد حدود ۵.۸٪ است. اگر مادر علاوه بر هپاتیت سی به HIV (اچ ‌آی‌ وی) هم مبتلا باشد ریسک انتقال بیماری چند برابر می‌شود. هر چند احتمال انتقال ویروس از مادر باردار به جنین وجود دارد اما چندان شایع نیست.

۵. هپاتیت c و ازدواج

مبتلایان به هپاتیت c با رعایت دستورات بهداشتی مشکلی برای ازدواج نخواهند داشت و احتمال ابتلا به این ویروس از طریق تماس جنسی با فرد بیمار اندک است. داشتن شریک جنسی مطمئن و استفاده از روش‌های پیشگیری، ازدواج برای مبتلایان به هپاتیت سی را راحت می‌کند.

علائم هپاتیت C در زنان و مردان

هپاتیت C در مراحل اولیه معمولا بدون علامت است و بسیاری از مبتلایان تا سال‌ها متوجه بیماری نمی‌شوند. اگر علائم ظاهر شوند، علائم هپاتیت سی در مردان و زنان مشابه‌اند و ممکن است شامل خستگی مداوم، تب خفیف، تهوع و زردی پوست یا چشم‌ها باشند. برخی مطالعات نشان می‌دهند که زنان ممکن است علائم خفیف‌تری نسبت به مردان داشته‌باشند اما خطر پیشرفت بیماری به سمت سیروز در هر دو جنس وجود دارد. همچنین، زنان ممکن است در دوره‌های قاعدگی یا بارداری تغییراتی در میزان علائم تجربه کنند. به طور کلی از نشانه‌ها و علائم شایع هپاتیت c در مردان و زنان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خون‌ریزی راحت و بی‌دلیل

• کبودی بی‌دلیل

• خستگی

• کاهش اشتها

• زرد و کمرنگ شدن رنگ پوست و سفیدی چشم‌ها

• تیره رنگ شدن رنگ ادرار

• زخم شدن پوست

• جمع شدن مایعات در شکم و ورم کردن شکم

• ورم پاها

• کاهش وزن

• گیجی، سرگیجه و بی‌نظمی در حرف زدن

• عنکبوتی شدن رگ‌های خونی روی پوست

علت ابتلا به هپاتیت سی

مهم‌ترین علت بیماری هپاتیت نوع سی تماس با خون آلوده است. استفاده مشترک از سوزن در تزریق مواد مخدر، خالکوبی با وسایل غیراستریل، انتقال خون یا فرآورده‌های خونی قبل از تست‌های غربالگری (قبل از سال ۱۳۷۵ در ایران)، از راه‌های اصلی انتقال هستند. همچنین برخی موارد به‌ندرت از طریق رابطه جنسی محافظت‌نشده با فرد آلوده یا از مادر به جنین در دوران بارداری منتقل می‌شود. برخلاف تصور رایج، این بیماری از طریق تماس‌های عادی مثل بغل کردن یا استفاده از ظروف مشترک منتقل نمی‌شود.

هپاتیت C چه ارگان هایی را درگیر می کند؟

هپاتیت سی عفونت کبدی ناشی از ویروس هپاتیت سی (اچ ‌سی‌ وی) است. نوع مزمن آن برای سلامت بدن و به‌خصوص کبد مضر است و به‌ تدریج باعث آسیب رسیدن به کبد، سیروز کبدی، سرطان کبد و حتی مرگ می‌شود.

هپاتیت c چگونه منتقل میشود؟

هپاتیت C عمدتاً از طریق خون آلوده منتقل می‌شود. این ویروس از فرد مبتلا به فرد سالم از طریق اشتراک‌گذاری سرنگ، تزریقات غیر استریل یا تماس مستقیم با خون آلوده منتقل می‌شود. علاوه بر این، ممکن است از طریق رابطه جنسی بدون محافظت یا از مادر به نوزاد در هنگام زایمان نیز منتقل شود، اما این روش‌های انتقال به نسبت کمتر رایج هستند. شایع ترین راه های انتقال بیماری هپاتیت c عبارت است از:

• استفاده دوباره از تجهیزات پزشکی بدون استریل بخصوص سرنگ و سوزن دست دوم در بیمارستان و کلینیک‌ها

• انتقال خون و فراورده‌های خونی غربال نشده

• تزریق مواد از طریق سرنگ مشترک

• از مادر آلوده به کودک

• از طریق ارتباط جنسی که احتمال تماس خونی دارد مانند داشتن شریک جنسی متعدد و در مردانی که با همجنس خود ارتباط جنسی برقرار می‌کنند

هپاتیت سی از طریق شیر مادر، غذا، آب یا تماس‌های معمول مانند بغل کردن، بوسیدن و غذا یا نوشیدنی مشترک با فرد آلوده سرایت پیدا نمی‌کند.

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به هپاتیت C هستند؟

ریسک ابتلا به هپاتیت نوع C در برخی افراد به دلیل تماس بیشتر با خون یا مایعات بدنی آلوده افزایش می‌یابد. نوزادان ممکن است ویروس را در دوران بارداری یا هنگام تولد از مادر آلوده دریافت کنند. شرکای جنسی افراد مبتلا، به‌ویژه در صورت نداشتن رابطه جنسی ایمن، در معرض خطر هستند. افرادی که رابطه جنسی محافظت‌نشده دارند یا دارای شرکای جنسی متعدد هستند، احتمال انتقال بیشتری را تجربه می‌کنند. مردان همجنس‌گرا به دلیل برخی رفتارهای پرخطر جنسی آسیب‌پذیرترند. مصرف‌کنندگان مواد مخدر تزریقی به علت استفاده مشترک از سرنگ بیشترین ریسک را دارند. افرادی که با بیمار مبتلا به هپاتیت C مزمن همخانه هستند، در صورت تماس با خون آلوده در معرض خطر قرار می‌گیرند. کارکنان حوزه سلامت مانند پزشکان و پرستاران به دلیل مواجهه شغلی با خون آلوده، بیماران همودیالیزی به علت اقدامات مکرر تهاجمی، افراد تحت شیمی‌درمانی به دلیل ضعف سیستم ایمنی، مبتلایان به HIV و ساکنان مناطق با شیوع بالای HCV نیز در گروه‌های پرخطر محسوب می‌شوند

آیا هپاتیت c واگیردار است؟

هپاتیت C یک بیماری واگیردار است که از طریق تماس با خون فرد آلوده منتقل می‌شود. این تماس می‌تواند هنگام استفاده از سرنگ مشترک، وسایل پزشکی یا دندانپزشکی غیراستریل یا در موارد نادر هنگام رابطه جنسی بدون محافظت اتفاق بیفتد. برخلاف برخی دیگر از بیماری‌های ویروسی، هپاتیت C از طریق عطسه، سرفه، دست دادن، غذا خوردن مشترک یا تماس بدنی معمولی منتقل نمی‌شود.

تشخیص هپاتیت c

افرادی که ریسک ابتلا به عفونت اچ‌ سی ‌وی بالاتری دارند یا به‌ خاطر عفونت تشخیص داده نشده دچار عوارض شده‌اند می‌توانند غربالگری انجام بدهند. پزشک با بررسی سابقه پزشکی بیمار و علائم و نشانه‌ها و معاینه بالینی تشخیص اولیه می‌دهد و بعد آزمایش خون یا آزمایش هپاتیت تجویز می‌کند. در بیماران مبتلا به نوع مزمن شاید نیاز به نمونه‌برداری از کبد هم باشد.

دوره کمون هپاتیت سی

دوره کمون یا نهفتگی بیماری هپاتیت سی زمانی است که ویروس وارد بدن می‌شود اما هنوز علائمی ایجاد نکرده است. این دوره معمولا بین ۲ هفته تا ۶ ماه طول می‌کشد و به‌طور متوسط حدود ۶ تا ۹ هفته است. در این بازه زمانی فرد ممکن است کاملا بدون علائم هپاتیت باشد در حالی‌که ویروس می‌تواند در بدن فعال بوده و حتی به دیگران منتقل شود. به همین دلیل، افرادی که در معرض خطر هستند باید حتی بدون وجود علائم، آزمایش بدهند تا در صورت ابتلا، درمان سریع‌تر آغاز شود و از آسیب به کبد جلوگیری کنند.

چه زمانی باید برای آزمایش هپاتیت C اقدام کنیم؟

پزشک با آزمایش خون می‌تواند نوع مزمن یا حاد بودن عفونت HCV را تشخیص دهد. اگر نتیجه آزمایش خون حاکی از وجود عفونت به این ویروس باشد، پزشک آزمایش‌های خون بیشتری را تجویز می‌کند تا مطمئن شود که عفونت در مرحله حاد است یا مزمن و ریسک آسیب کبدی در فرد را بررسی کند. پزشک بر اساس نتیجه تست هپاتیت سی تصمیم می‌گیرد که نیاز به درمان هست یا خیر.

در صورت مشاهده هر گونه علائم و نشانه هپاتیت سی بلافاصله باید آزمایش بدهید. اگر رابطه جنسی محافظت نشده داشتید یا از سرنگ، تیغ یا مسواک مشترک با فرد مبتلا به هپاتیت سی استفاده کردید (حتی اگر علائمی مشاهده نکردید) حتما آزمایش هپاتیت بدهید. علائم هپاتیت سی حاد بین ۲ تا ۱۲ هفته پس از قرار گرفتن در معرض ویروس بروز پیدا می‌کنند و نشانه بیماری خودش را در بدن نشان می‌دهد. بهترین زمان برای آزمایش هپاتیت c یا بهترین زمان برای انجام آزمایش آنتی‌بادی حداقل ۶ هفته پس از تماس با فرد آلوده است.

درمان هپاتیت c چیست؟

درمان اصلی هپاتیت C استفاده از داروهای ضدویروسی مستقیم (DAAها) است که ویروس را به‌طور کامل از بدن پاک می‌کنند. این داروها خوراکی هستند و معمولا برای ۸ تا ۱۲ هفته تجویز می‌شوند. شدت موفقیت درمان به ژنوتیپ ویروس، میزان آسیب کبد و سابقه درمان قبلی بستگی دارد. بیشتر بیماران بعد از دوره کامل درمان، بهبود پیدا می‌کنند.

مهم‌ترین داروهای درمان‌کننده هپاتیت ث شامل سوفوسبوویر، لدیپاسویر، داکلاتاسویر و ولپاتاسویر هستند. درمان جدید بسیار مؤثرتر، کوتاه‌تر و کم‌عارضه‌تر از روش‌های قدیمی است. داروهای ضدویروسی مستقیم (DAA) مانند سوفوسبوویر، داکلاتاسویر و لدیپاسویر با هدف سرکوب ویروس هپاتیت سی طراحی شده‌اند و در بیشتر موارد باعث درمان کامل بیمار می‌شوند.

متن انگلیسی:
A patient with known HCV infection should preferably be the last patient of the day to undergo surgery, with only the essential personnel present.
ترجمه فارسی:
بیمار مبتلا به عفونت شناخته شده هپاتیت سی ترجیحا باید آخرین بیمار در طول روز باشد که تحت عمل جراحی قرار می‌گیرد و فقط پرسنل ضروری در آنجا حضور داشته‌باشند.

به نقل از سایت ncbi

درمان هپاتیت سی در کودکان

در ۴۰ درصد موارد، کودکان مبتلا به HCV زمانی که به سن دوسالگی می‌رسند، ویروس خودبه‌خود از بدنشان خارج می‌شود. البته کودکانی هم که بهبود پیدا نکنند، معمولا درمان را پس از ۳ سالگی شروع می‌کنند. در موارد خاصی، ممکن است پزشک درمان را در سنین پایین‌تر شروع کند. فرقی نمی‌کند شدت عفونت چقدر باشد در هر صورت کودکان مبتلا به این نوع عفونت باید روش درمان را دنبال کنند تا ریسک شدت یافت بیماری در بزرگسالی کاهش یابد. کودکان مبتلا باید تا زمانی که ویروس در بدنشان هست تحت نظر پزشک باشند.

درمان خانگی هپاتیت C

هپاتیت سی واکسن ندارد و موارد حاد آن خودبه‌خود برطرف می‌شود. البته به کمک روش‌های درمان خانگی می‌توان ریسک مزمن ‌شدن بیماری را به حداقل رساند. برای مثال با پیروی از رژیم غذایی مناسب انواع هپاتیت گاهی می‌توان برخی از شرایط بیماری را کنترل کرد.

• ورزش منظم

• خواب و استراحت کافی

• رژیم غذایی سالم سرشار از سبزیجات و میوه

• پرهیز از خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های مضر برای بدن مثل نوشیدنی‌های الکلی

• پرهیز از مصرف خودسرانه دارو

هپاتیت سی با تشخیص به موقع و مصرف دارو مدیریت می‌شود.

جدیدترین درمان هپاتیت C

جدیدترین درمان‌های هپاتیت c مصرف دسته داروهای DAA هستند که هم کوتاه‌مدت و هم بسیار مؤثر هستند. یکی از کامل‌ترین گزینه‌ها ترکیب داروهای ولپاتاسویر و سوفوسباویر است که برای تمام ژنوتیپ‌ها کاربرد دارد و در دوره‌ای ۱۲ هفته‌ای، بیش از ۹۵٪ موارد را درمان می‌کند.

درمان قطعی هپاتیت c وجود دارد؟

برای هپاتیت C درمان قطعی وجود دارد. داروهای جدید ضدویروسی مستقیم (DAAها) در بیش از ۹۵ درصد بیماران، ویروس را به‌طور کامل از بدن پاک می‌کنند و از راه های درمان هپاتیت نوع سی هستند. این درمان‌ها نه‌تنها از پیشرفت بیماری جلوگیری می‌کنند، بلکه امکان بازگشت به زندگی عادی را برای بیمار فراهم می‌سازند. اگر درمان کامل انجام شود و بیمار مجددا در معرض ویروس قرار نگیرد، امکان بازگشت بیماری وجود ندارد.

عوارض هپاتیت C چیست؟

در صورت درمان‌نشدن، هپاتیت سی می‌تواند به مرور باعث التهاب مزمن کبد شود. این التهاب ممکن است به فیبروز (زخم‌های کبدی)، سیروز (آسیب شدید کبدی) یا سرطان کبد منجر شود. از دیگر عوارض می‌توان به نارسایی کبد، افزایش احتمال خونریزی داخلی، تورم شکم (آسیت) و مشکلات کلیوی یا پوستی اشاره کرد. برخی افراد نیز ممکن است مشکلات روانی مانند اضطراب و افسردگی تجربه کنند:

• زخم کبدی یا سیروز: التهاب ناشی از عفونت هپاتیت c منجر به سیروز کبدی شده که باعث اختلال در کارکرد کبد می‌شود

• سرطان کبد: ریسک سرطان کبد در مبتلایان به عفونت هپاتیت c مزمن چند برابر بیشتر است

• نارسایی کبد: نارسایی کبد حاد حالتی است که کبد نمی‌تواند وظایف حیاتی و اصلی خود را به‌ خاطر عفونت اچ ‌سی ‌وی انجام بدهد. در صورت ایجاد نارسایی کبد، فرد برای زنده ماندن حتما باید پیوند کبد انجام دهد

• بیماری‌های کلیوی یا التهاب عروق خونی از دیگر عوارض ابتلا به هپاتیت C مزمن هستند

آیا هپاتیت C خطرناک است؟

هپاتیت سی ویروسی است که باعث عفونت و آلودگی کبد می‌شود. درمان نکردن آن طی سال‌های زیاد گاهی باعث آسیب جدی به کبد می‌شود و خطر مرگ به ‌دنبال دارد اما به ‌لطف روش‌های درمان مدرن، معمولا این عفونت درمان می‌شود و بیشتر افراد پس از ابتلا طول عمر نرمال خواهند داشت.

آیا هپاتیت c کشنده است؟

هپاتیت C به‌خودی‌خود کشنده نیست اما اگر درمان نشود، می‌تواند منجر به مشکلات جدی مانند سیروز، سرطان کبد یا نارسایی کامل کبد شود که در نهایت ممکن است تهدیدکننده زندگی باشند. خوشبختانه با درمان‌های جدید، خطر مرگ ناشی از این بیماری به‌شدت کاهش یافته است.

چطور می توان از هپاتیت C پیشگیری کرد؟

هپاتیت C واکسن ندارد، بنابراین پیشگیری از هپاتیت به میزان ریسک قرار گرفتن در معرض این ویروس در محیط‌های درمانی و پزشکی و گروه‌های پرخطر بستگی دارد. یعنی افرادی که سرنگ مشترک استفاده می‌کنند یا مردانی که با همجنس خود ارتباط برقرار می‌کنند و مبتلایان به اچ ‌آی‌ وی. پیروی از راه های پیشگیری از بیماری هپایت می‌تواند مقداری شرایط را بهبود دهد. سازمان بهداشت جهانی اقدامات اولیه زیر را برای پیشگیری توصیه می‌کند:

• استفاده درست و امن از سرنگ‌ها

• مصرف درست تیغ‌ها و دفع مناسب زباله و پسماندها

• ارائه خدمات کم‌خطر به معتادان تزریقی

• تست خون اهدایی از نظر وجود ویروس اچ‌ بی ‌وی و اچ ‌سی ‌وی، سفلیس، و اچ ‌آی‌ وی

• آموزش کادر درمان

• پیشگیری از تماس با خون حین انجام عمل جنسی

هپاتیت c واکسن ندارد و بهتر است حتما با مشاهده علائم ابتلا به این بیماری به پزشک متخصص مراجعه کنید.

نتیجه گیری

هپاتیت C به نوعی عفونت ویروسی می‌گویند که باعث التهاب کبد می‌شود و گاهی آسیب جدی به کبد می‌رساند. ویروس هپاتیت سی یا HCV (اچ‌ سی ‌وی) از طریق خون آلوده منتقل می‌شود. تقریبا تا همین اواخر، بیماران مبتلا به هپاتیت c باید به ‌صورت هفتگی آمپول و داروی خوراکی مصرف می‌کردند. امروزه اچ ‌سی‌ وی مزمن معمولا با مصرف روزانه داروهای خوراکی به‌ مدت ۲ تا ۶ ماه درمان می‌شود. با این حال، نزدیک به نیمی از مبتلایان به دلیل مشخص نبودن علائم این بیماری نمی‌دانند که آلوده هستند. به همین دلیل، توصیه می‌شود همه بزرگسالان بین ۱۸ تا ۷۹ سال حداقل یک‌بار تست غربالگری هپاتیت سی انجام دهند.

پرسش‌های متداول

هپاتیت C با خون منتقل می شود؟

بله. وقتی خون، مایع منی یا هر مایع بدنِ آلوده به ویروس وارد بدن فرد سالمی شود که ایمنی ندارد (واکسن نزده یا قبلا مبتلا نشده)، احتمال انتقال هپاتیت C وجود دارد. با این حال، راه اصلی انتقال این بیماری تماس مستقیم با خون آلوده است.

چه زمانی برای درمان هپاتیت c به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت دریافت جواب مثبت آزمایش هپاتیت سی، باید سریعا به پزشک مراجعه کنید. حتی اگر علائم نداشته‌باشید، ویروس می‌تواند به‌مرور به کبد آسیب برساند. تشخیص زودهنگام و آغاز درمان به‌موقع، شانس بهبود کامل را افزایش می‌دهد.

داروهای هپاتیت سی چیست؟

داروهای اصلی هپاتیت سی گروهی به نام DAA (داروهای ضدویروسی مستقیم) هستند. از جمله داروهای رایج می‌توان به سوفوسبوویر، لدیپاسویر، داکلاتاسویر و ولپاتاسویر اشاره کرد. این داروها خوراکی‌اند، عوارض کمی دارند و در اغلب موارد ویروس را کاملا از بین می‌برند.

آیا هپاتیت سی از طریق لیزر موهای زائد هم منتقل می شود؟

خیر، هپاتیت C از طریق لیزر موهای زائد منتقل نمی‌شود. لیزر موهای زائد تنها تأثیرات روی سطح پوست دارد و هیچ ارتباطی با خون ندارد. انتقال هپاتیت C از طریق خون آلوده انجام می‌شود، بنابراین لیزر موهای زائد یا درمان‌های مشابه باعث انتقال هپاتیت C نمی‌شوند، مگر اینکه از تجهیزات مشترک و آلوده استفاده شود.

انتقال هپاتیت c از طریق بزاق امکان‌ پذیر است؟

خیر، انتقال هپاتیت سی از طریق بزاق بسیار نادر است. بوسیدن، استفاده مشترک از لیوان یا قاشق، معمولا باعث انتقال ویروس نمی‌شود مگر اینکه خون در بزاق وجود داشته‌ و در دهان فرد مقابل زخم یا بریدگی وجود داشته‌باشد.

هپاتیت C از طریق رابطه جنسی منتقل می شود؟

احتمال انتقال از طریق رابطه جنسی پایین است اما وجود عوامل پرخطر مانند زخم‌های تناسلی، رابطه جنسی محافظت‌نشده، داشتن شرکای جنسی متعدد، یا ابتلا همزمان به بیماری‌های مقاربتی، این احتمال را افزایش می‌دهد.

آیا کاندوم باعث جلوگیری از ابتلا به هپاتیت سی می شود؟

کاندوم می‌تواند در کاهش خطر انتقال هپاتیت C از طریق رابطه جنسی مؤثر باشد. اگر یکی از طرفین مبتلا به هپاتیت C باشد، استفاده از کاندوم می‌تواند از تماس مستقیم با مایعات بدن آلوده جلوگیری کرده و احتمال انتقال ویروس را کاهش دهد. با این حال، هیچ روش پیشگیری ۱۰۰٪ نیست، اما استفاده از کاندوم برای کاهش خطرات بسیار مهم است.

هپاتیت سی خطرناکتر است یا دیگر انواع هپاتیت؟

هر چند که توجه جامعه پزشکی بیشتر به سمت هپاتیت سی معطوف است، اما هپاتیت ب شایع‌تر است و در مقایسه با هپاتیت سی بیشتر باعث سرطان کبد و مرگ می‌شود. مجموع هپاتیت مزمن ب و سی باعث ابتلای ۸۰ درصدی سرطان کبد در دنیا می‌شود.

هپاتیت سی باعث سیروز کبدی می شود؟

بله، هپاتیت C مزمن می‌تواند باعث سیروز کبدی شود. اگر ویروس هپاتیت C به مدت طولانی در بدن فرد باقی بماند، می‌تواند آسیب‌های جدی به کبد وارد کرده و منجر به سیروز، یعنی آسیب دائمی به بافت کبد شود. سیروز می‌تواند عملکرد کبد را مختل کرده و به نارسایی کبدی منجر شود که ممکن است به پیوند کبد نیاز داشته باشد.

آیا هپاتیت سی از مادر به کودک در دوران جنینی منتقل می شود؟

بله، هپاتیت C می‌تواند از مادر به نوزاد در دوران زایمان منتقل شود، اما احتمال انتقال ویروس از مادر به کودک نسبتا پایین است. در بیشتر موارد، انتقال ویروس در زمان زایمان اتفاق می‌افتد. برای کاهش خطر انتقال، مادران مبتلا به هپاتیت C باید تحت نظر پزشک قرار بگیرند و اقدامات پیشگیرانه مناسب مانند تست و درمان دارویی برای نوزاد انجام شود.

با بیمار هپاتیت C چگونه باید برخورد کرد؟

بیماری هپاتیت c قابل درمان است و به ‌همین خاطر بیماران هپاتیتی هم می‌توانند زندگی عادی داشته‌باشند فقط باید اقدامات احتیاطی را رعایت کنند. افرادی هم که با این بیماران زندگی می‌کنند حتما باید تست هپاتیت سی بدهند و اگر رابطه جنسی دارند اقدامات پیشگیرانه را انجام بدهند.

افراد دارای هپاتیت سی تا آخر عمر ناقل هپاتیت سی هستند؟

در گذشته، مبتلایان به هپاتیت C مزمن ناقل دائمی محسوب می‌شدند اما امروزه با درمان‌های جدید DAA، درمان کامل بیماری در بیش از ۹۵٪ موارد ممکن است. اگر فرد به‌طور کامل درمان شود، دیگر ناقل نیست، اما اگر درمان نشود، ویروس در بدن باقی می‌ماند و قابل انتقال است.

هپاتیت سی از طریق پیرسینگ یا تتو هم منتقل می شود؟

بله، هپاتیت C می‌تواند از طریق پیرسینگ یا تتو منتقل شود، به‌ویژه اگر تجهیزات استفاده شده استریل نباشند. در این روش‌ها، زمانی که خون آلوده به بدن فرد سالم وارد شود، ویروس هپاتیت C می‌تواند منتقل شود. برای پیشگیری از این خطرات، باید از مراکز معتبر و بهداشتی که از تجهیزات یک‌بار مصرف و استریل استفاده می‌کنند، برای انجام این کارها اقدام کنید.