نکات مهم درباره کارسینوم مجاری شیری درجا که باید بدانید

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

کارسینوم مجاری شیری درجا نوعی سرطان سینه غیرتهاجمی است که در مراحل اولیه قابل تشخیص است و به بافت‌های مجاور پستان سرایت نمی‌کند. به همین دلیل در صورت تشخیص به موقع، درمان آن موفقیت‌آمیز است. این بیماری معمولا علامت مشخصی ندارد اما ممکن است با ترشحات خونی از نوک پستان و گاهی درد سینه، مشخص شود. تشخیص زودهنگام و درمان صحیح کارسینوم مجاری شیری درجا بسیار مهم است.

کارسینوم مجاری شیری درجا یا Ductal Carcinoma In Situ (DCIS) نوعی سرطان پستان غیرتهاجمی است که از مجاری شیری آغاز می‌شود. از آنجایی که سلول‌های سرطانی در این بیماری به بافت‌های سالم اطراف گسترش پیدا نمی‌کنند، به همین دلیل در دسته سرطان‌های غیرتهاجمی قرار می‌گیرد. DCIS به ‌طور کلی خطر مرگ به همراه ندارد اما افرادی که به آن مبتلا می‌شوند در مقایسه با افراد سالم با افزایش خطر ابتلا به سرطان تهاجمی پستان در سال‌های بعد روبه‌رو هستند. در ادامه با ما همراه باشید تا با علائم، روش‌های تشخیص و گزینه‌های درمانی این بیماری بیشتر آشنا شویم.

کارسینوم مجاری شیری درجا چیست؟

کارسینوم مجاری شیری درجا که با نام‌های کارسینوم داکتال درجا یا سرطان مجاری در محل و به اختصار DCIS شناخته می‌شود، به رشد غیرطبیعی سلول‌های سرطانی محدود به مجاری شیری پستان، گفته می‌شود. در این بیماری، سلول‌های غیرطبیعی هنوز از دیواره مجرا عبور نکرده و به بافت چربی یا دیگر بافت‌های پستانی اطراف گسترش نیافته‌اند. به همین دلیل DCIS در دسته‌ سرطان‌های غیرتهاجمی یا مرحله صفر (Stage 0) از سرطان سینه قرار می‌گیرد.

DCIS معمولا در زنان شناسایی می‌شود و به‌طور معمول علامتی ندارد اما گاهی با توده پستانی یا ترشح نوک پستان بروز می‌کند. بیشتر بیماران در ماموگرافی غربالگری با شناسایی میکروکلسیفیکاسیون‌ها (رسوب‌های کوچک کلسیم) متوجه این بیماری می‌شوند.

عوامل خطر ابتلا به DCIS شامل سابقه خانوادگی سرطان پستان، سابقه شخصی بیماری‌های خوش‌خیم پستان، شروع قاعدگی زودرس و یائسگی دیررس، عدم بارداری یا بارداری در سنین بالا و مصرف هورمون‌های جایگزین پس از یائسگی است. این بیماری معمولا در زنان بین ۴۵ تا ۷۰ سال دیده می‌شود و در مردان بسیار نادر است.

طبق آمار انجمن سرطان آمریکا، حدود ۲۰ درصد موارد جدید سرطان پستان از نوع DCIS هستند. با وجود غیرتهاجمی بودن این بیماری، اگر به موقع درمان نشود، ممکن است در برخی موارد به سرطان تهاجمی پستان تبدیل شود.

کارسینوم مجاری شیری درجا نوعی سرطان غیرتهاجمی پستان است که با رشد سلول‌های غیرطبیعی در مجاری شیر شناخته می‌شود.

سرطان درجا چیست؟

سرطان درجا (in situ) به اولین مرحله از سرطان گفته می‌شود که در آن سلول‌های سرطانی در محل اولیه تشکیل خود باقی می‌مانند و هنوز به بافت‌های اطراف یا بخش‌های دیگر بدن سرایت نکرده‌اند.

در سرطان پستان، بیشتر از ۹۰ درصد موارد سرطان‌ها از سلول‌های پوششی مجاری شیری منشأ می‌گیرند. وقتی این سلول‌های غیرطبیعی فقط درون مجاری شیر رشد کنند و به بافت پستان وارد نشوند، این وضعیت را سرطان درجا یا کارسینوم درجا می‌نامند.

اما اگر سلول‌های سرطانی از دیواره مجرا عبور کرده و وارد بافت‌های پستانی شوند، بیماری به مرحله کارسینوم تهاجمی می‌رسد که جدی‌تر است و به درمان‌های تخصصی نیاز دارد.

متن انگلیسی:
Ductal carcinoma in situ (DCIS) is a condition that affects the cells of the milk ducts in the breast. The cells lining the milk ducts turn malignant (cancerous) but stay in place (in situ).
ترجمه فارسی:
کارسینوم مجاری درجا (DCIS) نوعی بیماری است که سلول‌های داخل مجاری شیر در پستان را درگیر می‌کند. در این حالت، سلول‌ها سرطانی می‌شوند اما همچنان داخل مجرا باقی می‌مانند و به اطراف پخش نمی‌شوند.

به نقل از سایت hopkinsmedicine

سرطان مجاری شیری چیست؟

سرطان مجاری شیری مهاجم یا Invasive Ductal Carcinoma (IDC) شایع‌ترین نوع سرطان پستان است و حدود ۸۰ درصد از کل موارد سرطان سینه را تشکیل می‌دهد. این نوع سرطان از سلول‌های مجاری شیری که وظیفه انتقال شیر از غدد شیری (لوبول‌ها) به نوک پستان را دارند، آغاز می‌شود.

برخلاف نوع غیرتهاجمی (مانند DCIS)، در IDC سلول‌های سرطانی از دیواره مجاری عبور کرده و به بافت‌های اطراف پستان گسترش می‌یابند. این ویژگی باعث می‌شود که بیماری جدی‌تر باشد و نیاز به درمان‌های گسترده‌تری داشته‌باشد.

تفاوت کارسینوم مجاری درجا یا کارسینوم لوبولار درجا در محل آغاز و الگوی رشد آن‌ها است، به‌طوری‌که اولی از مجاری شیر (داکت‌ها) و دومی از لوبول‌ها منشا می‌گیرد.

تفاوت کارسینوم مجاری درجا یا کارسینوم لوبولار درجا چیست؟

کارسینوم مجاری درجا (DCIS) و کارسینوم لوبولار درجا (LCIS) هر دو از انواع غیرتهاجمی سرطان پستان هستند اما منشاء و علائمشان متفاوت است. DCIS از سلول‌های داخل مجاری شیری شروع می‌شود و اگر درمان نشود ممکن است به سرطان تهاجمی تبدیل شود.

اما LCIS در لوبول‌ها یا همان غدد تولیدکننده شیر به‌وجود می‌آید و به‌خودی‌خود سرطان محسوب نمی‌شود، بلکه بیشتر به‌عنوان یک نشانگر خطر بالاتر برای بروز سرطان پستان شناخته می‌شود. به زبان ساده، DCIS بیشتر نیاز به درمان سریع دارد اما LCIS نیازمند بررسی دقیق است.

فرق کارسینوم لوبولار درجا با کارسینوم مجاری شیری درجا

invasive ductal carcinoma چیست؟

Invasive ductal carcinoma (IDC) یا کارسینوم مجاری مهاجم شایع‌ترین نوع سرطان سینه است. در IDC، سلول‌های سرطانی از دیواره مجاری عبور کرده و به بافت‌های اطراف پستان گسترش پیدا می‌کنند.

معنی invasive ductal carcinoma هم دقیقا به همین ویژگی برمی‌گردد؛ یعنی خاصیت تهاجمی و قدرت نفوذ سلول‌ها به بافت‌های دیگر. این تفاوت مهم باعث می‌شود که IDC جدی‌تر از انواع غیرتهاجمی مثل DCIS باشد و معمولا نیاز به درمان‌هایی مانند جراحی، شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی پیدا کند.

انواع کارسینوم داکت های شیری – کارسینوم مجاری درجا چند نوع است؟

کارسینوم مجاری درجا یا DCIS به‌خودی‌خود می‌تواند انواع مختلفی داشته‌باشد که بر اساس الگوی رشد سلول‌ها طبقه‌بندی می‌شود. این انواع در تعیین علائم و انتخاب روش درمان اهمیت دارند:

• نوع کامدو (Comedo): پرخطرترین نوع که معمولا با کلسیفیکاسیون و نکروز (مرگ سلولی) همراه است.

• نوع غیرکامدو (Non-comedo): شامل انواع مختلف با الگوهای رشد آهسته‌تر است.

• پاپیلاری (Papillary): با رشد سلول‌ها به‌صورت انگشتی شکل در داخل مجرا مشخص می‌شود.

• میکروپاپیلاری (Micropapillary): مشابه پاپیلاری اما در اندازه کوچک‌تر است.

• کلسیفیکاسیون: رسوب کلسیم در بافت که معمولا در ماموگرافی دیده می‌شود.

علائم کارسینوم مجاری شیری درجا (DCIS) چیست؟

کارسینوم شیری درجا علائم مشخصی مثل ایجاد توده پستانی یا درد در سینه‌ها ندارد. به همین دلیل معمولا در ماموگرافی شناسایی می‌شود. اما گاهی با علائم زیر همراه است:

• ترشح خون‌آلود یا شفاف از نوک پستان

• لمس توده یا سفتی در پستان

• تغییرات پوستی خفیف روی پستان یا نوک آن

• تشکیل خوشه‌های کوچک کلسیفیکاسیون با شکل و اندازه‌های نامنظم که در ماموگرافی دیده می‌شوند

• گاهی خارش یا حساسیت خفیف در نوک پستان

آیا ممکن است کارسینوم مجاری درجا علائمی نداشته باشد؟

یکی از چالش‌های اصلی بیماری DCIS همین است. بسیاری از زنان مبتلا به این بیماری هیچ علامت واضحی ندارند و بیماری معمولا هنگام انجام ماموگرافی غربالگری مشخص می‌شود. اگر هم علائمی وجود داشته‌باشد، ممکن است به‌صورت ترشح خونی از نوک پستان، تشکیل توده یا تغییرات ظریف در بافت پستان دیده شود. بنابراین انجام منظم غربالگری اهمیت زیادی دارد.

علت کارسینوم درجای مجرای شیری – چرا مجاری شیری سرطانی میشوند؟

علت دقیق بیماری DCIS هنوز به‌طور کامل مشخص نشده است اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی، هورمونی و محیطی در ایجاد آن نقش دارد. تغییرات DNA سلول‌های مجاری باعث می‌شود که این سلول‌ها به‌طور غیرقابل کنترلی تقسیم شوند.

عواملی مانند سابقه خانوادگی سرطان سینه، جهش‌هایی مثل BRCA1 و BRCA2، استفاده طولانی از هورمون‌ها (مثلا در درمان‌های جایگزینی) و حتی چاقی و سبک زندگی کم‌تحرک می‌توانند خطر ابتلا به بیماری DCIS را افزایش دهند.

تشخیص کارسینوم مجاری درجا معمولا با ماموگرافی و بررسی نمونه‌برداری از بافت پستان انجام می‌شود.

تشخیص کارسینوم مجاری شیری درجا به چه صورت است؟

کارسینوم مجاری شیری درجا معمولا در آزمایش غربالگری سرطان سینه مشخص می‌شود. پزشک در صورت مشاهده علائم اولیه، برای تشخیص کارسینوم مجرای شیری درجا آزمایش‌های زیر را تجویز می‌کند:

• معاینه بدنی پستان‌ها

• ماموگرافی

• سونوگرافی

• ام آر آی (MRI)

• نمونه‌برداری

راه های درمان کارسینوم مجاری شیری درجا

در بیشتر مبتلایان به کارسینوم مجرای شیری درجا، احتمال بهبود بیماری بالا است و تومور قابل درمان و غیرقابل بازگشت است. برخی از روش‌های درمان سرطان سینه برای درمان این بیماری هم می‌تواند استفاده شود. روش‌های درمانی پیشنهادی برای مبتلایان به این بیماری شامل لامپکتومی (جراحی حفظ پستان) و پرتودرمانی، جراحی برداشتن پستان (ماستکتومی) و لامپکتومی و هورمون درمانی می‌شوند.

روش درمان سرطان مجاری شیری درجا

راهی برای پیشگیری از کارسینوم درجای مجرای شیری وجود دارد؟

با رعایت برخی نکات می‌توان از ابتلا به کارسینوم مجاری شیری درجا پیشگیری کرد و ریسک ابتلا به سرطان سینه را کاهش داد:

• در مورد خطرات و مزایای هورمون درمانی در دوران یائسگی با پزشکتان مشورت کنید زیرا برخی ترکیبات هورمون درمانی، ریسک ابتلا به سرطان سینه را بالا می‌برند. بهتر است پایین‌ترین دوز هورمون‌ درمانی در کمترین بازه زمانی انتخاب شود.

• مصرف الکل و دخانیات را کنار بگذارید.

• حداقل روزی ۳۰ دقیقه ورزش کنید.

• چاقی یکی از فاکتورهای خطر است که ریسک ابتلا به سرطان پستان بعد از یائسگی را افزایش می‌دهد. سعی کنید وزن ایده‌آل خود را حفظ کنید.

• در صورتی که سابقه خانوادگی سرطان پستان دارید حتما باید زیر نظر پزشک آزمایش‌های غربالگری را انجام دهید و دارو مصرف کنید.

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

با اینکه کارسینوم مجاری شیری درجا یک نوع سرطان غیرتهاجمی است که به طور مستقیم تهدیدی برای زندگی ندارد اما می‌تواند خطر ابتلا به سرطان پستان را به‌ میزان زیادی افزایش دهد. باتوجه به اینکه این بیماری معمولا بدون علامت است، انجام منظم آزمایش‌های غربالگری برای شناسایی زودهنگام آن اهمیت زیادی دارد.

پرسش‌های متداول

سرطان درجا زودرس ترین سرطان سینه است؟

بله، سرطان درجا زودرس‌ترین مرحله سرطان سینه است که چون سلول‌های سرطانی در همان محل اصلی خود باقی مانده و به اطراف سرایت پیدا نمی‌کنند به آن سرطان درجا می‌گویند.

در کارسینوم مجاری شیری درجا نیاز به جراحی برداشتن پستان (ماستکتومی) است؟

در صورتی که بیماری بخش زیادی از پستان را درگیر کند، چند قسمت از پستان مبتلا شده باشد یا بیمار شرایط پرتو درمانی را نداشته‌باشد، جراحی برداشتن پستان (ماستکتومی) انجام می‌شود.

آیا کارسینوم مجاری درجا عود می کند؟

ریسک عود بیماری در مبتلایانی که عمل لومپکتومی همراه با پرتو درمانی داشته‌اند بین ۵ تا ۱۵ درصد است. ریسک عود بیماری در بیمارانی که عمل جراحی ماستکتومی انجام دادند کمتر از ۲ درصد است.

کارسینوم مجاری درجا در ماموگرافی مشخص می شود؟

این بیماری نخستین شکل سرطان پستان از نوع غیرتهاجمی است که فقط در همان مجرای شیر باقی می‌ماند و در طول ماموگرافی برای غربالگری سرطان سینه یا معاینه توده پستانی مشاهده می‌شود.

آیا بیماری کارسینوم داکت‌ های شیری کشنده است؟

کارسینوم مجاری درجا یا کارسینوم داکت‌ های شیری به‌خودی‌خود کشنده نیست زیرا محدود به مجاری پستان باقی می‌ماند. بااین‌حال، اگر درمان نشود، ممکن است به سرطان مهاجم تبدیل شود که می‌تواند جدی و تهدیدکننده زندگی باشد. درمان به‌موقع شانس بهبود کامل را بسیار بالا می‌برد.

آیا کارسینوم مجاری درجا متاستاز می‌ کند؟

خیر، DCIS یک سرطان غیرتهاجمی است و به بافت‌های اطراف یا گره‌های لنفاوی و سایر اندام‌ها متاستاز نمی‌کند. البته اگر درمان نشود، ممکن است به نوع مهاجم تبدیل شود. به همین دلیل تشخیص زودهنگام و درمان مناسب اهمیت زیادی دارد.

DCIS چیست؟

DCIS مخفف Ductal Carcinoma In Situ به معنی کارسینوم مجاری درجا است. این بیماری مرحله اولیه سرطان پستان محسوب می‌شود که سلول‌های غیرطبیعی فقط داخل مجاری شیر باقی مانده‌اند. DCIS معمولا علامتی ندارد و در بیشتر موارد با ماموگرافی غربالگری تشخیص داده می‌شود.

نام‌ های دیگر کارسینوم مجاری شیری درجا چیست؟

کارسینوم مجاری شیری درجا معمولا با نام اختصاری DCIS شناخته می‌شود. نام‌های دیگر شامل ductal carcinoma in situ یا سرطان غیرتهاجمی مجاری شیری هستند. گاهی در مقالات تخصصی از عبارت stage 0 breast cancer یا سرطان پستان مرحله صفر نیز برای اشاره به آن استفاده می‌شود.

کارسینوم مجرای مهاجم NOS چیست؟

کارسینوم داکتال مهاجم NOS (Not Otherwise Specified) زمانی استفاده می‌شود که نوع دقیق زیرگروه پاتولوژیک مشخص نیست. درواقع، یک دسته‌بندی کلی برای شایع‌ترین نوع سرطان مهاجم پستان است که اطلاعات اختصاصی بیشتری در گزارش آسیب‌شناسی ارائه نشده است.

آیا کارسینوم درجای مجرای شیری در دختران دیده می‌ شود؟

کارسینوم مجاری درجا بیشتر در زنان بالای ۴۰ سال دیده می‌شود و بروز آن در دختران یا زنان خیلی جوان بسیار نادر است. بااین‌حال، غربالگری و توجه به سابقه خانوادگی برای شناسایی به‌موقع در هر سنی اهمیت زیادی دارد.

کارسینوم داکتال مهاجم چیست؟

کارسینوم داکتال مهاجم یا IDC شایع‌ترین نوع سرطان سینه است. در این بیماری، سلول‌های سرطانی از دیواره مجاری عبور کرده و به بافت‌های اطراف حمله می‌کنند. این نوع سرطان می‌تواند به گره‌های لنفاوی و سایر اندام‌ها متاستاز بدهد و نیاز به درمان جدی دارد.

آیا کارسینوم مجاری درجا همان سرطان سینه استیج صفر است؟

بله، کارسینوم مجاری درجا (DCIS) معادل سرطان سینه استیج صفر است. در این مرحله، سلول‌های سرطانی فقط داخل مجاری شیری هستند و به بافت اطراف گسترش پیدا نکرده‌اند. این مرحله بهترین فرصت برای درمان است و معمولا پیش‌آگهی بسیار خوبی دارد.