افتادگی رحم (پرولاپس رحم) چیست؟ علائم و روش درمان آن
منبع: https://rasanika.com
افتادگی رحم (پرولاپس رحم) به جابجایی رحم به سمت واژن با شل شدن عضلات لگنی و شکمی گفته میشود و نیاز به درمان فوری دارد.
آنچه در این مقاله میخوانید
افتادگی رحم (پرولاپس رحمی) به دلیل ضعف عضلات و رباطهای نگهدارنده رحم در لگن رخ میدهد و باعث پایینآمدن رحم به داخل کانال واژن میشود.
این بیماری در زنان پس از زایمان طبیعی، در دوران یائسگی و در صورت اضافهوزن شایعتر است و بر اساس شدت به چهار درجه تقسیم میشود.
درمان به مرحله بیماری بستگی دارد؛ در موارد خفیف از ورزش کگل، پساری واژن و هورموندرمانی استفاده میشود و در موارد شدید (درجه ۳ و ۴) جراحی لازم است.
عدم درمان بهموقع میتواند به زخم دهانه رحم، عفونتهای مکرر، بیاختیاری ادرار و افتادگی سایر اندامهای لگنی منجر شود.
با حفظ وزن مناسب، پرهیز از بلندکردن اجسام سنگین و انجام تمرینات تقویت کف لگن میتوان ریسک ابتلا به افتادگی رحم را کاهش داد.
افتادگی رحم یا پرولاپس رحم یک بیماری زنانه است و زمانی رخ میدهد که رحم به دلیل ضعف عضلات کف لگن و بافتهای حمایتی آن به کانال واژن فرود میآید. با آسیبدیدن یا از دستدادن انعطافپذیری بیشتر این ساختار، رحم ممکن است از دهانه واژن بیرون بزند و منجر به ناراحتی و درد شود. این وضعیت در زنانی که چندین بار زایمان طبیعی انجام دادهاند، در دوران یائسگی هستند یا دچار اضافه وزن هستند شایعتر است. برای تشخیص و درمان افتادگی رحم باید به متخصص زنان مراجعه کنید.
افتادگی رحم چیست؟
افتادگی رحم (Uterine prolapse) یا پرولاپس رحمی (Prolapse) در اثر ازدسترفتن قدرت ماهیچههای شکم و لگن اتفاق میافتد. پرولاپس یا افتادگی رحم در واقع بیرونزدگی اعضای داخلی لگن از واژن است که در موارد شدید ممکن است رحم از طریق واژن از بدن خارج شود.
رحم و اجزای آن توسط تعداد زیادی ماهیچه، رباط و عضله در ناحیه شکم و لگن نگهداری میشوند. عوامل زیادی مانند زایمان طبیعی، بالارفتن سن یا میزان ترشح هورمون استروژن میتواند روی قدرت این عضلات تأثیر بگذارند و آنها را تضعیف کنند. به دنبال اختلال در عملکرد عضلات نگهدارنده رحم، رحم به سمت کانال واژن و دهانه رحم حرکت میکند و پرولاپس رحم اتفاق میافتد. افتادگی رحم بیشتر در سنین یائسگی و سالهای پس از آن زنان را درگیر میکند. معمولاً نیمی از خانمهای بالای ۵۰ سال به این بیماری دچار میشوند.
عکس افتادگی رحم
افتادگی رحم زمانی اتفاق میافتد که رحم به دلیل تضعیف ساختار پشتیبانی لگن به کانال واژن فرو میرود. از نظر آناتومیک، این وضعیت با جابجایی دهانه و قسمت بالایی رحم مشخص میشود که معمولا با عواملی مانند زایمان و تغییرات هورمونی ارتباط دارد.
در این تصویر، بافت رحم به دهانه واژن سقوط کرده است.
انواع افتادگی یا پرولاپس رحم
افتادگی رحم بر حسب شدت بیماری و علائم آن به ۴ درجه تقسیم میشود. هرچه فرد در مراحل ابتداییتر باشد، درمان آن راحتتر است. به طور کلی این مراحل عبارتاند از:
افتادگی رحم درجه ۱: در این حالت گردن رحم جابهجا شده، به سمت کانال واژن حرکت کرده و وارد قسمت فوقانی واژن میشود.
افتادگی رحم درجه ۲: در درجه دوم افتادگی، گردن رحم بیشتر به قسمت پایین واژن حرکت میکند اما هنوز از آن خارج نشده است. در این حالت گردنه رحم وارد کانال واژن شده است.
افتادگی درجه ۳: در افتادگی درجه سوم، رحم به پایینترین قسمت واژن سقوط میکند. در این حالت فرد دچار بیرونزدگی در ناحیه واژینال شده و میتوان گردنه رحم را بهراحتی از دهانه واژن مشاهده کرد. در مواردی هم گردن رحم از واژن خارج میشود.
افتادگی درجه ۴: این نوع افتادگی یا پرولاپس رحمی شدیدترین نوع این بیماری است که دهانه رحم به طور کامل از واژن خارج میشود. این بیماری که «پروسیدنشیا» (procidentia) نام دارد که نیاز به جراحی فوری دارد و معمولا در صورت خارج شدن تمام رحم از بدن و ازدسترفتن قوای رباطهای محافظ رحم، متخصص زنان مجبور به تخلیه رحم میشود.
با تشخیص بهموقع خفیفترین علائم پرولاپس رحم و مراجعه به دکتر متخصص زنان، میتوانید از همان مراحل اولیه نسبت به درمان آن اقدام کنید. حتی راههایی وجود دارد که میتوانید از بروز چنین مشکلی جلوگیری کنید.
افتادگی رحم در بارداری
پرولاپس رحم میتواند در دوران بارداری هم رخ دهد؛ اگرچه این اتفاق نادر است و حدودا در ۱ مورد از هر ۱۰ هزار نفر رخ میدهد. عوامل موثر بر افتادگی رحم در بارداری شامل افزایش فشار ناشی از رشد رحم، تغییرات هورمونی و حاملگیهای قبلی هستند که ممکن است ساختار کف لگن را ضعیف کرده باشند.
علائم افتادگی رحم در دختران و زنان چیست؟
پرولاپس رحمی میتواند علائم خفیف یا شدیدی داشته باشد. در برخی موارد حتی خانمها متوجه چنین مشکلی نمیشوند و در صورت بارداری دوباره، به وجود پرولاپس رحمی پی میبرند. بنابراین بهتر است حتی با کوچکترین علائم افتادگی رحم آشنا شوید تا بتوانید نسبت به درمان بهموقع و جلوگیری از پیشرفت آن اقدام کنید. از شایعترین علائم و نشانههای افتادگی رحم میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
احساس نشستن روی برجستگی
خونریزی واژینال
تکرر ادرار
قاعدگی دردناک و تخلیه زیاد خون
درد هنگام مقاربت و رابطه جنسی
احساس لمس توده یا تورم در ناحیه واژن
دیدن بیرونزدگی رحم
احساس کشش و سنگینی در رحم
مشکلات نشستن و برخاستن
یبوست، هموروئید و دفع سخت
ابتلای مکرر به عفونتهای مثانه
بوی بد واژن و بوی بد ادرار
درد و کرامپ مداوم در ناحیه واژن، شکم و لگن
احساس پر بودن شکم یا خارجشدن ناگهانی جسمی از واژن
تب و گاهی اوقات لرز و مشکلاتی مانند تهوع به دلیل عفونت داخلی
علائم گفته شده میتواند در افتادگی رحم خفیف تا شدید مشاهده شود. اما مواردی وجود دارد که با مشاهده آنها باید سریع به اورژانس مراجعه کنید و تحتنظر متخصص زنان قرار بگیرید:
احساس فشار در ناحیه واژن
مشاهده رحم از واژن
احساس بیرونزدگی در ناحیه واژن
مشکلات شدید ادراری مانند تکرر ادرار یا بیاختیاری ادرار
مشکلات گوارشی شدیدی مانند یبوست سخت برای چند روز
احساس درد شدید در ناحیه پایین کمر
افتادگی کامل رحم و خونریزی شدید
علت افتادگی رحم: افتادگی رحم چگونه اتفاق می افتد؟
بهغیر از عواملی مانند افزایش سن و کاهش ترشح هورمون استروژن در زنان، موارد دیگری وجود دارد که باعث افتادگی رحم و مشکلات پس از آن میشود. بسیاری از زنان دلیل این مشکل را نمیدانند، بنابراین بهتر است با شایعترین دلایل ابتلا به این بیماری آشنا شوید:
چاقی مفرط
یبوست مزمن
بلندکردن وسایل سنگین
تومورهای لگنی
زایمانهای مکرر و پشتسرهم
زایمان طبیعی سنگین
فشار یا ضربه ناگهانی به زیر شکم
عدم ترشح هورمون استروژن
آسیب بیماریهای عفونی به بافت واژن و مثانه
ضعف ماهیچههای لگن با افزایش سن
برونشیت یا آسم (به دلیل فشار زیاد سرفهها بر ناحیه شکم)
جراحی یا آسیب سنگین در ناحیه لگن
سبک زندگی نامناسب مانند سیگارکشیدن
سابقه وراثتی و خانوادگی
ژنتیک و نژاد (نژادهای قفقازی و زنان سیاهپوست و آسیایی بیشتر به این مشکل دچار میشوند)
انجام ورزشهای سنگین مانند وزنهبرداری
چندقلوزایی در زایمان طبیعی
گشادی واژن
چه بیماری هایی باعث افتادگی رحم می شوند؟
افتادگی رحم گاهی میتواند بر اثر بیماریهای مرتبط با ضعف دستگاه لگنی اتفاق بیفتد. از جمله بیماریهایی که باعث افتادگی یا پرولاپس رحمی میشوند، میتوان موارد زیر را نام برد:
سیتوسل یا افتادگی مثانه (Cystocele): فتق و بیرونزدگی دیواره فوقانی واژن و بخشی که وارد مثانه میشود، میتواند باعث تکرر ادرار، احساس ادرار فوری یا ناتوانی در ادرار کردن شود.
فتق روده یا انتروسل (Enterocele): زمانی که دیواره پشتی در بالای واژن دچار فتق شود، به آن فتق روده گفته میشود. در این حالت قسمتی از روده کوچک وارد واژن شده و باعث کشیدگی و احساس فشار در واژن میشود.
رکتوسل یا افتادگی لگن (Rectocele): فتق دیواره پشتی در قسمت پایین واژن رکتوسل نام دارد. در این حالت بخشی از رکتوم درون واژن برجسته میشود و حرکت رودهها را سخت میکند. در مواردی، افراد به دلیل ناتوانی در مدفوع کردن مجبور به ماساژ واژینال میشوند.
تمام این بیماریها باعث افزایش فشار به عضلات لگن و بروز بیماریهای مختلف میشود. این بیماریها در کنار عوامل دیگر شانس ابتلا به پرولاپس را افزایش میدهد. به همین دلیل اهمیت زیادی دارد که با مشاهده علائم خطرناک جهت جلوگیری از بروز عارضههای جانبی به متخصص زنان مراجعه کنید.
سابقه جراحی لگنی یا وراثت از علل مهم ابتلا به پرولاپس رحمی هستند.
تشخیص افتادگی یا پرولاپس رحم
متخصص زنان با بررسی علائم فیزیکی، سابقه بیماریهای شخص و موارد مشابه روند تشخیص را شروع میکند. ممکن است معاینه در حالت نشسته یا خوابیده انجام شود و طی آن پزشک از شما بخواهد سرفههای محکم کنید. پس از بررسی وضعیت لگن درصورتیکه تشخیص بیماری هنوز کامل نباشد احتمالاً پزشک آزمایشها و روشهای زیر را انجام میدهد:
معاینه واژینال با وسایلی مانند اسپکولوم
بررسی فشار داخلی شکم
انجام سونوگرافی
عکسبرداری با اشعه ایکس
سونوگرافی واژینال
اسکن امآرآی
انجام آزمایشهای ادرار و خون برای تشخیص عفونت
پیلوگرام وریدی برای مشخصشدن انسداد مجاری ادراری (در این روش با تزریق نوعی ماده رگها و بافتهای دچار آسیب بهراحتی در عکسبرداری مشخص میشوند)
تشخیص افتادگی رحم با انگشت
برای تشخیص افتادگی رحم در منزل، زنان میتوانند با مشاهده علائم شایعی مانند برآمدگی در دهانه واژن یا احساس سنگینی در لگن، افتادگی رحم را تشخیص دهند. برای تشخیص برآمدگی رحم در واژن کافی است در مقابل آینه بایستید و از انگشت خود برای احساس هرگونه برجستگی غیرطبیعی در دهانه واژن استفاده کنید.
درمان افتادگی رحم یا پرولاپس رحم
پس از تشخیص قطعی افتادگی و پرولاپس رحم، نوبت به انتخاب بهترین روش درمان افتادگی رحم میرسد. راههای زیادی برای درمان افتادگی رحم وجود دارد. معمولاً این روشها شامل دارو درمانی، هورمون درمانی، استفاده از وسایلی مانند پساری واژن و انواع عمل جراحی هستند.
اگر پرولاپس رحم شدید باشد، نیاز به عمل جراحی است.
درمان دارویی یا هورمون درمانی افتادگی رحم
در این روش پزشک از استروژن درمانی برای تقویت عضلات بدن و ناحیه واژن استفاده میکند. این دارو بهصورت شیاف، قرص یا تزریق وریدی تجویز میشود که بافت واژن را دوباره تقویت کرده و به استحکام عضلات لگن کمک میکند. روش هورموندرمانی بیشتر برای یائسگی استفاده میشود. این نوع درمان میتواند مانع از بروز انواع سرطان یا تشکیل لخته خون و بیرونزدگی کامل رحم شود.
البته استروژن درمانی فقط باعث بهبود قدرت عضلات واژن میشود و نمیتواند بافتهای آسیبدیده را ترمیم کند.
پساری دهانه رحم
روش غیرتهاجمی و جدید «پساری» در واقع وسیلهای محافظ برای کانال واژن است که مانع از افتادگی رحم میشود. این وسیله شبیه به یک دونات است و از طریق واژن، زیر دهانه رحم قرار میگیرد. پساری میتواند به بالاکشیدن، تثبیت مکان رحم و جلوگیری از افتادگی رحم خفیف کمک کند.
بسیاری از پزشکان از پساری برای آمادهسازی جراحی افتادگی رحم استفاده میکنند. اما زمانی که فرد اصلاً قصد انجام جراحی را نداشته باشد، میتواند از نمونههای دائمی آن استفاده کند. پساری در انواع مختلف و مناسب با شرایط هر فرد ساخته میشود؛ بنابراین تنها کسی که میتواند اجازه استفاده از این وسیله را به شما بدهد، پزشک است.
در مواردی که افتادگی رحم پیشرفته باشد، پساری نمیتواند مانع از بیرونزدگی گردنه رحم شود و فرد برای درمان نیاز به عمل جراحی دارد. در مورد نحوه کار پساری باید اشاره کرد که این وسیله درون واژن قرار گرفته و فرد بهصورت موقت تا زمان ترمیم بافتهای واژن و انجام تمرینات جانبی تقویت عضلات از لگن یا پایان دوره درمان از آن استفاده کند.
مشکلی که بیشتر زنان در استفاده از این وسیله دارند، افزایش ترشح و بوی بد واژن پس از استفاده از وسیله است. همچنین زیاد ماندن پساری در واژن میتواند باعث خونریزی و تحلیل رفتن بافت واژینال شود؛ بنابراین حتماً طبق دستور متخصص زنان عمل کنید و هرچند وقت یکبار بهصورت منظم پساری خود را بشویید و تمیز کنید.
دستگاه بیوفیدبک برای پرولاپس رحم
این روش درمانی نسبتاً جدید روی تقویت عضلات لگن تمرکز دارد. در این روش که توسط متخصص اورولوژی یا متخصص زنان انجام میشود، از وسایل مخصوصی برای کنترل عملکرد عضلات لگن و واژن استفاده میشود. این دستگاهها معمولاً بهصورت رکتال، واژینال یا روی پوست قرار داده میشوند. پس از آن با انقباض عضلات لگن، پزشک میتواند قدرت حرکتی و عامل اصلی بیماری را تشخیص دهد و با تقویت انقباضات لگنی بافتهای آسیبدیده را بهتدریج درمان کند.
تحریک عصبی عضلانی برای افتادگی رحم
تحریک الکتریکی عصبی عضلانی (NMES) که به آن درمان با ویبره هم گفته میشود، یکی از مؤثرترین راههای تقویت عضلات لگن برای درمان افتادگی رحم است. در این روش از تحریک عصبی برای تقویت عضلات مثانه و لیگامان استفاده میشود. این شوکهای کوچک الکتریکی باعث انقباض اعصاب ناحیه لگن، اسفنکتر و مقعد میشوند.
در روش درمان افتادگی رحم با ویبره یا همان تحریک عصبی و عضلانی، پزشک دستگاه مخصوصی را وارد واژن میکند تا سیگنالهای الکتریکی به بدن ارسال کند. طی درمان، پزشک احتمالاً از شما میخواهد که عضلات لگن و واژن خود را مدام منقبض کنید.
هر شوک الکتریکی بین ۵ تا ۱۰ ثانیه بوده و هر جلسه درمان هم ۲۰ تا ۳۰ دقیقه زمان میبرد. نکته مهم برای گرفتن بهترین نتیجه از روش درمان ویبره و افتادگی رحم پایبندی به انجام جلسات و توصیههای خانگی و ورزشهایی است که پزشک به شما معرفی میکند.
صندلی های مغناطیسی برای افتادگی رحم
این صندلیها که به «صندلی نیوکنترل» معروف هستند، جریان مغناطیسی دارند. بیمار طی جلسات متعدد تنها با نشستن به مدت ۳۰ دقیقه روی این صندلیها میتواند عضلات ماهیچه واژن و لگن خود را تقویت کند. این روش تنها در کلینیکها و مراکز دارای مجوز وزارت بهداشت انجام میشود.
درمان خانگی افتادگی رحم
در مراحل اولیه و پس از مراجعه به متخصص زنان و مشورت با او میتوانید خودتان در خانه هم اقداماتی برای درمان افتادگی رحم انجام دهید. مهمترین روشهای درمان پرولاپس در خانه توجه به بهداشت ناحیه واژینال و حذف الکل و سیگار از زندگی روزمره هستند. سایر موارد عبارتاند از:
پرهیز از بلندکردن اجسام سنگین
کاهش وزن
عجله نکردن در مورد سکس بعد از زایمان (هم در زایمان طبیعی و هم سزارین)
مصرف بیشتر غذاهای حاوی فیبر
جلوگیری از بارداریهای پشتسرهم
پرهیز از زور زدن بیشازحد و فشار به ناحیه تناسلی
در خصوص درمانهای سنتی یا استفاده از دمنوشهای گیاهی برای درمان مشکلات شدید افتادگی رحم حتماً با متخصص زنان مشورت کنید.
تمرینات ورزشی برای درمان افتادگی رحم
ورزش کگل مؤثرترین تمرین برای درمان افتادگی رحم است. هرچند که این تمرینات بهتنهایی نمیتوانند درمانی برای افتادگی رحم باشند اما معمولاً پزشکان در کنار روشهای پزشکی برای گرفتن بهترین نتیجه، رژیم غذایی مناسب و انجام تمرینات کگل برای تقویت ماهیچههای لگن را هم پیشنهاد میکنند.
تمرینات ورزشی (Kegel) بهترین و معروفترین تمرینات ورزشی تقویت عضلات لگن هستند. بهصورت کلی، ورزش کگل بهگونهای است که باید طی آن عضلات کف لگن را منقبض کنید:
انقباضات عضلات لگن را به مدت ۵ ثانیه نگه دارید و سپس استراحت کنید.
روزانه حداقل ۳ مرتبه به مدت ۱۰ بار این حرکت را تکرار کنید.
این ورزش عضلات کف لگن را تقویت میکند و برای تقویت عضلات واژن زنان باردار یا کسانی که بهتازگی زایمان کردهاند هم بسیار مؤثر است. زنان باردار هم میتوانند برای جلوگیری از گشادی واژن یا زایمان راحتتر تحتنظر متخصص زنان این ورزشها را انجام دهند. ۳ تا ۶ ماه این تمرینات را مکرر و روزانه انجام دهید تا شاهد نتایج فوقالعاده آن باشید.
درمان افتادگی رحم در طب سنتی ممکن است؟
در طب سنتی، یکی از بهترین راههای درمان افتادگی رحم بهخصوص برای تازه مادرها و زنانی که زایمان کردهاند، استفاده از جوشانده چند گیاه است. برای تهیه این دمنوش گیاهی باید ۵۰ گرم از پوست بلوط، آویشن، گلنار فارسی، پوست انار و بومادران را در عرق آویشن یا عرق بومادران را بجوشانید و سپس آن را با مقداری آب در تشت بزرگی بریزید. به مدت مشخص مثلاً ۳۰ دقیقه در این محلول بنشینید. میتوانید این کار را در طول هفته و روزهای مشخص انجام دهید.
راه دیگری که در طب سنتی برای درمان افتادگی رحم زنان یائسه پیشنهاد میشود، نشستن در تشتی از جوشانده انجیر و شنبلیله است. البته توجه داشته باشید که نتیجهبخش بودن این روشها به صورت قطعی ثابت نشده است به همین دلیل حتما با متخصص مشورت کنید.
تمرین کگل موثرترین حرکت برای تقویت عضلات لگن و کمک به درمان افتادگی رحم در خانه است.
درمان افتادگی رحم با جراحی
زمانی که بیمار در شرایط وخیم است و دچار افتادگی رحم درجه ۳ و ۴ باشد، تنها راه درمان آن جراحی است. انتخاب عمل جراحی مانند عمل کولپورافی، به عواملی مانند سن، شدت بیماری، بارداری و بسیاری مسائل دیگر بستگی دارد. اگر قصد بارداری مجدد دارید، حتماً این موضوع را به متخصص زنان خود اطلاع دهید. در چنین مواردی معمولاً از روشهای جراحی برای درمان افتادگی رحم استفاده نمیشود.
جراحی اصلاحی افتادگی رحم
در این روش بدون خارج کردن رحم، به کمک ترمیم بافتهای ظریف، رحم در محل قبلی خود قرار میگیرد. اتصال رحم در جای اصلی خود به کمک پیوند و اتصال مجدد بین رباطهای لگن و قسمت تحتانی رحم انجام میشود. این عمل میتواند از طریق واژن یا شکم انجام شده و فرد پس از آن میتواند دوباره باردار شود.
جراحی لاپاروسکوپی رحم
جراحی لاپاروسکوپی رحمی (Laparoscopy)، عملی بسیار ظریف است که کمترین عارضه جانبی در میان جراحیهای افتادگی رحم را دارد. در این عمل بهجای برشهای بزرگ روی شکم یا ناحیه واژینال، لولهای (کاتتر) دارای منبع نوری از طریق برش کوچکی روی شکم وارد لگن بیمار میشود. پزشک میتواند بافتهای آسیبدیده را تشخیص دهد و نسبت به ترمیم آنها اقدام کند. به عقیده بسیاری از بیماران، درد این جراحی بسیار کمتر از سایر روشهای درمان افتادگی رحم بوده و دوران نقاهت آن هم سریعتر است.
لیزر درمانی یا لیزر واژینال رحم
عمل درمانی «رکتوسل» یا «پرینورافی» پیشنهاد پزشکان برای درمان افتادگی رحم و تنگ کردن واژن است. این گزینهها معمولاً قبل از عمل هیسترکتومی به بیمار پیشنهاد میشوند. برای انجام این جراحی معمولاً از انواع مختلف لیزرهای ژولیت، مونالیزا تاچ و غیره استفاده میشود. عمل جراحی لیزردرمانی افتادگی رحم باید توسط متخصص زنان انجام شود.
درمان افتادگی رحم با استفاده از لیزر به شرایط خاصی بستگی دارد که عبارتاند از:
فرد دچار افتادگی رحم حاد نباشد.
فرد بارداری و زایمان طبیعی داشته باشد
دچار گشادی واژن و افتادگی رحم باشد.
با این روش متخصص بهراحتی میتواند درون واژن را ببیند و به کمک پرتوهای لیزر بافتهای آسیبدیده را تقویت کند. لیزر واژینال رحم کمک چشمگیری به بهبود افتادگی رحم میکند.
لیزردرمانی و درمان اصلاحی به درمان افتادگی رحم در مراحل ۳ و ۴ کمک میکنند.
جراحی هیسترکتومی رحم
هیسترکتومی یا عمل برداشتن رحم آخرین راه درمان برای افتادگی رحم است. این عمل بسیار تهاجمی است و طی آن رحم از طریق واژن یا شکم تخلیه میشود. این روش درمانی بیشتر برای افراد دچار افتادگی رحم نوع ۳ و ۴ دیده میشود و پس از آن بیمار دیگر نمیتواند باردار شود. هیسترکتومی تنها زمانی انجام میشود که رحم بهصورت کامل از واژن خارج شده یا شرایط بیمار وخیم باشد.
مراقبت های بعد از عمل جراحی افتادگی رحم
بعد از عمل جراحی افتادگی رحم، توصیههای پزشک را جدی بگیرید. مدتزمان نقاهت بیماری افتادگی رحم بسته به نوع عمل و روش درمان متفاوت است. برای اطلاع از این موضوع حتماً با پزشک خود مشورت کنید و پس از مرخصشدن از بیمارستان مراقبتهای خانگی زیر را انجام دهید:
از خوردن غذاهای نفاخ خودداری کنید.
رژیم غذاییتان بیشتر بر پایه مایعات باشد تا دچار یبوست نشوید.
روزانه ۸ تا ۱۰ لیوان آب بنوشید.
تا زمان نقاهت کامل و مشورت با پزشک از داشتن رابطه جنسی خودداری کنید.
جابجایی اجسام سنگین و پیادهرویهای طولانی را کنار بگذارید.
از لباس زیرهای نخی استفاده کنید.
تاحدامکان از تامپون استفاده نکنید.
در صورت خونریزی شدید با پزشک تماس بگیرید.
با مشورت پزشک مدتی بعد از عمل از «پساری» استفاده کنید.
بهداشت ناحیه تناسلی خود را رعایت کنید.
لباس زیر خود را روزانه عوض کنید.
آیا عمل افتادگی رحم عوارض دارد؟
عمل افتادگی رحم میتواند با خونریزی، درد، عفونتهای واژینال همراه باشد. سایر موارد عبارت است از:
بیمیلی جنسی
مشکلات دفع ادرار و آسیب به مجاری ادراری
بیاختیاری ادرار
عدم امکان بارداری در برخی از انواع روشهای جراحی
بازگشت دوباره بیماری (بهخصوص در درمانهای خانگی)
افتادگی رحم چه عوارضی دارد؟
اگر علائمی مانند درد در هنگام سکس، مشکل ادرار و مدفوع یا راهرفتن و سنگینی در واژن دارید احتمالا به عوارض افتادگی رحم دچار شدید و باید به متخصص زنان مراجعه کنید. بیتوجهی به درمان این بیماری میتواند عوارض جانبی زیادی از جمله موارد زیر را به همراه داشته باشد:
زخم شدن دهانه رحم و افزایش احتمال ابتلا به بیماریهای مقاربتی
افزایش احتمال ابتلا به بیماریهای عفونی لگنی و رحمی
ناباروری و یائسگی زودرس
افتادگی مثانه و بیاختیاری ادرار
عفونتهای مکرر واژینال (به دلیل بیرونزدگی رحم)
زخم و بدشکل شدن واژن
ازبینرفتن بافت پوششی واژن
عفونتهای کلیه به دلیل بستهشدن مجاری ادراری
افسردگی
مشکلات زناشویی و لذت نبردن از رابطه جنسی
درصورتیکه دچار مشکلاتی مانند گشادی واژن شدهاید میتوانید با مراجعه به متخصص زنان نسبت به درمان این مشکل و جلوگیری از افتادگی رحم اقدام کنید. در مراحل اولیه میتوان با تقویت عضلات کف لگن به درمان این مشکل پرداخت.
متن انگلیسی:
Untreated prolapse can cause sores to develop on the cervix, and it increases the risk of infections and injuries to other pelvic organs.
ترجمه فارسی:
پرولاپس درماننشده میتواند باعث ایجاد زخم در دهانه رحم شود و خطر عفونت و آسیب به سایر اندامهای لگن را افزایش میدهد.به نقل از سایت vawomenshealth
آیا می توان از افتادگی رحم جلوگیری کرد؟
اقدامات زیادی وجود دارد که شما میتوانید در هر سنی برای سلامت دستگاه تناسلی و باروری خود انجام دهید که نهتنها باعث سلامت روحی و جسمی شما میشوند، بلکه تأثیر بسیار زیادی بر روابط زناشویی هم دارند. از جمله اقداماتی که میتوانید برای جلوگیری از افتادگی رحم و ابتلا به این بیماری در سنین بالا و بعد از زایمانهای طبیعی یا سزارین انجام دهید، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
بهتنهایی اجسام سنگین را بلند نکنید.
حرکات اسکات، پل و پلانک را انجام دهید.
از غذاهای تازه و سرشار از فیبر و پروتئین استفاده کنید.
برای جلوگیری از فشار زیاد روی لگن و ناحیه واژن، تناسب اندامتان را حفظ کنید.
علائم | علت | درمان |
احساس نشستن روی برجستگی | چاقی مفرط | درمان دارویی |
خونریزی واژینال | یبوست مزمن | پساری دهانه رحم |
تکرر ادرار | زایمانهای مکرر و پشتسرهم | تحریک عصبی |
قاعدگی دردناک و تخلیه زیاد خون | بلندکردن وسایل سنگین | تمرینات کگل |
درد هنگام مقاربت و رابطه جنسی | فشار یا ضربه ناگهانی به زیر شکم | جراحی |
جدول مشخصات بیماری پرولاپس رحمی
پرسشهای متداول
آیا دختران هم دچار افتادگی رحم می شوند؟
بله، هرچند که احتمال این اتفاق بسیار پایین است. در برخی موارد انجام ورزشهای سنگینی چون ووشو و وزنهبرداری میتواند باعث افتادگی رحم در دختران شود. همچنین سقطهای غیرقانونی و غیرمجاز علاوهبر افزایش احتمال ابتلا به عفونت خطر افتادگی رحم در زایمانهای بعدی را افزایش میدهد.
آیا با طناب زدن دچار افتادگی رحم می شویم؟
خیر، طناب زدن بهتنهایی نمیتواند باعث افتادگی رحم شود. اما اگر درگیر این بیماری هستید بهتر است ورزشهای آرام مانند یوگا یا تای چی را بهجای این دسته از ورزشها انتخاب کنید.
آیا پرولاپس رحم باعث بروز خطر در بارداری می شود؟
بله، اگر افتادگی رحم شدید باشد و مادر سابقه سقطهای متعدد داشتهباشد احتمال دارد بارداری او با مشکل مواجه شود. اما در حالت کلی بروز افتادگی رحم در زمان بارداری بسیار نادر است. اگر مادری در حین بارداری دچار افتادگی رحم یا جفت شود، احتمالاً مجبور به استراحت مطلق در طول بارداری شده و پس از آن باید سزارین شود.
از کجا بدونم افتادگی رحم دارم؟
تشخیص علائم افتادگی رحم شامل احساس فشار در ناحیه لگن، احساس برآمدگی یا بافت غیر طبیعی در واژن، مشکلات ادراری یا ناراحتی در زمان رابطه جنسی است. در صورت وجود این علائم با پزشک متخصص زنان برای معاینه کامل و تأیید تشخیص از طریق معاینه لگن مشورت کنید.
برای افتادگی رحم چه باید کرد؟
اولین کار این است که تناسب اندام داشتهباشید، مرتب ورزش کنید و از بلندکردن اجسام سنگین تا حد امکان خودداری کنید.
آیا افتادگی رحم بعد از درمان هم اتفاق می افتد؟
بله، متأسفانه افتادگی رحم حتی پس از درمان جراحی نیز ممکن است عود کند. برای جلوگیری از این اتفاق حتما با متخصص زنان در ارتباط باشید.
آیا افتادگی رحم باعث ناباروری می شود؟
افتادگی رحم به طور مستقیم باعث ناباروری نمیشود اما ممکن است توانایی بارداری طبیعی را با دردناکتر کردن رابطه جنسی پیچیده کند.
چه کسانی دچار افتادگی رحم می شوند؟
پرولاپس رحم در میان زنانی که چندین بار زایمان طبیعی داشتند، در دوران یائسگی هستند یا سابقه خانوادگی پرولاپس اندام لگنی دارند، شایعتر است. عواملی مانند بلند کردن اجسام سنگین و چاقی نیز میتوانند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند.
آیا افتادگی رحم باعث عفونت میشود؟
بله، افتادگی رحم یا افتادگی رحم میتواند خطر عفونت دستگاه ادراری را به دلیل تغییرات آناتومیک و احتمال احتباس ادرار افزایش دهد.
برای افتادگی رحم چی خوبه؟
معمولا در مراحل اولیه پرولاپس رحم، پزشک متخصص دارو درمانی را مناسب میداند.
سنگینی یا شل بودن رحم نشانه چیست؟
داشتن «رحم شل» یا «سنگین» به افتادگی رحم اشاره دارد. حالتی که رحم موقعیت آناتومیک خود را به دلیل ساختار پشتیبانی ضعیف لگنی از دست میدهد. این وضعیت میتواند در فعالیتهای روزانه و کیفیت زندگی تداخل ایجاد کند.
آیا افتادگی رحم خطرناک است؟
افتادگی رحم بهطور کلی تهدید کننده زندگی نیست اما درمان نشدن آن میتواند عوارض جدی مانند درد مزمن لگن، مشکل ادرار و افزایش خطر عفونت دستگاه ادراری را به دنبال داشتهباشد.