همه چیز درباره واژینیسموس؛ علائم، علت و تشخیص قفل شدن واژن

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

واژینیسموس انقباض غیرارادی عضلات ورودی واژن است که می‌تواند دخول در رابطه جنسی، معاینهٔ واژینال یا استفاده از تامپون را دردناک یا ناممکن کند. این اختلال بیشتر ریشهٔ روانی دارد؛ ولی عفونت‌ها و خشکی شدید واژن هم ممکن است محرک باشند. تشخیص با شرح‌حال و معاینهٔ ملایم انجام می‌شود و درمان معمولاً شامل آموزش، مشاورهٔ جنسی‑روانی، تمرین‌های ریلکسیشن و استفادهٔ تدریجی از دیلاتور یا فیزیوتراپی کف لگن است؛ در موارد شدید می‌توان از تزریق بوتاکس یا کرم‌های بی‌حسی موضعی کمک گرفت. با پیگیری منظم، بیشتر زنان بهبود چشمگیری پیدا می‌کنند.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

• واژینیسموس انقباض غیرارادی و شدید عضلات حلقه‌ای ورودی واژن است که دخول در رابطه جنسی، قرار دادن تامپون یا معاینه واژینال را دردناک یا غیرممکن می‌کند.

• این اختلال معمولاً ریشه در عوامل روانی مانند ترس از درد، اضطراب عملکرد جنسی یا سابقه تروما دارد، اما گاهی علل جسمی مانند عفونت یا خشکی واژن نیز نقش دارند.

• مهم‌ترین علامت، درد هنگام دخول است که ممکن است با ترس از رابطه، کاهش میل جنسی و اجتناب از صمیمیت همراه باشد.

• واژینیسموس با روش‌هایی مانند تمرینات کگل، فیزیوتراپی کف لگن، مشاوره روانشناسی، استفاده تدریجی از دیلاتور و ژل لوبریکانت در اکثر موارد قابل درمان است. پیگیری با متخصص زنان یا درمانگر جنسی کلید موفقیت درمان است.

 واژینیسموس اختلالی نسبتاً شایع در سلامت جنسی زنان است که در آن عضلات حلقه‌ای ورودی واژن به طور غیرارادی و شدید منقبض می‌شوند و هر تلاشی برای دخول (چه هنگام رابطهٔ جنسی، چه هنگام قراردادن تامپون یا انجام معاینهٔ واژینال) را دردناک یا حتی غیرممکن می‌کند. این انقباض ناخواسته معمولاً ناشی از ترکیبی از عوامل روانی (ترس از درد، اضطراب عملکرد جنسی، سابقهٔ تجربهٔ ناخوشایند یا آزار جنسی) و گاهی علل جسمی مانند خشکی واژن یا عفونت‌های مزمن است. پیامدهای واژینیسموس می‌تواند شامل سوزش، درد شدید، اجتناب از رابطهٔ جنسی، کاهش میل جنسی و اختلال در روابط عاطفی باشد؛ اما خوشبختانه این اختلال با رویکردهای آموزشی، روان‌درمانی، تمرین‌های آرام‌سازی و فیزیوتراپی کف لگن یا استفادهٔ تدریجی از دیلاتور در اکثر موارد قابل درمان است. تشخیص زودهنگام، حمایت شریک جنسی و پیگیری منظم با متخصص زنان یا درمانگر جنسی کلید دستیابی به نتیجهٔ موفق و بازگشت به تجربهٔ جنسی بدون درد خواهد بود.

واژینیسموس چیست؟

واژینیسموس (Vaginismus) یا واژینیسم به حالتی که در آن عضلات اطراف واژن در تماس با اشیا یا آلت تناسلی مرد به طور غیرارادی منقبض شوند گفته می‌شود. واژینیسم در واقع یکی از اختلالات و بیماری های جنسی در زنان محسوب می‌شود که انقباض عضلات و تنگ‌شدن واژن رابطه جنسی را برای خانم مبتلا به این بیماری بسیار سخت می‌کند. همچنین این انقباض‌های غیرارادی می‌توانند باعث مشکل در معاینه‌های پزشکی (مانند معاینه رحم و دستگاه تناسلی زنان) و استفاده از تامپون‌های قاعدگی شوند.

متن انگلیسی:
Vaginismus is a condition in which involuntary muscle spasm interferes with vaginal intercourse or other penetration of the vagina.
ترجمه فارسی:
واژینیسموس وضعیتی است که در آن اسپاسم عضلانی غیر ارادی در مقاربت واژن یا نفوذ به واژن تداخل ایجاد می‌کند.

به نقل از سایت en.wikipedia

آیا واژینیسموس از بارداری جلوگیری میکند؟

واژینیسموس یک اختلال جنسی است که باعث انقباض غیرارادی و دردناک عضلات واژن می‌شود. این انقباضات می‌توانند دخول را دشوار یا حتی غیرممکن کنند. در مورد ارتباط واژینیسموس و بارداری، این اختلال می‌تواند در ابتدا مانع از برقراری رابطه جنسی کامل و دخول موفق شود، اما خود به‌طور مستقیم مانع از بارداری نمی‌شود.

واژینیسموس چه تفارتی با انسداد واژن دارد؟

واژینیسموس و انسداد واژن هر دو مشکلاتی هستند که در هنگام تلاش برای دخول در رابطه جنسی یا معاینه واژینال به وجود می‌آیند، اما تفاوت‌های مهمی از نظر علل و نحوه تأثیر آن‌ها دارند. واژینیسموس اختلالی است که با انقباض غیرارادی عضلات واژن همراه است و معمولاً به‌طور روانی یا عاطفی ریشه دارد. در حالی که انسداد واژن به‌طور فیزیکی مانع دخول می‌شود و می‌تواند ناشی از مشکلات آناتومیکی، جراحی‌های قبلی یا آسیب‌های جسمی باشد.

در جدول زیر، تفاوت‌های اصلی این دو اختلال آورده شده است:

تفاوت واژینسموس و انسداد واژن

علائم واژینیسموس چیست؟

درد هنگام مقاربت یا دیسپورونیا از اولین علائم واژینیسموس یا قفل شدن واژن است. احساس درد فقط با دخول اتفاق می‌افتد و معمولا دخول دردناک با بیرون آمدن آلت مرد از واژن از بین می‌رود. علائم دیگر شامل موارد زیر هستند:

• ناتوانی همیشگی در برقراری رابطه جنسی یا قرار دادن تامپون در واژن

• ترس از درد در زمان رابطه جنسی

• کاهش میل جنسی

• مشکل در باروری

این علائم غیرارادی هستند و فقط با درمان واژینیسموس می‌توان میزان و شدت آنها را کنترل کرد.

رابطه جنسی دردناک مهم‌ترین نشانه واژینیسم است.

دلیل واژینیسموس چیست؟

علت اصلی واژینیسم، واکنش ماهیچه شرمگاهی است که در کف لگن قرار دارد. رفلکس به معنای عکس‌العمل‌های غیر‌ارادی ماهیچه‌ها در برابر محرک‌ها است. این ماهیچه در انتهای واژن قرار دارد. رفلکس این ماهیچه باعث تنگی شدید و ناگهانی واژن در برخورد هر چیزی با دهانه یا لبه‌های بیرونی واژن شده که هر گونه نفوذ و ورود را غیرممکن یا بسیار دردناک می‌کند. خانم‌های مبتلا به واژینیسم توانایی کنترل میزان عکس‌العمل این ماهیچه را ندارند.

واژینیسموس حالتی است که با محرک‌های تنش‌زای روانی، محرک‌های تنش‌زای فیزیکی و یا هر دو باهم رخ می‌دهد. اختلالات اضطرابی، آسیب‌های زایمان و انواع جراحی، ترس از رابطه جنسی یا احساسات منفی در مورد رابطه جنسی، تجربه تجاوز جنسی یا تروما از مهم‌ترین موارد ایجادکننده واژینیسم هستند.

• ۱. محرک های روانی: محرک‌های روانی شامل ترس از دخول یا حتی ترس از بارداری، اضطراب و استرس در مورد مسائل جنسی، مشکلات موجود در روابط عاطفی (برای مثال داشتن شریک بدرفتار یا بی‌اعتمادی)، جراحات و آسیب‌های گذشته (مثلا سابقه تجاوز جنسی در گذشته یا داشتن سکس دردناک و بدون لذت در اولین تجربه) و تجربیات دوران کودکی مانند سوء استفاده جنسی هستند.

• ۲. محرک های فیزیکی: محرک‌های فیزیکی شامل عفونت‌هایی مانند عفونت مجاری ادراری یا بیماری‌های مقاربتی، ابتلا به سرطان‌ها، یائسگی، جراحی لگن، ناکافی بودن معاشقه، استفاده از مقادیر کم روان‌کننده‌ها (لوبریکانت) و تغییرات مرتبط با سن مثل خشکی واژن بعد از یائسگی هستند.

جدول بیماری واژینیسم

تشخیص واژینیسموس؛ از کجا بفهمیم واژینیسموس داریم؟

برای تشخیص واژینیسموس تنها کافی است که فرد معاینه شود. هنگامی که دکتر زنان می‌خواهد خانم را معاینه کند و می‌بیند که عضلات او هنگام معاینه بسته و منقبض می‌شوند، متوجه وجود مشکل می‌شود. معمولا مشکل به علت انقباض در عضلات است. گاهی اوقات عدم موفقیت متخصص برای معاینه به علت وجود موانع فیزیکی است. اما در مواقعی که تنگی علت فیزیکی ندارد، واژینیسموس باعث این محدودیت می‌شود.

تست واژینیسموس

تست واژینیسموس به‌منظور ارزیابی وجود انقباضات غیرارادی عضلات واژن و تشخیص این اختلال انجام می‌شود. این تست معمولاً شامل بررسی فیزیکی و ارزیابی تاریخچه پزشکی فرد است. پزشک ممکن است از معاینه فیزیکی با وارد کردن انگشتان در واژن یا استفاده از دستگاه خاصی به‌منظور ارزیابی واکنش‌های عضلات واژن استفاده کند. هدف از این تست شناسایی شدت و نوع انقباضات واژینیسموس، ارزیابی درد و تعیین علت‌های روانی یا جسمی آن است. در بسیاری از موارد، آزمایشات روان‌شناختی یا مشاوره جنسی نیز برای شناسایی عوامل روانی زمینه‌ساز توصیه می‌شود.

انواع واژینیسموس کدام است؟

معمولا واژینیسموس به دو نوع اولیه و ثانویه تقسیم می‌شود. واژینیسموس اولیه در اوایل زندگی یک زن ایجاد می‌شود و می‌تواند برای مدت طولانی باقی بماند. در حالی که واژینیسموس ثانویه پس از تجربه رابطه جنسی یا زایمان رخ می‌دهد.

نوع دیگری از واژینیسموس به اسم واژینیسموس دوره‌ای یا موقعیتی نیز وجود دارد. در این حالت فقط در موقعیت‌های خاص فرد علائم واژینیسم را دارد. مثلا ممکن است در هنگام دخول در رابطه جنسی واژنی رخ دهد اما در زمان معاینات دستگاه تناسلی یا گذاشتن تامپون‌های واژنی مشکلی ایجاد نکند.

۱. واژینیسموس اولیه

در این حالت یک فرد به طور همیشگی، وقتی چیزی را به واژن خود وارد می‌کند (در سکس یا غیر از آن)، همراه با درد بوده یا فرد هرگز نمی‌تواند از تامپون یا کاپ قاعدگی استفاده کند. به این حالت واژینیسموس همیشگی نیز گفته‌می‌شود. معمولا در اولین تلاش‌ها برای دخول در رابطه جنسی فرد به وجود این حالت پی می‌برد.

۲. واژینیسموس ثانویه

این حالت هنگامی است که یک خانم در گذشته دخول یا سکس بدون درد را تجربه کرده است ولی بعد از مدتی دچار دخول دردناک یا سخت و ناممکن شده‌است. به این حالت واژینیسموس اکتسابی نیز گفته می‌شود و معمولا پس از یک اتفاق خاص مانند عفونت، یائسگی، جراحی یا به دنیا آوردن نوزاد رخ می‌دهد.

عوارض بیماری واژینیسموس چیست؟

واژینیسموس می‌تواند روی زندگی جنسی و روابط شما با شریک زندگیتان تأثیر بگذارد. این اتفاق همچنین می‌تواند باعث انواع بیماری‌های روحی مانند افسردگی و افزایش اضطراب شود. به صورت کلی عوارض مشکل واژینیسموس عبارت است از:

• ناراحتی عمیق عاطفی

• اضطراب، ترس یا خجالت از فعالیت جنسی

• پرهیز از روابط صمیمی با همسر

• احساس ناکافی‌بودن یا عزت نفس پایین

• طلاق عاطفی و نداشتن صمیمیت جنسی

• درد لگن مداوم

افسردگی و افزایش اضطراب از عوارض بیماری واژینیسموس است.

پیشگیری از واژینیسموس امکان پذیر است؟

پیشگیری از واژینیسموس تا حد زیادی به شناسایی عوامل و روش‌های مدیریت صحیح آن بستگی دارد. در بسیاری از موارد، آموزش و آگاهی درباره بدن و روابط جنسی می‌تواند به کاهش اضطراب‌های مرتبط با مقاربت کمک کند. برخی از راه‌های پیشگیری عبارتند از:

1. آموزش جنسی صحیح: آگاهی از anatomy بدن و نحوه‌ی عملکرد آن می‌تواند کمک کند تا افراد از نظر روانی آماده‌تر باشند و ترس‌های ناشی از مقاربت را کاهش دهند.

2. تمرینات کگل: این تمرین‌ها می‌توانند به تقویت عضلات کف لگن کمک کنند و در بهبود کنترل و آرامش عضلات واژن مؤثر باشند.

3. مشاوره روانشناسی: در صورتی که واژینیسموس به دلیل مسائل روانی یا اضطراب‌ها به وجود آمده باشد، مشاوره و درمان‌های روانشناختی می‌تواند به کاهش این مشکلات کمک کند.

4. استفاده از لوبریکانت‌ها: در برخی مواقع، خشکی واژن می‌تواند باعث درد و سفت شدن عضلات شود. استفاده از ژل‌های لوبریکانت می‌تواند در این زمینه کمک‌کننده باشد.

5. آموزش به زوجین: ارتباط باز و سالم با شریک زندگی، بدون اضطراب و با احترام به نیازها و احساسات طرفین، می‌تواند به کاهش استرس و جلوگیری از واژینیسموس کمک کند.

سخن پایانی درباره واژینیسموس

واژینیسموس زمانی اتفاق می‌افتد که در رابطه جنسی، قرار دادن تامپون یا کاپ قاعدگی و زایمان، واژن ناگهان سفت می‌شود و می‌تواند دردناک و ناراحت‌کننده باشد. خوشبختانه می‌توان آن را با تمرینات کگل، دارو درمانی یا روش خانگی درمان کرد. حمایت عاطفی از طرف شریک زندگی و پیگیری منظم درمانی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است تا زنان بتوانند به زندگی جنسی راحت و بدون درد بازگردند.

پرسش‌های متداول

پوزیشن مناسب برای افراد واژینیسموس چیست؟

برای افراد مبتلا به واژینیسموس، انتخاب پوزیشن‌های جنسی راحت می‌تواند به کاهش درد و اضطراب کمک کند. پوزیشن‌هایی مانند مرد در بالای زن، پوزیشن کناری و زن در بالای مرد می‌توانند به فرد مبتلا این امکان را بدهند که عمق و سرعت دخول را کنترل کرده و فشار کمتری بر عضلات واژن وارد کنند. علاوه بر این، استفاده از لوبریکانت و ایجاد فضای آرام و حمایتی در رابطه می‌تواند انقباضات عضلانی را کاهش دهد. مشاوره با متخصصین جنسی نیز می‌تواند در یافتن بهترین پوزیشن و روش‌های درمانی مؤثر باشد.

چه عواملی باعث تشدید واژینیسم در زنان می‌ شود؟

عوامل مختلفی می‌توانند باعث تشدید واژینیسموس در زنان شوند که بیشتر به مسائل روانی، جسمی و تجربیات گذشته مرتبط است. استرس و اضطراب، تجربه‌های منفی مانند سوءاستفاده جنسی، مشکلات ارتباطی در رابطه، تغییرات هورمونی، مشکلات جسمی مانند عفونت‌های تناسلی و التهاب‌ها، ترس از درد یا دخول و اختلالات روانی مانند افسردگی می‌توانند انقباضات عضلات واژن را تشدید کرده و تجربه جنسی را دردناک کنند. مدیریت این عوامل از طریق درمان‌های روان‌شناختی، مشاوره جنسی و حمایت عاطفی می‌تواند به کاهش علائم واژینیسموس و بهبود کیفیت زندگی جنسی کمک کند.

فرق واژینیسموس با دیسپارونیا چیست؟

واژینیسموس و دیسپارونیا هر دو اختلالات مرتبط با درد در حین رابطه جنسی هستند، اما تفاوت‌های مهمی دارند. واژینیسموس به انقباضات غیرارادی و دردناک عضلات واژن اشاره دارد که ورود هر جسم خارجی، مانند آلت تناسلی یا تامپون، را غیرممکن یا دردناک می‌کند. این مشکل معمولاً ریشه‌های روانی دارد و می‌تواند ناشی از ترس، اضطراب یا تجربه‌های منفی جنسی باشد. در مقابل، دیسپارونیا به درد عمومی در حین یا بعد از رابطه جنسی اشاره دارد که می‌تواند ناشی از علل مختلف مانند خشکی واژن، التهاب، عفونت‌های تناسلی یا مشکلات جسمی دیگر باشد. در حالی که واژینیسموس بیشتر به انقباضات عضلانی مربوط می‌شود، دیسپارونیا ممکن است به عوامل جسمی یا پزشکی مرتبط باشد.