غذاهای تشنج آور کدامند؟ معرفی 7 ماده غذایی مضر برای تشنج

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

غذاهای تشنج اور بر وضعیت عصبی تاثیر دارد. هرچند برخی از مواد غذایی مستقیما به تشدید تشنج منجر نمی‌ شوند اما باید احتیاط کرد.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

• بر اساس شواهد علمی، هیچ ماده غذایی مشخصی به طور مداوم باعث تشنج نمی‌شود، به جز در موارد نادر «صرع رفلکس» که غذای بسیار خاصی می‌تواند محرک باشد.

• مواد غذایی مانند کافئین (قهوه، شکلات، نوشیدنی‌های انرژی‌زا)، غذاهای پرچرب و فرآوری‌شده، قندهای ساده و مواد افزودنی مصنوعی ممکن است با تغییر ناگهانی قند خون یا تحریک سیستم عصبی، در برخی افراد خطر تشنج را افزایش دهند.

• رژیم غذایی با شاخص گلیسمی پایین (مانند پنیر، سبزیجات پرفیبر و گوشت) و رژیم کتوژنیک می‌تواند به کنترل تشنج کمک کند، زیرا از نوسانات قند خون جلوگیری می‌کند.

• پیش از هر تغییری در رژیم غذایی (افزودن یا حذف مواد غذایی) حتماً با متخصص تغذیه یا نورولوژیست مشورت کنید، زیرا حساسیت‌ها و نیازهای درمانی هر فرد متفاوت است.

تغذیه نقش مهمی در سلامت عمومی و مدیریت بیماری‌ها ایفا می‌کند. برای افرادی که به صرع مبتلا هستند، انتخاب غذاهای مناسب می‌تواند تاثیر بسزایی در کنترل حملات تشنج داشته باشد. هرچند برخی از غذاها به‌طور مستقیم به تشدید تشنج منجر نمی‌شوند، اما آگاهی از مواد غذایی که ممکن است بر وضعیت عصبی تاثیر بگذارند، کیفیت زندگی این افراد را بهبود می‌بخشد. در این مطلب همراه ما باشید تا با غذاهای تشنج اور بیشتر آشنا شوید.

چه غذاهایی تشنج اور است؟

در حال حاضر هیچ شواهدی دال بر این وجود ندارد که مصرف نوع خاصی از غذا به‌طور مداوم در افراد مبتلا به صرع باعث بروز تشنج می‌شود، به جز در موارد نادر «صرع رفلاکس» که در آن تشنج‌ها با مصرف غذاهای بسیار خاصی تحریک می‌شوند. مواد محرک مانند چای، قهوه، شکلات، قند، شیرینی‌ها، نوشیدنی‌های گازدار، نمک اضافی، ادویه‌جات و پروتئین‌های حیوانی می‌توانند با تغییر ناگهانی متابولیسم بدن، باعث بروز تشنج شوند. در ادامه نگاهی به غذاهای تشنج آور داریم:

عوامل احتمالی تشدید تشنج

1. غذای چرب

در حالی که برخی از چربی‌ها، به ویژه چربی‌های سالم مانند چربی‌های غیر اشباع موجود در ماهی، آووکادو و آجیل، می‌توانند مفید باشند، مصرف زیاد چربی‌های اشباع و ترانس اثرات منفی بر سلامت مغز و سیستم عصبی دارند. چربی‌های اشباع در غذاهای فرآوری شده، سرخ‌کردنی‌ها و محصولات لبنی پرچرب وجود دارند و ممکن است به التهاب و اختلال در عملکرد عصبی منجر شوند. از این رو، برای افرادی که به بیماری صرع مبتلا هستند، توصیه می‌شود که از مصرف زیاد این نوع چربی‌ها پرهیز کنند و به جای آن، روی چربی‌های سالم تمرکز کنند.

2. قهوه و تشنج

کافئین موجود در قهوه روی سیستم عصبی تاثیر می‌گذارد. در برخی افراد، مصرف زیاد قهوه ممکن است باعث تشدید تشنج‌ شود یا خطر بروز آن‌ها را افزایش دهد. کافئین فعالیت الکتریکی مغز را بالا برده و تحریک‌پذیری نورون‌ها را به‌دنبال دارد. اتفاقی که ریسک بروز حملات تشنج را در افراد مبتلا به صرع تشدید می‌کند. با این حال، تاثیر قهوه بر تشنج در افراد مختلف متفاوت است و برخی از بیماران می‌توانند مقادیر زیاد قهوه بدون مشکل مصرف کنند.

کافئین که در قهوه، چای، نوشابه‌ و برخی نوشیدنی‌های انرژی‌زا وجود دارد، باعث افزایش تحریک‌پذیری عصبی و نوسانات قند خون شده و خطر بروز تشنج را افزایش می‌دهد. برخی از افراد مبتلا به صرع ممکن است نسبت به کافئین حساس باشند و مصرف آن حملات تشنجی یا افزایش اضطراب را تشدید می‌کند.

متن انگلیسی:
Specific to epilepsy, some research has suggested that more than four cups of coffee per day might trigger more seizures than usual. 8 That equals about 400 mg of caffeine. Within the general population, pregnant people should limit caffeine to 200 mg per day
ترجمه متن:
بر اساس برخی تحقیقات مرتبط با صرع، مصرف بیش از چهار فنجان قهوه در روز ممکن است به افزایش تعداد تشنج ها منجر شود. این مقدار معادل حدود 400 میلی‌گرم کافئین است. در میان جمعیت عمومی، زنان باردار نیز باید مصرف کافئین را به 200 میلی‌گرم در روز محدود کنند.

verywellhealth

3. شکلات و تشنج

شکلات می‌تواند باعث بروز تشنج شود. دلیل این امر این است که شکلات حاوی کافئین است. کافئین فعالیت الکتریکی مغز را افزایش می‌دهد و در برخی افراد به تشدید تشنج منجر می‌شود، به ویژه در افرادی که به صرع مبتلا هستند. بنابراین، افرادی که سابقه تشنج دارند، باید در مصرف شکلات احتیاط کنند.

4. مواد افزودنی و رنگ مصنوعی

تشنج ناشی از مواد افزودنی و رنگ‌های مصنوعی موضوعی است که تحقیقات مختلفی در مورد آن انجام شده است. برخی از افراد بر این باورند که مصرف مواد افزودنی مانند مونو سدیم گلوتامات (MSG) و رنگ‌های مصنوعی می‌تواند باعث بروز تشنج یا تشدید آن‌ها شود. این ادعا به ویژه در مورد کودکانی که به برخی از این مواد حساسیت دارند، بیشتر مطرح می‌شود.

با این حال، شواهد علمی قوی و قابل اعتمادی برای تایید این ارتباط وجود ندارد. در بیشتر مطالعات، ارتباط بین مواد افزودنی و تشنج به‌طور قطعی ثابت نشده است و نیاز به تحقیقات بیشتری در این زمینه است.

مصرف زیاد چربی‌های اشباع و ترانس اثرات منفی بر سلامت مغز و سیستم عصبی دارند.

5. مواد نشاسته ای

تشنج ناشی از مواد نشاسته‌ای موضوعی است که نیاز به توجه و بررسی دارد. برخی افراد ممکن است به نشاسته یا غذاهای حاوی کربوهیدرات‌های ساده حساسیت نشان دهند، و در موارد نادر، این حساسیت ممکن است منجر به بروز تشنج شود. غذاهای نشاسته‌ای، مانند نان، برنج و پاستا به عنوان منابع انرژی مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما مصرف بیش از حد آن‌ها  باعث افزایش ناگهانی قند خون شده و سپس افت شدید قند خون را به دنبال دارد. این نوسانات قند خون ممکن است در برخی افراد، به ویژه کسانی که به صرع مبتلا هستند، تشنج را تحریک کند.

6. گوشت قرمز و تشنج

تشنج ناشی از مصرف گوشت قرمز در برخی افراد ممکن است به دلیل حساسیت‌های خاص یا مشکلات متابولیکی باشد. در حالی که برای اکثر افراد، مصرف گوشت قرمز به‌طور مستقیم به بروز تشنج منجر نمی‌شود، در افرادی که به مواد خاص موجود در گوشت حساسیت دارند، این احتمال وجود دارد. گوشت قرمز حاوی پروتئین‌ و چربی‌هایی است که بر متابولیسم بدن تاثیر می‌گذارد.

در برخی موارد، چربی‌های اشباع موجود در گوشت قرمز باعث التهاب در بدن شده که این التهاب می‌تواند به فعالیت‌های غیر طبیعی مغز و در نتیجه بروز تشنج منجر گردد. علاوه بر این، مصرف زیاد گوشت قرمز می‌تواند به مشکلات گوارشی و افزایش سطح کلسترول منجر شود که ریسک بروز تشنج در برخی افراد را بالا می‌برد.

6. دوغ و ماست

پروتئین‌های شیر گاو ممکن است باعث التهاب در دستگاه گوارش نوزادان شوند. در سنین بسیار پایین، تشنج ممکن است اولین نشانه بالینی آلرژی به شیر گاو باشد. در این زمینه، تحقیقات نشان می‌دهد که سیستم عصبی مرکزی در کودکان زیر ۱۲ ماه به شدت در برابر تشنج حساس است. این حساسیت می‌تواند خطر بروز تشنج را در این گروه سنی افزایش دهد.

7. هندوانه و تشنج

تشنج ناشی از مصرف هندوانه به‌طور مستقیم گزارش نشده است، اما در برخی افراد ممکن است مصرف این میوه به دلایل خاصی منجر به بروز تشنج شود. هندوانه حاوی قند طبیعی و آب زیادی است که روی میزان قند خون اثر دارد. در افرادی که به نوسانات قند خون حساس هستند، مصرف زیاد هندوانه ممکن است باعث افزایش ناگهانی قند خون و سپس افت شدید آن شود، که این امر خطر تشنج را افزایش می‌دهد.

۸. غذاهای فرآوری شده

غذاهای فرآوری شده مانند فست‌فودها، چیپس و شیرینی‌ها، برای بیماران مبتلا به تشنج مناسب نیستند. این غذاها حاوی قند بالا، چربی‌های ناسالم و مواد افزودنی هستند که نوسانات قند خون را افزایش داده و خطر تشنج را بالا می‌برند.

مصرف زیاد چربی‌های اشباع که معمولا در غذاهای سرخ‌کردنی، گوشت‌های چرب، کره و محصولات لبنی پرچرب یافت می‌شوند، باعث افزایش التهاب در بدن و همچنین اختلال در عملکرد مغز می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهد که رژیم‌های غذایی حاوی چربی‌های اشباع ممکن است با افزایش خطر بروز تشنج و عود حملات مرتبط باشند. نوسانات قند خون ناشی از مصرف این چربی‌ها نیز باعث تحریک حملات تشنجی می‌شوند. بهتر است بیماران مبتلا به صرع از مصرف چربی‌های اشباع خودداری کنند.

تشنج ناشی از مصرف گوشت قرمز در برخی افراد ممکن است به دلیل حساسیت‌های خاص یا مشکلات متابولیکی باشد.

رژیم غذایی چگونه روی تشنج تاثیر میگذارد؟

اگرچه شواهد کمی دال بر این در اختیار هستند که رژیم غذایی به‌طور مستقیم بر تشنج ها تاثیر دارد، رژیم متعادل مواد مغذی ضروری را فراهم می‌کند و سطح انرژی ما را ثابت نگه می‌دارد و به حفظ سلامت  بدن کمک می‌کند. این امر ممکن است به کاهش خطر بروز تشنج در برخی از افراد مبتلا به صرع کمک کند. داشتن رژیم غذایی سالم می‌تواند از طریق بهبود وضعیت عمومی و تقویت سیستم ایمنی، تاثیر مثبتی بر مدیریت بیماری داشته باشد.

غذاهای با شاخص گلیسمی پایین شامل پنیر، سبزیجات با فیبر بالا و گوشت هستند. متخصصان توصیه می‌کنند که افراد مبتلا به صرع از مصرف زیاد کربوهیدرات‌های با شاخص گلیسمی بالا، مانند نان سفید، محصولات پخته شده و تنقلات فرآوری شده، اجتناب کنند.

متن انگلیسی:
In addition, some studies showed that polyunsaturated fatty acids can modulate neuronal excitability and lower the susceptibility to epileptic seizures (17, 18). Walnuts have many unsaturated fatty acids that may act through this mechanism
ترجمه متن:
علاوه بر این، برخی مطالعات نشان داده‌اند که اسیدهای چرب غیراشباع چندگانه می‌توانند فعالیت عصبی را تنظیم کرده و حساسیت به تشنج های صرعی را کاهش دهند. گردو حاوی مقدار زیادی اسیدهای چرب غیراشباع است که ممکن است از طریق این مکانیزم عمل کند.

pmc.ncbi.nlm.nih

کدام مواد غذایی برای بهبود تشنج خوب است؟

رژیم غذایی با شاخص گلیسمی پایین به غذاهایی تمرکز دارد که دارای شاخص گلیسمی پایین هستند، به این معنی که این غذاها به آرامی و با تاثیر کم بر سطح گلوکز خون اثر می‌گذارند. هرچند دلیل این امر به‌خوبی درک نشده است، اما در برخی افراد، سطوح پایین گلوکز خون می‌تواند به کنترل تشنج ها کمک کند. رژیم کتوژنتیک برای کودکانی که با وجود مصرف داروها همچنان به صرع مبتلا هستند، پیشنهاد می‌شود.

غذاهای با شاخص گلیسمی پایین شامل پنیر، سبزیجات با فیبر بالا و گوشت هستند. متخصصان توصیه می‌کنند که افراد مبتلا به صرع از مصرف زیاد کربوهیدرات‌های با شاخص گلیسمی بالا، مانند نان سفید، محصولات پخته شده و تنقلات فرآوری شده، اجتناب کنند و از رژیم غذایی تشنج پیروی کنند. این تغییرات قند خون را کنترل کرده و خطر بروز تشنج ها را کاهش می‌دهد.

نتیجه گیری

انتخاب صحیح غذاها تاثیر قابل توجهی بر کنترل تشنج‌ در افراد مبتلا به صرع دارد. مصرف مواد غذایی با شاخص گلیسمی پایین، اجتناب از کربوهیدرات‌های ساده و توجه به مواد مغذی مانند چربی‌های سالم و ویتامین‌ها باعث بهبود وضعیت عمومی و کاهش خطر بروز حملات تشنجی می‌شود.

پرسش‌های متداول

کدام غذا برای تشنج مفید است؟

سبزیجات با فیبر بالا، میوه‌های دارای شاخص گلیسمی پایین مانند توت‌ و مرکبات، منابع پروتئینی سالم مانند گوشت بدون چربی و ماهی، و مغزها مانند گردو و بادام غذاهای مفید برای تشنج هستند.

آیا غذاهایی با طبع سرد باعث تشنج میشوند؟

غذاهایی با طبع سرد به‌طور مستقیم باعث تشنج نمی‌شوند، اما برخی افراد ممکن است به این نوع غذاها حساسیت نشان دهند. در طب سنتی، اعتقاد بر این است که مصرف غذاهای با طبع سرد می‌تواند به بروز مشکلاتی در سیستم گوارش و متابولیسم منجر شود که ممکن است در افراد مستعد، خطر تشنج را افزایش دهد. با این حال، شواهد علمی قوی جهت تایید این ادعا وجود ندارد.