افعال وجهی can، could، may و might برای توانایی و احتمال
منبع: https://rasanika.com
افعال وجهی یا Modal Verbs یکی از مهمترین بخشهای گرامر زبان انگلیسی هستند؛ چون به ما کمک میکنند فقط درباره «انجام شدن یک کار» صحبت نکنیم، بلکه نگرش خودمان را نیز نسبت به آن بیان کنیم. برای مثال، میتوانیم نشان دهیم کسی توانایی انجام کاری را دارد، انجام کاری ممکن است، درباره وقوع یک اتفاق مطمئن نیستیم یا احتمال میدهیم چیزی در آینده رخ دهد.
در سطح متوسط زبان انگلیسی، چهار فعل وجهی can، could، may و might اهمیت ویژهای دارند. این چهار فعل در ظاهر سادهاند، اما تفاوتهای ظریفی میان آنها وجود دارد. زبانآموزی که این تفاوتها را بهدرستی درک کند، هم در مکالمه طبیعیتر صحبت میکند و هم در نوشتار رسمی و روزمره دقیقتر خواهد بود.
دو کاربرد مهم این افعال که در این مقاله بررسی میکنیم عبارتاند از بیان توانایی و بیان احتمال. در ادامه، ساختار، کاربرد، تفاوتها، مثالهای متنوع و اشتباهات رایج مربوط به هر یک را بررسی خواهیم کرد.
فعل وجهی چیست و چه ویژگیای دارد؟
فعل وجهی فعلی است که قبل از فعل اصلی قرار میگیرد و اطلاعاتی مانند توانایی، احتمال، اجازه، اجبار، توصیه یا امکان را به جمله اضافه میکند. افعالی مانند can، could، may، might، must، should و will همگی در دسته افعال وجهی قرار میگیرند.
برای مثال:
I can swim.
من میتوانم شنا کنم.
در این جمله، فعل اصلی swim است و can توانایی گوینده را نشان میدهد.
در مثال زیر، فعل وجهی درباره احتمال صحبت میکند:
It might rain tonight.
ممکن است امشب باران ببارد.
در این جمله، might نشان میدهد که بارش باران قطعی نیست و فقط احتمال آن وجود دارد.
افعال وجهی چند ویژگی مهم دارند که باید از همان ابتدا به خاطر بسپاریم.
بعد از بیشتر افعال وجهی، فعل اصلی به شکل ساده یا Base Form میآید:
She can speak English.
He might come later.
They could help us.
بنابراین نمیگوییم:
She can speaks English.
یا:
He might comes later.
همچنین برای سومشخص مفرد، به فعل وجهی s اضافه نمیشود. یعنی ساختارهای زیر صحیح هستند:
He can drive.
She may come.
It might happen.
نه:
He cans drive.
افعال وجهی همچنین برای ساخت جمله منفی معمولاً مستقیماً با not ترکیب میشوند:
cannot / can’t
could not / couldn’t
may not
might not
و برای ساخت سؤال نیز معمولاً نیازی به do یا does ندارند:
Can you swim?
Could he finish the project?
May I come in?
استفاده از can برای بیان توانایی در زمان حال
یکی از رایجترین کاربردهای can بیان توانایی یا مهارت در زمان حال است. وقتی میخواهیم بگوییم شخصی در حال حاضر قادر به انجام کاری است، معمولاً از can استفاده میکنیم.
ساختار اصلی به این صورت است:
Subject + can + base verb
مثال:
I can drive.
من میتوانم رانندگی کنم.
She can speak French.
او میتواند فرانسوی صحبت کند.
My brother can cook very well.
برادرم میتواند خیلی خوب آشپزی کند.
They can solve difficult problems.
آنها میتوانند مسائل دشوار را حل کنند.
در این کاربرد، can میتواند هم درباره مهارت آموختهشده و هم درباره توانایی فیزیکی یا ذهنی استفاده شود.
برای مهارت:
Sara can play the piano.
سارا میتواند پیانو بزند.
برای توانایی فیزیکی:
He can lift this box.
او میتواند این جعبه را بلند کند.
برای توانایی ذهنی:
I can understand this lesson.
من میتوانم این درس را بفهمم.
شکل منفی can برای ناتوانی
برای بیان ناتوانی از cannot یا شکل کوتاهتر آن یعنی can’t استفاده میکنیم.
I can’t swim.
من نمیتوانم شنا کنم.
She can’t drive at night.
او نمیتواند شب رانندگی کند.
We cannot understand this sentence.
ما نمیتوانیم این جمله را بفهمیم.
در مکالمه روزمره، can’t بسیار رایجتر از cannot است. شکل cannot معمولاً در نوشتار رسمیتر یا زمانی که میخواهیم تأکید بیشتری داشته باشیم دیده میشود.
ساخت سؤال با can
برای سؤال درباره توانایی، can در ابتدای جمله قرار میگیرد:
Can you speak English?
آیا میتوانی انگلیسی صحبت کنی؟
Can he use this software?
آیا او میتواند از این نرمافزار استفاده کند؟
Can they finish the work today?
آیا آنها میتوانند امروز کار را تمام کنند؟
پاسخ کوتاه نیز معمولاً چنین است:
Yes, I can.
No, I can’t.
استفاده از could برای توانایی در گذشته
Could در بسیاری از موقعیتها شکل گذشته can محسوب میشود. یکی از مهمترین کاربردهای آن بیان توانایی عمومی در گذشته است.
برای مثال:
I could swim when I was five.
وقتی پنج ساله بودم، میتوانستم شنا کنم.
She could read before she started school.
او قبل از شروع مدرسه میتوانست بخواند.
My grandfather could speak three languages.
پدربزرگم میتوانست به سه زبان صحبت کند.
در این مثالها درباره یک توانایی کلی و پایدار در گذشته صحبت میکنیم، نه صرفاً موفقیت در انجام یک کار مشخص.
تفاوت could و was/were able to
یکی از نکات مهم در سطح B1 و بالاتر این است که could همیشه برای بیان موفقیت در یک موقعیت مشخص گذشته بهترین انتخاب نیست.
فرض کنید میخواهیم بگوییم:
دیروز مشکل سختی پیش آمد، اما توانستم آن را حل کنم.
در چنین موقعیتی معمولاً طبیعیتر است بگوییم:
I was able to solve the problem.
یا:
I managed to solve the problem.
استفاده از could بیشتر زمانی مناسب است که درباره توانایی عمومی صحبت میکنیم:
When I was younger, I could run very fast.
وقتی جوانتر بودم، میتوانستم خیلی سریع بدوم.
اما برای یک موفقیت خاص:
Yesterday, I was able to run five kilometers without stopping.
دیروز توانستم پنج کیلومتر بدون توقف بدوم.
البته در جملههای منفی این محدودیت کمتر است و couldn’t بهراحتی برای یک موقعیت مشخص نیز استفاده میشود:
I couldn’t open the door yesterday.
دیروز نتوانستم در را باز کنم.
شکل منفی could
برای بیان ناتوانی در گذشته از couldn’t استفاده میکنیم:
I couldn’t sleep last night.
دیشب نتوانستم بخوابم.
He couldn’t answer the question.
او نتوانست به سؤال پاسخ دهد.
We couldn’t find the address.
ما نتوانستیم آدرس را پیدا کنیم.
تفاوت can و could در بیان توانایی
تفاوت اصلی can و could در کاربرد مربوط به توانایی، معمولاً زمان است.
فعل وجهی | کاربرد اصلی در توانایی | مثال |
can | توانایی در زمان حال | I can drive. |
could | توانایی عمومی در گذشته | I could drive when I was eighteen. |
can’t | ناتوانی در زمان حال | I can’t drive. |
couldn’t | ناتوانی در گذشته | I couldn’t drive at eighteen. |
برای مقایسه:
Now I can speak English quite well.
حالا میتوانم انگلیسی را نسبتاً خوب صحبت کنم.
When I started learning English, I couldn’t speak at all.
وقتی یادگیری انگلیسی را شروع کردم، اصلاً نمیتوانستم صحبت کنم.
استفاده از can برای بیان امکان و احتمال
Can فقط برای توانایی استفاده نمیشود. یکی دیگر از کاربردهای آن بیان امکان عمومی است.
برای مثال:
It can get very cold here in winter.
اینجا در زمستان ممکن است خیلی سرد شود.
این جمله نمیگوید که حتماً امروز یا فردا هوا سرد خواهد شد. بلکه میگوید سرد شدن هوا در این مکان یک امکان واقعی و عمومی است.
مثال دیگر:
Driving at night can be dangerous.
رانندگی در شب میتواند خطرناک باشد.
Again، منظور این نیست که هر بار رانندگی در شب حتماً خطرناک است، بلکه این اتفاق ممکن است رخ دهد.
چند مثال دیگر:
This road can be busy in the morning.
این جاده صبحها ممکن است شلوغ باشد.
Learning a new language can take time.
یادگیری یک زبان جدید میتواند زمانبر باشد.
Children can sometimes be impatient.
کودکان گاهی ممکن است بیحوصله باشند.
بنابراین، can در زمینه احتمال معمولاً درباره امکان کلی یا عمومی صحبت میکند.
چرا معمولاً برای احتمال مشخص مثبت از can استفاده نمیکنیم؟
یکی از اشتباهات رایج زبانآموزان این است که can را در هر جملهای که در فارسی «ممکن است» ترجمه میشود به کار میبرند.
فرض کنید میخواهید بگویید:
ممکن است علی امشب بیاید.
در انگلیسی معمولاً نمیگوییم:
Ali can come tonight.
این جمله بیشتر ممکن است این معنی را بدهد که «علی اجازه یا امکان آمدن دارد» یا «قادر است بیاید».
اگر منظور احتمال آمدن علی باشد، طبیعیتر است بگوییم:
Ali may come tonight.
یا:
Ali might come tonight.
بنابراین باید بین «امکان عمومی» و «احتمال یک اتفاق مشخص» تفاوت قائل شویم.
مقایسه کنید:
Accidents can happen.
تصادف ممکن است رخ دهد.
این یک امکان عمومی است.
He might have an accident if he drives too fast.
اگر خیلی سریع رانندگی کند، ممکن است تصادف کند.
در اینجا درباره یک احتمال مشخص صحبت میکنیم.
استفاده از may برای بیان احتمال
یکی از اصلیترین کاربردهای may بیان احتمال در زمان حال یا آینده است.
ساختار:
Subject + may + base verb
مثال:
She may come to the party.
ممکن است او به مهمانی بیاید.
It may rain tomorrow.
ممکن است فردا باران ببارد.
They may need more time.
ممکن است آنها به زمان بیشتری نیاز داشته باشند.
John may know the answer.
ممکن است جان جواب را بداند.
در این جملهها، گوینده مطمئن نیست که اتفاق رخ خواهد داد یا نه. فقط احتمال آن را مطرح میکند.
May معمولاً نسبت به عبارتهایی مانند definitely یا certainly عدم قطعیت بیشتری دارد.
مقایسه کنید:
She will come.
او خواهد آمد.
این جمله نسبتاً قطعی است.
She may come.
ممکن است او بیاید.
در این جمله، آمدن او قطعی نیست.
استفاده از might برای بیان احتمال
Might نیز مانند may برای بیان احتمال استفاده میشود:
She might come later.
ممکن است او بعداً بیاید.
It might rain tonight.
ممکن است امشب باران ببارد.
We might need another car.
ممکن است به یک ماشین دیگر نیاز داشته باشیم.
He might be at home.
ممکن است او خانه باشد.
از نظر کاربرد روزمره، may و might در بسیاری از جملهها قابل جایگزینی هستند.
برای مثال، هر دو جمله طبیعیاند:
It may rain tomorrow.
It might rain tomorrow.
هر دو یعنی:
ممکن است فردا باران ببارد.
با این حال، might گاهی احتمال ضعیفتر یا عدم اطمینان بیشتری را منتقل میکند.
برای مثال:
I may go to the party.
ممکن است به مهمانی بروم.
I might go to the party.
شاید به مهمانی بروم.
در جمله دوم ممکن است گوینده کمی مرددتر به نظر برسد. البته این تفاوت همیشه دقیق و قابل اندازهگیری نیست و در مکالمه روزمره گاهی may و might تقریباً هممعنا هستند.
تفاوت may و might در میزان احتمال
یکی از سؤالهای رایج زبانآموزان این است که آیا may احتمال بیشتری از might نشان میدهد یا خیر.
بهطور کلی میتوان گفت might گاهی احتمال ضعیفتر یا فاصله بیشتری از قطعیت ایجاد میکند، اما نباید این تفاوت را به شکل یک قانون ریاضی در نظر گرفت.
برای مثال، نمیتوان گفت:
may = پنجاه درصد احتمال
might = سی درصد احتمال
زبان به این شکل عمل نمیکند.
در بسیاری از جملههای روزمره، هر دو کاملاً ممکن هستند:
He may be busy.
He might be busy.
هر دو میتوانند به معنی «ممکن است او مشغول باشد» باشند.
اما اگر گوینده بخواهد عدم اطمینان بیشتری نشان دهد، ممکن است might را ترجیح دهد:
I’m not sure. He might be at work.
مطمئن نیستم. شاید سر کار باشد.
مقایسه can، could، may و might در بیان احتمال
این چهار فعل وجهی میتوانند به شکلهای مختلف با مفهوم امکان و احتمال ارتباط داشته باشند، اما کاربرد آنها یکسان نیست.
فعل | کاربرد رایج | مثال | مفهوم |
can | امکان عمومی | Winters can be cold here. | این اتفاق بهطور کلی ممکن است |
could | احتمال ممکن یا سناریوی احتمالی | It could rain later. | ممکن است رخ دهد |
may | احتمال حال یا آینده | She may come. | احتمال دارد |
might | احتمال همراه با عدم اطمینان | She might come. | شاید رخ دهد |
درک تفاوت can با سه فعل دیگر اهمیت زیادی دارد. Can اغلب درباره چیزی صحبت میکند که «ممکن است بهطور کلی اتفاق بیفتد»، در حالی که could، may و might معمولاً برای احتمال مربوط به یک موقعیت خاص نیز به کار میروند.
استفاده از could برای بیان احتمال
Could علاوه بر بیان توانایی گذشته، برای بیان احتمال نیز استفاده میشود.
برای مثال:
It could rain this afternoon.
ممکن است امروز بعدازظهر باران ببارد.
This could be the answer.
ممکن است این جواب باشد.
He could be at the office.
ممکن است او در اداره باشد.
We could have a problem.
ممکن است با مشکلی روبهرو شویم.
در این کاربرد، could به معنی «ممکن است» یا «این امکان وجود دارد که» است.
در برخی موقعیتها، could به یک احتمال یا سناریوی ممکن اشاره میکند، بدون اینکه گوینده بگوید آن احتمال زیاد است.
برای مثال:
If we leave late, we could miss the train.
اگر دیر حرکت کنیم، ممکن است قطار را از دست بدهیم.
این جمله نشان میدهد از دست دادن قطار یکی از پیامدهای ممکن است.
تفاوت could با may و might برای احتمال
در بسیاری از موقعیتها، هر سه فعل could، may و might میتوانند احتمال را بیان کنند:
It could rain later.
It may rain later.
It might rain later.
هر سه جمله از نظر گرامری درست هستند، اما تفاوت ظریفی در نگاه گوینده وجود دارد.
Could معمولاً روی «امکان وجود یک سناریو» تأکید دارد.
May به شکل خنثی احتمال را مطرح میکند.
Might معمولاً کمی محتاطانهتر یا نامطمئنتر به نظر میرسد.
برای مثال:
This could be a serious problem.
این میتواند یک مشکل جدی باشد.
در اینجا گوینده یک احتمال یا پیامد ممکن را مطرح میکند.
This may be a serious problem.
ممکن است این یک مشکل جدی باشد.
گوینده احتمال میدهد واقعاً مشکل جدی باشد.
This might be a serious problem.
شاید این یک مشکل جدی باشد.
گوینده عدم اطمینان بیشتری نشان میدهد.
در مکالمات واقعی، مرز میان این کاربردها همیشه کاملاً مشخص نیست. مهم این است که زبانآموز به تدریج تفاوت معنایی و موقعیتی آنها را در متنهای مختلف تشخیص دهد.
بیان احتمال درباره زمان حال
برای بیان احتمال درباره وضعیت فعلی، معمولاً از may، might و could استفاده میکنیم.
فرض کنید کسی تلفن را جواب نمیدهد.
میتوانیم بگوییم:
He may be busy.
ممکن است مشغول باشد.
He might be asleep.
ممکن است خواب باشد.
He could be in a meeting.
ممکن است در جلسه باشد.
هر سه جمله درباره وضعیت فعلی صحبت میکنند، اما گوینده اطلاعات قطعی ندارد.
این ساختار مخصوصاً در مکالمه بسیار کاربردی است، زیرا ما دائماً درباره دلایل احتمالی اتفاقات حدس میزنیم.
مثال:
Why is Anna late?
چرا آنا دیر کرده است؟
She might be stuck in traffic.
ممکن است در ترافیک گیر کرده باشد.
Why isn’t David here?
چرا دیوید اینجا نیست؟
He may be sick.
ممکن است بیمار باشد.
Where is the manager?
مدیر کجاست؟
She could be in her office.
ممکن است در دفترش باشد.
بیان احتمال درباره آینده
May، might و could برای صحبت درباره اتفاقات احتمالی آینده نیز بسیار رایج هستند.
We may travel next month.
ممکن است ماه آینده سفر کنیم.
I might change my job next year.
ممکن است سال آینده شغلم را عوض کنم.
The company could open a new office.
ممکن است شرکت دفتر جدیدی باز کند.
در این جملهها هنوز تصمیم یا نتیجه قطعی نشده است.
مقایسه کنید:
We will travel next month.
ماه آینده سفر خواهیم کرد.
We may travel next month.
ممکن است ماه آینده سفر کنیم.
جمله اول نشان میدهد برنامه یا تصمیم نسبتاً قطعی است، اما جمله دوم فقط احتمال را بیان میکند.
ساختار may be، might be و could be
یکی از کاربردهای بسیار مهم این افعال همراه شدن آنها با فعل be است.
ساختار:
may/might/could + be + noun/adjective/location
مثال با صفت:
He might be tired.
ممکن است خسته باشد.
با اسم:
She may be the new manager.
ممکن است او مدیر جدید باشد.
با مکان:
They could be at home.
ممکن است آنها خانه باشند.
این ساختار برای حدس زدن درباره وضعیت فعلی بسیار رایج است.
چند مثال دیگر:
This may be difficult.
ممکن است این دشوار باشد.
The answer might be wrong.
ممکن است جواب اشتباه باشد.
Your keys could be in the car.
ممکن است کلیدهایت داخل ماشین باشند.
بیان احتمال منفی با may not و might not
برای بیان احتمال منفی میتوانیم از may not و might not استفاده کنیم.
She may not come.
ممکن است او نیاید.
He might not know the answer.
ممکن است او جواب را نداند.
The shop may not be open today.
ممکن است فروشگاه امروز باز نباشد.
We might not finish on time.
ممکن است نتوانیم سر وقت تمام کنیم.
نکته مهم این است که may not و might not به معنی «شاید اتفاق نیفتد» هستند، نه اینکه وقوع اتفاق کاملاً غیرممکن باشد.
برای مثال:
He might not come.
یعنی:
ممکن است نیاید.
اما:
He can’t come.
بسته به موقعیت میتواند معنی متفاوتی داشته باشد، مانند:
او نمیتواند بیاید.
در این جمله شاید مانعی وجود داشته باشد که آمدن را غیرممکن یا بسیار دشوار میکند.
can’t و couldn’t برای بیان عدم امکان
Can’t علاوه بر ناتوانی، میتواند برای بیان این موضوع استفاده شود که چیزی از نظر گوینده امکانپذیر یا منطقی نیست.
برای مثال:
That can’t be true.
امکان ندارد آن درست باشد.
He can’t be at home. I just saw him at work.
امکان ندارد خانه باشد؛ همین الان او را سر کار دیدم.
در این نوع جملهها، can’t فقط به «ناتوانی» اشاره نمیکند، بلکه نشان میدهد گوینده براساس شواهد، یک احتمال را رد میکند.
Couldn’t نیز ممکن است در برخی ساختارها کاربرد مشابهی داشته باشد:
That couldn’t be the right answer.
امکان ندارد آن جواب درست باشد.
با این حال، در مکالمه روزمره برای نتیجهگیری منفی قوی، can’t بسیار رایج است.
تفاوت can’t با may not و might not
این تفاوت بسیار مهم است.
He can’t be at home.
امکان ندارد خانه باشد.
He might not be at home.
ممکن است خانه نباشد.
در جمله اول، گوینده تقریباً مطمئن است که شخص در خانه نیست.
در جمله دوم، گوینده فقط احتمال میدهد که شخص در خانه نباشد.
مقایسه دقیقتر:
جمله | میزان اطمینان گوینده |
He can’t be there. | گوینده تقریباً مطمئن است که آنجا نیست |
He may not be there. | ممکن است آنجا نباشد |
He might not be there. | شاید آنجا نباشد |
شناخت این تفاوت باعث میشود منظور شما در مکالمه بسیار دقیقتر منتقل شود.
جایگاه قیدهای احتمال در کنار افعال وجهی
گاهی میتوانیم از قیدهایی مانند possibly یا عبارتهایی مانند perhaps و maybe برای تقویت مفهوم احتمال استفاده کنیم، اما نباید جمله را بیش از حد سنگین کنیم.
مثلاً:
Maybe she will come.
شاید او بیاید.
یا:
She might come.
ممکن است او بیاید.
در بسیاری از موقعیتها، استفاده همزمان از چند علامت احتمال غیرضروری است.
برای مثال:
Maybe she might come.
این جمله در بعضی مکالمات شنیده میشود، اما معمولاً از نظر سبک زبانی بهتر است یکی از این دو ساختار را انتخاب کنیم:
Maybe she will come.
یا:
She might come.
تفاوت maybe و may be
یکی از اشتباهات نوشتاری رایج زبانآموزان، اشتباه گرفتن maybe و may be است.
Maybe یک قید است و معمولاً به معنی «شاید» میآید:
Maybe he is busy.
شاید او مشغول باشد.
اما may be ترکیبی از فعل وجهی may و فعل be است:
He may be busy.
ممکن است او مشغول باشد.
هر دو جمله تقریباً یک مفهوم دارند، اما ساختار گرامری آنها متفاوت است.
مثال دیگر:
Maybe this is the problem.
شاید مشکل همین باشد.
This may be the problem.
ممکن است مشکل همین باشد.
اشتباهات رایج در استفاده از can، could، may و might
یادگیری این افعال فقط با حفظ کردن معنی فارسی آنها کامل نمیشود. بسیاری از اشتباهات زمانی اتفاق میافتند که زبانآموز ساختار فارسی را مستقیماً به انگلیسی منتقل میکند.
اضافه کردن to بعد از فعل وجهی
اشتباه:
I can to swim.
صحیح:
I can swim.
بعد از can، could، may و might مستقیماً از شکل ساده فعل استفاده میکنیم.
استفاده از فعل دارای s بعد از modal
اشتباه:
She can speaks English.
صحیح:
She can speak English.
افعال وجهی باعث میشوند فعل اصلی به شکل پایه باقی بماند.
استفاده از do برای سؤال
اشتباه:
Do you can swim?
صحیح:
Can you swim?
برای سؤال با can، نیازی به do نداریم.
استفاده از can برای هر نوع احتمال
اشتباه رایج:
He can come tonight.
اگر منظور این باشد که «ممکن است او امشب بیاید»، بهتر است بگوییم:
He may come tonight.
یا:
He might come tonight.
البته جمله He can come tonight میتواند صحیح باشد، اما معمولاً معنی آن این است که او «امکان، توانایی یا اجازه» آمدن دارد.
تصور اینکه might فقط گذشته may است
از نظر تاریخی و در برخی ساختارهای نقل قول، might میتواند ارتباطی با گذشته may داشته باشد، اما در زبان امروزی might بهطور گسترده برای احتمال حال و آینده نیز استفاده میشود.
مثال:
I might go out tonight.
ممکن است امشب بیرون بروم.
این جمله هیچ ارتباطی با گذشته ندارد.
مقایسه کاربردها در موقعیتهای واقعی
برای درک بهتر تفاوتها، یک موقعیت ساده را تصور کنید.
دوستی از شما میپرسد:
Where is Peter?
پیتر کجاست؟
اگر اطلاعات دقیقی ندارید، میتوانید بگویید:
He may be at home.
ممکن است خانه باشد.
He might be at the gym.
ممکن است باشگاه باشد.
He could be at work.
ممکن است سر کار باشد.
اما اگر میدانید او چند دقیقه پیش در اداره بوده، ممکن است بگویید:
He can’t be at home. I saw him at the office ten minutes ago.
امکان ندارد خانه باشد؛ ده دقیقه پیش او را در اداره دیدم.
حالا فرض کنید درباره توانایی پیتر صحبت میکنید:
Peter can drive.
پیتر میتواند رانندگی کند.
اگر درباره گذشته صحبت کنید:
Peter could drive when he was seventeen.
پیتر وقتی هفده ساله بود میتوانست رانندگی کند.
این مثال نشان میدهد که معنی یک فعل وجهی کاملاً به موقعیت و جمله بستگی دارد.
نمونه مکالمه با can، could، may و might
A: Can you speak Spanish?
آیا میتوانی اسپانیایی صحبت کنی؟
B: A little. I could speak it better when I lived in Spain.
کمی. وقتی در اسپانیا زندگی میکردم بهتر میتوانستم صحبت کنم.
A: Are you going back to Spain this year?
آیا امسال دوباره به اسپانیا میروی؟
B: I’m not sure. I may go in September.
مطمئن نیستم. ممکن است در سپتامبر بروم.
A: Are you going alone?
تنهایی میروی؟
B: Maybe. My brother might come with me.
شاید. ممکن است برادرم هم با من بیاید.
A: That could be fun.
ممکن است جالب باشد.
در این مکالمه کوتاه، چهار فعل مورد بحث با کاربردهای طبیعی خود ظاهر شدهاند: can برای توانایی حال، could برای توانایی گذشته و may، might و could برای احتمال.
چگونه بین can، could، may و might انتخاب کنیم؟
برای انتخاب فعل مناسب، قبل از ساخت جمله از خودتان بپرسید دقیقاً چه مفهومی را میخواهید بیان کنید.
اگر درباره توانایی فعلی صحبت میکنید:
can
I can swim.
اگر درباره توانایی عمومی در گذشته صحبت میکنید:
could
I could swim when I was six.
اگر درباره احتمال یک اتفاق خاص صحبت میکنید:
may / might / could
She may come.
She might come.
She could come.
اگر درباره امکان کلی و عمومی صحبت میکنید:
can
Mistakes can happen.
اگر میخواهید بگویید چیزی از نظر منطقی تقریباً غیرممکن است:
can’t
That can’t be true.
این دستهبندی ساده در بسیاری از موقعیتها به شما کمک میکند انتخاب درستی داشته باشید.
تمرین تشخیص کاربرد افعال وجهی
جملههای زیر را بررسی کنید و مشخص کنید فعل وجهی مربوط به توانایی است یا احتمال.
I can play the guitar.
It might snow tonight.
She could read when she was four.
The answer may be correct.
This road can be dangerous in winter.
He could be at the library.
We can’t finish this work in ten minutes.
She might not know about the meeting.
پاسخها:
جمله اول درباره توانایی فعلی است.
جمله دوم درباره احتمال یک اتفاق در آینده است.
جمله سوم درباره توانایی در گذشته است.
جمله چهارم احتمال درست بودن پاسخ را بیان میکند.
جمله پنجم درباره یک امکان عمومی صحبت میکند.
جمله ششم درباره احتمال حضور شخص در کتابخانه است.
جمله هفتم ناتوانی یا عدم امکان عملی را نشان میدهد.
جمله هشتم احتمال منفی را بیان میکند.
تمرین انتخاب can، could، may یا might
جای خالی را با گزینه مناسب کامل کنید. در بعضی موارد بیش از یک پاسخ ممکن است درست باشد.
When I was ten, I _____ swim very well.
It _____ rain tomorrow, so take an umbrella.
My sister _____ speak three languages.
He _____ be at work, but I’m not sure.
Winters _____ be extremely cold in this city.
She _____ not come to the meeting tonight.
That _____ be true. I saw the opposite myself.
If we hurry, we _____ catch the earlier train.
پاسخهای پیشنهادی:
could
may / might / could
can
may / might / could
can
may / might
can’t
could
در برخی از این جملهها بیش از یک جواب درست است، زیرا در زبان واقعی انتخاب فعل وجهی میتواند به میزان اطمینان یا نگرش گوینده بستگی داشته باشد.
نکات مهم برای استفاده طبیعیتر در مکالمه انگلیسی
برای تسلط بر این افعال، بهتر است آنها را فقط به شکل قوانین جداگانه حفظ نکنید. استفاده طبیعی زمانی شکل میگیرد که ساختارها را در قالب موقعیت یاد بگیرید.
برای مثال، به جای حفظ کردن اینکه might یعنی «ممکن است»، چند عبارت پرکاربرد را به شکل کامل یاد بگیرید:
I might go.
ممکن است بروم.
It might rain.
ممکن است باران ببارد.
He might be busy.
ممکن است او مشغول باشد.
We might need help.
ممکن است به کمک نیاز داشته باشیم.
همین روش را برای can نیز انجام دهید:
I can do it.
میتوانم انجامش بدهم.
Can you help me?
میتوانی کمکم کنی؟
I can’t understand.
نمیتوانم بفهمم.
این نوع یادگیری باعث میشود هنگام مکالمه مجبور نباشید ابتدا جمله فارسی را در ذهن خود بسازید و سپس کلمهبهکلمه ترجمه کنید.
تفاوت مفهوم توانایی و امکان در can
یکی از نکات ظریف درباره can این است که همیشه به معنای «بلد بودن» نیست.
برای مثال:
I can meet you tomorrow.
این جمله معمولاً به این معنی نیست که «من توانایی ملاقات کردن تو را دارم». مفهوم طبیعیتر آن این است:
میتوانم فردا تو را ببینم.
یعنی از نظر برنامه یا شرایط، امکان این ملاقات وجود دارد.
مثال دیگر:
We can finish the project this week.
میتوانیم این هفته پروژه را تمام کنیم.
این جمله میتواند هم توانایی و هم امکان عملی انجام کار را نشان دهد.
به همین دلیل، بهتر است can را فقط با یک ترجمه ثابت فارسی یاد نگیریم. بسته به جمله، میتواند مفاهیمی مانند «میتوانم»، «امکان دارد»، «امکانش هست» یا حتی در بعضی موقعیتها «اجازه داشتن» را منتقل کند.
نقش بافت جمله در تشخیص معنی افعال وجهی
یکی از مهمترین اصول در یادگیری افعال وجهی این است که معنی آنها را باید در بافت جمله تشخیص داد.
برای مثال:
He could swim.
بدون اطلاعات بیشتر، معمولاً معنی آن این است:
او میتوانست شنا کند.
اما:
He could be at the pool.
در اینجا could دیگر درباره توانایی نیست و معنی جمله میشود:
ممکن است او در استخر باشد.
یا:
We could miss the bus.
ممکن است اتوبوس را از دست بدهیم.
پس یک فعل وجهی میتواند با توجه به فعل بعد از خود و موقعیت جمله، نقش متفاوتی داشته باشد.
جمعبندی کاربرد can، could، may و might
افعال وجهی can، could، may و might از پرکاربردترین ابزارهای زبان انگلیسی برای صحبت درباره توانایی و احتمال هستند. تفاوت اصلی آنها زمانی روشنتر میشود که به جای ترجمه کلمهبهکلمه، نقش هر کدام را در جمله در نظر بگیریم.
Can معمولاً برای بیان توانایی در زمان حال استفاده میشود:
I can swim.
همچنین میتواند امکان عمومی را نشان دهد:
Driving in snow can be dangerous.
Could یکی از رایجترین گزینهها برای توانایی عمومی در گذشته است:
I could swim when I was five.
این فعل همچنین میتواند احتمال یا یک سناریوی ممکن را بیان کند:
It could rain later.
May برای بیان احتمال حال یا آینده بسیار رایج است:
She may come tonight.
و might نیز کاربرد مشابهی دارد، با این تفاوت که در بسیاری از موقعیتها کمی عدم اطمینان بیشتری منتقل میکند:
She might come tonight.
برای احتمال منفی نیز may not و might not کاربرد زیادی دارند:
He may not know.
She might not come.
در مقابل، can’t میتواند نشان دهد که گوینده چیزی را از نظر منطقی بسیار بعید یا غیرممکن میداند:
That can’t be true.
برای تسلط بر این بخش از گرامر انگلیسی، بهترین روش این است که افعال وجهی را در جملههای واقعی، مکالمات کوتاه و موقعیتهای روزمره تمرین کنید. هر بار که درباره یک توانایی، حدس، امکان یا اتفاق نامطمئن صحبت میکنید، توجه کنید که کدام فعل وجهی دقیقتر منظور شما را منتقل میکند. با تکرار این الگوها، تفاوت میان can، could، may و might بهتدریج از یک قانون گرامری به بخشی طبیعی از مکالمه و نوشتار انگلیسی شما تبدیل خواهد شد.
