نشانههای علمی سلامت رابطه پیش از ازدواج
منبع: https://rasanika.com
پیش از ازدواج چه چیزهایی را باید بسنجیم؟
پیش از ازدواج، فقط میزان علاقه و صمیمیت را نباید ارزیابی کرد. پژوهشهای جان گاتمن و همکارانش نشان دادهاند که کیفیت الگوهای تعامل روزمره، نحوه مدیریت تعارض و پاسخ دادن به نیازهای ارتباطی یکدیگر، اهمیت زیادی در کیفیت و پایداری رابطه دارند.
پس قبل از ازدواج، بهتر است به جای اینکه فقط بپرسیم «چقدر همدیگر را دوست داریم؟»، بررسی کنیم «چگونه با یکدیگر رفتار میکنیم؟»
۱. تعادل تعاملات مثبت و منفی
در پژوهشهای گاتمن، در روابط پایدار معمولاً تعاملات مثبت در جریان تعارض و زندگی روزمره بیشتر از تعاملات منفی هستند. این موضوع با مفهوم «نسبت ۵ به ۱» شناخته میشود؛ یعنی در برخی پژوهشهای مربوط به زوجها، حدود پنج تعامل مثبت در برابر هر تعامل منفی مشاهده شده است.
توجه، قدردانی، شوخی، همدلی و ابراز محبت از نمونههای تعاملات مثبت هستند.
البته این نسبت را نباید یک «فرمول قطعی» برای سنجش سلامت هر رابطه در نظر گرفت؛ زمینه و نوع تعامل نیز اهمیت دارد.
۲. چهار الگوی ارتباطی مخرب
گاتمن چهار الگوی ارتباطی را شناسایی کرده است که در روابط زوجی اهمیت ویژهای دارند:
• انتقاد (Criticism)
• تحقیر (Contempt)
• حالت تدافعی (Defensiveness)
• کنارهگیری یا قطع ارتباط (Stonewalling)
در میان این الگوها، تحقیر بهویژه با پیامدهای نامطلوب رابطه ارتباط دارد.
بنابراین پیش از ازدواج، فقط به این توجه نکنید که «آیا دعوا میکنیم یا نه؟»؛ مهمتر این است که هنگام اختلاف، چگونه با یکدیگر صحبت میکنیم.
۳. نحوه پاسخ به «دعوتهای ارتباطی»
در روابط روزمره، افراد بارها تلاشهای کوچکی برای برقراری ارتباط انجام میدهند؛ مثلاً نشان دادن یک اتفاق، درخواست توجه، تعریف کردن از یک موضوع یا بیان یک احساس.
این تلاشها را میتوان «دعوت به ارتباط» (Bids for Connection) دانست.
نحوه پاسخ دادن طرف مقابل ــ توجه کردن، بیتفاوتی یا واکنش منفی ــ میتواند اطلاعات مهمی درباره کیفیت ارتباط عاطفی زوج ارائه دهد.
۴. پذیرش نفوذ و دیدگاه طرف مقابل
یکی دیگر از مؤلفههای مهم، توانایی پذیرش دیدگاه و تأثیرگذاری متقابل است.
در یک رابطه سالم، تصمیمگیری نباید همیشه بر اساس خواسته یک نفر باشد. هر دو نفر باید بتوانند دیدگاه خود را بیان کنند، نظر طرف مقابل را بشنوند و در صورت لزوم در موضع خود انعطاف نشان دهند.
پیش از ازدواج چه سؤالاتی از خودمان بپرسیم؟
آیا هنگام اختلاف میتوانیم بدون تحقیر و حمله شخصی صحبت کنیم؟
آیا میتوانیم اشتباه خودمان را بپذیریم و عذرخواهی کنیم؟
آیا وقتی طرف مقابل نیاز به توجه دارد، متوجه آن میشویم؟
آیا نظر یکدیگر را در تصمیمهای مهم جدی میگیریم؟
و مهمتر از همه:
آیا در کنار یکدیگر احساس امنیت، احترام و دیدهشدن داریم؟
پیش از ازدواج، شناخت الگوهای ارتباطی و نحوه مدیریت تعارض، گاهی اطلاعات مهمتری از صرفاً میزان علاقه در اختیار ما قرار میدهد.
📚 منابع: Gottman, J. M. (1999). The Marriage Clinic: A Scientifically Based Marital Therapy.
Gottman, J. M., & Levenson, R. W. (1985). A valid procedure for obtaining self-report of the affective states of couples during marital interaction. Journal of Consulting and Clinical Psychology.
این مطلب صرفاً جنبه آموزشی دارد و جایگزین ارزیابی و مشاوره تخصصی پیش از ازدواج نیست.
نویسنده : سمیه(ساناز)خلعتبری لیماکی|روانشناس بالینی