چرا در خواب گریه میکنم؟
منبع: https://rasanika.com
گریه کردن در خواب؛ علل، پیامدها و زمان مراجعه به پزشک
نکات کلیدی
گریه در خواب میتواند ناشی از احساسات حلنشده، رویاهای بد یا اختلالات خواب باشد.
نوزادان معمولاً هنگام جابهجایی بین مراحل خواب گریه میکنند، در حالی که در بزرگسالان این پدیده بیشتر با کابوسها یا پاراسومنیاها مرتبط است.
استرس و اضطراب احتمال بروز اختلالات خواب (پاراسومنیا) و گریه در خواب را افزایش میدهد.
گریه کردن در خواب میتواند تجربهای تکاندهنده و عمیقاً احساسی باشد. این پدیده در نوزادان و کودکان شایعتر است، اما وقتی در بزرگسالان رخ میدهد معمولاً باعث تعجب یا نگرانی میشود.
ما معمولاً گریه را با احساسات آگاهانهای مانند غم، خشم، شادی یا ناامیدی مرتبط میدانیم. با این حال، گریه در خواب اغلب ریشه در فعالیت ذهن ناخودآگاه دارد؛ جایی که احساسات پردازشنشده، خاطرات دردناک یا استرسهای روزمره خود را نشان میدهند. این واکنش میتواند پس از یک رویای واضح رخ دهد یا تحت تأثیر عواملی مانند آسیبهای روانی، اختلالات خواب یا حتی شرایط جسمی باشد.
در این مقاله، مهمترین دلایل گریه در خواب و زمان مناسب برای مراجعه به پزشک بررسی میشود.
چه عواملی باعث گریه در خواب میشوند؟
1. مشکلات مرتبط با خواب
گریه در خواب میتواند مستقیماً با کیفیت یا مراحل خواب مرتبط باشد:
در نوزادان معمولاً به دلیل ناتوانی در سازگاری با جابهجایی بین مراحل خواب رخ میدهد.
در کودکان اغلب با وحشتهای شبانه همراه است.
در بزرگسالان بیشتر با کابوسها یا پاراسومنیاها دیده میشود.
2. انتقال بین مراحل خواب (در نوزادان)
خواب شامل چند مرحله است که یکی از مهمترین آنها خواب با حرکات سریع چشم (REM) یا خواب عمیق است. نوزادان زمان بیشتری را در این مرحله میگذرانند و هنوز به انتقال بین خواب عمیق و سبک عادت ندارند.
این جابهجایی میتواند برای نوزاد ناراحتکننده باشد و باعث گریه در خواب یا هنگام بیدار شدن شود. با رشد و تکامل سیستم عصبی، این مشکل معمولاً کاهش مییابد.
اگر گریههای شبانه شدید، مداوم یا غیرعادی است، مشورت با متخصص اطفال توصیه میشود.
3. وحشتهای شبانه
وحشت شبانه نوعی پاراسومنیا است که اغلب در کودکان ۴ تا ۱۲ سال دیده میشود و معمولاً فرد پس از بیدار شدن چیزی از آن به یاد نمیآورد. این حالت میتواند شامل:
جیغ زدن یا گریه
حرکات شدید در تخت
راه رفتن در خواب
با افزایش سن، دفعات وحشتهای شبانه معمولاً بهطور چشمگیری کاهش مییابد.
4. کابوسها
کابوسها در هر سنی ممکن است رخ دهند، هرچند در کودکی شایعتر هستند. بیدار شدن از یک کابوس شدید میتواند با ترس، اضطراب و حتی گریه همراه باشد.
پژوهشها نشان میدهد کابوسها اغلب با پردازش احساسات دشوار، استرس، اضطراب و نگرانی نسبت به آینده مرتبط هستند. حذف کامل کابوسها ممکن نیست، اما کاهش استرس روزانه میتواند دفعات آنها را کمتر کند.
5. پاراسومنیا
پاراسومنیا گروهی از اختلالات خواب است که شامل خوابگردی، حرف زدن یا گریه کردن در خواب میشود. در این حالت، فرد بخشی از رویای خود را بهصورت فیزیکی اجرا میکند.
این اختلال میتواند با عواملی مانند:
استرس و اضطراب
تغییرات ناگهانی در الگوی خواب
سابقه خانوادگی
تشدید شود. پاراسومنیا ممکن است خطرناک باشد، زیرا فرد از محیط اطراف خود آگاه نیست و احتمال آسیبدیدگی وجود دارد. در صورت تکرار، مراجعه به پزشک ضروری است.
6. احساسات سرکوبشده و سوگ
افراد واکنشهای متفاوتی به فقدان یا تجربههای آسیبزا نشان میدهند. برخی احساسات خود را آشکارا بیان میکنند، اما برخی دیگر آنها را سرکوب کرده و در طول روز عملکرد طبیعی دارند.
در این افراد، شب و هنگام خواب، احساسات پردازشنشده میتوانند به شکل گریه، بیقراری یا بیدار شدنهای مکرر ظاهر شوند. گریه در خواب در این شرایط میتواند راه طبیعی بدن برای تخلیه هیجانی باشد.
گفتوگو با درمانگر میتواند به پردازش سالم این احساسات کمک کند.
7. استرس و اضطراب
زندگی پر از فشارهای روانی است؛ از مشکلات شغلی و مالی گرفته تا نگرانیهای خانوادگی و سلامتی. خواب نقش مهمی در تنظیم احساسات و پردازش تجربیات عاطفی دارد.
وقتی سطح استرس بالا باشد، مغز ممکن است در خواب با گریه به این تنشها واکنش نشان دهد.
8. افسردگی
افسردگی یکی از شایعترین اختلالات خلقی است و ارتباط نزدیکی با مشکلات خواب دارد. بیشتر افراد مبتلا به افسردگی درجاتی از اختلال خواب را تجربه میکنند.
گریههای بیدلیل، چه در بیداری و چه در خواب، میتواند یکی از نشانههای افسردگی باشد.
افسردگی صبحگاهی
این نوع افسردگی با بدخلقی و احساس ناامیدی هنگام بیدار شدن همراه است و ممکن است با اختلال در ریتم شبانهروزی بدن مرتبط باشد.
9. زوال عقل
در سالمندان، زوال عقل میتواند باعث اختلال در چرخه خواب و بیداری شود. افراد مبتلا ممکن است:
شبها مکرراً بیدار شوند
در روز چرت بزنند
شبها تحریکپذیر یا مضطرب باشند
گریه در خواب در این افراد میتواند نتیجه این تغییرات عصبی باشد.
10. تغییرات دارویی
شروع، قطع یا تغییر دوز برخی داروها—بهویژه داروهایی که بر سیستم عصبی مرکزی اثر میگذارند—میتواند الگوی خواب را مختل کند. داروهای ضدافسردگی، ضدتشنج و برخی داروهای قلبی یا دیابتی از این دستهاند.
در صورت بروز علائم جدید، حتماً با پزشک مشورت کنید.
11. شرایط پزشکی غیرروانی
در برخی موارد، گریه در خواب به دلیل مشکلات جسمی مانند:
آلرژی
ورم ملتحمه
انسداد مجرای اشک
رخ میدهد. درمان علت زمینهای معمولاً مشکل را برطرف میکند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر گریه در خواب:
مکرر و شدید است
با رفتارهای خطرناک همراه است
باعث اختلال جدی در خواب یا عملکرد روزانه میشود
یا با علائم افسردگی، اضطراب یا زوال شناختی همراه است
بهتر است برای بررسی دقیقتر با پزشک یا متخصص سلامت روان مشورت شود.