ساخت سوال و جمله منفی با do و does
منبع: https://rasanika.com
یکی از مهمترین مباحث در آموزش زبان انگلیسی سطح A1، یادگیری روش ساخت جملههای پرسشی و منفی در زمان حال ساده است. بسیاری از زبانآموزان در ابتدای مسیر، جملههای مثبت را بهخوبی میسازند، اما هنگام سوالی کردن انگلیسی یا منفی کردن جملهها با مشکل روبهرو میشوند. دلیل اصلی این موضوع آن است که در زبان فارسی برای پرسشی یا منفی کردن جمله، ساختار فعل تغییر چندانی نمیکند؛ اما در زبان انگلیسی معمولاً باید از فعلهای کمکی استفاده شود.
در زمان حال ساده، دو فعل کمکی بسیار پرکاربرد وجود دارد: do و does. این دو کلمه به ما کمک میکنند جملههای مثبت را به جملههای سوالی یا منفی تبدیل کنیم. انتخاب میان do و does به فاعل جمله بستگی دارد و رعایت چند قانون ساده برای استفاده درست از آنها کافی است.
در این مقاله، کاربرد do و does را از پایه بررسی میکنیم، روش ساخت سوال و جمله منفی را توضیح میدهیم، تفاوتهای مهم را با مثالهای متعدد نشان میدهیم و اشتباهات رایج زبانآموزان را نیز تحلیل میکنیم.
do و does چه نقشی در جمله دارند؟
کلمههای do و does میتوانند در زبان انگلیسی دو نقش متفاوت داشته باشند. گاهی بهعنوان فعل اصلی به معنای «انجام دادن» به کار میروند و گاهی نقش فعل کمکی دارند.
برای مثال، در جمله زیر do فعل اصلی است:
I do my homework every evening.
من هر عصر تکالیفم را انجام میدهم.
اما در جمله زیر do فعل کمکی است:
Do you study English every day?
آیا هر روز انگلیسی میخوانی؟
در مثال دوم، do معنای مستقل «انجام دادن» ندارد. این کلمه فقط برای سوالی کردن جمله در زمان حال ساده استفاده شده است.
همین موضوع درباره does نیز صدق میکند:
She does her homework after school.
او بعد از مدرسه تکالیفش را انجام میدهد.
Does she study English at school?
آیا او در مدرسه انگلیسی میخواند؟
در جمله اول does فعل اصلی و به معنای «انجام میدهد» است. در جمله دوم does فعل کمکی است و برای ساختن سوال به کار رفته است.
در این مقاله، تمرکز اصلی بر کاربرد do و does بهعنوان فعل کمکی برای ساخت سؤال و جمله منفی است.
تفاوت do و does چیست؟
تفاوت اصلی do و does به فاعل جمله مربوط میشود. در زمان حال ساده، برای فاعلهای I، you، we و they از do استفاده میکنیم. برای فاعلهای he، she و it نیز does به کار میرود.
فاعل | فعل کمکی مناسب |
I | do |
You | do |
We | do |
They | do |
He | does |
She | does |
It | does |
چند مثال:
Do I need a ticket?
آیا من به بلیت نیاز دارم؟
Do you live in Tehran?
آیا تو در تهران زندگی میکنی؟
Do we have enough time?
آیا ما وقت کافی داریم؟
Do they work here?
آیا آنها اینجا کار میکنند؟
Does he speak English?
آیا او انگلیسی صحبت میکند؟
Does she drive to work?
آیا او با ماشین به محل کار میرود؟
Does it work properly?
آیا آن درست کار میکند؟
اسم یک شخص، حیوان یا شیء مفرد نیز معمولاً مانند he، she یا it در نظر گرفته میشود. بنابراین با چنین فاعلهایی از does استفاده میکنیم.
Does Ali play football?
آیا علی فوتبال بازی میکند؟
Does your mother work at a hospital?
آیا مادرت در بیمارستان کار میکند؟
Does this computer need an update?
آیا این کامپیوتر به بهروزرسانی نیاز دارد؟
در مقابل، اسمهای جمع مانند they هستند و با do به کار میروند.
Do Ali and Reza play football?
آیا علی و رضا فوتبال بازی میکنند؟
Do your parents live nearby?
آیا پدر و مادرت نزدیک اینجا زندگی میکنند؟
Do these computers work well?
آیا این کامپیوترها خوب کار میکنند؟
ساخت سؤال با do و does
برای ساخت سؤال بله یا خیر در زمان حال ساده، do یا does را در ابتدای جمله قرار میدهیم. سپس فاعل و بعد از آن شکل ساده فعل اصلی را میآوریم.
ساختار کلی سوال با do به شکل زیر است:
Do + فاعل + شکل ساده فعل + ادامه جمله؟
ساختار سوال با does نیز به این صورت است:
Does + فاعل + شکل ساده فعل + ادامه جمله؟
به مثالهای زیر توجه کنید:
You like coffee.
تو قهوه دوست داری.
Do you like coffee?
آیا قهوه دوست داری؟
They live in London.
آنها در لندن زندگی میکنند.
Do they live in London?
آیا آنها در لندن زندگی میکنند؟
He works in a bank.
او در بانک کار میکند.
Does he work in a bank?
آیا او در بانک کار میکند؟
She speaks French.
او فرانسوی صحبت میکند.
Does she speak French?
آیا او فرانسوی صحبت میکند؟
در جمله مثبت، برای فاعل سوم شخص مفرد، معمولاً به فعل s یا es اضافه میشود:
He works.
She studies.
It rains.
اما هنگامی که جمله را با does سوالی میکنیم، s یا es از فعل اصلی حذف میشود:
Does he work?
Does she study?
Does it rain?
علت این تغییر آن است که نشانه سوم شخص مفرد در خود does قرار گرفته است. در واقع does همان شکل سوم شخص مفرد do است. به همین دلیل دیگر نباید فعل اصلی را نیز تغییر دهیم.
چرا بعد از does از فعل ساده استفاده میکنیم؟
یکی از مهمترین قوانین در کاربرد do و does این است که پس از does، فعل اصلی همیشه به شکل ساده میآید. این نکته در ساخت جملههای پرسشی و منفی اهمیت زیادی دارد.
جمله مثبت:
Sara goes to school by bus.
سارا با اتوبوس به مدرسه میرود.
جمله پرسشی درست:
Does Sara go to school by bus?
آیا سارا با اتوبوس به مدرسه میرود؟
جمله نادرست:
Does Sara goes to school by bus?
در جمله نادرست، هم does و هم goes نشانه سوم شخص مفرد دارند. در زبان انگلیسی این نشانه فقط یک بار باید ظاهر شود. چون does در جمله وجود دارد، فعل اصلی باید به شکل ساده یعنی go استفاده شود.
نمونههای بیشتر:
He watches TV every night.
Does he watch TV every night?
She teaches English.
Does she teach English?
Tom studies at university.
Does Tom study at university?
The baby cries at night.
Does the baby cry at night?
در همه این مثالها، فعل در جمله مثبت تغییر کرده است، اما پس از does به شکل پایه بازمیگردد.
سوالهای بله یا خیر با do و does
سوالهایی که پاسخ آنها معمولاً yes یا no است، سوالهای بله یا خیر نامیده میشوند. این نوع سوالها در مکالمات روزمره بسیار رایج هستند.
Do you like music?
آیا موسیقی دوست داری؟
Does your brother play basketball?
آیا برادرت بسکتبال بازی میکند؟
Do they study together?
آیا آنها با هم درس میخوانند؟
Does Mary live near here?
آیا مری نزدیک اینجا زندگی میکند؟
برای پاسخ کوتاه، دوباره از do یا does استفاده میکنیم.
سؤال | پاسخ مثبت کوتاه | پاسخ منفی کوتاه |
Do you work here? | Yes, I do. | No, I don’t. |
Do they know you? | Yes, they do. | No, they don’t. |
Does he speak English? | Yes, he does. | No, he doesn’t. |
Does she drive? | Yes, she does. | No, she doesn’t. |
نباید در پاسخ کوتاه از فعل اصلی استفاده کنیم. برای مثال:
Do you like tea?
پاسخ درست:
Yes, I do.
پاسخ نادرست:
Yes, I like.
در پاسخ کامل میتوانیم فعل اصلی را به کار ببریم:
Yes, I do. I like tea very much.
بله، دوست دارم. من چای را خیلی دوست دارم.
ساخت سوال با کلمات پرسشی
همه سوالها با do یا does شروع نمیشوند. گاهی قبل از آنها از کلمات پرسشی مانند what، where، when، why، how و who استفاده میکنیم.
ساختار کلی این سوالها به صورت زیر است:
کلمه پرسشی + do یا does + فاعل + شکل ساده فعل؟
برای مثال:
Where do you live?
کجا زندگی میکنی؟
What do they want?
آنها چه میخواهند؟
When do we start?
چه زمانی شروع میکنیم؟
Why do you study English?
چرا انگلیسی میخوانی؟
How do they travel to work?
آنها چگونه به محل کار میروند؟
برای سوم شخص مفرد از does استفاده میکنیم:
Where does he work?
او کجا کار میکند؟
What does she need?
او به چه چیزی نیاز دارد؟
When does the class start?
کلاس چه زمانی شروع میشود؟
Why does Tom walk to school?
چرا تام پیاده به مدرسه میرود؟
How does this machine work?
این دستگاه چگونه کار میکند؟
در این سوالها نیز فعل اصلی پس از does به شکل ساده میآید.
جمله درست:
Where does Anna live?
جمله نادرست:
Where does Anna lives?
ساخت جمله منفی با do و does
برای منفی کردن جمله در زمان حال ساده، بعد از do یا does از not استفاده میکنیم.
ساختار جمله منفی با do:
فاعل + do not + شکل ساده فعل + ادامه جمله
ساختار جمله منفی با does:
فاعل + does not + شکل ساده فعل + ادامه جمله
نمونهها:
I do not like cold weather.
من هوای سرد را دوست ندارم.
You do not need a ticket.
تو به بلیت نیاز نداری.
We do not work on Fridays.
ما جمعهها کار نمیکنیم.
They do not live here.
آنها اینجا زندگی نمیکنند.
He does not eat meat.
او گوشت نمیخورد.
She does not speak German.
او آلمانی صحبت نمیکند.
It does not open easily.
آن بهراحتی باز نمیشود.
مانند جملههای پرسشی، پس از does not نیز فعل اصلی باید ساده باشد.
جمله مثبت:
He plays tennis.
جمله منفی درست:
He does not play tennis.
جمله منفی نادرست:
He does not plays tennis.
باز هم دلیل این موضوع آن است که نشانه سوم شخص مفرد در does قرار دارد و نباید به فعل اصلی اضافه شود.
شکل کوتاه do not و does not
در مکالمات و نوشتههای غیررسمی، معمولاً از شکل کوتاه do not و does not استفاده میشود.
Do not به صورت don’t کوتاه میشود.
Does not به صورت doesn’t کوتاه میشود.
شکل کامل | شکل کوتاه |
do not | don’t |
does not | doesn’t |
مثال:
I do not understand.
I don’t understand.
من متوجه نمیشوم.
They do not agree.
They don’t agree.
آنها موافق نیستند.
He does not smoke.
He doesn’t smoke.
او سیگار نمیکشد.
She does not know the answer.
She doesn’t know the answer.
او پاسخ را نمیداند.
هر دو شکل کامل و کوتاه از نظر دستوری درست هستند. شکل کامل معمولاً رسمیتر یا تأکیدیتر است. شکل کوتاه در مکالمه و نوشتار روزمره طبیعیتر به نظر میرسد.
برای مثال:
I do not accept this decision.
من این تصمیم را نمیپذیرم.
این جمله رسمیتر یا محکمتر است.
I don’t accept this decision.
این جمله همچنان درست است، اما کمی محاورهایتر به نظر میرسد.
تبدیل جمله مثبت به منفی
برای تبدیل یک جمله مثبت در زمان حال ساده به جمله منفی، ابتدا فاعل را مشخص کنید. سپس بر اساس فاعل، do not یا does not را انتخاب کنید. در پایان، فعل اصلی را به شکل ساده بنویسید.
جمله مثبت:
I watch television in the evening.
فاعل I است؛ بنابراین از do not استفاده میکنیم:
I do not watch television in the evening.
من عصرها تلویزیون تماشا نمیکنم.
جمله مثبت:
They play football on Sundays.
فاعل they است؛ بنابراین جمله منفی چنین میشود:
They do not play football on Sundays.
آنها یکشنبهها فوتبال بازی نمیکنند.
جمله مثبت:
He reads the newspaper every morning.
فاعل he است؛ پس باید از does not استفاده کنیم. همچنین s فعل reads حذف میشود:
He does not read the newspaper every morning.
او هر روز صبح روزنامه نمیخواند.
جمله مثبت:
Mina teaches mathematics.
مینا یک شخص مفرد است و مانند she در نظر گرفته میشود:
Mina does not teach mathematics.
مینا ریاضی تدریس نمیکند.
این فرایند را میتوان در سه مرحله خلاصه کرد:
مرحله | توضیح |
۱ | فاعل جمله را پیدا کنید |
۲ | do not یا does not را انتخاب کنید |
۳ | فعل اصلی را به شکل ساده بنویسید |
تبدیل جمله مثبت به سوالی
برای سوالی کردن جمله مثبت، ابتدا do یا does را به ابتدای جمله منتقل میکنیم. سپس فاعل و شکل ساده فعل را میآوریم.
جمله مثبت:
You speak English.
جمله سوالی:
Do you speak English?
آیا انگلیسی صحبت میکنی؟
جمله مثبت:
They work at a restaurant.
جمله سوالی:
Do they work at a restaurant?
آیا آنها در رستوران کار میکنند؟
جمله مثبت:
She likes chocolate.
جمله سوالی:
Does she like chocolate?
آیا او شکلات دوست دارد؟
جمله مثبت:
David walks to work.
جمله سوالی:
Does David walk to work?
آیا دیوید پیاده به محل کار میرود؟
در جملههای مربوط به he، she و it باید به حذف s یا es از فعل اصلی توجه ویژهای داشته باشید.
جمله مثبت | جمله سوالی |
He works here. | Does he work here? |
She watches TV. | Does she watch TV? |
Ali studies English. | Does Ali study English? |
The bus arrives at eight. | Does the bus arrive at eight? |
تفاوت ساختار جمله مثبت، منفی و سوالی
برای درک بهتر کاربرد do و does، مقایسه سه نوع جمله بسیار مفید است.
نوع جمله | فاعل I, you, we, they | فاعل he, she, it |
مثبت | They work here. | He works here. |
منفی | They do not work here. | He does not work here. |
سوالی | Do they work here? | Does he work here? |
در جمله مثبت سوم شخص مفرد، فعل اصلی معمولاً s یا es میگیرد. در جمله منفی و سوالی، این نشانه به does منتقل میشود و فعل اصلی ساده باقی میماند.
مثال دیگر:
نوع جمله | مثال |
مثبت | Sara studies French. |
منفی | Sara does not study French. |
سوالی | Does Sara study French? |
این الگو تقریباً برای همه فعلهای معمولی در زمان حال ساده کاربرد دارد.
do و does با فعل be استفاده نمیشوند
یکی از نکات بسیار مهم این است که برای سوالی یا منفی کردن جملههایی که فعل اصلی آنها am، is یا are است، از do و does استفاده نمیکنیم.
جمله مثبت:
She is tired.
او خسته است.
جمله سوالی درست:
Is she tired?
آیا او خسته است؟
جمله نادرست:
Does she be tired?
جمله منفی درست:
She is not tired.
او خسته نیست.
جمله نادرست:
She does not be tired.
نمونههای بیشتر:
You are happy.
Are you happy?
You are not happy.
He is at home.
Is he at home?
He is not at home.
I am late.
Am I late?
I am not late.
بنابراین، do و does با فعلهای اصلی معمولی مانند work، study، live، like، need و want استفاده میشوند؛ اما با am، is و are کاربرد ندارند.
do و does با فعلهای وجهی استفاده نمیشوند
با فعلهای وجهی مانند can، should، must و may نیز از do و does استفاده نمیکنیم. این فعلها خودشان میتوانند جمله را سوالی یا منفی کنند.
جمله مثبت:
She can swim.
او میتواند شنا کند.
جمله سوالی درست:
Can she swim?
آیا او میتواند شنا کند؟
جمله نادرست:
Does she can swim?
جمله منفی درست:
She cannot swim.
یا:
She can’t swim.
جمله نادرست:
She doesn’t can swim.
مثال دیگر:
You should call him.
Should you call him?
You should not call him.
نه:
Do you should call him?
بنابراین، پیش از استفاده از do یا does باید بررسی کنید که آیا جمله دارای فعل be یا فعل وجهی است یا خیر.
کاربرد do و does با فعل have
فعل have در انگلیسی میتواند به معنای داشتن باشد. در انگلیسی امروزی، بهویژه در سبک آمریکایی، برای سوالی و منفی کردن have معمولاً از do و does استفاده میشود.
I have a car.
Do you have a car?
آیا ماشین داری؟
I do not have a car.
من ماشین ندارم.
She has a sister.
Does she have a sister?
آیا او خواهر دارد؟
She does not have a sister.
او خواهر ندارد.
به حذف has و تبدیل آن به have بعد از does توجه کنید.
جمله درست:
Does he have a laptop?
جمله نادرست:
Does he has a laptop?
در برخی ساختارهای بریتانیایی ممکن است عبارت have got نیز دیده شود:
Have you got a car?
She hasn’t got a car.
اما برای زبانآموزان مبتدی، استفاده از do و does با have الگویی ساده و بسیار رایج است.
کاربرد do و does هنگامی که do فعل اصلی است
گاهی فعل اصلی جمله نیز do است. در چنین شرایطی، ممکن است do یا does دو بار در جمله دیده شود. یکی از آنها فعل کمکی و دیگری فعل اصلی است.
جمله مثبت:
You do your homework every day.
تو هر روز تکالیفت را انجام میدهی.
جمله سوالی:
Do you do your homework every day?
آیا هر روز تکالیفت را انجام میدهی؟
اولین do فعل کمکی است و برای ساخت سوال استفاده شده است. دومین do فعل اصلی و به معنای «انجام دادن» است.
جمله مثبت:
He does his homework after dinner.
او بعد از شام تکالیفش را انجام میدهد.
جمله سوالی:
Does he do his homework after dinner?
آیا او بعد از شام تکالیفش را انجام میدهد؟
در اینجا does فعل کمکی است و do فعل اصلی.
جمله منفی:
He does not do his homework after dinner.
او بعد از شام تکالیفش را انجام نمیدهد.
دیدن دو شکل از do در یک جمله ممکن است در ابتدا عجیب به نظر برسد، اما کاملاً درست است.
نمونههای دیگر:
What do you do on weekends?
آخر هفتهها چه کار میکنی؟
What does your father do?
پدرت چه کاره است؟
Do they do exercise every morning?
آیا آنها هر روز صبح ورزش میکنند؟
She doesn’t do the shopping on Fridays.
او جمعهها خرید نمیکند.
سوال درباره فاعل و استثنای مهم who
معمولاً هنگام استفاده از کلمات پرسشی، do یا does بعد از کلمه پرسشی قرار میگیرد:
Where does he work?
What do you need?
اما هنگامی که who خودش فاعل جمله است، معمولاً از do یا does استفاده نمیکنیم.
Who lives here?
چه کسی اینجا زندگی میکند؟
در این سوال، who فاعل جمله است. به همین دلیل نمیگوییم:
Who does live here?
مگر در شرایط خاص برای تأکید.
مثال دیگر:
Who teaches this class?
چه کسی این کلاس را تدریس میکند؟
Who wants some coffee?
چه کسی کمی قهوه میخواهد؟
Who knows the answer?
چه کسی پاسخ را میداند؟
اما اگر who مفعول جمله باشد، استفاده از do یا does لازم است:
Who do you know?
تو چه کسی را میشناسی؟
Who does she call every day?
او هر روز به چه کسی زنگ میزند؟
برای تشخیص این تفاوت میتوان بررسی کرد که آیا بعد از who یک فاعل دیگر آمده است یا خیر.
در جمله زیر بعد از who فاعل دیگری وجود ندارد:
Who works here?
پس who فاعل است و do یا does نیاز نداریم.
در جمله زیر پس از who، فاعل you آمده است:
Who do you work with?
پس who فاعل نیست و باید از do استفاده کنیم.
جایگاه قیدها در جملههای منفی و سوالی
قیدهای تکرار مانند always، usually، often، sometimes و never معمولاً پیش از فعل اصلی قرار میگیرند.
جمله مثبت:
She usually walks to work.
او معمولاً پیاده به محل کار میرود.
جمله منفی:
She does not usually walk to work.
او معمولاً پیاده به محل کار نمیرود.
جمله سوالی:
Does she usually walk to work?
آیا او معمولاً پیاده به محل کار میرود؟
مثالهای بیشتر:
Do you often watch movies?
آیا اغلب فیلم تماشا میکنی؟
They do not usually eat breakfast.
آنها معمولاً صبحانه نمیخورند.
Does he always arrive on time?
آیا او همیشه بهموقع میرسد؟
We do not often travel in winter.
ما در زمستان زیاد سفر نمیکنیم.
قید never خود معنای منفی دارد. بنابراین معمولاً نباید آن را با don’t یا doesn’t در یک جمله ساده استفاده کرد.
جمله درست:
He never drinks coffee.
او هرگز قهوه نمینوشد.
جمله نادرست:
He doesn’t never drink coffee.
در زبان انگلیسی معیار، استفاده همزمان از دو منفی در این ساختار درست نیست.
کاربرد do و does در پاسخهای تأکیدی
do و does فقط برای ساخت سوال و جمله منفی استفاده نمیشوند. گاهی در جمله مثبت نیز برای تأکید به کار میروند.
برای مثال، اگر کسی بگوید:
You don’t like coffee.
تو قهوه دوست نداری.
میتوانید پاسخ دهید:
I do like coffee.
من واقعاً قهوه دوست دارم.
در این جمله، do برای تأکید بر درست بودن جمله آمده است.
مثال دیگر:
He doesn’t work hard.
او سخت کار نمیکند.
پاسخ:
He does work hard.
او واقعاً سخت کار میکند.
در جمله تأکیدی نیز پس از does، فعل اصلی ساده میآید:
He does work hard.
نه:
He does works hard.
این کاربرد معمولاً در سطحهای بالاتر بیشتر بررسی میشود، اما آشنایی مقدماتی با آن کمک میکند هنگام دیدن do یا does در جمله مثبت دچار سردرگمی نشوید.
رایجترین اشتباهات در کاربرد do و does
زبانآموزان مبتدی هنگام ساخت سؤال و جمله منفی معمولاً چند اشتباه مشخص را تکرار میکنند. شناخت این اشتباهات باعث میشود ساختارها سریعتر در ذهن تثبیت شوند.
استفاده از do به جای does
جمله نادرست:
Do she live here?
جمله درست:
Does she live here?
چون فاعل she است، باید از does استفاده شود.
استفاده از does برای فاعل جمع
جمله نادرست:
Does they work together?
جمله درست:
Do they work together?
فاعل they جمع است و با do میآید.
نگه داشتن s فعل پس از does
جمله نادرست:
Does he likes music?
جمله درست:
Does he like music?
پس از does، فعل باید ساده باشد.
نگه داشتن s فعل در جمله منفی
جمله نادرست:
She doesn’t works here.
جمله درست:
She doesn’t work here.
حذف فعل کمکی در سوال
جمله نادرست:
You like tea?
در مکالمات غیررسمی ممکن است گاهی چنین ساختاری شنیده شود، اما در ساختار استاندارد باید گفت:
Do you like tea?
استفاده از do با فعل be
جمله نادرست:
Do you are tired?
جمله درست:
Are you tired?
استفاده از does همراه با can
جمله نادرست:
Does he can drive?
جمله درست:
Can he drive?
استفاده از شکل گذشته فعل پس از do یا does
جمله نادرست:
Do you went there every day?
جمله درست برای زمان حال ساده:
Do you go there every day?
پس از do و does در زمان حال ساده، شکل پایه فعل استفاده میشود.
روش ساده برای انتخاب do یا does
برای انتخاب درست میان do و does، فاعل جمله را بررسی کنید. یک روش ساده این است که فاعلها را در دو گروه به خاطر بسپارید.
گروه اول:
I, you, we, they
این فاعلها با do میآیند.
گروه دوم:
He, she, it
این فاعلها با does میآیند.
میتوان این قانون را به شکل زیر خلاصه کرد:
گروه فاعل | سوالی | منفی |
I, you, we, they | do | do not / don’t |
He, she, it | does | does not / doesn’t |
اسمهای مفرد را در گروه he، she یا it قرار دهید:
My father = he
Sara = she
The cat = it
This phone = it
اسمهای جمع را در گروه they قرار دهید:
My parents = they
Sara and Mina = they
The cats = they
These phones = they
بنابراین:
Does my father work here?
Does Sara speak English?
Does the cat eat fish?
Does this phone need a charger?
Do my parents work here?
Do Sara and Mina speak English?
Do the cats eat fish?
Do these phones need chargers?
ساخت سوال منفی با do و does
گاهی میخواهیم یک سوال را به شکل منفی مطرح کنیم. این نوع سوال معمولاً برای نشان دادن تعجب، انتظار یا درخواست تأیید استفاده میشود.
ساختار کامل:
Do + فاعل + not + فعل؟
Does + فاعل + not + فعل؟
اما در مکالمه معمولاً از شکل کوتاه استفاده میشود و don’t یا doesn’t در ابتدای جمله قرار میگیرد.
Don’t you like pizza?
مگر پیتزا دوست نداری؟
Doesn’t he work here?
مگر او اینجا کار نمیکند؟
Don’t they know the address?
مگر آنها آدرس را نمیدانند؟
Doesn’t Sara speak French?
مگر سارا فرانسوی صحبت نمیکند؟
سوال منفی اغلب زمانی استفاده میشود که گوینده انتظار دارد پاسخ مثبت باشد یا از یک موضوع تعجب کرده است.
برای مثال:
Don’t you have a car?
مگر ماشین نداری؟
گوینده احتمالاً تصور میکرده مخاطب ماشین دارد.
Doesn’t she live in Paris?
مگر او در پاریس زندگی نمیکند؟
گوینده انتظار داشته است که این اطلاعات درست باشد.
پاسخ کامل به سوالهای do و does
در مکالمه، پاسخ کوتاه بسیار رایج است، اما گاهی لازم است پاسخ کامل ارائه دهیم.
سؤال:
Do you work on Saturdays?
پاسخ کوتاه مثبت:
Yes, I do.
پاسخ کامل مثبت:
Yes, I work on Saturdays.
پاسخ کوتاه منفی:
No, I don’t.
پاسخ کامل منفی:
No, I don’t work on Saturdays.
سؤال:
Does your sister study medicine?
پاسخ کوتاه مثبت:
Yes, she does.
پاسخ کامل مثبت:
Yes, she studies medicine.
پاسخ کوتاه منفی:
No, she doesn’t.
پاسخ کامل منفی:
No, she doesn’t study medicine.
نکته مهم این است که در پاسخ کامل مثبت سوم شخص مفرد، دوباره s یا es به فعل اضافه میشود:
Does he play football?
Yes, he plays football.
اما در پاسخ منفی، چون doesn’t وجود دارد، فعل ساده باقی میماند:
No, he doesn’t play football.
کاربرد do و does در مکالمات روزمره
ساختارهای دارای do و does در مکالمات روزانه بسیار پرکاربرد هستند. یادگیری چند الگوی رایج میتواند به روانتر شدن صحبت کردن کمک کند.
Do you understand?
متوجه میشوی؟
Do you need help?
کمک لازم داری؟
Do you have time?
وقت داری؟
Do you know him?
او را میشناسی؟
Do you want some tea?
کمی چای میخواهی؟
Does it matter?
آیا مهم است؟
Does this bus go downtown?
آیا این اتوبوس به مرکز شهر میرود؟
Does your phone work?
آیا تلفنت کار میکند؟
Does she know about the meeting?
آیا او درباره جلسه میداند؟
Does he speak Persian?
آیا او فارسی صحبت میکند؟
جملههای منفی رایج نیز شامل موارد زیر هستند:
I don’t know.
نمیدانم.
I don’t understand.
متوجه نمیشوم.
We don’t have enough time.
ما وقت کافی نداریم.
They don’t agree.
آنها موافق نیستند.
He doesn’t remember me.
او من را به یاد نمیآورد.
She doesn’t feel well.
حال او خوب نیست.
It doesn’t work.
کار نمیکند.
This doesn’t make sense.
این منطقی نیست.
تمرین تبدیل جملهها
برای تسلط بر سوالی کردن انگلیسی و منفی کردن جملهها، بهتر است هر جمله مثبت را به دو شکل سوالی و منفی تبدیل کنید.
جمله مثبت:
They visit their grandmother every week.
جمله سوالی:
Do they visit their grandmother every week?
جمله منفی:
They don’t visit their grandmother every week.
جمله مثبت:
He washes his car on Fridays.
جمله سوالی:
Does he wash his car on Fridays?
جمله منفی:
He doesn’t wash his car on Fridays.
جمله مثبت:
Neda studies English at home.
جمله سوالی:
Does Neda study English at home?
جمله منفی:
Neda doesn’t study English at home.
جمله مثبت:
The children play in the garden.
جمله سوالی:
Do the children play in the garden?
جمله منفی:
The children don’t play in the garden.
هنگام انجام این تمرینها، همیشه سه نکته را بررسی کنید: انتخاب درست do یا does، جایگاه فاعل و ساده بودن فعل اصلی پس از does یا doesn’t.
تمرین تشخیص جمله درست
در هر جفت، یکی از جملهها درست است.
۱.
Does he work in a bank?
Does he works in a bank?
جمله اول درست است، زیرا پس از does از work استفاده شده است.
۲.
Do your sister live here?
Does your sister live here?
جمله دوم درست است، زیرا your sister یک فاعل مفرد است.
۳.
They doesn’t like fish.
They don’t like fish.
جمله دوم درست است، زیرا they با don’t میآید.
۴.
She doesn’t speaks German.
She doesn’t speak German.
جمله دوم درست است، زیرا بعد از doesn’t فعل ساده میآید.
۵.
Does your parents work?
Do your parents work?
جمله دوم درست است، زیرا parents جمع است.
۶.
Do he have a bicycle?
Does he have a bicycle?
جمله دوم درست است، زیرا he با does میآید.
۷.
Does Mary has a car?
Does Mary have a car?
جمله دوم درست است. پس از does باید have به کار رود، نه has.
۸.
Do you are ready?
Are you ready?
جمله دوم درست است، زیرا در جمله دارای فعل be از do استفاده نمیشود.
نکات کلیدی برای یادگیری سریعتر
حفظ کردن قانون do و does بهتنهایی کافی نیست. برای استفاده درست از این ساختارها باید آنها را در جملههای واقعی تمرین کنید.
ابتدا چند فعل روزمره مانند live، work، study، like، want، need، play و speak انتخاب کنید. سپس برای هر فعل سه جمله بسازید: مثبت، منفی و سوالی.
برای مثال با فعل work:
I work here.
I don’t work here.
Do I work here?
با فاعل سوم شخص:
She works here.
She doesn’t work here.
Does she work here?
این تمرین ساده کمک میکند تفاوت شکل فعل در جمله مثبت و شکل ساده آن پس از does بهخوبی در ذهن بماند.
همچنین بهتر است پاسخهای کوتاه را همراه با سوال تمرین کنید:
Do you study English?
Yes, I do.
No, I don’t.
Does your friend study English?
Yes, he does.
No, he doesn’t.
تمرین با صدای بلند نیز بسیار مؤثر است. وقتی ساختارها را فقط میخوانید، ممکن است هنگام صحبت کردن نتوانید سریع از آنها استفاده کنید. اما تکرار شفاهی باعث میشود انتخاب do یا does بهتدریج به یک عادت زبانی تبدیل شود.
جمعبندی کاربرد do و does
do و does از مهمترین فعلهای کمکی در زمان حال ساده هستند. از آنها برای ساخت سوال، جمله منفی، پاسخ کوتاه و گاهی تأکید استفاده میشود.
برای فاعلهای I، you، we و they از do استفاده میکنیم:
Do you work here?
They don’t live here.
برای فاعلهای he، she و it از does استفاده میکنیم:
Does he work here?
She doesn’t live here.
پس از does و doesn’t، فعل اصلی همیشه به شکل ساده میآید:
Does she study English?
She doesn’t study English.
نه:
Does she studies English?
She doesn’t studies English.
در جملههای دارای am، is، are یا فعلهای وجهی مانند can و should، نیازی به do و does نیست:
Is he ready?
Can she swim?
مهمترین نکته در تسلط بر این مبحث، تمرین همزمان جمله مثبت، سوالی و منفی است. با تکرار چند الگوی اصلی، میتوان ساخت سؤال و جمله منفی با do و does را بهراحتی آموخت و در مکالمه و نوشتار روزمره بهدرستی به کار برد.
