چگونه اضطراب جدایی را مدیریت کنیم؟
منبع: https://rasanika.com
اضطراب جدایی در بزرگسالان و روابط: علائم، علل و راهکارها
اضطراب جدایی به ترس شدید از جدا شدن از عزیزان یا افرادی گفته میشود که منبع امنیت و ارتباط ما هستند. این مشکل فقط در کودکان رخ نمیدهد؛ بزرگسالان نیز میتوانند تجربه کنند، بهویژه در روابط نزدیک و صمیمی.
دیوید کلمانسکی، روانشناس دانشگاه ییل، میگوید:
«احساس ناراحتی و تنهایی هنگام دوری از عزیزان طبیعی است، اما وقتی این احساس از کنترل خارج شود و باعث پریشانی شود، میتواند روابط و زندگی روزمره را تحت تأثیر قرار دهد.»
اگر جدایی از شریک زندگی یا عزیزانتان باعث ایجاد اضطراب، وحشت یا پریشانی شدید میشود، ممکن است نشاندهنده اضطراب جدایی در بزرگسالان باشد. دلتنگی کوتاهمدت طبیعی است، اما وقتی این احساس منجر به ناتوانی در کنار آمدن با شرایط شود، نیاز به اقدام و راهکار دارد.
اضطراب جدایی در روابط
روابط سالم معمولاً مبتنی بر ایجاد احساس امنیت و اعتماد هستند. وقتی وارد رابطهای صمیمی میشویم، بخشهای آسیبپذیر خود را آشکار میکنیم. در چنین شرایطی، شریک زندگی به عنوان منبع امنیت و آشنایی دیده میشود و ترس از دست دادن او میتواند اضطراب جدایی را تحریک کند، بهویژه در افرادی که سبک دلبستگی ناایمن دارند.
زندگی در حالت اضطراب باعث تصمیمگیری بر اساس ترس، کنترل بیش از حد، حسادت و وابستگی ناسالم میشود و سلامت روان و تجربه شادی در رابطه را کاهش میدهد.
وابستگی متقابل، یعنی توانایی حفظ استقلال و در عین حال ارتباط عمیق با شریک زندگی، به کاهش اضطراب جدایی کمک میکند. توجه داشته باشید که این اضطراب در روابط عاشقانه بیشتر از روابط دوستانه بروز میکند.
علائم اضطراب جدایی
اضطراب جدایی در بزرگسالان میتواند عاطفی، رفتاری و جسمی باشد و گاهی با دلبستگی طبیعی اشتباه گرفته شود. علائم مهم شامل:
1. علائم رفتاری و شناختی:
تغییرات خلقی (اضطراب، افسردگی)
اختلال در تمرکز و تصمیمگیری
تغییر در خواب و اشتها
2. علائم جسمی:
ضربان قلب سریع
سوزن سوزن شدن اندامها
احساس اضطراب عمومی
3. مشکلات عملکردی:
اجتناب از ترک خانه یا مکانهای خاص
کاهش عملکرد در محل کار یا تحصیل
استفاده از مواد برای کاهش اضطراب
اضطراب جدایی معمولاً عودکننده و پایدار است و میتواند نگرانی مداوم درباره از دست دادن افراد مهم ایجاد کند. شدت آن در افراد مختلف متفاوت است و روی یک طیف عمل میکند.
علل اضطراب جدایی
علل اضطراب جدایی در بزرگسالان چندعاملی و پیچیده هستند:
عوامل ارثی: ژنتیک و تاریخچه اضطراب در والدین
عوامل محیطی: از دست دادن والدین، طلاق، محیط خانوادگی پرتنش، غیبت طولانی والدین
اختلالات اضطرابی دیگر: اضطراب عمومی یا اجتماعی
آسیبهای روابط گذشته: خیانت، جداییهای ناگهانی، عزت نفس پایین
وابستگی عاطفی شدید: تکیه بیش از حد به رابطه برای اعتبارسنجی عاطفی
به طور کلی، سبکهای دلبستگی ناایمن نقش اصلی در ایجاد اضطراب جدایی دارند.
راهکارهای مقابله با اضطراب جدایی در روابط
مدیریت اضطراب جدایی با شناخت مشکل، درک اثرات و اقدامات هدفمند شروع میشود. راهکارهای پیشنهادی عبارتند از:
1. تشخیص علائم:
با شریک زندگی، خانواده یا متخصص درباره احساسات خود صحبت کنید.
2. پذیرش احساسات:
به اضطراب جدایی به عنوان ترسی طبیعی از رها شدن نگاه کنید و آن را بپذیرید.
3. الگوگیری از روابط سالم:
رفتارهای زوجهای سالم را مشاهده کنید و به توانایی خود در ایجاد اعتماد و عشق ایمان داشته باشید.
4. تقویت استقلال و وابستگی متقابل:
توانایی حفظ خودمختاری و ارتباط عمیق با شریک زندگی باعث کاهش اضطراب میشود.
5. تمرین آرامشبخش:
یوگا، مدیتیشن و فعالیتهای بدنی و ذهنی میتوانند اضطراب را کاهش دهند.
6. درمان حرفهای:
رواندرمانی و درمان شناختی رفتاری (CBT) میتواند به اصلاح سوگیریهای ذهنی و یادگیری روشهای آرامش کمک کند.
جمعبندی
اضطراب جدایی در بزرگسالان یک تجربه رایج اما قابل مدیریت است. شناخت علائم، بررسی علتها و استفاده از روشهای درمانی و خودکمکی میتواند بهبود روابط و سلامت روان را تسهیل کند. ایجاد روابط سالم، اعتماد، وابستگی متقابل و مهارتهای مقابلهای، کلید کاهش اضطراب جدایی در زندگی بزرگسالان است.