روان رنجوری چیست و افراد روان رنجور چه علائم و رفتاری دارند؟

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

آنچه در این مقاله می‌خوانید

روان رنجوری یک ویژگی شخصیتی است که تمایل به تجربه احساسات منفی مانند اضطراب، نگرانی و افسردگی را به‌طور مداوم به دنبال دارد. به عبارت دیگر، این ویژگی به خودی خود باعث افسردگی یا اضطراب نمی‌شود، بلکه فرد را مستعد تجربه مکرر این حالات می‌کند. درمان شناختی رفتاری (CBT) به عنوان یکی از درمان‌های اصلی برای روان رنجوری شناخته می‌شود و داروهای ضد افسردگی و ضد اضطراب هم ممکن است برای کنترل علائم آن استفاده شوند.

روان رنجوری به انگلیسی Neuroticism یا روان آزردگی یک تمایل طولانی‌مدت به یک حالات عاطفی منفی یا اضطراب است. روان رنجوری یک بیماری نیست بلکه یک ویژگی شخصیتی است که در آن افراد تمایل به افسردگی، احساس گناه، حسادت، عصبانیت و اضطراب دارد. این افراد نسبت به تنش‌های محیطی حساس هستند و ممکن است شرایط روزمره را تهدیدآمیز تلقی کنند. همچنین سرخوردگی‌هایی که ممکن است برای دیگران بی‌اهمیت باشد، می‌تواند برای این افراد مشکل‌ساز باشد و آنها را ناامید کند. مراجعه به روانشناس و استفاده از تکنیک‌های روان‌درمانی می‌تواند به برطرف کردن بیماری روان رنجوری کمک کند.

روان رنجوری چیست؟

روان رنجوری یک ویژگی شخصیتی است که در آن فرد تمایل به تجربه اضطراب، افسردگی، نگرانی و احساسات منفی به صورت مداوم را دارد. این ویژگی شخصیتی معمولا به صورت پایدار و در طول زمان در ذهن افراد باقی می‌ماند و می‌تواند روی تعاملات اجتماعی و کیفیت زندگی فرد تأثیر منفی بگذارد. روان رنجوری در حقیقت نحوه واکنش فرد در برابر استرس و فشارهای زندگی را نشان می‌دهد. این افراد معمولا در شرایط سخت با احساسات منفی و نگرانی‌های بیش‌ازحد مواجه می‌شوند.

تفاوت روان رنجوری و روان نژندی

روان نژندی به اختلالات روانی مزمن و جدی‌تر مانند اضطراب و افسردگی اشاره دارد که برخلاف روان رنجوری که یک ویژگی شخصیتی است، اختلالات خاصی را شامل می‌شود. روان رنجوری بیشتر به ویژگی شخصیتی اشاره دارد که فرد در آن به صورت مداوم نگرانی، اضطراب، افسردگی و احساسات منفی را تجربه می‌کند.

اما روان نژندی به نوعی اختلال روانی گفته می‌شود که فرد در آن دچار اضطراب، افسردگی، یا مشکلات رفتاری خاص است و این وضعیت به صورت مزمن و مشکل‌ساز در زندگی فرد ظاهر می‌شود. به عبارت دیگر، روان رنجوری بیشتر به ویژگی شخصیتی و روان نژندی به اختلالات روانی اشاره دارد.

متن انگلیسی:
Neuroticism is a personality trait associated with negative emotions. Individuals with high scores on neuroticism are more likely than average to experience such feelings as anxiety, worry, fear, anger, frustration, envy, jealousy, pessimism, guilt, depressed mood, and loneliness.
ترجمه فارسی:
روان رنجوری یک ویژگی شخصیتی است که با احساسات منفی همراه است. افراد با نمرات بالا در آزمون روان رنجوری بیشتر از حد متوسط احساساتی مانند اضطراب، نگرانی، ترس، خشم، ناامیدی، حسادت، بدبینی، احساس گناه، خلق افسرده و تنهایی را تجربه می‌کنند.

به نقل از سایت en.wikipedia

تفاوت روان رنجوری و روان پریشی

روان رنجوری به معنای تمایل فرد به تجربه اضطراب، افسردگی و نگرانی‌های مداوم است، در حالی که روان پریشی به وضعیتی اطلاق می‌شود که فرد از دنیای واقعی جدا می‌شود و هذیان، توهم و دیگر علائم جدی روانی را تجربه می‌کند.

علائم روان رنجوری

روان رنجوری با علائمی مانند نگرانی‌ بیش‌ازحد، اضطراب و افسردگی و ناتوانی در لذت بردن از زندگی و احساس بی‌ارزشی مشخص می‌شود. فرد مبتلا به روان رنجوری ممکن است بیشتر از دیگران تحت فشارهای روانی قرار بگیرد و نسبت به رویدادهای روزمره واکنش‌های شدیدتری نشان دهد:

• گرایش به احساسات منفی

• حس خودانتقادی مفرط

• عصبانیت‌های مکرر

• احساس اضطراب یا تحریک‌پذیری

• ثبات عاطفی ضعیف

• افسردگی

• ناتوانی در کنترل استرس و ناراحتی

• احساس خود آگاهی یا خجالتی بودن

• تغییرات خلق‌وخو

• عدم انعطاف‌پذیری یا تلاش برای بازگشت پس از سختی‌ها

• نگرانی مزمن در مورد مسائل مختلف

• تمایل به تفسیر موقعیت‌های خنثی به عنوان موقعیت تهدیدکننده

• تمایل زیاد به مشاهده مشکلات جزئی و بزرگ‌نمایی آن‌ها

• مشکل در کنترل خواسته ها یا احساسات در لحظه

• حسادت

• احساس ترس یا احساس گناه در مورد مسائل جزئی

علائم و روش درمان روان رنجوری

روان رنجوری چگونه بر رفتار تأثیر می‌ گذارد؟

روان رنجوری ممکن است به افراد برای موفقیت یا زنده ماندن کمک کند. زیرا این افراد تمایل دارند به نتایج یا خطرات منفی توجه بیشتری داشته‌باشند. به عنوان مثال شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد روان رنجوری کنترل‌شده، می‌تواند موفقیت دانشجویان را در دانشگاه رقم بزند.

در بدترین حالت، روان رنجوری ممکن است باعث مشکلات ثانویه سلامت روان مانند افسردگی یا اضطراب شود. افرادی که طیف وسیعی از روان رنجوری دارند در معرض خطر بیشتری برای اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب و سوء مصرف مواد هستند.

همچنین متاسفانه مشاهده شده است که روان رنجوری تأثیر منفی بر روابط شخصی افراد می‌گذارد:

• دیگران را آزار می‌دهند

• نگرانی‌هایشان را به دیگران منتقل می‌کنند

• پتانسیل زیادی برای درگیری با دیگران دارند

• غیرقابل اعتماد به نظر می‌رسند

• احساس گناه می‌کنند

علت روان رنجوری چیست؟

علت روان رنجوری ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی و روانی است. مطالعات نشان داده‌اند افرادی که در خانواده‌هایی با شدت بالای اضطراب، افسردگی یا سایر اختلالات روانی به دنیا آمده‌اند، ممکن است بیشتر مستعد تجربه روان رنجوری باشند. همچنین تجربه‌های منفی در دوران کودکی مانند خشونت، فقدان یا عدم حمایت عاطفی هم می‌توانند به بروز این ویژگی شخصیتی کمک کنند.

تشخیص روان رنجوری

تشخیص روان رنجوری معمولا توسط روانشناسان یا روانپزشکان با استفاده از ارزیابی‌های شخصیتی و مصاحبه‌های بالینی صورت می‌گیرد. یکی از روش‌های استاندارد برای ارزیابی روان رنجوری استفاده از تست‌های شخصیت است که ویژگی‌های مختلف شخصیتی فرد را بررسی می‌کند. در این ارزیابی‌ها، فرد باید به سوالاتی درباره احساسات، افکار و رفتارهای خود پاسخ دهد تا میزان تمایل به نگرانی و احساسات منفی مشخص شود.

یکی از روش‌های تشخیص روان رنجوری، مشاهده بالینی علائم رفتاری بیمار است.

روان رنجوری در تست نئو

بسیاری از روانشناسان شخصیت معاصر معتقدند که ۵ بعد اساسی شخصیت وجود دارد که معمولا به عنوان ویژگی‌های شخصیتی NEO از آنها یاد می‌شود. پنج ویژگی شخصیتی در این مدل شخصیت عبارت‌اند از: موافق بودن، توافق پذیری، برون گرایی، وظیفه شناسی و روان رنجوری.

در نظریه پنج عاملی شخصیت نئو یا تست نئو، فرد نارکوتیک ممکن است بیشتر مستعد ترس، عصبانیت، اضطراب، احساس گناه، افسردگی و سایر احساسات منفی باشد. ممکن است از راه‌های ناامیدکننده‌ای برای برآوردن خواسته‌های خود استفاده کند یا به طور تکانشی عمل کند. علاوه بر این، اگر این فرد با استرس روبرو شود، ممکن است به‌ خوبی به آن پاسخ ندهد. در حالی‌که فردی که کمتر این ویژگی را دارد، ممکن است استرس داشته‌باشد اما به احتمال زیاد آن را بهتر کنترل می‌کند.

مانند همه ویژگی‌های شخصیتی، اکثر مردم به طور کامل روان رنجور نیستند یا فردی وجود ندارد که اصلا این ویژگی را نداشته باشد. در وسط طیف روانرنجوری، ممکن است فردی پایدار باشد و در عین حال گاهی اوقات احساسات عصبی و روان رنجورانه هم داشته‌باشد.

روان رنجوری با اضطراب و ناتوانی در لذت بردن از زندگی مشخص می‌شود.

درمان روان رنجوری

درمان روان رنجوری به کمک روان‌درمانی و گاهی دارو درمانی صورت می‌گیرد. در واقع ترکیب درمان‌های روانشناختی با دارودرمانی ممکن است در بعضی از موارد نتایج بهتری داشته‌باشد، به‌خصوص در شرایطی که علائم فرد شدیدتر است. همچنین در برخی موارد، داروها ممکن است برای کاهش اضطراب یا افسردگی موقت تجویز شوند، در حالی که درمان‌های روان‌شناختی به‌طور کلی به تغییر الگوهای فکری و رفتاری بلندمدت کمک می‌کنند.

روش‌های درمان طبیعی روان رنجوری هم وجود دارند که می‌توانند در طولانی مدت کمک‌کننده باشند. به‌عنوان مثال تحقیقات نشان داده‌اند که ورزش، خواب کافی و تغذیه سالم می‌تواند به بهبود وضعیت روانی افراد با ویژگی‌های روان رنجوری کمک کند:

• هر روز ورزش کنید

• با اطرافیانتان صحبت کنید

• به اندازه کافی بخوابید

• مصرف الکل و کافئین را کاهش دهید

• غذاهای سالم بخورید

• افکار منفی را با افکار مثبت جایگزین کنید.

عوارض روان‌ رنجوری

افراد روان‌رنجور بیشتر در مورد سلامت روحی و جسمی خود نگران هستند؛ بنابراین بیشتر به پزشک و اورژانس مراجعه می‌کنند. به نظر می‌رسد افرادی که دارای سطوح نسبتا بالایی از روان رنجوری هستند کمتر به دنبال موقعیت‌های تفریحی، شغلی، مالی و اجتماعی هستند که احتمال از دست‌دادن آنها زیاد است. همچنین موارد زیر نیز در افراد روان رنجور بیشتر دیده می‌شود:

• گرایش به مصرف سیگار و مواد مخدر

• ابتلا به اختلالات خوردن

• مشکلات ارتباطی

• نشخوار فکری شدید

• عزت نفس پایین

• درگیرشدن با اضطراب و افسردگی شدید

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

اگر احساس می‌کنید که همواره در هاله‌ای از افکار منفی و استرس قرار دارید، ممکن است دچار شخصیت نارکوتیک یا روان رنجور باشید. روان رنجوری به خودی خود به معنی یک اختلال روانی نیست بلکه ویژگی شخصیتی است.

پرسش‌های متداول

آیا روان رنجوری ژنتیکی است؟

تحقیقات نشان می‌دهند که روان رنجوری تا حدی جنبه ژنتیکی دارد. افراد با سابقه خانوادگی اضطراب یا افسردگی ممکن است بیشتر در معرض ابتلا به روان رنجوری قرار داشته‌باشند. با این حال، ژنتیک تنها یکی از عوامل تاثیرگذار است و عوامل محیطی و تجربیات زندگی نیز نقش مهمی در بروز این ویژگی شخصیتی دارند.

آیا روان رنجوری با افزایش سن کاهش می‌ یابد؟

در بسیاری از موارد، روان رنجوری با افزایش سن کاهش می‌یابد. بسیاری از افراد در طول زندگی خود یاد می‌گیرند که به طور موثرتری با استرس‌ها و اضطراب‌های زندگی کنار بیایند. اما برای برخی افراد، این ویژگی ممکن است تا پایان عمر باقی بماند.

شغل‌ های مناسب افراد مبتلا به روان رنجوری چیست؟

ویژگی‌های رفتاری افراد روانرنجور باعث می‌شود در جنبه‌های مختلف زندگی‌شان دچار مشکل شوند. این افراد در حالت شدید روان‌رنجوری، تعامل خوبی با دیگران ندارند. در نتیجه این ویژگی شخصیتی می‌تواند باعث شکست شغلی شود یا بر توانایی فرد برای عملکرد خوب تأثیر بگذارد. اما افراد روان رنجور معمولا در این شغل‌ها می‌توانند موفق‌تر عمل کنند:

• کتابدار

• نویسنده

• کارشناس مواد غذایی

• طراح گرافیک

• ماساژور

شغل‌های کم‌استرسی که نیاز به تعامل زیاد با دیگران ندارند، گزینه مناسبی برای افراد روان رنجور هستند.

رفتارهای روان رنجورانه ممکن است چه مشکلاتی برای شما ایجاد کنند؟

رفتارهای روان رنجورانه یا نارکوتیسم ممکن است شما را مستعد ابتلا به این اختلالات روانی کند:

• اختلال اضطراب اجتماعی

• افسردگی

• اختلال وسواس فکری عملی

• هراس اجتماعی

• استرس پس از سانحه

• اختلال هراس

• شخصیت ضد اجتماعی

شخصیت نارکوتیک یا رفتارهای روان‌آزرده‌گرا شامل هذیان یا توهم نمی‌شود. این موارد علائم اختلالات روان‌پریشی هستند که در آن ارتباط فرد با واقعیت قطع می‌شود. در روان رنجوری شما بر احساسات و شکست‌های منفی خود، واقعی یا خیالی، وسواس دارید.

نمونه‌ هایی از روان رنجوری چیست؟

افکار و رفتارهای روان رنجورانه آنقدر افراطی هستند که زندگی شخصی، شغلی و عاشقانه را مختل می‌کنند. در ادامه در چند مثال رفتار روان رنجورانه را با برخی رفتارهای عادی مقایسه می‌کنیم تا دید بهتری از آن داشته‌باشید:

• رفتار متداول: نگران این هستید که یک پروژه بزرگ را به موقع به پایان برسانید.

• رفتار روان رنجور: من به‌هیچ‌عنوان نمی‌توانم پروژه را سر موقع تمام کنم! حتی اگر ماه‌ها زمان داشته‌باشید و کارهای دیگری هم برای انجام دادن نداشته‌باشید.

• رفتار متداول: دوست دارید ۲ ساعت قبل از پرواز به فرودگاه برسید.

• رفتارهای روان رنجور: شما اصرار دارید ۴ ساعت زودتر به فرودگاه بروید و سپس هر ۱۰ دقیقه یکبار از مأمور گیت می پرسید که آیا خروج به موقع انجام می‌شود یا خیر.

• رفتار متداول: همسر سابق شما خیانت نکرده است و شما در مورد روابط جدید محتاط هستید.

• رفتار روان رنجور: شما دائماً از شریک جدید خود می‌پرسید که آیا به شما خیانت می‌کند یا خیر و سپس خودتان را به خاطر دور کردن او سرزنش می‌کنید.