چگونه هنگام عصبانیت و تحریک شدن در رابطه تصمیم درست بگیریم؟
منبع: https://rasanika.com
واکنشپذیری عاطفی: چگونه احساسات قوی را مدیریت کنیم و روابط سالم بسازیم
واکنشپذیری عاطفی اگر به درستی مدیریت نشود، میتواند به روابط آسیب برساند. محرکهای رایج عاطفی شامل احساس ناامنی، طرد شدن یا سرزنش شدن هستند و بسیاری از افراد در مواجهه با آنها واکنشهای شدید نشان میدهند. با این حال، یادگیری مدیریت این واکنشها میتواند باعث بهبود کیفیت روابط و افزایش اعتماد و صمیمیت شود.
واکنشپذیری عاطفی چیست؟
واکنشپذیری عاطفی، یا اختلال تنظیم عاطفی، زمانی رخ میدهد که فرد نسبت به محرکهای بیرونی، پاسخهای احساسی شدیدی نشان میدهد که با شدت محرک تناسب ندارد. این واکنشها معمولاً شامل خشم، پرخاشگری، گریه یا استرس شدید هستند و فرد احساس میکند کنترل اعمالش را از دست داده است.
آنا مارچنکو، درمانگر معتبر، میگوید:
«افرادی که واکنشهای احساسی شدید نشان میدهند، معمولاً به صورت تکانشی عمل میکنند و گاهی بعداً از رفتار خود پشیمان میشوند. آنها ممکن است بیاختیار فریاد بزنند، اشیا پرتاب کنند یا خلق و خویشان به سرعت تغییر کند.»
محرکهای رایج واکنشپذیری عاطفی
لیزا برتمن، رواندرمانگر و نویسنده کتاب «ما واقعاً سر چه چیزی دعوا میکنیم؟» میگوید منشأ اختلال تنظیم عاطفی برای هر فرد متفاوت است و ممکن است شامل موارد زیر باشد:
تجربه سوءاستفاده، غفلت یا تروما
احساس ناامنی یا تهدید
تجربه طرد شدن یا عدم پذیرش
سرزنش شدن یا احساس شرمندگی
نیاز به دفاع از خود در موقعیتهای چالشبرانگیز
این محرکها میتوانند منجر به درگیریهای مکرر، کاهش اعتماد و ارتباط ضعیف شوند و بر روابط عاشقانه و خانوادگی تأثیر منفی بگذارند.
چرا مدیریت واکنشهای عاطفی مهم است؟
واکنش کمتر و کنترلشده به احساسات، کیفیت تمام تعاملات شما با دیگران را بهبود میبخشد. برتمن میگوید:
«تمام روابط شما از گفتگوهای سازندهتر بهره خواهند برد. کاهش واکنشهای افراطی نشاندهنده سلامت عاطفی و تمایل شما به حضور واقعی در لحظه است.»
چهار واکنش ترس رایج
در مواجهه با استرس یا تهدید، افراد معمولاً یکی از چهار واکنش ترس را تجربه میکنند:
جنگیدن
فرار کردن
خشک شدن (احساس ناتوانی)
آه کشیدن (فرو خوردن احساسات)
۶ راهکار عملی برای کاهش واکنشپذیری عاطفی
1. محرکهای خود را شناسایی و به اشتراک بگذارید
با شریک زندگیتان درباره محرکهای عاطفی خود صحبت کنید تا او بتواند بهتر از شما حمایت کند و از ایجاد درگیریهای غیرضروری جلوگیری شود.
2. مهارتهای گوش دادن فعال را تقویت کنید
به جای واکنش فوری، آنچه را شریک زندگیتان میگوید با دقت بشنوید و با عبارات تأییدی مانند:
«منظور شما این است که… درست است؟»
با او تعامل کنید تا سوءتفاهمها کاهش یابد.
3. مکث کنید و نفس عمیق بکشید
قبل از پاسخ دادن، چند ثانیه مکث کنید و تمرکز خود را روی تنفس قرار دهید. این روش به تنظیم احساسات و پاسخدهی عاقلانه کمک میکند.
4. شفافسازی کنید و سؤال بپرسید
به جای حدس زدن یا واکنش فوری، از شریک زندگی خود بخواهید منظورش را روشن کند. این رویکرد باعث میشود واکنش شما کمتر هیجانی باشد.
5. نیت مثبت در نظر بگیرید
به جای تفسیر منفی رفتار شریک زندگی، فرض کنید قصد او خیرخواهانه است. این نگاه به کاهش واکنشهای شدید و افزایش همدلی کمک میکند.
6. با یک درمانگر کار کنید
یک درمانگر میتواند ابزارها و تکنیکهایی برای مدیریت واکنشهای عاطفی ارائه دهد و به شناسایی ریشه مشکلات و بهبود ثبات عاطفی کمک کند. درمانهایی مانند رفتار درمانی شناختی، مقابله متمرکز بر هیجان و درمان رفتاری دیالکتیکی میتوانند مؤثر باشند.
جمعبندی
واکنشپذیری عاطفی، اگر مدیریت نشود، میتواند روابط شما را تحت تأثیر قرار دهد و باعث کاهش اعتماد، ارتباط ضعیف و درگیریهای مکرر شود. با شناسایی محرکها، تمرین مهارتهای گوش دادن فعال، مکث قبل از پاسخ و استفاده از حمایت حرفهای، میتوانید واکنشهای خود را کاهش دهید و روابط عاطفی سالمتر و پایدارتر بسازید.