آیا اضطراب ژنتیکی است؟
منبع: https://rasanika.com
آیا اضطراب ژنتیکی است؟ بررسی نقش وراثت و محیط در اختلالات اضطرابی
اختلالات اضطرابی معمولاً در خانوادهها دیده میشوند و بسیاری از افراد ممکن است از خود بپرسند: آیا اضطراب ژنتیکی است؟
تحقیقات نشان میدهد که اضطراب یک مؤلفه ژنتیکی دارد. اگر یکی از اعضای خانواده نزدیک شما به اختلال اضطرابی مبتلا باشد، احتمال ابتلای شما نیز دو تا شش برابر بیشتر از جمعیت عمومی است (Gottschalk & Domschke, 2017).
با این حال، ژنها تنها بخشی از ماجرا هستند. استعداد ژنتیکی بهتنهایی تضمین نمیکند که فرد دچار اضطراب خواهد شد. عوامل محیطی، تجربیات شخصی، سبکهای فرزندپروری و پویایی خانواده نیز نقش مهمی دارند.
منظور از ژنتیکی بودن اضطراب چیست؟
انسانها بین ۲۰ تا ۲۵ هزار ژن دارند که DNA ما را تشکیل میدهند. ژنها میتوانند با محیط تعامل داشته باشند و بر واکنشهای روانی و رفتاری ما تأثیر بگذارند.
به عنوان مثال، تجربه یک رویداد آسیبزا میتواند باعث تغییرات ژنتیکی از طریق فرآیندی به نام اپیژنتیک شود. حتی بدون آسیب یا تروما، برخی افراد بهصورت ژنتیکی مستعد مشکلات سلامت روان هستند. تحقیقات نشان میدهد زمینههای ژنتیکی میتوانند ریسک ابتلا به اختلالات اضطرابی را افزایش دهند.
شواهد علمی درباره ژنتیک اضطراب
مطالعات روی دوقلوها و ژنوم انسان نشان میدهند که اختلالات اضطرابی یک مؤلفه ژنتیکی دارند. با این حال، هنوز مشخص نیست کدام ژنها دقیقاً مسئول ایجاد اضطراب هستند و چگونه با عوامل محیطی مانند استرس و تروما تعامل میکنند.
اضطراب چیست و چگونه بروز میکند؟
اضطراب شامل احساس ترس، نگرانی یا عصبی بودن است و تا حدی برای بقا مفید است. اما زمانی که این احساسات شدید و مزمن شوند، میتوانند زندگی فرد را مختل کنند و منجر به اختلال اضطرابی شوند.
انواع اختلالات اضطرابی عبارتند از:
اختلال اضطراب فراگیر
اختلال هراس
آگورافوبیا
اختلال اضطراب اجتماعی
فوبیاهای خاص
لالی انتخابی
آیا فرزندان شما نیز اضطراب خواهند داشت؟
اگر شما مبتلا به اضطراب هستید، فرزندان بیولوژیکی شما نسبت به جمعیت عمومی در معرض خطر بیشتری هستند، اما این تضمینی نیست. حتی افراد بدون سابقه خانوادگی اضطراب نیز میتوانند دچار این اختلال شوند.
تجربه شما میتواند به حمایت از فرزندتان و شناسایی علائم اضطراب کمک کند. مداخله زودهنگام، آموزش مهارتهای مقابلهای و حمایت عاطفی میتواند اثرات منفی اضطراب را کاهش دهد.
اضطراب در هر فرد متفاوت است
اضطراب میتواند به اشکال مختلفی بروز کند: اضطراب اجتماعی، اختلال اضطراب فراگیر، فوبیا یا حملات پانیک. شدت و نوع اضطراب تحت تأثیر ژنتیک، استرس، سبک زندگی و سایر عوامل محیطی است. بنابراین، حتی افراد با ژنتیک مشابه ممکن است تجربه متفاوتی از اضطراب داشته باشند.
درمان و مدیریت اضطراب
اگر اضطراب زندگی شما یا اعضای خانوادهتان را تحت تأثیر قرار میدهد، روشهای درمانی متعددی وجود دارد:
درمانهای روانشناختی:
درمان شناختی رفتاری (CBT)
درمان از طریق مواجهه
رفتاردرمانی دیالکتیکی (DBT)
درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT)
درمان بین فردی (IPT)
درمان روانپویشی
داروها:
مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs)
مهارکنندههای بازجذب سروتونین و نوراپینفرین (SNRIs)
در موارد شدید، بنزودیازپینها
تغییرات سبک زندگی:
ورزش منظم
کاهش مصرف کافئین
خواب کافی
مدیریت استرس
حمایت اجتماعی
تکنیکهای آرامسازی مانند تنفس عمیق، یوگا و تصویرسازی هدایتشده
جمعبندی
اضطراب یک مؤلفه ژنتیکی دارد، اما ژنتیک تنها تعیینکننده نیست. محیط، تجربیات زندگی و سبک زندگی نیز نقش مهمی دارند. شناسایی علائم، مداخله زودهنگام و بهرهگیری از درمانهای مؤثر میتواند به مدیریت اضطراب کمک کند و کیفیت زندگی را بهبود دهد.
درخواست کمک برای اضطراب نشانه ضعف نیست؛ راههای درمانی مبتنی بر شواهد زیادی برای اختلالات اضطرابی وجود دارد که میتوانند به شما یا اعضای خانوادهتان کمک کنند.