آیا ارتباطی بین اضطراب و مه مغزی وجود دارد؟

رسانیکامنبع: https://rasanika.com

ارتباط بین اضطراب و مه مغزی

بین اختلالات اضطرابی و مه مغزی همبستگی قوی وجود دارد و هر یک می‌توانند موجب بروز دیگری شوند. به بیان دیگر، اضطراب می‌تواند منجر به مه مغزی شود و تجربه‌ی مه مغزی نیز ممکن است سطح اضطراب را افزایش دهد.

اضطراب اغلب باعث تمرکز بیش‌ازحد روی افکار نگران‌کننده یا موقعیت‌های خاص می‌شود. این نشخوار فکری فشار زیادی به مغز وارد کرده و آن را خسته می‌کند. در نتیجه، این فشار می‌تواند وضوح ذهنی را کاهش داده و جنبه‌هایی از عملکرد شناختی، مانند تمرکز و حافظه، را مختل کند.

از سوی دیگر، زمانی که فرد دچار مه مغزی است اما همچنان تلاش می‌کند وظایف روزمره‌ی خود را انجام دهد، این دشواری می‌تواند باعث افزایش اضطراب شود. بنابراین، اضطراب و مه مغزی اغلب در یک چرخه‌ی معیوب یکدیگر را تشدید می‌کنند.

مه مغزی چیست؟

مه مغزی برای بسیاری از افراد یک چالش روزمره است. این حالت همان‌طور که از نامش پیداست، احساسی شبیه قرار گرفتن ذهن در مه دارد؛ نوعی گیجی یا کدرشدگی ذهنی که انجام وظایف را دشوارتر می‌کند و بر عملکرد شناختی تأثیر می‌گذارد.

افراد معمولاً مه مغزی را با نشانه‌های زیر توصیف می‌کنند:

• کند شدن تفکر

• مشکل در تمرکز

• گیجی و سردرگمی

• کاهش توجه

• فراموشی

• احساس کدر بودن ذهن

در یک تعریف علمی، مه مغزی به‌عنوان «مجموعه‌ای از علائم شامل کاهش توانایی شناختی، دشواری در تمرکز و انجام هم‌زمان چند کار، و اختلال در حافظه‌ی کوتاه‌مدت و بلندمدت» شناخته می‌شود.

مه مغزی از نظر زیستی

از دیدگاه بیولوژیکی، مه مغزی اغلب با التهاب عصبی مرتبط است؛ یعنی نوعی التهاب مزمن که عملکرد طبیعی مغز را تحت تأثیر قرار می‌دهد و می‌تواند باعث اختلال در پردازش اطلاعات و تمرکز شود.

اختلالات مرتبط با مه مغزی

مه مغزی یکی از شایع‌ترین و ناتوان‌کننده‌ترین علائم در بسیاری از بیماری‌های مزمن، به‌ویژه بیماری‌های التهابی، است. این حالت در بیماری‌هایی مانند بیماری‌های خودایمنی، اختلالات عصبی (مانند ام‌اس)، سرطان، فیبرومیالژیا و همچنین در اختلالاتی مانند اوتیسم، ADHD، افسردگی و اضطراب دیده می‌شود.

علل شایع مه مغزی

عوامل متعددی می‌توانند در بروز مه مغزی نقش داشته باشند، از جمله:

• بیماری‌های مزمن

• اختلالات خلقی

• کمبود خواب

• رژیم غذایی نامناسب

• چاقی

• التهاب

• شیمی‌درمانی

• مصرف برخی داروها

• حساسیت به گلوتن

• عفونت کووید-۱۹

• مصرف مواد مخدر

• فرسودگی شغلی

آیا مه مغزی همان خستگی ذهنی است؟

مه مغزی اغلب به‌جای خستگی ذهنی به کار می‌رود. افرادی که به‌طور هم‌زمان خستگی ذهنی و جسمی را تجربه می‌کنند، معمولاً علائم مه مغزی نیز دارند. برای مثال، بخش قابل‌توجهی از افراد مبتلا به سندرم خستگی مزمن، مشکلات شناختی را گزارش می‌کنند. از آنجا که اضطراب نیز اغلب با خستگی همراه است، با اختلالات شناختی ارتباط نزدیکی دارد.

ارتباط مه مغزی و اضطراب

مه مغزی می‌تواند هم نشانه‌ای از اختلالات اضطرابی باشد و هم عاملی که به افزایش اضطراب منجر می‌شود. برای نمونه، بسیاری از افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر دچار خستگی، اختلال خواب و مشکلات تمرکز هستند که همگی با مه مغزی هم‌پوشانی دارند.

مطالعات نشان داده‌اند که اضطراب می‌تواند باعث اختلال در حافظه‌ی کاری شود؛ یعنی بخشی از حافظه که مسئول نگهداری و پردازش موقت اطلاعات است. همچنین، اضطراب و مه مغزی به‌طور هم‌زمان در بیماری‌هایی مانند سندرم خستگی مزمن، فیبرومیالژیا و عوارض طولانی‌مدت کووید-۱۹ گزارش شده‌اند.

چگونه مه مغزی و اضطراب را کاهش دهیم؟

روش‌های مختلفی برای مدیریت و کاهش مه مغزی و اضطراب وجود دارد، از جمله:

• تمرینات تقویت مغز: فعالیت‌هایی مانند مطالعه، حل پازل و تمرین‌های شناختی می‌توانند تمرکز را افزایش داده و اضطراب را کاهش دهند.

• درمان شناختی-رفتاری (CBT): این روش به مدیریت افکار اضطراب‌آور کمک می‌کند و در نتیجه می‌تواند مه مغزی را کاهش دهد.

• فعالیت بدنی منظم: ورزش باعث بهبود وضوح ذهنی و کاهش اضطراب می‌شود. توصیه می‌شود بزرگسالان در هفته ۷۵ تا ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی داشته باشند.

• رژیم غذایی متعادل: مصرف غذاهای مفید برای مغز و سلامت روان و پرهیز از مواد غذایی محرک اضطراب اهمیت زیادی دارد.

• بهداشت خواب: کمبود خواب می‌تواند هم اضطراب و هم مه مغزی را تشدید کند. خواب ۷ تا ۸ ساعت در شب برای عملکرد شناختی ضروری است.

• کاهش استرس: تکنیک‌های تنفس، مدیتیشن، یوگا و پیاده‌روی می‌توانند در کاهش استرس، اضطراب و مه مغزی مؤثر باشند.

• مکمل‌های غذایی: برخی مکمل‌ها مانند امگا ۳، فولات، ویتامین D و ید ممکن است به بهبود عملکرد مغز و کاهش اضطراب کمک کنند.